ကုိယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ အရင္လို ေနလို႕ရသလား။ Is it safe to live as before during pregnancy?

ဆရာရွင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ အမ်ိဳးသား(ခင္ပြန္း)နဲ႕ဆက္ဆံလို႕ရပါသလား။ တကယ္လို႕ဆက္ဆံခဲ့ရင္ ဗိုက္ထဲက ကေလးကို ထိခိုက္ႏိုင္ပါသလား။

ပံုမွန္ကုိယ္၀န္ေဆာင္ေနစဥ္ အတူေနတာ ပံုမွန္ပါ။ ပံုမွန္ကုိယ္၀န္ဆိုရင္ အထဲကကေလးမွာ လိုအပ္တဲ့ အကာအကြယ္ေတြ အစံုရွိတယ္။ ေရျမႊာအိတ္က ပါးေပမဲ့ ခိုင္တယ္၊ ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ သားအိမ္အ၀မွာလည္း မပြင့္သေရြ႕ အခြ်ဲနဲ႔ ပိတ္ေနတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ က်ားအဂၤါျဖစ္ျဖစ္ ေတာ္ေတာ္တန္တန္ ပိုးမႊားျဖစ္ျဖစ္ ကေလးဆီ မေရာက္ႏိုင္ပါ။ ဆက္ဆံတာ သာမက ဆႏၨျပည့္၀သြားျခင္းဆိုတဲ့ Orgasm ျဖစ္တာေၾကာင့္လည္း ျပႆနာ မတက္ပါ။

ဒါေပမဲ့ “အရင္အတိုင္းသာ ဆက္လုပ္ပါ၊ ဘာမွ မျဖစ္ပါဘူး”လို႔ တိုက္တြန္းတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ အတြင္းသိ လင္မယား ဆိုရင္ ထားေတာ့ ေနာက္ေၾကာင္းရာဇ၀င္ ဘာမွမသိသူနဲ႔ ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ ဆက္ဆံမိရင္ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ ရွိလို႔ကေတာ့ မေအသာမက ကေလးကိုပါ ကူးေတာ့မွာပါ။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျပီဆိုတာနဲ႔ တားေဆး၊ တားနည္းေတြအတြက္ ၀ါယမစိုက္စရာမလို၊ မရွိသင့္ဘဲ ရွိသြားမွာမ်ိဳးလည္း စိုးရိမ္စရာ မရွိ၊ ရာသီရက္လည္း ၾကည့္မေနနဲ႔၊ ဆိုေတာ့ ပိုေတာင္ အဆင္ေျပသလို ျဖစ္လာတယ္။ ေနာက္တခါ ႏွစ္ေယာက္လံုးမွာ ေရာဂါဘယကင္းေနရင္ (ကြန္ဒြန္) မလို ျဖစ္ေနလို႔ အတူပိုေနတာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

ပံုမွန္ကုိယ္၀န္ေဆာင္ မဟုတ္တာ လာပါမယ္။ အထစ္အေငါ့ရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ ေမြးဖြါးရာဇ၀င္ Bad Obstetric history တခုခုရွိေနရင္။ ဥပမာ Miscarriage/Abortion ကိုယ္၀န္ပ်က္တာ၊ Pre-term labor လမေစ့ကိုယ္၀န္ (၃၇ ပါတ္ထက္ေစာ) ေမြးဘူးတာမ်ိဳး။ တခ်ိဳ႕ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕သားအိမ္အ၀ဟာ မလံုဘူး၊ ကုိယ္၀န္ ရင့္လာတာကို ထိန္းမထားႏိုင္ဘူး။ ဒီလိုျဖစ္ရင္ သားအိမ္အ၀ကို မေမြးမခ်င္း ပိတ္ခ်ဳပ္ေပးတားရတယ္။ ဒီေတာ့ ဆက္ဆံလိုက္ရင္ ေသခ်ာေပါက္ ေစာေမြးလာႏိုင္တယ္။ ေနာက္ထပ္ ပံုမွန္ မဟုတ္တာေတြက ကုိယ္၀န္ေဆာင္ေနတံုး ေသြးဆင္းလာတာ၊ အရည္ဆင္းတာ။ (အာလ္ထြာေဆာင္း) ရိုက္လိုက္ေတာ့ အမႊာကုိယ္၀န္ေဆာင္ေနတာနဲ႔ အခ်င္းက သားအိမ္အ၀နား ရွိေနတာေတြကို ဆိုလိုတယ္။

အၾကမ္းဖ်င္း ေျပာရရင္ ကုိယ္၀န္တခုကို ၃ လစီ၊ ၃ ပိုင္း၊ သတ္မွတ္တာမို႔ “ဒုတိယ ၃ လမွာ ဆက္ဆံတာ ဘာမွျဖစ္စရာ မရွိဘူး” လို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္စ ပဌမ ၃ လမွာ အမ်ိဳးသမီးဟာ Morning sickness ကိုယ္၀န္ေဆာင္စ လကၡဏာေတြ ခံစားေနရလို႔ ဆက္ဆံခ်င္စိတ္ အပါအ၀င္ အာရံုငါးပါး၊ နည္းပါးေနလိမ့္မယ္။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ ေနာက္ဆံုး ရက္ေတြမွာ အေရွာင္ခိုင္းတာကေတာ့ လိုရမယ္ရသေဘာပါ။ သီအိုရီအရ ေယာက္်ားရဲ႕ Semen ထဲပါတဲ့ ဓါတ္က သားအိမ္ကုိ ညွစ္ေစေအာင္ ဆြေပးမလားလို႔ပါ။ ကိုယ္၀န္သည္မွာ ေနရထိုင္ရတာ ေလးလံလာျပီ၊ အသြားအလာလည္း ခက္လာျပီမို႔၊ စိတ္အလိုလည္း နည္းပါးႏိုင္တယ္ မဟုတ္လား။

ဇနီးသည္ ကုိယ္၀န္ရွိခ်ိန္လိုက္ျပီး၊ ေယာက္်ားသားေတြမွာလည္း စိတ္ကစားမႈ ေျပာင္းတတ္ေသးတယ္။ သူငယ္ခ်င္း တေယာက္ ေဆးေက်ာင္းနဲ႔ မနီးမေ၀းက ကုိယ္၀န္ေဆာင္ မိန္းကေလးတေယာက္ကို “သိပ္လွတယ္ကြ” ဆိုျပီး၊ တဖြဖြ ေျပာခဲ့ဘူးတယ္။ တမ်ိဳးမထင္ပါနဲ႔ အေျပာသက္သက္သာပါ။ ကာယကံရွင္ ခင္ပြန္းတခ်ိဳ႕မွာေတာ့ ေမြးလာမဲ့ကေလး အနာဂတ္ေရး စဥ္းစားရ၊ ဇနီးသည္ က်န္းမာေရးအတြက္ ေၾကာင့္ၾကရနဲ႔ သီလသာ ေစာင့္ေနခ်င္ၾကတယ္။

“က်န္းမာေရးနဲ႔ ဘာသာေရး ရႈေဒါင့္ေတြ အသာထား၊ ကုိယ္၀န္ဆိုတာ လိင္ဆက္ဆံတာက စတယ္ မဟုတ္လား”လို႔ ေျပာၾကတာလည္းရွိတယ္။ အားေပးတဲ့ဘက္ကေန ထပ္ေျပာတာက “(ဗဂ်ိဳင္းနား)ဟာ ပိုျပီး စိုစြတ္ေနတယ္။ ေနရာက အဂၤါမွန္သမွ် အျမင္အရ ပိုမိုေဖါင္းၾကြေနတယ္။ ဒီအခ်ိန္ၾကမွ ပဌမ Climax ေရာက္ရတယ္။” စသျဖင့္။

ကုိယ္၀န္ေဆာင္ရတာက ကုိယ္ခႏၶာ အျပင္ပံုသဏၭာန္သာမက အတြင္းစိတ္မွာပါ အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိလာတယ္။ ေဟာ္မုန္းေတြလည္း အေျပာင္းၾကီး ေျပာင္းလာတယ္။ မတူတာက စိတ္အလို နည္းသူေတြက နည္းလာသလို၊ မ်ားခ်င္သူကလည္း မ်ားႏိုင္တယ္။ အမွန္က ကုိယ္၀န္ မေဆာင္ခ်ိန္မွာလည္း စိတ္အလိုဆိုတာ အတက္အက် ရွိတာပါ။ ခင္ပြန္းသည္က ပိုျပီး နားလည္မႈ ရွိရပါမယ္။ ကာမပိုင္ဘ၀ ေရာက္ၾကျပီဆိုတာနဲ႔ “ငါပိုင္တာဘဲ ငါ့သေဘာဘဲ” လို႔ မျဖစ္သင့္ပါ။ သာယာမႈဆိုတာ ေက်နပ္မႈကင္း၊ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းမပါ၊ တဖက္သတ္ခ်ည္းသာဆိုရင္ အၾကင္လင္မယားရဲ႕ ဓမၼတာ မဟုတ္ႏိုင္ေတာ့ပါ။

စံုေအာင္ထည့္ေရးပါရေစ။ အတူေနတာမွာ “အၾကမ္းဘရမ္း” ဆက္ဆံတာမ်ိဳး ေရွာင္ရပါမယ္။ အေနအထား Position ကုိ သင့္ေအာင္ ေရြးတတ္ရမယ္။ (အိုရယ္လ္) နည္းသံုးရင္ ေလသြင္းမႈတ္တာမ်ိဳး ျဖစ္မသြားေစရပါ။ Air embolism ဆိုတာ ရတတ္တယ္။ ေလက ေသြးေၾကာထဲ သြားပိတ္ျပီး၊ အသက္ကိုပါ အႏၱရာယ္ေပးႏိုင္လို႔ပါ။

ဒီက်န္းမာေရးအေၾကာင္း ေျပာတဲ့အခါ သူမ်ားဆီမွာေတာ့ ႏွစ္ေယာက္သား စကားေျပာၾကပါ။ ေဆြးေႏြးၾကပါ။ (၀ပ္ေရွာ့ခ္) တက္ပါ စသျဖင့္ အၾကံျပဳတာေတြ ရွိတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ယဥ္ေက်းမႈမွာ သူတို႔ေျပာသမွ် လိုက္လုပ္လို႔မရပါ။ မရေတာ့ “မေကာင္းဘူး။ သိပ္ ေအာက္တယ္” ဆိုခ်င္သူေတြက ဆိုမယ္။ အဲလိုမဟုတ္ပါ။ ေခတ္အမီဆံုး၊ ေရွ႕ဆံုးေရာက္ တိုင္းျပည္ေတြနဲ႔ ေျပာင္းျပန္သာရွိတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ ကုိယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေစတဲ့ အေပါင္း-အႏုတ္ေတြဆိုတာ သိပ္ၾကီးထူးတာ မဟုတ္ပါ။

သူမ်ားေတြ လုပ္တာကုိ လိုက္မလုပ္ႏိုင္လို႔ စိတ္အား မငယ္သင့္ပါ။ မလုပ္နဲ႔ဆိုတာကို ေခတ္ေနာက္ျပန္ဆြဲလို႔ မထင္သင့္ပါ။ သစ္တိုင္း၊ ဆန္းတိုင္း၊ သူမ်ားတိုင္းျပည္ေတြကလူေတြ ေျပာတိုင္း-လုပ္တိုင္း-ခိုင္းတိုင္း အဟုတ္ၾကီး မထင္သင့္ၾကပါ။ သူမ်ားေတြ မလုပ္ႏိုင္တာေတြလည္း ကုိယ့္ဆီမွာ ရွိပါတယ္။ ေရာဂါ အဆန္းေတြကို လက္ရပ္ေခၚေနတဲ့ အက်င့္စရိုက္ အဆန္းအျပားေတြဟာ ကိုယ့္ဆီမွာ ရွားတယ္။ မိသားစုရဲ႕ ေႏြးေထြးမႈမ်ိဳး၊ လူၾကီးသူမ၊ အာစရိယေတြရဲ႕ ထိန္းကြပ္မႈမ်ိဳး ဆိုတာက ကုိယ့္ယဥ္ေက်းမႈမွာသာ ရွိပါတယ္။

အဂၤလိပ္လို တြဲေခၚလို႔ ေကာင္းတဲ့ စာလံုးႏွစ္လံုးရွိတယ္။ Intercourse ဆိုတဲ့ အဂၤါခ်င္းဆက္ဆံမႈကို သတိထားခိုင္းျပီး၊ Intimacy ဆိုတဲ့ ႏွစ္ဦးႏွစ္၀ ရင္းႏွီးၾကြမ္း၀င္ၾကဘို႔ကိုေတာ့ ကုိယ္၀န္ရွိစဥ္ တေလ်ာက္လံုး မျဖစ္အေနလုပ္ဘို႔ အၾကံျပဳတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၃၀-၄-၂၀၁၀

Read More...

Collapse...

ကုိယ္၀န္က သားအိမ္ထဲမွာ မဟုတ္ဘဲ၊ တျခားေနရာတည္တာ ဘာ့ေၾကာင့္လဲ။ What Causes Ectopic Pregnancy?

ထူးဆန္းသည့္ ကိုယ္၀န္ Ectopic Pregnancy ဘာေၾကာင့္ အဲလုိ ျဖစ္ရတာပါလဲဆရာ.. သိခ်င္ပါတယ္..

သိခ်င္လို႔ ေမးတာကုိ မသိတာနဲ႔ စရေတာ့မွာဘဲ။ အမ်ားဆံုးကေတာ့ ဘာ့ေၾကာင့္မွန္း မသိပါ။ Risk factors ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြက အမ်ိဳးရွိတယ္။ သားအိမ္ျပြန္မွာ ျပႆနာရွိသူ၊ ေဆး၀ါးရဲ႕ မေကာင္းက်ိဳးဆက္မ်ားနဲ႔ ေဆးလိပ္ စြဲသူေတြမွာ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒါမ်ိဳးကို တခုကမွ ဆရာ၀န္ေတြ ရွာမရသူကလည္း သံုးပံုတပံုကေန တ၀က္အထိ ရွိတယ္။

Ectopic Pregnancy အမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ သားအိမ္ျပြန္ဆိုတာ သားအိမ္ရဲ႕ထိပ္မွာ ခ်ိဳႏွစ္ေခ်ာင္းလို ေဘးကားထြက္ေနတာ။ တရိစၧာန္ခ်ိဳလို သူမ်ား သြားေခြ႔ဘို႔ မဟုတ္ဘူး။ အလုပ္ၾကေတာ့ လက္ႏွစ္ေခ်ာင္းနဲ႔ ပိုတူတယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္ကေန တလတခါ ထြက္ေနက် မ်ိဳးဥကို ေကာက္ယူ၊ စုပ္ယူ၊ ဆြဲယူ လုပ္ေပးတယ္။ သု႔အထဲမွာ ေပါင္းစပ္စရာလဲ ေနရာေပးတယ္။ ဒါေပမဲ့ တလမွာ တခါသာ တာ၀န္က်တယ္။ ဒါေတာင္ အလုပ္ အေတာ္ေခ်ာင္တဲ့သူေတြ၊ တဖက္က လုပ္ရင္ ေနာက္တဖက္က လုပ္စရာမလို သန္းရွာေနယံုဘဲ။

ကေလးမရႏိုင္တာကိုလဲ ထည့္ေျပာတယ္။ အမွန္က ကေလးမရတာက အေၾကာင္းမဟုတ္ဘူး။ အက်ိဳးပါ။ စံုေအာင္ ထည့္ေရးရရင္ ကေလးမရေအာင္ ျပြန္ကုိ ျဖတ္-ခ်ည္ထားတာလဲ ပါတာေပါ့။ ကေလးမရေအာင္ ျပြန္ကုိ Tubal cautery မီးသံုး ပိတ္တဲ့နည္း လုပ္ေပးထားသူေတြရဲ႕ ၇၀%၊ Tubal ligation ျပြန္ကုိ ခ်ည္ေႏွာင္နည္းဆိုရင္ ၃၀% တို႔က သားအိမ္ျပင္ပ ကုိယ္၀န္ ရေစႏိုင္တယ္။ ဆိုခ်င္တာက Sterilization လုပ္ထားျပီး Ectopic Pregnancy ျဖစ္သူေတြရဲ႕ ရာႏႈန္းကိုသာ ေျပာတာပါ။ ေနာက္ျပီး Tubal sterilization reversal or tubal ligation reversal ဆိုတဲ့ ကေလးမရေအာင္ ျပြန္ကုိ တနည္းနည္းနဲ႔ လုပ္ထားျပီးခါမွ ကေလး ျပန္ရခ်င္သူကို ၾကိဳးစား ခြဲစိတ္ ျပဳျပင္နည္းေၾကာင့္လည္း ကုိယ္၀န္က သားအိမ္ျပင္ပမွာ တည္ႏိုင္ေသးတယ္။ သဘာ၀မဟုတ္ရင္ ဘာမွမေကာင္းပါ။

သားသမီးေ၀းေအာင္ သားအိမ္ထဲ IUCD (Copper T, Loop) ပစၥည္း ထည့္တာလဲ အဆင္မသင့္ရင္ သားအိမ္ျပင္ပ ကုိယ္၀န္ရႏိုင္တယ္။ အဆင္မသင့္တာသာ မကဘဲ၊ ဒါလုပ္ေပးရာမွာ ပိုးမသန္႔ရင္လဲ PID ျဖစ္ေစတတ္တယ္။

PID လို႔ေခၚတဲ့ တင္ပဆံုကြင္းထဲက အဂၤါေတြ ေရာင္တာက လက္ညွိဳးထိုး အခံရဆံုးဘဲ။ ဒီေရာဂါထဲမွာ Gonorrhea နဲ႔ Chlamydia ဆိုတဲ့ STD/STI လိင္ကေန ကူးစက္ေရာဂါေတြက အမ်ားဆံုးဘဲ။ ေရာဂါ စျဖစ္တာက Vagina ေမြးလမ္း ေၾကာင္းမွာေပမဲ့ အထက္တက္ျပီး၊ Uterus သားအိမ္၊ Tube သာအိမ္ျပြန္၊ Ovary မ်ိဳးဥအိမ္ စတာေတြဆီ ျပန္႔ႏိုင္တယ္။ ေရာဂါရရင္ ျပြန္ထဲက လက္ေခ်ာင္းငယ္ေလးေတြလိုရွိတဲ့ အလႊာက (ဆဲလ္)ေတြ ပ်က္စီးေစတယ္။ ေဆးကုလို႔ ပိုးေသ၊ ေရာဂါ ေပ်ာက္ရင္ေတာင္ အနာရြတ္ ျဖစ္သြားလို႔ မ်က္ႏွာျပင္ ပံုေျပာင္းသြားျပီး၊ လမ္းက်ဥ္းသြားေစတယ္။ ဒီေတာ့ မ-မ်ိဳးဥနဲ႔ က်ားသုတ္ပိုးတို႔ ၀င္ၾက ထြက္ၾက လုပ္ရမွာကုိ တားဆီးတာမို႔ ကုိယ္၀န္က သားအိမ္အထဲ ၀င္မေဆာင္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ၊ တျခား သြားတည္ေစႏိုင္တာပါ။

ကိန္းဂဏန္းရွိတဲ့ တိုင္းျပည္ကုိဘဲ ကိုးကား ေျပာရရင္၊ အေမရိကားမွာ ႏွစ္တိုင္း အမ်ိဳးသမီး တသန္းမွာ PID ေတြ႔ေနရျပီး၊ တသိန္းမက ဒါ့ေၾကာင့္ ကေလးမရ ျဖစ္ေနၾကရတယ္။ ေထာင္နဲ႔ခ်ီျပီး အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္ၾကတယ္။ ဗိုက္ေအာက္နားက နာတာ၊ ရာသီရက္ မမွန္တာ၊ အျဖဴ-အ၀ါဆင္းတာ၊ ဆီးေအာင့္တာ၊ အိမ္ေထာင္နဲ႔ အတူေနရင္ နာက်င္တာစတဲ့ လကၡဏာေတြက PID ရွိတာကို ျပတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘာ လကၡဏာမွ မျပဘဲလဲ၊ PID ရွိေနတတ္တယ္။ အပ်ိဳရြယ္ကတည္းက PID ရွိေနတာကို အိမ္ေထာင္က်မွ၊ ကုိယ္၀န္ရမွ သိၾကရတာလဲ မနည္းဘူး။ ဆက္ဆံဘက္ မ်ားသူေတြမွာ ဒုကၡ မလွမပ ေတြ႔ရလိမ့္မယ္။ အကာကြယ္မဲ့ ဆက္ဆံသူေတြလဲ ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ (ကြန္ဒြန္) သံုးသင့္ၾကတယ္။

Clomiphene citrate နဲ႔ Pergonal ဆိုတဲ့ ကုိယ္၀န္ရွိေအာင္လုပ္ေပးေစမဲ့ Fertility drugs ေဆးေတြ၊ Progesterone-like hormones ပါတဲ့ Contraceptive ပဋိသေႏၶတားေဆး၊ Diethylstilbestrol (DES) ဆိုတဲ့ မ-ေဟာ္မုန္း စတီရြိဳက္ေဆး ေၾကာင့္လဲ ေျပာၾကေသးတယ္။

Endometriosis ဆိုတဲ့ သားအိမ္က တစ္ရွဴးေတြ အျပင္ထြက္ျပီး ေပါက္ပြါးတဲ့ေရာဂါေၾကာင့္လဲ ျပြန္ကုိ က်ဥ္းေစတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြမွာ ၅ ဆပိုတယ္။ Nicotine က ျပြန္ကို ဆြေပးလို႔ပါ။ အသက္ ၾကီးလာသူေတြမွာ ငယ္သူေတြထက္ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အုိျပီဆိုရင္ ဘာမွ မေကာင္းပါလား။

ေရာဂါမွန္သမွ် ျဖစ္ရတာမွာ ကံ၊ စိတ္၊ ဥတု၊ အာဟာရ၊ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းတရား ေလးပါးရွိတယ္။ ဘာမွ ရွာမရရင္ ကံတရား ေၾကာင့္ဆိုတာ အမွန္ပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေဆးလိပ္မေသာက္နဲ႔၊ တလင္တမယားသာေန၊ (ကြန္ဒြန္) ကို အျမဲသံုး၊ ခြဲတာစိတ္တာ မခံရေစနဲ႔။ ကံေကာင္းေအာင္ ေသာက္ေရကန္၊ သံုးေရကန္ တူး-ဆည္-သန္႔ေပး၊ ေမြးေန႔တိုင္း ဆြမ္းေၾကြး၊ အနေႏာၱ အနႏၱငါးကို မျပတ္ ဆီးကပ္ ကိုးကြယ္ပါေလ။ မအိုေစနဲ႔႕႕႕။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၇-၄-၂၀၁၀

Read More...

Collapse...

ထူးဆန္းသည့္ ကိုယ္၀န္ Ectopic Pregnancy

နက္ျဖန္ အလွဴေန႔ပါ။ သားေတြကိုသကၤန္းဆီး၊ သမီးကို နားသ၊ လာသမွ်ကို အ၀ေၾကြးျပီး၊ အလွဴမဂၤလာပြဲၾကီး ဝွဲခ်ီး လုပ္မွာပါ။ “အလွဴ” ဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအဖို႔ တသက္တာမွာ တခါေတာ့ လုပ္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ၾကရတယ္။ အရပ္ကူ၊ လူ၀ိုင္း၊ ေဆြမ်ိဳးတိုင္း လာၾက။ မိတ္ေဆြ ရင္းျခာေတြလည္း နီးေသာ၊ ေ၀းေသာမဟူ အလွဴလာၾကတယ္။ “မနက္ျဖန္အလွဴရက္ စည္ခ်က္မက်န္ဘူး” ေျပာရမွာေပါ့။

အလွဴ႕တကာက ဆရာ၀န္။ နယ္ျမိဳ႕ေတြမွာ ဆရာ၀န္တိုင္း၊ ၈ နာရီတဆိုင္း မရွိပါ။ ေန႔တိုင္း၊ နာရီတိုင္း ဂ်ဴတီက်ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ျမိဳ႕နယ္ဆရာ၀န္ျဖစ္တာ ကံေကာင္းတယ္။ ေမြးရပ္မွာ တာ၀န္က်တဲ့ျပင္၊ လက္ေထာက္ဆရာ၀န္က ညီေတာ္တယ္။ သူက အလုပ္ၾကိဳးစားျပီး၊ ၀ါသနာမွာ ကြ်န္ေတာ္နဲ႔ လာတူတာေတြ ရွိတယ္။ ခြဲခ်င္စိတ္ခ်င္ ဒါးဆရာ၀န္ေတြ။ ပံုမွန္ဆိုရင္ သူတလွည့္ ကိုယ္တလွည့္ ညဂ်ဴတီယူၾကတာ၊ အလွဴကာလ တေလွ်ာက္လံုး သူကခ်ည္း တာ၀န္ယူေပးပါတယ္။

အလွဴဖိတ္ေန႔ညမွာ အေရးေပၚပါေလေရာ။ ေဆးရံုက ၀န္ထမ္းတေယာက္ ယူလာတဲ့ (ဒစ္ရွ္ပက္) စာအုပ္မွာ “ေမြးလူနာ လာတယ္။ အသက္ၾကီးျပီး၊ မေမြးႏိုင္ဘူး” တဲ့။ ဗိုက္ခြဲေမြးရမဲ့ လူနာမွန္း တန္းသိလိုက္ပါျပီ။ လက္ေထာက္ဆရာ၀န္က ဒီေလာက္ေတာ့ ထမင္းစား-ေရေသာက္။ သူ႔ကို “(LSCS) လုပ္ရန္” လို႔ မွတ္ခ်က္ ျပန္ေပးလိုက္ပါတယ္။ “လိုရင္ ေခၚပါ” ေပါ့။

မၾကာပါဘူး လိုပါေလေရာ၊ ေခၚပါေလေရာ။ ေနာက္တခါ (ဒစ္ရွ္ပက္) စာအုပ္ယူလာသူကို ညီေတာ္ေမာင္ဆရာသမားက စကားလဲ ပါးလိုက္တယ္။ “ဗိုက္ထဲမွာ ထူးထူးဆန္းဆန္း ေတြ႕တယ္။ လာမွရမယ္” တဲ့။ နက္ျဖန္ အလွဴရွိတာေရာ လူနာ အေျခအေနေရာ သူ႔ထက္သိတာ ရွိမွာ မဟုတ္ပါ။ သန္းေခါင္ေက်ာ္ေနတာလဲ သူ႔နာရီနဲ႔ ကိုယ့္နာရီ အတူတူပါ။ ဒါေပမဲ့႕႕႕ အလွဴလဲ ကုသိုလ္၊ ေဆးကုတာလဲ ကုသုိလ္၊ ႏွစ္ထပ္ကြမ္းကုသိုလ္ ယူရမွာေပါ့။ “အလွဴ႕အမေရ အိပ္ႏွင့္ေပေတာ့”။

ခြဲခန္းထဲ တန္း၀င္တာနဲ႔ လူနာကို ခါးထံုေဆး ထိုးျပီးသား၊ ဗိုက္ကိုလဲ ဖြင့္ထားျပီးသား၊ ဗိုက္ထဲက ကေလးကိုလဲ ျမင္ေနရပါျပီ။ ဒါေပမဲ့ လားလား႕႕႕ “ကေလးတျခား သားအိမ္တျခား”။

လူနာကို မွတ္မိျပီ။ အသက္က ၄၅ ေလာက္၊ ကုိယ္၀န္မေဆာင္တာ ၾကာျပီးမွ ရွိလာျပန္လို႔ ကိုယ္၀န္လာျပထားသူ၊ ေတာင္ဘက္ ေက်ာက္ေတာင္ရြာက။ ေတာနယ္ေတြမွာ တရြာနဲ႔တရြာ ေ၀းၾကတာ မဟုတ္ပါ။ အမ်ိဳးစပ္ရင္လဲ နီးၾကတယ္။ ဟုိဘက္ကေတာ္၊ ဒီဘက္ကေတာ္။ အမ်ိဳးရဲ႕ ဟိုဘက္ကအမ်ိဳး စသျဖင့္ ေဆြမ်ိဳးခ်ည္းဘဲ ထင္ရတယ္။ ၾကံဳလို႔ ေရးရဦးမယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ထက္ ကြ်န္ေတာ့္ အမ်ိဳးေတြကို ကြ်န္ေတာ့္ဇနီးက ပိုသိ၊ ပိုရင္း၊ ပိုခ်စ္တယ္။ လုပ္ရတာက ဆရာ၀န္မို႔ လာသမွ် အမ်ိဳးဘဲဆိုျပီး စိတ္ထဲ ထားလိုက္တာေၾကာင့္လဲ နည္းနည္းပါမယ္။ ေရာခ်လိုက္တာဆိုလဲ ဟုတ္တယ္ေပါ့ဗ်ာ။

လူနာဟာ “သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္ျခင္း” Ectopic pregnancy ဆိုတာျဖစ္တာပါ။ သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္တယ္ ဆိုတာ ဘယ္သားဖြါးမီးယပ္စာအုပ္ လွန္ၾကည့္ၾကည့္ အမ်ားဆံုး တည္တတ္တဲ့ ေနရာေတြကို ေဖၚျပရင္ သားအိမ္ျပြန္ တေနရာရာမွာ ျဖစ္တာ ၉၅-၉၉%။ ေနာက္ျပီး သားအိမ္နံရံ တေနရာရာနဲ႔ မ်ိဳးဥအိမ္ဆိုတဲ့ နီးနီးနာနား ေနရာမ်ားမွာသာ ျဖစ္တတ္တယ္။ မ်ိဳးပြါးလမ္းေၾကာင္းနဲ႔ ဘာမွမဆိုင္တဲ့ တျခားေနရာဆိုတာ ရွာမွရွား သြားျဖစ္တယ္။ ၀မ္းဗိုက္ေခါင္းထဲမွာ တည္တာ ေျပာတာပါ။ အခုလူနာက အရွားဆံုးဟာ လာျဖစ္ေနပါတယ္။

အမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ သားအိမ္ျပြန္ဆိုတာ အတြင္းေခါင္းအက်ယ္က အေၾကာေဆး သြင္းေပးရတဲ့ပိုက္ထက္ က်ဥ္းတယ္။ စဥ္းစားၾကည့္ေပါ့။ အဲဒီထဲမွာ သေႏၶသားငယ္ ဘယ္အရြယ္အထိ ၾကီးလို႔ ရႏိုင္မလဲ။ ကိုယ္၀န္ ၂ လေလာက္ဆို “မဆန္႔မျပဲ” မဟုတ္၊ “မဆန္႔ကြဲ” ျဖစ္လာတာ ေသခ်ာေပါက္ပါ။ ကြဲထြက္ရင္ အေရးေပၚ ခြဲေပေတာ့။ ကုိယ္၀န္ရွိခါစ၊ ဗိုက္ေအာက္နားက တအား နာတယ္ဆိုရင္ ဒါျဖစ္ႏိုင္တယ္။ (အာလ္ထြာေဆာင္း) မရွိရင္ ေမြးလမ္းေၾကာင္းထဲ လက္ထည့္စမ္းရတယ္။ သားအိမ္အ၀ ေနာက္(ေအာက္)ေနရာ POD မွာ ေဖါင္းေနမယ္။ အပ္နဲ႔စုပ္ရင္ ျပြန္တည္ကုိယ္၀န္ ေပါက္လို႔ ထြက္လာတဲ့ ေသြး ရွိေနတာသိရမယ္။ လူနာခံႏိုင္ေအာင္လုပ္ျပီး၊ ခ်က္ခ်င္းခြဲေပေတာ့။ ဒီကိုယ္၀န္လူနာကေတာ့ ၉ လမက၊ ေန႔ေစ့ လေစ့မက၊ ရက္ေတာင္ ေက်ာ္ေနပါျပီ။ ဗိုက္သိပ္မနာ သရိုးသရည္သာျဖစ္လို႔ စမ္းေတာ့ သားအိမ္ကမပြင့္။ မကြဲဘဲနဲ႔ ခြဲရတာပါ။

ကိုယ္၀န္ဆိုတာ “ကေလး” နဲ႔ “အခ်င္း” ႏွစ္မ်ိဳးျဖစ္လာတာပါ။ Fetus ကေလးက Amniotic sac အရည္အျပည့္ရွိတဲ့ အိပ္ထဲမွာ ရွိေနရျပီး၊ Placenta အခ်င္းက သားအိမ္အတြင္းနံရံကို တြယ္ကပ္ေနရတယ္။ မေအကို မွီခိုႏိုင္ဘို႔ပါ။ ကေလးဆိုတာ ဗိုက္ထဲကတည္းက အေတာ္ လူလည္ၾကတဲ့ေကာင္။ မေအဆီက လိုခ်င္တာယူျပီး၊ မလိုတာစြန္႔တတ္တယ္။ အခ်င္းကေနလုပ္ေပးတာပါ။

အခုလူနာမွာ ကေလးနဲ႔ အရည္ပါတဲ့အိပ္က မိခင္ရဲ႕ အူေတြၾကားမွာ ထူးထူးျခားျခား ရွိေနတယ္။ အခ်င္းကလဲ အနားရွိသမွ် အူေတြရဲ႕ အျပင္နံရံမွာ လာကပ္ေနတယ္။ အဲဒီ အူနံရံေတြ ကတဆင့္ လိုခ်င္တာ ယူျပီး၊ မလိုတာ စြန္႔ေနခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။

ေရျမႊာအိပ္ကို ေဖါက္ျပီး၊ ကေလးေမြးထုတ္ရတာ ပိုလို႔ေတာင္ လြယ္ေသးတယ္။ ခါတိုင္း ဗိုက္ခြဲေမြးသလို သားအိမ္ ေအာက္နားမွာ ကန္႔လန္႔ ဒါးရာေပး၊ ခြဲေမြးစရာ မလိုပါ။ အၾကာဆံုးနဲ႔ သတိအထားရဆံုး အဆင့္ျဖစ္တဲ့ သားအိမ္နံရံကို သံုးထပ္ ျပန္ခ်ဳပ္စရာလဲ မလိုေတာ့ပါ။ လူနာ့ သားအိမ္ဟာ “ကုိယ္၀န္နဲ႕သူနဲ႔ ဘာမွမဆိုင္သလို” ဣေႄႏၵေရႊေပးမရ၊ ေတြ႕ရပါတယ္။

သိပ္ခက္တာ လာပါျပီ။ အခ်င္းကို အူကေန ဘယ္လို ခြါထုတ္မလဲ။ အူထဲမွာ အစာေတြရွိတယ္။ အူေအာက္ပိုင္းေရာက္ေလ အစာက ေဟာင္းေလ။ ေဟာင္းေလ မေကာင္းတာ မ်ားေလ။ ဗိုက္ထဲမွာ အူထဲကဟာ တစက္ကေလးမွ ထြက္မလာ မသင့္ပါ။ အူေပါက္လို႔ကေတာ့ အစာအိမ္ေပါက္သလို၊ အေပါက္ကုိ ဖါျပီး၊ ဗိုက္ကုိ အတိုင္းတိုင္း ျပန္ပိတ္ မရပါ။ အထက္က အူအစကို ဗိုက္အျပင္နံရံမွာ ပါးစပ္လို႔ ဖြင့္ထားျပီး ၀မ္းသြားေစရတယ္။ ေအာက္က အူဆက္တာ-ဖါတာ က်က္ပါမွ၊ စိတ္ခ်ရပါမွ၊ ျပန္ဖြင့္၊ ျပန္ပိတ္ လုပ္ရတယ္။ အူထဲက ပိုးမႊားေတြ ေသအာင္ ေဆးကလဲ ေရြးတတ္မွ။

ဒီေတာ့ ဒီလူနာရဲ႕အခ်င္းကို အူ မထိခိုက္ေအာင္လုပ္ျပီး ခြါထုတ္ဘို႔ အေရးသည္ ဆရာ၀န္ ညီအကိုမွာ မဟာ တာ၀န္ၾကီး ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။ ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္မ်ား ရွိအပ္တဲ့ Lion’s heart, Eagle’s eyes, Lady’s hand အရည္အခ်င္း သံုးပါး အနက္ “(ေလဒီ)ရဲ႕ လက္” လိုလာျပီေပါ့ ခင္ဗ်ာ။

သတိၾကီးျခင္းနဲ႔ စိတ္ရွည္ျခင္း ဆိုတာေတြက ဘာသာေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးမွာသာမက ခြဲစိတ္တာမွာပါ လိုတယ္။ ကပ္ေၾကးနဲ႔ ဒါးမပါ၊ တံုးတဲ့ ကရိယာေတြနဲ႔သာ ေျဖးေျဖး ညင္သာ၊ အူတေခြခ်င္း တေခြခ်င္း ခြါခ်ရပါတယ္။ အကူဆရာမေတြကေတာ့ ေရေႏြး၀တ္ ႏိုင္ႏိုင္ လုပ္ေပးရတယ္။ အူနံရံက စိမ့္ထြက္လာသမွ် ေသြးကို ေရေႏြး၀တ္နဲ႔ ဖိကပ္ေပးတာ အေတာ္ အလုပ္ျဖစ္တယ္။ အိႏၵိယမွာ မတူတာက ခြဲစိတ္ရာမွာ ေရေႏြးမပါဘူး။ သူတို႔ခြဲခမ္း-ေမြးခမ္းမွာ သြားခြဲေပးရရင္ အေတာ္ ကသိကေအာင့္ ႏိုင္လွတယ္။

အူကေန ထြက္တဲ့ေသြးကုိ ေရေႏြးနဲ႔ မႏိုင္ရင္ ေသြးေၾကာညွပ္ ေသးေသးနဲ႔ အပ္ျခည္ကိုသံုး ပိတ္ေပးရတယ္။ အူဆိုတာက အထပ္ သံုးထပ္ရွိတာ။ အတြင္းဆံုးလႊာကို မထိလို႕ကေတာ့ ျပႆနာမၾကီးပါ။ အူ-အစာအိမ္ကို ဘယ္လိုခ်ဳပ္ရမယ္ ဆိုတာ ေတာမွာ က်တဲ့ ဆရာ၀န္တိုင္း တတ္ၾကြမ္းၾကတယ္။ Catgut 3-0 “ေၾကာင္အူ ခ်ဳပ္ၾကိဳး၊ သရီးဇီးရိုး” ဘယ္ႏွစ္ၾကိဳး ကုန္လဲ မသိပါ။

အခ်င္းတခုလံုး ကြာက်မွ လက္ေထာက္ဆရာ၀န္က သီခ်င္းစဆိုပါတယ္။ ဗိုက္ကိုလည္း သူဘဲ ဆက္ပိတ္တယ္။ အေတာ္ အားကိုးရတဲ့သူ။ ကြ်န္ေတာ္က အလွဴရွိတယ္ မဟုတ္ပါလား။

အဲဒီေခတ္က ဒစ္ဂ်စ္တယ္ကင္မရာ မေပၚေသးလို႔ (ဘေလာခ္)မွာတင္ဘို႔ ပံုရိုက္မထားႏိုင္လိုက္ပါ။ သုေတသနဆိုတာလဲ အားမေပးပါ။ စာတမ္းဖတ္စရာေနရာလဲ က်ဥ္းလြန္းလွပါတယ္။ မရွိ ရွိတာေလးနဲ႔ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးၾကရတာကို သြားျပမိရင္လဲ ခ်ိဳ႕တဲ့တာ၊ ဆင္းရဲတာကို လူျမင္ခံေအာင္ လုပ္ခြင့္မရွိပါ။ ဆရာ၀န္ကိုလည္း (အက္သစ္) မက်၊ မလုပ္ရလို႔ ေျပာခံရမွာ ေသျခာတာမို႔၊ ဒီစာကို ဖတ္ရင္ (ဖစ္ရွင္)လို႔သာ မွတ္ပါခင္ဗ်ား။

ေမြးေပးခဲ့တဲ့ကေလး မတ္တတ္ေျပးအရြယ္မွာ သူတို႔အိမ္ကို တေခါက္ေရာက္တယ္။ လက္ဖက္နဲ႔ ထန္းလ်က္အျပင္ ႏွမ္းဆီဆမ္း အမဲေျခာက္ဖုတ္နဲ႔ ဧည့္သည္လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၅-၄-၂၀၁၀

Read More...

Collapse...

ကေလး မီးဖြါးျခင္း Normal Labor

ပညာရပ္ေတြကို စနစ္က်ေအာင္ အဆင့္တို႔၊ အမ်ိဳးအစားတို႔၊ စသျဖင့္ တိတိက်က် သတ္မွတ္ရတာမို႔ ကေလးေမြးဖြါးတာ ကိုလည္း ၃ ဆင့္ခြဲပါတယ္။

ပဌမအဆင့္ ဆိုတာက ေမြးခ်င္လို႔ ဗိုက္ စနာခ်ိန္ကေန သားအိမ္အဝ လံုးဝ က်ယ္လာတဲ့အထိကို ေခၚတယ္။ ေမြးခ်င္လို႔ ဗိုက္နာတယ္ဆိုတာ နာလိုက္ ရပ္လိုက္ျဖစ္တယ္၊ တိုးတိုး နာလာရမယ္၊ နာခ်ိန္ ၾကာလာျပီး၊ နားခ်ိန္ တိုတိုလာရတယ္။ အနာလဲ ပိုပိုလာရပါမယ္။ တကယ္ ဗိုက္နာတာကို လူနာ ေအာ္သံကို နားေထာင္ျပီး၊ ခန္႔မွန္းတာ မမွန္ပါ။ တခ်ိဳ႕က တကယ္မနာဘဲ ေအာ္တာမ်ိဳးလဲ ရွိတယ္။ ဗိုက္ေပၚ လက္တင္ထားျပီး စမ္းမွ ေသျခာတယ္။ သားအိမ္ၾကြက္သားေတြ ညွစ္လာရင္ စမ္းေနတဲ့လက္က တင္းလာတာကို သိသာတယ္။

သားဦးဆိုရင္ တကယ္ေမြးခ်င္လို႔ နာတာမဟုတ္ဘဲ နာတာမ်ိဳးကို အေမြးသင္တယ္လို႔ ေခၚတယ္။ လူေတြဟာ အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္ျဖစ္၊ အမ်ိဳးသားျဖစ္ျဖစ္ အနာခံႏိုင္စြမ္း မတူၾကဘူး။ သားဖြါးခန္း အေတြ႔အၾကံဳအရ ကုလားေသြးစပ္သူမ်ား အနာ မခံႏိုင္ၾကပါ၊ အသားျဖဴသူေတြက သိပ္မေအာ္ၾကဘဲ၊ အသားမျဖဴ-မမဲသူေတြက အလယ္အလတ္ လိုက္တယ္။ သုေတသနေတာ့ မဟုတ္ပါ။

ကေလးဖြါးဘို႔ ေရာက္လာသူ မွန္သမွ်ကို ေရာဂါရာဇ၀င္ ေမးျပီးတာနဲ႔ ဝမ္းျခဴေပးရတယ္။ သန္႔ရွင္းေရးအတြက္သာမက အေမြးလဲ လြယ္ေစပါတယ္။ လူနာ လမ္းေလ်ာက္ႏိုင္ေနတံုး ဆီး အသြားခိုင္းျပီး၊ ေနာက္ပိုင္းၾကရင္ ဆီးျခဴေပးရတယ္။ ဆီးအိမ္နဲ႔ အစာေဟာင္းအိမ္ေတြ ျပားခ်ပ္ေနေလ ကေလးေမြးရ လြယ္ေလမို႔ပါ။

ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန သားအိမ္အ၀ အေျခအေနကို ေစာေစာပိုင္းမွာ ၁ နာရီ ၁ ခါ၊ နီးလာရင္ မၾကာမၾကာ စမ္းပါတယ္။ ပိတ္ထားတဲ့ ပါးစပ္လိုရွိေနခဲ့တဲ့ သားအိမ္အ၀က ေမြးေတာ့မယ္ဆိုတာနဲ႔ စိေနရာကေန ဟလာတယ္။ က်ယ္က်ယ္လာမယ္။ အတိအက် ေျပာရရင္ သားအိမ္ ႏႈတ္ခမ္းဟာ မာရာကေန ေျပာ့လာမယ္၊ ထူရာကေန ပါးလာမယ္၊ ရွည္ရာကေန တိုလာမယ္။ သားအိမ္အ၀က က်ယ္က်ယ္လာမယ္။

ပဌမဆင့္ဟာ သားဦးမွာ ၁၂-၁၆ နာရီ၊ ေနာက္ ကေလးေတြဆိုရင္ ၆-၈ နာရီ ၾကာတတ္တယ္။ ဒါက စာအုပ္အလိုအရပါ။ တကယ္တမ္း ေျပာရရင္ ဒီထက္ ျမန္တာ၊ ေစာတာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ အေတာ္ကို မတူၾကပါ။ အစည္းအေ၀းနားတံုး ေမြးလူနာ ရွိလို႔ ေဆးခန္း ၀င္ၾကည့္ရင္း ေမြးေပးရတာမ်ိဳး ရွိသလို၊ ၃ ရက္လံုးလံုး မအိပ္မေန ေမြးေပးရတာမ်ိဳးလဲ ၾကံဳရတယ္။

သားအိမ္အဝ အျပည့္က်ယ္ခ်ိန္ကေန ကေလးေမြးၿပီးတဲ့အထိကို ဒုတိယအဆင့္ ေခၚပါတယ္။ အျပည့္ဆိုတာ ၁၀ စင္တီမီတာ ရွိတာကို ေျပာတာပါ။ ကေလး အခုကို ေမြးေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ လကၡဏာေပါင္း ၇ ခ်က္ရွိတယ္။ သားအိမ္အ၀ လံုး၀ပြင့္မယ္။ ေရျမႊာအိတ္ ေပါက္မယ္။ အက်ိအခြ်ဲ နဲ႔ ေသြးေရာျပီး ဆင္းမယ္။ (ရွိဳး) လို႔ေခၚတယ္။ ကေလးေခါင္းက မိခင္ရဲ႕ အစာေဟာင္းအိမ္ကို ဖိတိုးလို႔ ေမြးလူနာဟာ ဝမ္းသြားခ်င္စိတ္ ျဖစ္လာမယ္။ ဒါ့ကိုသိလို႔ ေစာေစာက ၀မ္းျခဴေပးထားတာပါ။ အဲဒီအခ်ိန္ ေရာက္ရင္ တားထားလို႔ေတာင္ မရဘဲ ညွစ္ခ်င္ လာလိမ့္မယ္။ ညွစ္ရင္ ကေလးေခါင္း တိုးလာတာမို႔ ေမြးလမ္းအ၀ကို ၾကည့္ရင္ အျပင္ကိုစူလာတာ ျမင္ရမယ္။ စအိုလည္း ၀ိုင္းလာမယ္။ ဒီ ၇ ခ်က္ မျပည့္စံုေသးလို႔ကေတာ့ မေမြးေသးပါ။

ကေလးဖြါးတာက ျဖစ္စဥ္ ၂ မ်ိဳးဟာ အခ်ိန္ကိုက္၊ ႏိုင္ငံေရးစကားနဲ႔ဆို “ဟန္ခ်က္ညီညီ” ျဖစ္တာမ်ိဳး ေျပာတာ။ သားအိမ္ ၾကြက္သားေတြ ညွစ္တာနဲ႔ သားအိမ္အ၀က က်ယ္လာရတာ ျဖစ္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ လက္သည္ကေန ညွစ္အား ပိုေအာင္ ဗိုက္ကို တြန္းေပးတာလုပ္ရင္ တကယ္လို႔ သားအိမ္အ၀က မပြင့္ဘဲေနရင္၊ မေအေရာ၊ ကေလးပါ ဒုကၡေရာက္ေစမယ္။ တရားခံကို “လက္သည္” လို႔လဲ ေခၚတယ္ မဟုတ္ပါလား။

ေမြးကာနီး ေရႁမႊာ ေပါက္တယ္ ဆိုေပမဲ့၊ ကေလးေခါင္းထြက္မွ တခါတည္း ေပါက္တတ္တာလည္း ရွိတယ္။ မသိမသာ အိမ္မွာတင္ ေပါက္လာသူလဲ ရွိတယ္။ ေမြးေပးမဲ့ ဆရာ၀န္၊ ဆရာမ မ်က္ႏွာကို စင္ေအာင္ အရွိန္နဲ႔ ေပါက္တာမ်ိဳးလဲ ရွိတယ္။ ေရႁမႊာရည္က ၾကည္လင္ေနတာ ေကာင္းတယ္။ ေနာက္တာဟာ အနည္းနဲ႔အမ်ား ကေလး ဒုကၡေရာက္လို႔ပါ။ အထဲမွာ ကေလး ၀မ္းသြားတာမ်ိဳး ျဖစ္လို႔ ေရျမႊာရည္ ေနာက္ရတာ။ ေရသာသာ အေရာင္ကေန အ၀ါ၊ စိမ္း၀ါ၊ အစိမ္း၊ အစိမ္းပုတ္အထိ ျဖစ္တာမ်ိဳးက အဆိုး ပိုပိုလာတာကို ျပတယ္။

ကေလးဦးေခါင္းက မိခင္ရဲ႕ ေမြးလမ္း အေပါက္မွာ ထြက္ျပဴလာတာကို သရဖူေဆာင္းတယ္လို႔ ေခၚတယ္။ ေမြးလမ္းအဝ တဝႈိက္ ေရေႏြးဝတ္ကပ္ေပးရင္ ေသြးပိုေလွ်ာက္ေစလို႔ ေကာင္းတယ္။ တခ်ိဳ႕ သားဦးေတာင္မွ လမ္းေၾကာင္း ခ်ဲ႕စရာမလိုဘဲ ေမြးႏိုင္ေစတယ္။ လူနာ လမ္းမေလွ်ာက္ႏိုင္ေတာ့တာမို႔ လိုအပ္လ်င္ ဆီးျခဴေပးပါ။ သူ႔ကို အားေပးပါ။ ေရ-အရည္ အေသာက္ခိုင္းပါ။ ဗိုက္ မနာခ်ိန္မွာ အသက္ေကာင္းေကာင္း ႐ွဴဘို႔ေျပာပါ။ ညွစ္ရင္ အသံမထြက္ေစဘဲ ၀မ္းသြားသလို ညွစ္ဘို႔ သင္ေပးပါ။ ကေလးေမြးကာနီး မိခင္ေလာင္းေတြကို ေပးသင့္တဲ့ အားေဆးေဖ်ာ္ရည္ကို ေရေအး ၁ လီတာထဲမွာ ပ်ားရည္ ၁/၄ ခြက္၊ သံပုရာရည္ ၁/၃ ခြက္၊ ဆား ဇြန္းတ၀က္၊ (ကယ္လ္စီယံ) နဲ႔ (မဂၢနီဆီယန္) ၁ ျပားစီထည့္ ေဖ်ာ္ပါေလ။

ေခါင္းျပဴလာရင္ သားဖြါးဆရာမရဲ႕ လက္တဖက္က ထြက္လာေနတဲ့ ကေလးေခါင္းထိပ္ကို ေအာက္ဖက္ဆီ ဖိေပးၿပီး၊ ေနာက္တဖက္က ေမြးလမ္းအဝ ေအာက္ပိုင္းေနရာကို ကေလးေခါင္းကို ေနာက္-အထက္ဆီ ေခါင္းစြပ္ ခြ်တ္ေပးသလို တြန္းတင္ေပးပါ။ ကေလးေခါင္းဟာ ေမြးလမ္းအဝကေန ေရျပင္ညီ တန္းတန္း ထြက္လာတာ မဟုတ္ပါ။ ေအာက္ဆီကို ဦးတည္ၿပီး ေမြးလာတာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေမြးလမ္းေၾကာင္းက ထြက္ထြက္ခ်င္း ကေလးေခါင္းဟာ အေပၚကို ေကာ့တက္ လာပါမယ္။

ခ်က္ခ်င္း ကေလးရဲ႕ ႏွာေခါင္းနဲ႔ ပါးစပ္တို႔ကို သန္႔ရွင္းေပးပါ။ ခ်က္ႀကိဳးက လည္ပင္းမွာ ပတ္ေန-မေန စစ္ပါ။ ၄ ေယာက္ ၁ ေယာက္ ေလာက္မွာ ပါတ္ေနတတ္တယ္။ ျဖည္ေပးပါ။ ကေလးမ်က္ႏွာက တဖက္ဖက္ကို လည္လာလို႔ မိခင္ရဲ႕ ေပါင္တဖက္ကို မ်က္ႏွာမူ လာမယ္။ ေခါင္းထြက္ၿပီးရင္ အထဲမွာ ရွိေနသးတဲ့ ကေလးပခံုးႏွစ္ဖက္ဟာ အထက္-ေအာက္ အေနအထားအျဖစ္ ျပင္လာမယ္။ ေရွ႕ပခံုးက စေမြးပါမယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ အျမန္သြားလုပ္ရင္ စုတ္ျပဲတတ္တယ္။ မိခင္က ေနာက္တႀကိမ္ ညွစ္တာနဲ႔ ကေလးေခါင္းကို ေအာက္ဖက္ဆီကို နဲနဲဆြဲယူေပးပါ။ ေနာက္ပခံုး ေမြးေပးဘို႔ ကေလးကို အထက္ဆီ ပင့္တင္ေပးရမယ္။ “ေခါင္းတန္ ကိုယ္ဆန္႔” ကိုယ္ပိုင္းနဲ႔ ေျခေထာက္ေတြ အလိုလို ေမြးလာပါမယ္။

ကေလး ေခါင္းစ-ေျခဆံုး၊ ေျခစ-ေခါင္းဆံုး၊ ထြက္ၿပီးၿပီးခ်င္း၊ ခ်က္ႀကိဳးကို (စပန္႔ခ်္-ေဖါ့ဆက္ပ္) ၂ ေခ်ာင္းနဲ႔ ၁ လကၼျခာျပီး ညွပ္ပါ။ ကေလးဖက္မွာ ခ်က္ႀကိဳးကို ရွည္ႏိုင္သမွ် ရွည္ပါေစ။ (ေဖါ့ဆက္ပ္) ၂ ေခ်ာင္းအၾကားမွာ ကပ္ေၾကးနဲ႔ ျဖတ္ပါ။ ကေလး ငိုလာမွ ခ်က္ႀကိဳးျဖတ္တာ ပိုေကာင္းတယ္။ ပစၥည္းမွန္သမွ် ပိုးသန္႔ျပီးျဖစ္ပါေစ။ ကေလးေျခေထာက္ ႏွစ္ေခ်ာင္းကို ပူးျပီး လက္တဖက္တည္းနဲ႔ ကေလးကို ေဇာက္ထိုးေျမွာက္ျပီး ကိုင္ပါ။

က်န္းမာတဲ့ကေလး ေခါင္းထြက္တာနဲ႔ ငိုပါတယ္။ မငိုရင္ ငိုေအာင္လုပ္ရတယ္။ ကေလးေက်ာကို ပုတ္ေပးတာပါ။ အရပ္ေျပာနဲ႔ ေျပာရရင္ ကေလးကို မငိုငိုေအာင္ ရိုက္တာလို႔ ေျပာမယ္။ အမွန္က အသက္ရွဴေအာင္ အဆုပ္ရွိတဲ့ေနရာကို ဆြေပးတာပါ။ အထင္မမွားပါနဲ႔။

ကေလးကုိျပဳစုမဲ့သူက ကေလးကို သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ပါ။ ႏွာေခါင္းနဲ႔ပါစပ္ကို ပဌမလုပ္ပါ။ ခြ်ဲစုပ္တာနဲ႔ ခြ်ဲစုပ္ထုတ္ေပးပါ။ အသားေရာင္ ပန္းေရာင္ျဖစ္လာရင္ စိတ္ခ်ရပါျပီ။ အသက္မရွဴရင္ (စီပီအာရ္)လုပ္ပါ။ အသက္ရွဴေနျပီး ျပာေနေသးရင္ ေအာက္စီဂ်င္ရွိရင္ ေပးပါ။

ကေလး ထြက္ၿပီးေနာက္ အခ်င္းကို ထုတ္ေပးတဲ့အဆင့္ကို တတိယအဆင့္ေခၚတယ္။ သားဦးနဲ႔ ေမြးဖူးသူမ်ားအၾကား အခ်ိန္ကြာျခားျခင္း မရွိပါ။ ၅ မိနစ္ကေန နာရီ၀က္ ၾကာႏိုင္တယ္။ ၾကာေလေလ ေသြးထြက္ မ်ားေလေလ ျဖစ္တယ္။ အခ်င္းခ်ေပးေနတံုး အကူတေယာက္က လက္တဖက္နဲ႔ မိခင္ရဲ႕ ဆီးစပ္ေနရာမွာ သားအိမ္ကို ထိန္းထားေပးထားျပီး က်န္လက္တဖက္က သားအိမ္ထိပ္ေနရာကို ေအာက္ဆီ ပြတ္ေျခေပးပါ။ ေမြးေပးသူက ခ်က္ႀကိဳးကို အားမသံုးဘဲ ခပ္တင္းတင္းေလး ဆြဲထားပါ။ လိုအပ္ရင္ လက္ထည့္ျပီး ဆြဲထုတ္ေပးရတတ္ပါတယ္။ ေမြးျပီးေနာက္ ေသြးဆင္းတာ သက္သာေအာင္ Ergometrine ထိုးေပးရင္ ၆-၇ မိနစ္ အတြင္း၊ Oxytocin 10 Units ထိုးရင္ ၂႕၅ မိနစ္အတြင္း သက္ေရာက္ပါမယ္။

ကေလးခ်က္ကေန ခ်က္ႀကိဳး မျဖတ္ခင္ ခ်က္ႀကိဳးထဲက ေသြးေတြကို ကေလးဆီ ေရာက္ေအာင္ ဆြဲသြင္းၿပီးမွ ျဖတ္ပါ။ ေသြး ၅ စီစီေလာက္ ပိုရတာကိုက ကေလးအတြက္ မနည္းပါ။ ခ်က္ကို အရက္ျပန္၊ အိုင္အိုဒင္း ၁-၂% ထည့္ေပးပါ။ ေျခာက္ေအာင္ ထားရင္ ခ်က္ျမန္ျမန္ ေႂကြတယ္။ ခ်က္မေႂကြမခ်င္း ကေလးကို ေရပတ္တိုက္ေပးတာက အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။

ကုတင္ေပၚက ကေလးငိုသံ နားေထာင္ရင္း ပီတိျဖစ္ေနသူကုိ “ကေလးအေမ ေနေကာင္းတယ္ေနာ္” လို႔ ေမးလိုက္ပါေလ။ ေဆးေက်ာင္း၊ ေဆးရံုေတြမွာ အျပိဳင္ေျပာေလ့ရွိတယ္။ လာတံုးကေတာ့ သူ႔ဖါသာ လမ္းေလ်ာက္လာတာ ေဆးရံုကလဲ ဆင္းေရာ ဂ်ိဳင္းေထာက္နဲ႔ဆိုျပီး၊ ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္ေတြကို ေျပာင္ၾကတယ္။ မရွဴႏိုင္ မကယ္ႏိုင္ ေရာက္လာသူကို ေဆးတလံုး ထိုးေပးတာနဲ႔ ေၾကာ့ျပီး၊ ျပန္သြားတယ္လို႔ သမားေတာ္ေတြက ေျပာတယ္။ လာတံုးကေတာ့ တေယာက္ထဲ ျပန္ေတာ့ ႏွစ္ေယာက္လို႔ ၾကြားႏိုင္တာကေတာ့ သားဖြါးခန္းက ျဖစ္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၆-၃-၂၀၁၀

Read More...

Collapse...

Genital Warts လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔

Human Papillomavirus က ဘယ္လို ဆိုးက်ိဳးေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသလဲ ခဗ်ာ။ ကြ်န္ေတာ့္ရဲ့ အဂါၤမွာ ႀကြက္ႏို႔ေလး တစ္ခု ထြက္လာပါတယ္။ ဆရာ၀န္သြားျပေတာ့ အက္ဆစ္ပါပံုရတဲ့ လိမ္းေဆးေပးပါတယ္။ တေန႔ ႏွစ္ႀကိမ္ တို႔ခိုင္းပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ စသံုးေတာ့ နဲနဲစပ္ပါတယ္။ ဆက္မသံုးရဲဘူးခဗ်ာ။ ကြ်န္ေတာ္ သိခ်င္တာက ဒီေဆးနဲ႔ လံုေလာက္မလား။ ဆက္ေရာ သံုးသင့္ပါလား။

Human papillomavirus (HPV) သည္ ဗိုင္းရပ္စ္တမ်ိဳးျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးအစားေပါင္ ၂၀၀ ခန္႔ ေတြ႔ထားရေသာ္လည္း တခ်ိဳ႔ကသာ လူတို႔ကို ေရာဂါရေစသည္။ အခ်ိဳ႕ဗိုင္းရပ္စ္မ်ားက ရွားရွားပါးပါး အမ်ိဳးသမီး လိင္အဂၤါမ်ားတ၀ိႈက္ ႏွင့္ ေယာက္်ားမ်ား လိင္တံႏွင့္ စအိုတို႔မွာ ကင္ဆာ ျဖစ္ေစသည္။ အမ်ိဳးအစား ၃၀-၄၀ တို႔သည္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းျဖင့္ ကူးစက္ေစသည္။ လိင္အဂၤါေနရာ ၾကြက္ႏို႔ Warts (Verrucae) ျဖစ္ေစသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္လည္း အပါအ၀င္ျဖစ္သည္။

လိင္အဂၤါမဟုတ္ေသာ အေရျပားတြင္ ျဖစ္သည့္ၾကြက္ႏို႔မ်ားမွာ HPV-1 ႏွင့္ HPV-2 တို႔ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ သည္ (STI/STD) ေခၚ လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားတြင္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ျပီး၊ အေမရိကားတြင္ လူေပါင္း သန္း ၂၀ သို႔မဟုတ္ လိင္ဆက္ဆံႏိုင္သည့္ အရြယ္ရွိသူေပါင္း၏ ၁% မွာ ရွိေနသည္။

သားအိပ္အ၀ကင္ဆာ ျဖစ္ေစသည့္ ပိုးႏွင့္ လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ ျဖစ္ေစသည့္ပိုးတို႔ မတူၾကပါ။ အျခားေနရာမ်ားတြင္ ၾကြက္ႏို႔ ျဖစ္ေစသည့္ ပိုးႏွင့္လည္း မတူပါ။ အခ်ိဳ႕မွာ ပိုးရွိေနေသာ္လည္း ၾကြက္ႏို႔ မေပၚေသးေခ်။

ပါးစပ္၊ အာေခါင္၊ လွ်ာတို႔မွာလည္း ၾကြက္ႏို႔ ျဖစ္လာႏိုင္သည္။ ၾကြက္ႏို႔ ေပါက္မေနသူထံမွလည္း ကူးလာႏိုင္သည္။ လိင္ဆက္ဆံနည္း မ်ိဳးစံု (ရိုးရိုး ႏွင့္ စအို၊ ပါးစပ္) လမ္းတို႔မွလည္း ကူးႏိုင္သည္။ ပိုးရွိသူႏွင့္ ဆက္ဆံျပီးေနာက္ အခ်ိန္တို သို႔မဟုတ္ ၾကာမွလည္း ၾကြက္ႏို႔ ျဖစ္လာတတ္သည္။ မိခင္မွာ ၾကြက္ႏို႔ရွိေနစဥ္ ေမြးလာမည့္ကေလးအား ကူစက္ႏိုင္မႈမွာ လြန္စြာ နည္းပါးလွပါသည္။

၃ ခါထိုးရသည့္ ကာကြယ္ေဆးရွိသည္။ လိင္မဆက္ဆံမီအရြယ္မွာ ထိုးႏိုင္တာေကာင္းသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ (Cervarix and Gardasil) ေခၚ သားအိမ္ကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆး ၂ မ်ိဳးရွိရာ၊ (Gardasil) က ၾကြက္ႏို႔ကိုပါ ကာကြယ္သည္။ ေယာက္်ားမ်ားအတြက္ (Gardasil) သည္ လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ကို ကာကြယ္သည္။

(ကြန္ဒြန္) သည္ HIB အတြက္သာမက လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ ႏွင့္ သားအိမ္အ၀ကင္ဆာတို႔အတြက္ပါ ကာကြယ္ရာက်သည္။ သို႔ေသာ္ ၾကြက္ႏို႔ေပါက္ရာေနရာကို (ကြန္ဒြန္) က ဖံုးမထားႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ၾကြက္ႏို႔မွန္သမွ်ကိုမူ ကာကြယ္မႈ မေပးႏိုင္ပါ။ လိင္ဆက္သည့္ အေဖၚကို သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ရွိသင့္သည္။ မိမိ၏ အေဖၚ၊ ဇနီး၊ ခင္ပြန္းအား သစၥာရွိပါေလ။

လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ကို ျဖစ္ေစသည့္ ဗိုင္းရပ္ကို သတ္မည့္ေဆး မရွိပါ။ ၾကြက္ႏို႔ျဖစ္လာလ်င္ ကုသနည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေတာ့ရွိသည္။
အလြယ္၀ယ္ယူရရွိေသာ ေဆးဆိုင္ေကာင္တာေပၚကေဆးကို အားမကိုးပါႏွင့္။ မည္သည့္နည္းက အေကာင္းဆံုးဟု မေျပာႏိုင္ပါ။ ေပ်ာက္သြားမည္ဟုလည္း ရာႏွဳန္းျပည့္ အာမမခံႏိုင္ပါ။

ခြဲစိတ္ကုသမႈ လုပ္ႏိုင္သည္။ ဆရာ၀န္က သမားရိုးက် ဒါးျဖင့္ လွီးထုတ္မည္။ သို႔မဟုတ္ လွ်ပ္စစ္နည္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊ မီးရွိဳ႕နည္းျဖင့္လည္းေကာင္း သံုးႏိုင္သည္။ ေလဆာျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေအးခဲေစနည္းလည္းေကာင္း သံုးႏိုင္သည္။

သိထားရမည္မွာ ၾကြက္ႏို႔ မ်က္စိေအာက္က ေပ်ာက္ေစကာမူ သူ႔ကိုျဖစ္ေစသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္ကို ရွင္းထုတ္မရပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပန္ေပၚႏိုင္သည္။ မကုဘဲထားလ်င္ သူ႔အလိုလို ေပ်ာက္သြားခ်င္ သြားမည္။ ေရွ႕မတိုး ေနာက္မဆုတ္ ရွိေနမည္။ တိုးခ်င္ တိုးလာမည္။ သို႔ေသာ္ ကင္ဆာ ျဖစ္မသြားပါ။ ၉၀%ေလာက္တြင္ ကုိယ္ခံအားမွ တိုက္ဖ်က္ေပးႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဆးမတုဘဲ ၂ ႏွစ္ဆိုလ်င္ ေပ်ာက္သြားႏိုင္သည္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၄-၃-၂၀၁၀

Read More...

Collapse...

ANC (Antenatal Care) ကုိယ္၀န္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း

ဆရာရွင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္မ်ား သိသင့္ေသာ လိုက္နာရမည့္အခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပေပးပါရွင့္။ ေဖာလစ္အက္စစ္ အျပင္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အားေဆးမ်ားကို ကိုယ္၀န္ဘယ္ႏွစ္ပတ္တြင္ စေသာက္လို႔ရပါလဲ။ ကိုယ္၀န္ 10 ပတ္ခန္႔တြင္ scan ရိုက္လို႔ရပါသလား။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ျမန္မာ website e-book မ်ားကိုလည္း ေဖာ္ျပေပးပါ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အမိေျမရဲ႕အေ၀းမွာ ေရာက္ေနလို႔ ဆရာတို႔ကိုပဲ အားကိုးပါတယ္။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ိဳးသမီးေတြ သိေစဘို႔ ဘာသာျပန္ျပီး၊ တင္ေပးၾကတာ အမ်ားၾကီး ရွိေနပါျပီ။ http://yamuna-clinic-delhi.blogspot.com/ နဲ႔ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/ ထဲမွာလဲ စံုသေလာက္ ပါေနပါတယ္။ တိုက္ရိုက္လဲ ေမးႏိုင္ပါတယ္။ တျခားဆရာ-ဆရာမေတြ တင္ေပးတာေတြလဲ မနည္းပါ။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ေတြအတြက္ လုပ္ေပးရတာ အသက္ႏွစ္ေခ်ာင္း၊ ကုသိုယ္ ၂ ဆရတယ္ မဟုတ္လား။

ကုိယ္၀န္ေဆာင္ျပီဆိုတာနဲ႔ က်န္းမာေရးအသိနဲ႔ယွဥ္ျပီး လုပ္စရာေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ ကုိယ္၀န္ကို အပ္ပါ။ သြားျပီး ေမြးဖြါးမယ္လို႔ ရည္ရြယ္တဲ့ ေဆးခန္း၊ ေမြးခန္း၊ ေဆးရံုေတြမွာ အပ္တာက ပိုေကာင္းတယ္။ ANC (Antenatal Care) ေခၚတဲ့ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းမွာ ဘာေတြလုပ္ရမယ္ဆိုတာ တိတိက်က် ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ အေသးစိတ္ လုပ္ပါလိမ့္မယ္။ အေသး မစိတ္ႏိုင္ရင္လဲ အစိုးရိမ္ မၾကီးပါနဲ႔။ ေတာနယ္ေတြမွာ လက္သည္ေတာင္မပါဘဲ ေမြးႏိုင္ၾကေသးတယ္။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ အေတာ္ေတာ့ မတူၾကဘူး။

ANC ဆိုတာ မိခင္ေလာင္းရဲ႕ ကုိယ္က်န္းမာေရး၊ စိတ္ခ်မ္းသာေရးအျပင္၊ ကေလးအတြက္ပါ လိုတာေတြကို စစ္ေဆး၊ ေဆာင္ရြက္ေပးတာပါ။ အရင္ဆံုး ကိုယ္၀န္ရွိေနတာ ေသျခာေအာင္လုပ္တာနဲ႔ စပါတယ္။ သေႏၶစတည္ျပီး၊ ၂ ပါတ္ဆိုရင္ ဆီးစစ္လို႔ရျပီ။ တခ်ိဳ႕နည္းေတြက ဒီထက္ေတာင္ ေစာျပီး စမ္းလို႔ရေသးတယ္။ စိတ္၀င္စားဘို႔ေကာင္းတာက ဒီနည္းဟာ သေႏၶသားရွိ-မရွိစမ္းတာ မဟုတ္ဘဲ၊ အခ်င္း ျဖစ္ေနျပီ ဆိုတာကို စမ္းတာျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ဆံုး ရာသီလာခဲ့တဲ့လက ပဌမဆံုး ေသြးဆင္းတဲ့ရက္ကို မွတ္ပါ။ LMP ေခၚတယ္။ ဒီရက္ထဲကို ၉ လ နဲ႔ ၇ ရက္ ထည့္ေပါင္းတာနဲ႔ EDD ေမြးမဲ့ရက္ကို တြက္ယူႏိုင္တယ္။ ေပ်ာ္စရာ တမ်ိဳးေပါ့။ Ultrasound လုပ္ရင္ေတာ့ Report မွာ ကိုယ္၀န္က Weeks ဘယ္ေလာက္ နဲ႔ Days ဘယ္ေလာက္ရွိျပီလို႔ ေရးၾကတယ္။ သြားရိုက္တဲ့ ရက္ထဲကေန အဲဒါကို ျပန္ႏုတ္ေတာ့ ကိုယ္၀န္စရွိတဲ့ရက္ LMP ကို ရတယ္။ Week ကို (၄ ပါတ္ ၁ လ) လျပန္ ဖြဲ႔ျပီးမွ အေပါင္း-အႏုတ္ လုပ္ရတယ္။ အလုပ္သင္ ဆရာမေတြအတြက္ေတာ့ သခ်ၤာပညာ စမ္းသလိုဘဲ။ သူတို႔ချမာ အေတာ္ ေခါင္းရႈတ္ၾကရွာတယ္။ ကိုယ့္မွတ္ရက္နဲ႔ တြက္တာနဲ႔ (အာလ္ထြာ-ေဆာင္း) ရက္နဲ႔ တြက္တာ မတူျဖစ္ေနတတ္တယ္။ ကိစၥမရွိဘူး။ ဘယ္လိုတြက္တြက္ ေရွ႕ ၂ ပါတ္၊ ေနာက္ ၂ ပါတ္ လြဲတတ္တယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ ဒုကၡသည္ေဆးခန္းေလးမွာ ၁၂၁ ေယာက္ ေမြးတဲ့အထဲက ရက္အတိအက် ေမြးသြားတာ ၃ ေယာက္နဲ႔ ၁ ရက္ထဲကပ္လြဲတာ ၄ ေယာက္သာ ရွိတယ္။

ကိုယ္၀န္အပ္ျပီး ေနာက္ဘယ္ေတာ့ ျပန္လာေနရမလဲဆိုတာက ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ကုိယ္၀န္ ၉ လကုိ ၃ ပိုင္းျခားျပီး၊ ပဌမ ၃ လမွာ ၁ လ ၁ ခါ၊ ဒုတိယ ၃ လမွာ ၂ ပါတ္ ၁ ခါ၊ ေနာက္ဆံုး ၃ လမွာ ၁ ပါတ္ ၁ ခါ ေခၚေလ့ ရွိတယ္။ ထူးျခားရင္လဲ အခ်ိန္မေရြး လာဘို႔မွာတယ္။ ထူးတယ္ဆိုတာေတြက ကုိယ္၀န္ႏုခ်ိန္မွာ ဆီးေအာင့္တတ္တယ္။ ပ်က္က်တတ္တယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္စ လကၡဏာေတြ ဆိုးတာျဖစ္တတ္တယ္။ ေသြဖိအား အထက္က ၁၀၀ မျပည့္ရင္ ဗီတာမင္ပါတဲ့ Drip သြင္းတာ ေကာင္းတယ္။ ကိုယ္၀န္ေနာက္ပိုင္းမွာ ေစာေမြးတာ၊ ခါးနာတာ၊ တမ်ိဳးမ်ိဳး (အရည္၊ ေသြး) ဆင္းတာ စသျဖင့္ ျဖစ္တတ္တယ္။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အားေဆးေတြကို ေစာျပီးေသာက္ႏိုင္ေလ ေကာင္းေလပါ။ ဒါေပမဲ့ ကုိယ္၀န္ရင့္လာရင္ ပိုလိုလာတယ္။ အမ်ိဳးသမီးတိုင္း ေယာက္်ားေတြထက္ ပိုလိုတာက သိတဲ့အတိုင္း သံဓါတ္နဲ႔ ေဖါလစ္အက္စစ္ ျဖစ္တယ္။ လူတိုင္း ေသာက္ရင္ ေကာင္းတဲ့ ဗီတာမင္ ဘီ အျပင္ေပါ့။ ထပ္လိုေသးတာက (ကယ္လ္စီယံ)။ ေဆးကုပၼဏီေတြကလဲ ေရာင္းေကာင္းေအာင္ ေဆးအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေၾကာ္ညာေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ထုတ္တယ္။ သံဓါတ္ေဆးကို ျမန္မာျပည္မွာ (ယူနီဆက္ပ္) ကေန အလကား ေ၀တယ္။ တကမၻာလံုး ေ၀ရတာမို႔ ေစ်းခ်ိဳခ်ိဳ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ရတယ္။ ဗူးခြံရိုးရိုး၊ ေဆးကို သၾကားအုပ္ မထားတာမ်ိဳး။ သံေခ်းနံ႔ေတာ့ ရတာေပါ့။ အမွန္က ေကာင္းပါတယ္။ “ေထာပတ္ေကာင္း စေလာင္းႏွင့္တည္” ဆိုသလို အေကာင္းကုိ ဘာနဲ႔ ထည့္ထည့္ ေကာင္းတာဘဲေပါ့။ သံဓါတ္ကို ေဆးရည္လုပ္၊ ဗူးလွလွနဲ႔ထည့္ ေရာင္းေတာ့ ေစ်းၾကီးသြားေရာ။

တခါတည္းျပီးေအာင္ သံဓါတ္ေရာ၊ ဗီတာမင္ပါ ေရာထုတ္တာလဲ အၾကံေကာင္းပါတယ္။ ဗီတာမင္ ဘီ နဲ႔ စီ ေရာေလ့ရွိတယ္။ အခုထုတ္ေသးလား မသိဘူး။ BPI ကေန Furamin BC ထုတ္တယ္။ Prenatal capsule ဆိုျပီးလဲ ထုတ္တယ္။ ဘယ္ေဆးမဆို ထုတ္လုပ္တဲ့ ေဆးကုပၼဏီနာမည္ရွိတာကို ေရြးေစခ်င္တယ္။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြက လူလည္ၾကီးမ်ားဟာ နာမည္ရွိျပီးသား ေဆးေတြကို ပံုမွားရိုက္ေနၾကတယ္။ ကိုယ့္တိုင္းျပည္က ညံ့ေနေသးေတာ့ ခံေနၾကရတာေပါ့ဗ်ာ။

သံဓါတ္က ၀မ္းခ်ဳပ္ေစတတ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေသာက္ရမွာပါ။ ၀မ္းခ်ဳပ္ရင္ တျခား၀မ္းႏုတ္ေဆးေတြထက္ ၀မ္းေျပာ့ေဆးမ်ိဳးက ပိုသင့္တယ္။ Milk/Cream of Magnesia ဆိုတာ ဇြန္းၾကီး ၂ ဇြန္း၊ ညမအိပ္ခင္ ေသာက္ရတယ္။ ေရ၊ အရည္ မ်ားမ်ား ေသာက္။ အသီးအရြက္၊ အသီးအႏွံ မ်ားမ်ားစားေပးပါ။ မန္က်ီးမွည့္ေဖ်ာ္ရည္၊ သေဘၤာသီးမွည့္ မွီ၀ဲပါ။ မိခင္ေလာင္း တဦးခ်င္း မတူတာေတြလဲ ရွိတတ္ေသးတယ္။ သူမ်ားထက္ ဗီတာမင္ ဘီ ၁၊ ၂၊ ေအ နည္းေနတာ။ ေနာက္ တျခားေရာဂါ တခုခု ရွိေနတာ။ ေသြးတိုး၊ ႏွလံုး၊ ဆီးခ်ိဳ၊ ပန္းနာ စသျဖင့္ေပါ့။ သံဓါတ္နည္းလြန္းေနရင္၊ ပါးစပ္က မေသာက္ခ်င္ရင္၊ သံဓါတ္ ထိုးေဆး ထိုးပါ။ နားလည္တဲ့သူက ထိုးပါေစ။ ဒီေဆးက အပ္မေသး-မတိုတာနဲ႔ တင္ပါးမွာ ခပ္နက္နက္ထိုး၊ ေဆးသြင္းျပီး အပ္ျပန္ႏုတ္ရင္ ေစာင္းႏုတ္ရတယ္။ မေျခရဘူး။ ေဆးထိုးတဲ့ေနရာ မဲသြားမွာစိုးလို႔။

ဗိုက္လာအပ္ရင္ လုပ္ေပးမွာေလးေတြ ေျပာပါအံုးမယ္။ အေထြေထြ စစ္ေဆးျခင္းဆိုတဲ့ ကုိယ္အေလးခ်ိန္၊ အရပ္၊ ေသြးဖိအား တိုင္းတာေတြနဲ႔ ႏွလံုး၊ အဆုပ္ နားေထာင္တာေတြ လုပ္ပါမယ္။ သိတဲ့အတိုင္း အရပ္ပုရင္ ခက္တတ္တယ္။ သိပ္မစိုးရိမ္နဲ႔ အရပ္မရွည္၊ အသက္ငယ္ငယ္နဲ႔ လြယ္လြယ္ ေမြးတာေတြ ရွိတာဘဲ။ ကုိယ္၀န္ရင့္လာလို႔ Doppler နဲ႔ စမ္းရင္ ေမြးလာမဲ့ သူ႔ကေလး ႏွလံုးခုန္သံကို ၾကားရလို႔ မိခင္ေလာင္းမွာ ပီတိေတြျဖာေနတာ သိပ္သေဘာက်ဘို႔ ေကာင္းလွတယ္။

ေသျခာေပါက္ ဗိုက္စမ္းေပးမယ္။ ဆီးစပ္ရိုး အထက္မွာ စျပီး စမ္းလို႔ရရင္ ကုိယ္၀န္က ၁၂ ပါတ္ရွိေနျပီ။ ခ်က္ေအာက္နားဆို ၂၀ ပါတ္၊ ခ်က္အထက္နားရွိေနရင္ ၂၂ ပါတ္။ ရင္ေခါင္းဆိုက္တယ္လို႔ေခၚၾကတဲ့ အျမင့္ဆံုးဆိုတာ ၃၈ ပါတ္။ ေမြးမွာက ၄၀ ပါတ္။ ကေလးေခါင္းက ေအာက္ဆင္းလာလို႔ နိမ့္သြားတာပါ။ ၂၀ ပါတ္ဆိုရင္ ကေလးလႈတ္တာ သိမယ္။ မၾကာခင္ အဲဒီ ပုဂၢိဳလ္ေလးက မေအဗိုက္ကို ကန္အံုးမယ္။ ကုိယ့္ကေလးေၾကာင့္ နာရတာကို ျပံဳးေနတတ္တာ မိခင္ေမတၱာ။

ေသြးစစ္တာမွာ A, B, AB, O ေသြးအုပ္စု၊ Rh factor နဲ႔ Hb ျဖစ္တယ္။ မိခင္က Rh-negative ျဖစ္ေနရင္ ကေလးနဲ႔ သင့္-မသင့္ စစ္ရပါမယ္။ ေသြးအား နည္းေန-မေနဆိုတာ Hb အနည္းအမ်ားနဲ႔ သိေစတယ္။ VDRL for Syphilis ဆစ္ဖလစ္၊ Hepatitis B ဘီပိုး နဲ႔ HIV ရွိ-မရွိေတြလဲ စမ္းရမယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ German measles ကိုလည္း စစ္တယ္။

ဆီးစစ္တာက ၂ မ်ိဳးပါ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္စမွာ ဆီးထဲ Albumin ပါေနတတ္တယ္။ ဆီးလမ္းပိုး၀င္ရင္လဲ ပါတယ္။ ေဆးေသာက္ ေပ်ာက္တာပါ။ ဆီးခ်ိဳရွိ-မရွိ စမ္းရေသးတယ္။ ဆီးခ်ိဳရင္ ကေလးထြားတတ္တယ္။

Ultrasound Scan ကို ကိုယ္၀န္ႏုတံုး ၁ ခါနဲ႔ ရင့္ေတာ့ ၁ ခါ ရိုက္တာ ေကာင္းတယ္။ အစားအမ်ားၾကီး မစားဘဲ၊ ေရအမ်ားၾကီး ေသာက္သြားပါ။ ေအာက္ပိုင္း အ၀တ္အစား ခြ်တ္လို႔ လြယ္တာ ၀တ္သြားပါ။ ကိုယ္၀န္ရွိတာကို ၅ ပါတ္ ကတည္းက Scan မွာ သိႏိုင္ျပီ။ ၇ ပါတ္မွာ ႏွလံုးအလုပ္လုပ္ေနတာ ေသျခာျပီ။ ၅ လ (၂၀ ပါတ္)က်မွ ကေလးအဂၤါ ခ်ိဳ႔ယြင္းမႈ ရွိ-မရွိကုိ စစ္ေဆးတာ ေကာင္းတယ္။ ေနာက္ သိခ်င္တာက သားအိမ္ထဲ မဟုတ္ဘဲ သေႏၶတည္ေနတာလား။ ကိုယ္၀န္ ၆ ပါတ္ကတည္းက သိႏိုင္တယ္။ အမႊာဆိုတာလဲ သိမယ္။ ေရမႊာရည္ အနည္း-အမ်ား၊ ေဒါင္လိုက္၊ ကန္႔လန္႔။

ကုိယ္၀န္ ေနာက္ပိုင္းမွ ရိုက္ရင္ အေရးၾကီးတဲ့အခ်က္ ၂ ခုသိမယ္။ အခ်င္းေနရာနဲ႔ ကေလးက ေျခကဖြါး ျဖစ္-မျဖစ္ သိဘို႔ ျဖစ္တယ္။ ၉၀% ေက်ာ္ ကိုယ္၀န္ေတြက ကေလးဟာ ေခါင္းက ေအာက္မွာ။ မဟုတ္ရင္ တင္ပါးဆံုျပဳေနတတ္တယ္။ ေစာေစာ ရိုက္တံုးက တင္ပါးဆံုျဖစ္ေနေပမဲ့ ကေလးဟာ သူ႔ဖါသာသူ လွည့္သြားတတ္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Scan ကို ေစာေစာရိုက္ထားရင္ ေနာက္ ထပ္ရိုက္တာ ေကာင္းတယ္။ တင္ပါးဆံုျပဳဆိုရင္ လွည့္ေပးဘို႔ လိုခ်င္လိုမယ္၊ ေမြးရင္လဲ ပိုျပီး ဂရူစိုက္ရမယ္။ ေနာက္တခ်က္က အခ်င္းဟာ ပံုမွန္ဆိုရင္ သားအိမ္အ၀နဲ႔ ေ၀းရတယ္။ နီးတာနဲ႔ ဖံုးေနတာဆိုရင္ ေသျခာေပါက္ ဗိုက္ခြဲ ေမြးရမယ္။ Scan ရဲ႕ေက်းဇူးဘဲ။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္တံုး ATT ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆး ၂ ခါကို တခါနဲ႔တခါ ၁ လျခာျပီး ထိုးပါ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနတံုး မေသာက္သင့္တဲ့ ေဆးေတြလဲရွိတယ္။

ေအာက္မွာ ေရးတာေတြက ေဆးခန္းအကူ ဆရာမေတြကို သင္ေပးရတာေတြပါ။ နားနားေနေန ဖတ္ၾကည့္ေပါ့။ အထဲက ရင္ေသြးကေလးလဲ နားေထာင္ေနလိမ့္မယ္။ နားနီးေတာ့ သူၾကီးလာရင္ ဆရာ၀န္ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္လာမွာေပါ့။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၉-၃-၂၀၁၀

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စ လကၡဏာမ်ား Morning sickness
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၇ဝ-၈၅% ျဖစ္တတ္။ ပ်ိဳ႕-အန္ျခင္း၊ ရင္သားနာျခင္း၊ အစာအိမ္ျပႆနာေပးျခင္း၊ အားယုတ္ျခင္း၊ မၾကာခဏ ဆီးသြားျခင္း၊ ေမာပမ္းျခင္း၊ ေသြးအနည္းငယ္ ဆင္းျခင္း၊ ယခင္ကထက္ အားအင္ျပည့္၊ အေလးခ်ိန္ တိုးလာမည္။ အေနအထိုင္ ခက္ခဲလာမည္။ အေရျပားေျပာင္းလဲမႈမ်ားရွိမည္၊ သြင္ျပင္လကၡဏာမ်ား ႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာလည္း ေျပာင္းလာသည္။

Hyperemesis Gravidarum ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ အလြန္အႀကြံ အန္ျခင္း။ ဆိုး႐ြားသည္။ ၾကာလ်င္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့၊ အာဟာရနည္း၊ ဓါတ္ဆား အခ်ိဳးအဆ ေျပာင္းလဲျခင္းတို႔ ျဖစ္လာႏိုင္သည္။ ကိုယ္ဝန္ ၈-၁၂ ပတ္မွာ အျဖစ္မ်ားသည္။ အနားယူပါ။ အစာကို နည္းနည္းႏွင့္ အႀကိမ္ခြဲစားပါ။ ပ႐ိုတင္းမ်ားမ်ား စားသင့္ၿပီး၊ အဆီႏွင့္အစပ္ ေလွ်ာ့သင့္သည္။ DNS/NS/RL သြင္းေပးဘို႔ လိုႏိုင္သည္။ ORS ေသာက္ပါ။ ဂလူးကို႔စ္၊ ဗီတာမင္ B 1, B 6, မဂၢနီဆီယမ္ ေပးရမည္။
အအန္သက္သာရန္ Doxylamine 10 mg ႏွင့္ Vitamin B6 10 mg ေရာေပးသင့္သည္။ Promethazine 12.5-25 mg ကို ၄ နာရီျခား၊ Prochlorperazine 25 mg ကို စအိုမွ ၁၂ နာရီျခားေပးႏိုင္သည္။ Meclizine, Dimenhydrinate, Metoclo-pramide တို႔ကိုလည္း ေပးႏိုင္သည္။ ဂ်င္း(ခ်င္း) Ginger capsules of 250 mg taken 4 QID လည္း ေကာင္းသည္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ခံစားရမႈမ်ားအား ကုသေပးျခင္း
• ခါးနာျခင္း၊ အေနအထား ေျပာင္းေပးပါ။ ခြါျမင့္ဖိနပ္ မစီးရ။ အေလးအပင္မ မရ။ ခါးကုန္း၍မ မရ။ မလုပ္ရ။ ေျခေထာက္အား အျမင့္တြင္တင္၍ နားပါ။ ဒူးေကြး၍ ေဘးတဖက္ လွည့္အိပ္ပါ။ ေပါင္ျခားထဲ တခုခုခံထားပါ။ ခါးကို အပူ-အေအး တင္ေပးပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။
• အသက္႐ွဴခက္ခဲျခင္း၊ ခါးမတ္မတ္ ထိုင္ပါ။ အိပ္လ်င္ ခပ္မတ္မတ္ အိပ္ပါ။ အသက္႐ွဴေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ပါ။
• ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ ေရ-အရည္မ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။ အသီးအႏွံမ်ားမ်ား စားပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ လမ္းေလွ်ာက္ပါ။
• ႂကြက္သားနာျခင္း၊ (ကယ္လ္စီယမ္) ေဆးစားပါ။ လႈပ္ရွားလ်င္ သက္သက္သာသာလုပ္ပါ။
• အအိပ္ပ်က္ျခင္း၊ မအိပ္မီ ေရေႏြးျဖင့္ ေရခ်ိဳးပါ။ နားနားေနေနေန ထိုင္ပါ။
• အစာမေၾကျဖစ္ျခင္း၊ တေန႔ ၅-၆ ႀကိမ္ အစာနည္းနည္းခ်င္း စားပါ။ ေလထတတ္သည့္ အစားေရွာင္ပါ။ ဆိုဒါ-အင္တီအက္စစ္ေဆး မစားရ။ အစားစားစဥ္ ခပ္မတ္မတ္ထိုင္စားပါ။ စားၿပီးၿပီးခ်င္း မအိပ္ရ။ အစားစားၿပီး ၂ နာရီ အတြင္း ေလ့က်င့္ခန္းမလုပ္ရ။
• ပ်ိဳ႔-အန္ျခင္း၊ အိပ္ရာထ ထခ်င္း ဘီစကစ္။ ေပါင္မံု႔ကင္စားပါ။ အိပ္ရာထလ်င္ ခ်က္ခ်င္း အိပ္ရာကမဆင္းရ။ မႀကိဳက္သည့္ အနံ႔အသက္ ေရွာင္ပါ။ အန္တာမ်ားက ဆရာဝန္ျပပါ။
• Varicose veins ေသြးျပန္ေၾကာထံုးျခင္း၊ ေျခေထာက္ ျမွင့္ထားပါ။ လွဲေနပါ။ အၾကာႀကီး မရပ္-မသြားရ။ ေျခအိပ္-ဖိနပ္ အၾကပ္ မစီးရ။ အထူးလုပ္သားသည့္ ေျခအိပ္သံုးပါ။ အျမဲထိုင္မေနရ။
• ေဖါေရာင္ျခင္း၊ ေျခေထာက္ ျမွင့္ထားပါ။ ဘယ္ဘက္ေစာင္း အိပ္ပါ။ ဆားေလွ်ာ့စားပါ။
• ရင္သား ႀကီးထြားလာမည္၊ နာမည္၊ တင္းမည္။ Nipple ထိပ္ဖ်ား အေရာင္ ရင့္လာမည္။ ထိပ္ဖ်ားဝင္ေနပါက ဆြဲထုတ္ေပးပါ။ ေရခ်ိဳးစဥ္ ႏို႔ထိပ္ဝကို သန္႔ရွင္းေပးပါ။ Areola ေခၚ ႏို႔သီးေဘးမွ အေရာင္ညိဳအဝိုင္းတြင္ ဘဲ-ငန္း အေရျပားလို အသီးလံုးေလးမ်ား ေပၚလာမည္။ ရင္သားတြင္ အလံုး-အႀကိတ္ ရွိ-မရွိ စစ္ေဆးပါ။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ Antenatal Care (ANC) Prenatal care
မိခင္ေလာင္းတိုင္းအား သာမန္အားျဖင့္ ရက္သတၲ ၄ ပါတ္မွ ၂၈ ပါတ္ အတြင္း တလတႀကိမ္။ ၂၈ ပါတ္ မွ ၃၆ ပါတ္ အတြင္း တလ ၂ ႀကိမ္၊ ၃၆ ပါတ္ မွ ေမြးသည္အထိ တပါတ္တႀကိမ္၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း ANC လုပ္ေပးရ မည္။ ကိုယ္ဝန္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အသိပညာေပးရမည္။ Body weight အေလးခ်ိန္၊ Blood pressure ေသြးဖိအား တိုင္းပါ။ ကေလးအေနအထားႏွင့္ ႀကီးထြားမႈမ်ား မွတ္တမ္းတင္ပါ။ ကေလးႏွလံုးခုန္သံ။ Fetal Heart Sound (FHS) နားေထာင္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အားေဆးမ်ားေပးပါ။ ဆီး၊ ေသြး၊ စစ္ပါ။

ANC မွတ္တမ္းတင္ျခင္း။ ကိုယ္ဝန္ရွိဘူးသမွ် အေရအတြက္ကို G ဟု၎၊ အရွင္ေမြးသမွ်ကို P ဟု၎ ေရးမွတ္ရသည္။ Primigravida သားဦး ကိုယ္ဝန္ကုိ G 1 ဟု မွတ္ၿပီး၊ ေနာက္ကုိယ္ဝန္တိုင္းကို G 1, G 2 စသည္ ေခၚသြားသည္။ တခါမွ မေမြးဖူးလ်င္ P 0 ဟုမွတ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ရွိတိုင္း ကေလးအေကာင္း ေမြးခ်င္မွေမြးမည္။ ပ်က္တတ္သည္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္သည့္ အေရအတြက္ကို P ၏ ေနာက္က အေပါင္းလကၡဏာျဖင့္ ေရးသည္။ ဥပမာ G 3, P 1+1 ဆိုသည္မွာ တတိယကိုယ္ဝန္ ရွိၿပီး၊ ၁ ခါ အေကာင္းေမြး၍ ၁ ခါ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ဘူး။

ေနာက္ဆံုးရာသီေပၚခဲ့သည့္ေန႔ Last Menstrual Period (LMP) ေနာက္ဆံုး ေသြးဆင္းေသာလတြင္ ပဌမဆံုး စလာသည့္ ေန႔ကိုယူပါ။ ေမြးဖြားမည့္ရက္ Expected Due Date (EDD) တြက္ပါ။ LMP ထဲသို႔ ၉ လႏွင့္ ၇ ရက္ ေပါင္းထည့္ပါက EDD ရသည္။ EDD ၏ ေရွ႔-ေနာက္ ၂ ပါတ္အတြင္း ေမြးႏိုင္သည္။ သာမန္အားျဖင့္ ေနာက္ဆံုး ရာသီေပၚအၿပီး ရက္ေပါင္း ၂၈ဝ သို႔မဟုတ္ ရက္သတၲပါတ္ ၄ဝ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ (၃၇-၄၂) ပါတ္လည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ မွတ္တမ္း ေရး မွတ္ရာတြင္ ၁ ပါတ္ = ၇ ရက္၊ တလ = ၄ ပါတ္၊ တလ = ၃ဝ ရက္၊ ျဖင့္သာ တြက္ယူပါ။

ဓါတ္ခြဲစမ္းသပ္ျခင္းမ်ား
ေအာက္ပါတို႔ကို ကုိယ္ဝန္ေဆာင္အားလံုး စစ္ေဆးရမည္။
• Blood grouping (A, B, AB, or O)
• Rh factor
• Hemoglobin (Hb)
• Hepatitis B virus
• Urine Sugar
• Urine Albumin
• (STDs, STIs) VDRL
• Ultrasound

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ေပးရမည့္ ေဆးမ်ား
Anti Tetanus Toxoid (ATT) တလျခားၿပီး၊ မေမြးမီ ၂ ခါထိုးၿပီး ျဖစ္ေစရမည္။ Iron သံဓါတ္၊ Folic acid ေဖါလစ္-အက္စစ္၊ ဗီတာမင္ ဘီအုပ္စု၊ Calcium ကယ္လ္စီယမ္၊ ဗီတာမင္ B 12

ဘာ့ေၾကာင့္ အေလးခ်ိန္ တိုးလာသသနည္း
မိခင္၏အာဟာရမ်ား = ၇ ေပါင္
တိုးလာေသာအေရ၏အေလးခ်ိန္ = ၄ ေပါင္
တိုးလာေသာေသြး၏အေလးခ်ိန္ = ၄ ေပါင္
တိုးလာေသာႏို႔ = ၂ ေပါင္
ႀကီးလာေသာသားအိမ္ = ၂ ေပါင္
ကေလး၏အေလးခ်ိန္ = ၇႔၅ ေပါင္
ေရႁမႊာေရ = ၂ ေပါင္
အခ်င္း၏အေလးခ်ိန္ = ၁႔၅ ေပါင္
စုစုေပါင္း တိုးသည့္အေလးခ်ိန္ = ၃ဝ ေပါင္

ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ မေသာက္သင့္တဲ့ေဆးမ်ား။
Arbor vitae, Beth root, Black cohosh, Blue cohosh, Cascara, Chaste tree berry, Chinese angelica (Dong Quai), Cinchona, Cotton root bark, Feverfew, Ginseng, Golden seal, Juniper, Kava kava, Licorice, Meadow saffron, Pennyroyal, Poke root, Rue, Sage, ေပြးကိုင္း Senna, Tansy, White peony, Wormwood, Yarrow, Yellow dock, Vitamin A (large doses)
၀က္ျခံေပ်ာက္ေဆး၊ Isotretinoin (Accutane) and Etretinate (Tegison)
အတက္ေပ်ာက္ေဆး၊ Phenytoin (Dilantin) and Carbamezapine (Tegretol)
အမူးေပ်ာက္ေဆး၊ Ergotamine and Methysergide
အကိုက္အခဲ-အနာေပ်ာက္ေဆးမ်ား၊ Aspirin, ibuprofen, and other (NSAIDs)
ေသြးမခဲေဆးမ်ား၊ Anticoagulant drugs
ပဋိဇီဝေဆးမ်ား၊ Azithromycin, Zithromax, Zmax, Zathrin, Erythromycin, Clarithromycin
ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ ခရီးသြားဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ ဝမ္းကိုက္ျခင္းအတြက္ေဆး၊ Furazolidone
အေရာင္ေလွ်ာ့၊ နီျခင္းကိုသက္သာ၊ (အလာဂ်ီ) ျဖစ္ျခင္းကို သက္သာေစသည့္ေဆး၊ Prednisolone

Comment by Dr. Win Than Naing
အရမ္းေကာင္းပါတယ္ဆရာ။ ဆရာ့ရဲ့ဘေလာ့ကိုဖတ္ရင္း အလုပ္သင္တုန္းကလုပ္ခဲ့ရတာေတြကို ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း ျပန္ျမင္ေယာင္မိေစေအာင္ကို ျပည့္စံုေပၚလြင္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ ဒီမွာေတာ့ Oxytocin 10 Units ကို ေရွ႕ပုခံုးေမြးဖြားခ်ိန္မွာ ထိုးခိုင္းထားပါတယ္။ ဆရာ့ကို ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ဆရာ။
Oxytocin/Ergotmetrine/Syntometrine ဆိုတဲ့ Uterotonic ေတြကို ေမြးျပီးေသြးဆင္းျခင္း နဲ႔ ေမြးဖြါးျခင္း တတိယအဆင့္ ေခါင္းစဥ္ေတြေအာက္မွာ ေရးသား၊ ေဆြးေႏြးေလ့ရွိပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ဒီ သားအိမ္ညွစ္အား အကူအညီေပးတဲ့၊ ေမြးျပီး ေသြးဆင္းျခင္းကို ကာကြယ္ရာက်တဲ့ေဆး တမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေပးဘို႔ ကေလးက အမႊာမဟုတ္တာ ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုလည္း ထည့္တြက္ရပါတယ္။ လက္ေတြ႔အရေျပာရရင္လည္း ဒုကၡသည္ေဆးခန္းမ်ိဳး၊ LHV သားဖြါး၊ အရံသားဖြါး၊ သင္တန္းေပးျပီး အရပ္လက္သည္ တေယာက္တည္းကေန ေမြးေပးရတဲ့ အခါမ်ိဳးေတြမွာ ေရွ႕ပခံုးထြက္တာနဲ႔ ေဆးထိုးပါဆိုတာကို လက္ေတြ႕လုပ္ဘို႔ အေတာ္ၾကီးမျဖစ္တတ္ပါ။ ေနာက္တခါ ေရွ႕ပခံုးေမြးျပီး ေနာက္ပခံုး အျမန္လိုက္ထြက္တာမ်ိဳးကလဲ ၾကံဳရတတ္ေသးတယ္။ ေတာနယ္တာ၀န္က် ဆရာမေတြကို (အခုေတာ့ မသိပါ) Ergotmetrine စားေဆးကိုသာ ေပးထားတယ္။ ေမြးလူနာကို ကေလးတကုိယ္လံုး မေမြးခင္ အေသာက္ခိုင္းလို႔ မရတာ မ်ားတယ္။ ေဆးေတြကလည္း ဘယ္ဟာျဖစ္ျဖစ္ သက္ေရာက္မႈက ျမန္ၾကတာမို႔ အခ်ိန္ကေလး နည္းနည္းေနာက္က်လဲ ကိစၥမရွိေလာက္ဘူးလို႔ ကိုယ့္ဘက္ကိုယ္ရက္ တြက္မိေသးတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ Prophylactic Oxytocin for the third stage of labor အရ တတိယဆင့္ေအာက္မွာ ေရးတာပါလို႔ ေျပာပါရေစ။

ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ ကုိယ့္ကို ကန္႔ကူလက္လွည့္သင္ေပးလိုက္တဲ့ OG ေတြေျပာသလို လိုက္နာတာ တပည့္ေကာင္းပီသပါတယ္။ ဆရာေကာင္းေတြလည္း ငယ္ငယ္က တပည့္ေကာင္း ျဖစ္ခဲ့ၾကသူေတြပါဘဲ။

ကြ်န္ေတာ္ ေဆးပညာ စာေလးေတြက ေဆးခန္းမွာ လာကူေနၾကတဲ့ (ေဗာ္လန္တီယာ) ေတြအတြက္ စာသင္ေပးဘို႔၊ အဖတ္ခိုင္းဘို႔ မွန္းျပီး ေရးျဖစ္သြားတာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ အေတာ္မ်ားမ်ားက ခပ္ေပါ့ေပါ့၊ ခပ္လြယ္လြယ္ေတြသာ ျဖစ္ေနတယ္။

Dr. တင္ေဆြ
၂၈-၃-၂၀၁၀

Read More...

Collapse...

ဆိုေရးရွိက ဆိုရလိမ့္မယ္

က်န္းမာေရးရႈေဒါင့္ကေန Physical, Psycho-social ဘယ္ဘက္ကိုပဲ ၾကည့္ၾကည့္ လံုး၀ Safety နဲ႔ မညီညြတ္တဲ့ အျပဳအမူေတြကို ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရတာကို ေက်ာင္းေတြမွာ (Sexual Education) မရွိတဲ့ ကၽြန္မတို႔ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြ အတုခိုးမွားၿပီး လိုက္လုပ္သူေတြ ရွိေနမွာကို လြန္စြာ စိုးရိမ္ပူပန္မိလို႔ ဖတ္သင့္တဲ့ ပို႔စ္တခုကို ညႊန္းရင္း ဒီပို႔စ္ကို တင္ေပးရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္မက ဘေလာ့ဂ္အစံုဖတ္သူ ျဖစ္လို႔ ကၽြန္မဘေလာ့ဂ္ကိုလည္း ဘေလာ့ဂါမ်ိဳးစံု ေရာက္တယ္ဆိုတာ သိေပမဲ့ သံဃာေတာ္ စာဖတ္သူေတြနဲ႔ သံဃာေတာ္ ဘေလာ့ဂါေတြအတြက္က်ေတာ့ ဒီပုိ႔စ္က သိစရာလည္းမလို ဖတ္ဖို႔လည္း မသင့္ေလ်ာ္ဘူးလို႔ ယူဆတဲ့အတြက္ ပို႔စ္အသစ္ တင္ထားတာ ေတြ႔လို႔ ၀င္လာမိတဲ့ သံဃာေတာ္ေတြရွိရင္ ဒီပို႔စ္ကို လံုး၀မဖတ္ဘဲ လွည့္ျပန္ဖို႔ ပထမဦးစြာ ေလွ်ာက္ထားပါရေစ ဘုရား။ တျခား လူစာဖတ္သူမ်ားကိုေတာ့ ကၽြန္မ ညြန္းေပးလိုတဲ့ မူလ ပို႔စ္မွာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ၿပီးမွ ဖတ္ပါလို႔ ေျပာထားေပမဲ့ ကၽြန္မအေနနဲ႔ ကေတာ့ အသက္အရြယ္ကို မသတ္မွတ္လိုပါဘူး။ အင္တာနက္သံုးေနသူ Secondary School (ခုႏွစ္တန္းႏွင့္ အထက္) အဆင့္ ေက်ာင္းသားအရြယ္ကေန လူႀကီးေတြအထိ အသက္အရြယ္မေရြး မည္သူမဆို ဖတ္ႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ဆရာ၀န္၊ သူနာျပဳ၊ Physiotherapist, Occupational therapist, Health Care Social Worker (or) Consultants စတဲ့ က်န္းမာေရးပညာရွင္ေတြထဲက ေရာက္လာရင္လည္း ကၽြန္မေဆြးေႏြးခ်က္ေတြကို ဖတ္ျဖစ္ေအာင္ ဖတ္ၿပီး ျပန္လည္ေဆြးေႏြးသင့္တာကို ေဆြးေႏြးၿပီးမွ ျပန္ၾကဖို႔ ေမတၱာ ရပ္ခံပါတယ္။

ပထမဦးစြာ ညႊန္းေပးလိုတဲ့ ပုိ႔စ္ကို မေျပာခင္ ဒီပို႔စ္ကို ကၽြန္မ ဘာေၾကာင့္ ညႊန္းရတယ္ဆိုတဲ့ ညြန္းစရာအေၾကာင္း ေပၚလာရတဲ့ ေနာက္ခံသမိုင္းကို အရင္ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ကုန္ခါနီး ေနာက္ဆံုးလေတြမွာ လူႀကိဳက္မ်ားတဲ့ ဘေလာ့ဂါ အစ္မတေယာက္ရဲ့ C-Box မွာ မေကာင္းတဲ့သူေတြက ဆဲဆိုထားတာ ရွိသလို မဖြယ္မရာပံုေတြ ပါတဲ့ Link တခုတည္းကို C-Box တခုလံုးနီးပါး ျပည့္ေအာင္ ထပ္ခါထပ္ခါ ရိုက္ထည့္ၿပီး တင္ထားတာကို ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ ကၽြန္မကလည္း စာမေရြးဖတ္တတ္တဲ့သူဆိုေတာ့ အစမွာ မသိဘဲနဲ႔ ဘေလာ့ဂ္ေၾကာ္ညာေတြ ထင္ၿပီး Click ၾကည့္မိတဲ့အခါမွာ မဖြယ္မရာ ပံုေတြ ျဖစ္ေနလို႔ ခ်က္ခ်င္းပဲ ျပန္ထြက္လိုက္တယ္။ ေနာက္ေတာ့ အဲဒီဘေလာ့ဂ္က C-Box မွာ ကၽြန္မက လာလည္ေၾကာင္း ႏႈတ္ဆက္ထားခဲ့ၿပီး ဆဲထားတာေတြ မေကာင္းတာ လာတင္ထားတာေတြကို ဖ်က္သင့္ေၾကာင္း C-Box အထဲမွာပဲ အၾကံျပဳၿပီး ျပန္လာခဲ့ပါတယ္။ အေတာ္ၾကာေတာ့ G-talk မွာေတြ႔တဲ့ ဘေလာ့ဂါ ေမာင္ေလးတေယာက္နဲ႔ ခ်တ္မွာ စကားေျပာေနခ်ိန္မွာ အတုလား အစစ္လားေတာ့မသိဘူး အစ္မနာမယ္နဲ႔ အဲဒီမွာ လာေရးထားတယ္လို႔ ေျပာလို႔ ကၽြန္မ သြားၾကည့္ေတာ့ ငယ္ႏိုင္ဆိုၿပီးေတာ့ အေရမရ အဖတ္မရေတြ ေျပာေနေရးေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ကၽြန္မလည္း အဲဒါကၽြန္မ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ မွတ္ခ်က္အထဲထိ ၀င္ေျပာၿပီး ျပန္လာလိုက္လို႔ ဘေလာ့ဂ္ပိုင္ရွင္ကေတာ့ ခုနက ေျပာေန ေရးေနတာ ကၽြန္မ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ သိသြားပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ဘေလာ့ဂ္ေတြမွာ အလုပ္မရွိအကိုင္မရွိ သူမ်ားနာမည္ သံုးၿပီး ေပါက္ကရေတြ ေလွ်ာက္လုပ္ေနတဲ့ သူေတြရွိတယ္ဆိုတာ ေျပာခ်င္တာပါ။ ကၽြန္မ ေျပာခ်င္တဲ့ အဓိကအေၾကာင္းေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

ဆက္ေျပာရရင္ အဲဒီဘေလာ့ဂ္မွာ ေတြ႔ခဲ့တဲ့ မဖြယ္မရာ Link ေတြက ေနာက္ေန႔က်ေတာ့ ကၽြန္မ C-Box ကို ေရာက္လာပါတယ္။ ကၽြန္မလည္း C-Box ထဲမွာ ဖ်က္လိုက္ၿပီး ေနာက္တခါ လာတင္ရင္ IP ကိုိ block လုပ္မယ္လို႔ သတိေပးလိုက္ေတာ့ ေနာက္ေတာ့ လာမတင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒီတခါေတာ့ ကၽြန္မက သူတို႔လာတင္တဲ့ link ကို တေနရာမွာ သိမ္းၿပီး ၀င္ၾကည့္မိတယ္။ ကၽြန္မဘ၀မွာ မယံုၾကည္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ တခါမွမျမင္ဘူးတဲ့ အံ့ဖြယ္ထူးဆန္း နည္းလမ္းအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ျပဳမူေနတဲ့ ဖိုနဲ႔မ မဖြယ္မရာ ပံုေတြကို ေတြ႔ရေတာ့ အျပင္မွာ တကယ္ပဲ ဒါမ်ိဳးလုပ္ေနတာ ရွိလား ဒါမွမဟုတ္ လူေတြ ကိေလသာစိတ္ထေအာင္ တမင္ေၾကာ္ျငာတာလား ဆိုတာကို ေ၀ခြဲလို႔မရ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္မက အင္တာနက္ကို သံုးဖူးတာ ၾကာၿပီ ျဖစ္ေပမဲ့ ဒါမ်ိဳးေတြ တခါမွ ေတြ႔လည္းမေတြ႔ဖူး ၾကည့္ဖို႔လည္း စိတ္မ၀င္စားခဲ့တာ ဘုရားစူးပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ အခုေတာ့ စိတ္မ၀င္စားလို႔ မရေတာ့ေလာက္ေအာင္ ကၽြန္မစိတ္ထဲမွာ ဘ၀င္မက်တာေတြ စိုးရိမ္မႈေတြကို လႊမ္းမိုးေနေစခဲ့တယ္။

ျပည့္တန္ဆာဆိုတာ လက္ရွိကမာၻမွာလည္း ေခတ္အဆက္ဆက္မွာ ႏိုင္ငံေတြအေပၚ မူတည္ၿပီး တရား၀င္ျဖစ္ေစ၊ တရားမ၀င္ျဖစ္ေစ ရွိခဲ့သလို ဘုရားေဟာ က်မ္းဂန္ေတြထဲမွာလည္း အမၺပါလီတို႔ သီရိမာတို႔ဆိုတာ ဘုရားလက္ထက္က ထင္ရွားတဲ့ ျပည့္တန္ဆာေတြ ျဖစ္ၾကတယ္လို႔ ေလ့လာသိရွိရပါတယ္။ အရင္ကမာၻေတြတုန္းကလည္း ျပည့္တန္ဆာ ျဖစ္ခဲ့သူေတြလို႔ ဆိုထားတာ ရွိေတာ့ သံသရာ အဆက္ဆက္ မွာလည္း ျပည့္တန္ဆာ ရွိခဲ့တယ္ဆိုတာနဲ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းဟာ ျပည့္တာဆာနဲ႔ မကင္းဘူး ဆိုတာ ကၽြန္မတို႔ ျငင္းလို႔ ရမယ္ မထင္ပါဘူး။ လက္ရွိကမာၻာမွာလည္း ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ တရားမ၀င္ဘဲ ခိုးလုပ္ေနတာနဲ႔ စာရင္ တရား၀င္က ပိုၿပီး Safety န႔ဲညီညြတ္ၿပီး အႏၱရယ္ပိုကင္း တိုင္းျပည္ ဘ႑ာလည္းတိုးလို႔ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ျပည့္တန္ဆာ အလုပ္၊ ေလာင္းကစားအလုပ္ေတြကို တရား၀င္ မွတ္ပံုတင္ထားေပးတာ ရွိပါတယ္။ မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစြဲသူေတြကိုေတာင္ တားလို႔မရတဲ့အဆံုး သံုးစြဲတာကို အႏၱရယ္ကင္းကင္းနဲ႔ သံုးစြဲႏိုင္ေအာင္ အကူအညီေပးတာက Safety ရွိရွိနဲ႔ ေရာဂါ ျပန္႔ႏွ႔ံမႈကို ကာကြယ္ႏိုင္မယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ၿပီး ျဖန္႔ျဖဴးသူကိုပဲ အေရးယူ၊ သံုးစြဲသူကိုက်ေတာ့ Safety ရွိေအာင္ အကူအညီေပးတဲ့ Social welfare ကို ဦးစားေပးတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ Drug and Alcohol Service ေတြ ရွိလာၾကတာ ကၽြန္မ သေဘာေပါက္ပါတယ္။

ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းကို တရား၀င္ခြင့္ျပဳတဲ့ ႏုိင္ငံေတြမွာ အလုပ္ရွင္၊ အလုပ္သမား၊ ေဖါက္သည္ သေဘာတူလို႔ အဲဒီလုပ္ငန္းကို လုပ္ၾကတာ ကၽြန္မဘာမွ ေစာတက မတက္လိုပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ လုပ္ငန္းတိုင္း၊ လုပ္ငန္းတိုင္းမွာ Occupational Health and Safety Policy ဆိုတာ ရွိရပါတယ္။ အဲဒီေပၚလစီအရ ပညာရွင္အဆင့္ ျဖစ္တဲ့ ဆရာ၀န္ေတြ သူနာျပဳေတြက သူတို႔ကုသတဲ့ လူနာရဲ့ ေရာဂါအေျခအေနနဲ႔ သံုးစြဲတဲ့ ေဆး၀ါးေတြ၊ ပစၥည္းတန္ဆာပလာေတြရဲ့ အက်ိဳးအျပစ္ကို သိရမယ္။ အလုပ္ၾကမ္း သမားတေယာက္ဟာ အရာ၀တၱဳတခုကို Handling လုပ္ရာမွာ ခါးနာျခင္း စတဲ့ ဒဏ္ျဖစ္ေစတဲ့ ေရာဂါမရေအာင္ ဒူးကိုဘယ္လိုအသံုးျပဳၿပီး ခါးနဲ႔ ေက်ာကို ဘယ္လိုမတ္မတ္ ထားကာ သယ္ရ၊ မရမယ္ဆိုတာ သိရမယ္။ သန္႔ရွင္းေရးအလုပ္သမား တဦးဟာ Micro-organisms လို႔ ေခၚတဲ့ ပိုးမႊားေတြရဲ့ ပြားႏႈန္းကို အၾကမ္းဖ်င္း သိရၿပီး သူတို႔ အသံုးျပဳတဲ့ ပိုးသတ္ေဆးရည္နဲ႔ သတ္ႏိုင္တဲ့ အခ်ိန္ကာလ အတိုင္းအတာကို သိရမွာျဖစ္သလို ဒီပိုးသတ္ေဆးေတြရဲ႕ ဆိုးက်ိဳးေတြကိုလည္း သိရပါတယ္။ အလုပ္သမားတိုင္းက မိမိလုပ္ငန္းခြင္မွာ မီးေလာင္ရင္ Evacuation က အစီစဥ္နဲ႔ စုရပ္မွာ ဘယ္လိုဆံုမယ္ စုရပ္က ဘယ္မွာဆိုတာသိရမယ္။ အဓိကက အလုပ္လုပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီအလုပ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးနဲ႔ အဲဒီဆိုးက်ိဳးေတြ မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လို စနစ္တက် ကာကြယ္ရမယ္ဆိုတာ လုပ္ငန္းတိုင္းမွာ ေပၚလစီ ရွိရပါတယ္။

ဒီပံုေတြကိုၾကည့္ၿပီး ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္းမွာ Occupational Health and Safety Policy ဆိုတာ ရွိေကာ ရွိရဲ့လားလို႔ ကၽြန္မ သံသယ ျဖစ္မိပါတယ္။ ဒီလုပ္ငန္းအေၾကာင္းကိုလည္း တခါမွ အခုလို စိတ္၀င္တစား မရွိခဲ့ဖူးတာ အမွန္ပါ။ ကၽြန္မက ဒီလိုပံုေတြကို အခုမွ ေတြ႔ဖူးတာ ျဖစ္ေပမဲ့ အင္တာနက္ သံုးေနသူ အေတာ္မ်ားမ်ားက ေတြ႔ဖူးတာ ၾကာၿပီလုိ႔ ကၽြန္မ ယံုၾကည္ပါတယ္။ လုပ္ငန္းတိုင္းမွာ ေပၚလစီက မရွိလို႔မရပါဘူး ရွိမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ ရွိရင္ အခု ကၽြန္မ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ ပံုေတြကို အဲဒီေပၚလစီအရ ဘယ္အနည္းနဲ႔မွ ခြင့္ျပဳစရာ အေၾကာင္းမရွိႏုိင္ပါဘူး။ ဒါကို ခြင့္ျပဳထားတယ္ဆိုရင္ Health Care Professional ေတြက ဘာျဖစ္လို႔ မ်က္စိမွိတ္၊ နားပိတ္ၿပီး ေနရတာလဲဆိုတာ ကၽြန္မ နားလည္လို႔မရ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ က်န္းမာေရးပညာရွင္ဆိုတာ လူသားေတြအတြက္ အႏၱရယ္ရွိတာကို သိလ်က္နဲ႔ မေျပာဘဲ ေရငံုႏႈတ္ပိတ္ေနတာဟာ အမ်ားျပည္သူရဲ့ အႏၱရယ္ကို လစ္လ်ဴရႈရာ ေရာက္ပါတယ္။ ဘယ္လိုအေၾကာင္းအရာမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္သူ႔ကိုမဆို ဘာမ်က္ႏွာမွ ေထာက္စရာမလို ဘယ္သူ႔ကိုမွ ကပ္ဖားယပ္ဖား လုပ္စရာမလိုတဲ့ အေနာက္တိုင္း လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာ က်န္းမာေရး ပညာရွင္ေတြနဲ႔ မသင့္ေတာ္ဘူး ထင္တဲ့သူေတြက ဘာျဖစ္လို႔ ဒီကိစၥကို ေရငံုႏႈတ္ပိတ္ ေနရတာလဲဆိုတာ ကၽြန္မ တကယ္ကို နားမလည္ဘဲ စိတ္ထဲမွ ဘ၀င္မက် ျဖစ္ရပါတယ္။

တကယ္က ျပည့္တန္ဆာေတြ၊ ျပည့္တန္ဆာနဲ႔ လာေပ်ာ္ပါးတဲ့ သူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ Reproductive organ ေတြကိုပဲ အသံုးျပျပဳခြင့္ ေပးဖို႔ ဥပေဒျပဳဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ကၽြန္မ ယူဆတယ္။ တျခား Reproductive Organ နဲ႔ မဆိုင္တာကို အသံုးျပဳမယ္ဆိုရင္ အဲဒီ Organ ေတြပါ၀င္တဲ့ System တခုစီရဲ့ အလုပ္လုပ္ပံုနဲ႔ အက်ိဳးအျပစ္ကို အၾကမ္းဖ်င္း ပညာေပးဖုိ႔ လိုအပ္လိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္မထင္ပါတယ္။ Safety နဲ႔ မညီညြတ္တဲ့ အျပဳအမူေတြက အမ်ားႀကီး ေတြ႔ရေပမဲ့ အခု အဓိကေျပာလိုတဲ့ အခ်က္က သူ႔ေနရာ မဟုတ္တဲ့ အဂၤလိပ္လို Anus ျမန္မာလို စအို၀ကေန လိင္ဆက္ဆံတဲ့ ကိစၥကို ေျပာလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္မေတြ႔ရတဲ့ တျခား Safety နဲ႔ မညီတဲ့ အမူအယာေတြလည္း အမ်ားႀကီး ရွိခဲ့ေပမဲ့ အဲဒါေတြ အတြက္ ဘယ္လို Safety နဲ႔ မညီဆိုတာကို ေထာက္ျပဖို႔ သိထားတဲ့ ဗဟုသုတ အလံုအေလာက္ မရွိတဲ့ အတြက္ ဒီတခုတည္းကိုပဲ ညႊ႔န္းလိုက္ပါတယ္။

ကၽြန္မ ေနာက္ Semester မွာ သင္ရမယ့္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေဆြေႏြးမႈ Online Subject တခုမွာ ေက်ာင္းသား တေယာက္စီက Forum တခုစီကို အဆိုတင္သြင္းရၿပီး အလွည့္က် Coordinator အျဖစ္ တာ၀န္ယူရတာ ရွိပါတယ္။ ကၽြန္မ Coordinator အလွည့္က်ၿပီ Forum ကို ဦးေဆာင္ ေဆြးေႏြးတဲ့ အလွည့္မွာ ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ Occupational Health and Safety ကို ကၽြန္မရဲ ့စိုးရိမ္မႈ (Concern) အျဖစ္ အဆိုတင္သြင္းၿပီး ေဆြးေႏြးဖို႔ စဥ္းစားထားပါတယ္။ အဲဒီမွာ မေဆြးေႏြးခင္ ဒီလုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Occupational Health and Safety Policy ကို ႀကိဳေလ့လာထားခ်င္လို႔ က်န္းမာေရး ပညာရွင္ ဘေလာ့ဂ္ေမာင္ႏွမမ်ားႏွင့္ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဗဟုသုတ ရွိသူမ်ားကို မွ်ေ၀ ေဆြးေႏြးေပးဖို႔ ကၽြန္မ ဖိတ္ေခၚခ်င္ပါတယ္။

အမိ်ဳးသမီး တေယက္အေနနဲ႔ ဒီပို႔စ္ကို ကၽြန္မ မတင္ခ်င္တဲ့တာ အမွန္ပါ ဒါေၾကာင့္လည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ကအေန ဒီႏွစ္အထိ တအံုေႏြးေႏြးနဲ႔ ခ်ီတံုခ်တံု ျဖစ္ကာ မတင္ျဖစ္ဘဲ ရွိေနရာကေန ေနာက္ဆံုးေတာ့ ဆိုေရးရွိက ဆိုရလိမ့္မယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ၿပီး တင္လိုက္ပါတယ္။ ကၽြန္မ ညႊန္းလိုတဲ့ ပို႔စ္က ဆရာ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ တင္ၿပီးသားပို႔စ္ ျဖစ္ၿပီး ဖတ္ၿပီးသူလည္း အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိပါလိမ့္မယ္။ မဖတ္ရေသးသူမ်ား အတြက္ေတာ့ ဗဟုသုတ အေတာ္ရပါတယ္။ ဒီပို႔စ္ထဲမွာ စအိုနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံျခင္းျဖင့္ ရရွိတဲ့ အက်ိဳးအျပစ္အျပင္ Reproductive Organ ေတြနဲ႔ စအိုရဲ့ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ အလုပ္လုပ္ပံုေတြကိုပါ ႏိုႈင္းယွဥ္ေဖၚျပထားပါတယ္။ Sexual Health နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာဗဟုသုတမွ မရွိတဲ့အတြက္ ကၽြန္မကိုယ္တိုင္ မေရးႏိုင္ဘဲ နားလည္တဲ့ သူေရးထားတာကို ျပန္ညြန္းရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပို႔စ္ကို ဒီေနရာမွာ သြားဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။

ရႊင္လန္းခ်မ္းေျမ့ၾကပါေစ။

Read More...

Collapse...

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၈) STDs

လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြကို ေဆးပညာမွာ Sexually Transmitted Diseases (STDs) လို႔ အခုေခၚပါတယ္။ အရင္ကေတာ့ Venereal Diseases (VD) လို႔ ေခၚခဲ့တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာလဲ အရင္က “ကာလသားေရာဂါ” လို႔ ေခၚခဲ့ၿပီး၊ ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးဌာနေတာင္ ဒီနာမယ္နဲ႔ လုပ္ခဲ့ေသးတာ။ “ကာလသား” ဆိုတာ လူပ်ိဳေပါက္ထက္ ႀကီးၿပီး၊ မ်ားေသာအားျဖင့္ အိမ္ေထာင္လဲ မက်ေသးတဲ့ ေယာက္်ားသား လူရြယ္ေတြကို ေခၚတာပါ။ ေတာရြာေတြမွာ “ကာလသားေခါင္း” ဆိုတာ ရပ္ေရးရြာေရး၊ လူမႈေရးကိစၥေတြမွာ ေစတနာနဲ႔ (ေဗာ္လန္တီယာ) လုပ္ေနသူေတြရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ကို ေခၚတယ္။ အမိန္႔နာခံသူကို ေရြးတာ၊ အထက္လူႀကီးကို လာဘ္ထိုးႏိုင္လို႔ ခန္႔တာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ ရြာသားေတြက ႏွစ္လိုသေဘာက်သူကိုသာ ေရြးတာ။ အင္မတန္ ခ်စ္ဘို႔ေကာင္းတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈေပါ့။

ကာလသားေတြသာ မဟုတ္ဘူး၊ STDs ေတြက အရြယ္မေရြး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေမြးစကေလးေတြေတာင္ ကူးတာ။ အမ်ိဳးသား ေတြေရာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေတြမွာပါ ျဖစ္တယ္။ ျဖစ္မွာေပါ့ လိင္ဆက္ဆံၾကရာမွာ မဆင္ျခင္ၾကလို႔ တေယာက္ကေန ေနာက္ တေယာက္ကို ကူးတာကိုး။ ဒါ့ေၾကာင့္ STIs လို႔ ေျပာတာက ပိုမွန္တယ္။ “I” ဆိုတာ Infection “ကူးစက္ေရာဂါ” လို႔ ကြက္ကြက္ ကြင္းကြင္း ေခၚလိုက္တာပါဘဲ။

Venereal လို႔ ေခၚတာကလဲ Venus ဗီးနပ္စ္ ကေနလာတာပါ။ ေက်ာင္းသားေတြက ေသာၾကာၿဂိဳဟ္လို႔ သင္ၾကရမယ္။ စာဖတ္သူမ်ားကေတာ့ ဗီးနပ္စ္ ကုိ အခ်စ္ နဲ႔ အလွကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ေရာမနတ္သမီးလို႔ သိၾကမယ္။ ေရာမ သာမကပါ၊ ဂရိနတ္သမီး (အဖရိုဒိုက္) နဲ႔ပါ ဆက္စပ္မႈ ရွိေသးတယ္။ လွလြန္းတယ္လို႔ နာမည္ႀကီးတဲ့ လက္ႏွစ္ဖက္ျပတ္ ေက်ာက္ဆစ္ ရုပ္ထု Aphrodite of Milos ကို Venus de Milo လို႔ ပိုသိၾကတယ္ မဟုတ္လား။ “လွတာမက္ေတာ့ ညစာခက္” ဆိုသလို ေရာဂါက အေတာ္ကို ေၾကာက္ဘို႔ ေကာင္းတယ္။

ေဆးေတြမေပၚခင္ကဆို ကုရာနတၴိေရာဂါေတြလို႔ ထင္မွတ္ခဲ့ရေသးတယ္။ ဒီလိုေရာဂါေတြကုဘို႔ ပဌမဆံုးေဆးရံုကို ၁၇၄၆ က်မွ လန္ဒန္မွာ စဖြင့္တယ္။ စပိန္ျပည္တြင္းစစ္ (၁၈၂ဝ-၂၃) ေခတ္ကေတာင္ “ရန္သူ႔က်ည္ဆံလို ေၾကာက္ဘို႔ ေကာင္းတယ္” လို႔ ပိုစတာေတြ ကပ္ခဲ့ၾကေသးတယ္။

လိင္ဆက္ဆံရာ ေနရာမွန္သမွ်မွာ ေရာဂါရတယ္။ လိင္အဂၤါ၊ ပါးစပ္၊ စအို။ ေနာက္ၿပီး မေအကေန ကေလး။ မူးယစ္ေဆး ေသြးျပန္ေၾကာ ထိုးနည္းေတြကေနလဲ ကူးႏိုင္တယ္။ လိင္အဂၤါေတြမွာသာ မဟုတ္ဘဲ တျခားတျခား ေနရာေတြမွာပါ ေရာဂါ ရတတ္တယ္။ အဲလိုျဖစ္တာေတြက ပိုဆိုးတယ္။ Systemic STDs လို႔ေခၚတာေတြက HIV, Hepatitis B, Hepatitis C နဲ႔ Human Herpes Virus ေတြ ျဖစ္တယ္။

ေရာဂါပိုးေတြကလဲ အမ်ိဳးမ်ိဳး။ ဗက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္၊ ဖန္းဂတ္စ္၊ ပရိုဇိုးဝါး နဲ႔ ပါရာဆိုက္၊ အေကာင္စံုပါဘဲ။ ဆစ္ဖလစ္ ကို VD ေခၚကတည္းက ေရာဂါ ရွိ-မရွိစမ္းတာကို Venereal Disease Research Laboratory (VDRL) tests လို႔ ေခၚတာ ခုအထိဘဲ။ ဒီစမ္းသပ္နည္းက ရာႏွဳန္းျပည့္ ဒီေရာဂါရွိတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တာေတာ့ မဟုတ္ပါ။

Chlamydia trachomatis ပိုးေတြေၾကာင့္က အျဖစ္အမ်ားဆံုးလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ က်ား-မ လိင္အဂၤါေတြမွာ အနာျဖစ္တာပါ။ အနာ ဆိုေပမဲ့ မနာဘူး။ ေပါင္ၿခံမွာ တက္ေစ့ေတြ ေရာင္လာမယ္။ တက္ေစ့ကေန အနာလဲ ျဖစ္လာတတ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ား သားအိမ္အဝမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ အျဖဴဆင္းတယ္။ ဆင္းတာက ျပည္လိုေနတယ္။ နဲနဲဝါမယ္။ မီးခိုးေရာင္၊ ခပ္စိမ္းစိမ္းအေရာင္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အျမွဳတ္လိုလဲ ရွိတတ္တယ္။ အနံ႔ဆိုးတယ္။ ယားမယ္။ ေသြးနဲနဲလဲ စြန္းႏိုင္တယ္။ ဆီးခဏခဏ သြားခ်င္ၿပီး ဆီးေအာင့္တယ္။ အတြင္းအဂၤါေတြအထိ ေရာက္ႏိုင္တယ္္။ ဒီအခ်ိန္မွာ လိင္ဆက္ဆံရင္ နာမယ္။ စအိုလိင္ဆက္ဆံသူမ်ားဆိုရင္ အစာေဟာင္းအိမ္ကို ေရာဂါရလို႔ ဝမ္းသြားရင္ နာမယ္။

ဒုတိယအမ်ားဆံုးျဖစ္တာက Gonorrhea ဂႏိုရီးယား။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၅ဝဝဝ က တရုပ္မွာ ျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ သမိုင္းဆရာေတြက ေျပာတယ္။ ပိုးရွိေပမဲ့ ဘာမွမျဖစ္သလိုလဲ ေနတတ္တယ္။ ပိုးရွိေနသူနဲ႔ ဆက္ဆံၿပီး၊ ၄-၅ ရက္မွာ စတယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာ ဆီးေအာင့္တာ၊ ဆီးလမ္းကေန အျဖဴရည္ အဝါရည္ က်တာ။ ဆက္ျဖစ္ရင္ အေၾကာနာ၊ အေစ့နာတာ ျဖစ္မယ္။ ဗမာေတြက “ဆီးပူး-ေညာင္းက်”လို႔ အရပ္ထဲမွာ ေျပာတာေပါ့။ ပုဆိုးကို မ-ပင့္ၿပီး လမ္းသြားရတယ္။ (ေဂး) ေတြမွာ စအို ေရာင္ႏိုင္မယ္။ လမ္းေလ်ာက္ပံု တမ်ိဳးေပါ့။ အမ်ိဳးသမီးဆိုရင္ အျဖဴဆင္းမယ္။ ဆီးက ပန္းထြက္သလို သြားတယ္။ ၾကားရက္ ေသြးဆင္းတာ ျဖစ္တတ္ေသးတယ္။ ဆက္ဆံရင္လဲ နာမယ္။ အထဲကို ေရာဂါျပန္႔ရင္ သားအိမ္ေဘးက အဂၤါမွန္သမွ် ေရာင္ႏိုင္တယ္။ ေသေသျခာျခာ ေဆးမကုရင္ ေယာက္်ားေရာ မိန္းမပါ ကေလးမရတာ ျဖစ္သြားတတ္တယ္။

Chancroid (ရွန္ကာ) ဆိုတာျဖစ္ရင္ လိင္အဂၤါမွာ အနာ၊ အႀကိတ္ ေပၚလာမယ္။ ေပါင္ၿခံက အႀကိတ္ေတြ ေရာင္လာတယ္။ ေရယံုဆိုတာ ကုိယ္ခႏၶာမွာ ျဖစ္တာတမ်ိဳး၊ ပါးစပ္တဝိႈက္ ျဖစ္တာတမ်ိဳး။ လိင္လမ္းမွာလဲ ျဖစ္ေသးတယ္။ Genital Herpes ေခၚတယ္။ (HSV-2) ဗိုင္းရပ္စ္ ကေနျဖစ္တာ။ အရည္ၾကည္ဖုေတြ ျဖစ္တယ္၊ နာတယ္၊ ယားတယ္။ ေမြးလာမယ့္ ကေလးကို ကူးႏိုင္တယ္။

Human Papillomavirus (HPV) လိင္လမ္းေၾကာင္း ႂကြက္ႏို႕ကလဲ ဒီအုပ္စုဝင္ေရာဂါျဖစ္တယ္။ Lymphogranuloma Venereum (LGV) ဆိုတာက တက္ေစ့ေတြ ေရာင္တာပါ။ လိင္အဂၤါမယ္ မနာတဲ့အနာျဖစ္လို႔ ဆစ္ဖလစ္နဲ႔ မွားတတ္တယ္။

ဆစ္ဖလစ္ ေရာဂါသမိုင္းက ၁၅ ရာစုကတည္းကတဲ့။ ကြန္ျမဴနစ္ကမၻာရဲ႕ ဆရာႀကီး ႏွစ္ဆူျဖစ္ၾကတဲ့ လီနင္နဲ႔ ေတာ္လ္စထြိဳင္ တို႔လဲ ဒီေရာဂါနဲ႔ မကင္းဘူးတဲ့။ အာဏာရွင္ကမၻာကဆိုရင္ ဂ်ာမနီက ဟစ္တလာ၊ အီတလီက မူဆိုလီနီ၊ ရုရွားက လူဆိုးဘုရင္ အိုင္ဗင္ စသူေတြ ပါတယ္။ “နာမယ္ဆိုးရွိသူမ်ား သတိထားၾကပါ။”

ေဆးစာေတြကို ဗမာလိုျပန္ရင္ အေတာ့္ကို အဆီအေငၚမတည့္တာ ဒီေရာဂါဘဲ။ ဗမာေတြက Chickenpox ကို ေရေက်ာက္ ေခၚၿပီး၊ ခုေခတ္မွာ မ်ိဳးတံုးသြားၿပီျဖစ္တဲ့ Smallpox ကို “ေက်ာက္ႀကီး” လို႔ ေခၚၾကတယ္။ အဂၤလိပ္လို The Great Pox ဆိုတာကို တိတိက်က်ဘာသာျပန္ရင္ “မဟာေက်ာက္ေရာဂါ” ေပါ့။ အဲဒါ Syphilis “ဆစ္ဖလစ္” ကို ေခၚတာပါ။

အာလူးအေခ်ာင္းေၾကာ္ကို French fries လို႔ေခၚမွ ေခတ္မီတယ္။ French kiss ဆိုတာလဲ လုပ္တတ္ၾကတယ္။ French disease ဆိုတာကိုပါ သိဘို႔လိုတယ္။ ဆစ္ဖလစ္ကို အီတာလ်န္ နဲ႔ ဂ်ာမန္ေတြက အဲလို ေခၚတာ။ ဒတ္ခ်္ ေတြကေတာ့ စပိန္ ကိုလႊဲခ်တယ္၊ ရုရွားေတြက ပိုလန္ကို လက္ညွိဳးထိုးၿပီး၊ တူရကီေတြက နဲနဲပိုဆိုးတယ္။ "Christian disease" တဲ့။ အမွန္က သူတို႔ဆီကို ဒီလူေတြဆီကေန ကူးလာတာလို႔ ေျပာခ်င္ၾကတာပါ။

ဆစ္ဖလစ္ ကို အဆင့္ေတြခြဲ ေလ့လာရတယ္။ ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄။ Treponema pallidum ဗက္တီးရီးယား ပိုးဝင္ၿပီး၊ ၂၁ ရက္ အၾကာ၊ လိင္ဆက္ဆံရာေနရာ မွန္သမွ်မယ္ မနာတဲ့ အနာေလးေတြ စျဖစ္တယ္။ ၁ လ ၁ လခြဲေနရင္ ေပ်ာက္သြားမယ္။ ေနာက္အဆင့္ ျဖစ္လာရင္ မယားတဲ့ အနီျပင္ေတြ ေျခသလံုး၊ လက္၊ ေက်ာတို႔မွာ ေပၚမယ္။ ဒီအဆင့္က ပိုၿပီး ကူးစက္ေစႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ပူတာ၊ လည္ေခ်ာင္းနာ၊ အစားပ်က္၊ အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့၊ တက္ေစ့ေရာင္တာေတြ ျဖစ္မယ္။ ေနာက္ၿပီး ဘယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမဆို ေရာဂါျပန္႔မယ္။ အဆစ္၊ အသဲ၊ ေက်ာက္ကပ္။

မေပ်ာက္ေသးတဲ့ သူေတြ ၂% ေလာက္က တတိယ အဆင့္ ေရာက္သြားမယ္။ ေသြးေၾကာႀကီးေတြ ေဖါင္းမယ္၊ Gummas တက္ေစ့ေတြ ေရာင္မယ္၊ Neuro-syphilis ဦးေႏွာက္ဆစ္ဖလစ္ျဖစ္မယ္၊ မ်က္စိ၊ နားကို ကူးစက္ေတာ့မယ္။ ၂ ႏွစ္ ၾကာရင္ တတိယအဆင့္ဆိုတာ ျဖစ္လာတယ္။

ေနာက္ဆံုးဆင့္ဆိုတာ ေရာဂါကူးခ်ိန္ကေန ၁ ႏွစ္ကေန ၁ဝ ႏွစ္အတြင္းျဖစ္တယ္။ ဒီထက္လဲ ၾကာႏိုင္ေသးတယ္။ အရိုး၊ အဆစ္ နဲ႔ အာရံုေၾကာေတြမွာ Gummas (ဂါမာ) ဆိုတာေတြ ျဖစ္လာမယ္။ အာရံုေၾကာ ဆစ္ဖလစ္ျဖစ္ရင္ ေရာဂါလကၡဏာ မေပၚတဲ့အဆင့္ကေန စိတ္မေကာင္းသူလို ျဖစ္သြားတဲ့အဆင့္ထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ႏွလံုးကေနထြက္တဲ့ အႀကီးဆံုး ေသြးလႊတ္ေၾကာႀကီးမွာ ေရာဂါရလာတတ္တယ္။ သိပ္ေတာ့ အစိုးရိမ္မႀကီးပါနဲ႔ ပဋိဇီဝေဆးေတြ မေပၚခင္ကသာ ၂၅-၃၅% ျဖစ္တာပါ။ အဲ႕႕႕ ခုေခတ္မွာေတာ့ Neurosyphilis ဟာ HIV ရွိသူေတြမွာသာ မ်ားေနပါတယ္။

ဒီလို လကၡဏာေတြရွိတိုင္း နာေခါင္းမရံႈ႕ပါနဲ႔။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာျဖစ္တဲ့ Vaginal Infections ေမြးလမ္းေၾကာင္းေရာင္တာက သန္႔ရွင္းေရး နည္းလို႔လည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ Trichomoniasis ပိုးက လိင္နဲ႔မဆိုင္တဲ့ အဝတ္စိုလိုမ်ိဳးမွာ ၁ နာရီ ေလာက္ ရွင္ေနႏိုင္လို႔ အတူသံုးမိရင္ ကူးႏိုင္တယ္။ ဒါ့အျပင္ ဖိုဆိုရင္ ယင္ဖိုေတာင္ မသန္းဘူးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာေတာင္မွ ဗက္တီးရီးယား အေရအတြက္ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ျဖစ္ရတတ္တယ္။ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္တဲ့အခါ ေရွ႕ကေန ေနာက္ဖက္ဆီ လုပ္ရတာကို မွတ္ပါ၊ လုပ္ပါ။ ပဋိဇီဝေဆးေတြေၾကာင့္လည္း ဖန္းဂတ္စ္ (ရိစ္) ပိုးဝင္ႏိုင္တယ္။

ဒီေရာဂါေတြကို ကာကြယ္ဘို႔ တခ်ိဳ႕က လိင္ကိစၥမွန္သမွ် ေဝရမဏိ လုပ္ခိုင္းတယ္။ သီလမေစာင့္ႏိႈင္ရင္ေတာ့ “ကြန္ဒြန္” က အလြန္မတန္ အသံုးဝင္ပါတယ္။ ကိုယ္ခႏၶာ ရင္းႏွီးရသူေတြကို ပညာေပးတာ ထိေရာက္ေအာင္လုပ္ဘို႔ အလြန္႔အလြန္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။ ကိုယ့္အိမ္ေထာင္ဘက္၊ ကိုယ့္အေဖၚကို လူစိတ္ထားၿပီး ဆက္ဆံသင့္တယ္။ ျဖစ္လာရင္ HIV နဲ႔ B, C ပိုးေတြကလြဲရင္ ေဆးေတြက အေတာ္ကို ႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆို တခါေသာက္နဲ႔ ေပ်ာက္တယ္။ ေဆးပါတ္ လည္ေအာင္ေတာ့ ကုဘို႔လိုတယ္။ အတူေနေဖၚ ႏွစ္ေယာက္လံုး တၿပိဳင္တည္း ေဆးကုရပါမယ္။

ဆစ္ဖလစ္ဟာ အေမရိကားကို ကိုလန္ဘတ္စ္ မေတြ႔ခင္ကတည္းက ရွိတယ္လို႔ ေနာက္မွ ေရာက္တဲ့ ဥေရာပသားေတြက ေျပာတယ္။ ဒီေနာက္ ေရာက္လာၾကမဲ့ ဗမာေတြအပါအဝင္ အာဖရိက နဲ႔ အာရွက လူမွန္သမွ်ကို မလာခင္ ေဆးစစ္တဲ့အခါ ဒီေရာဂါကိုပါ စစ္တယ္။ ပိုးေတြ႔ရင္လဲ ၁ ပါတ္ ၁လံုး၊ ၃ ပါတ္ ေဆးထိုးခိုင္းၿပီး၊ ေဆးေအာင္လုပ္ေပးလိုက္ပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ဆီမယ္ ၁ ႏွစ္မွာ လူ ၁၇ သန္းေလာက္ ဒီေရာဂါသည္ အသစ္ေတြရွိေနတယ္။ ေဆးစစ္ေအာင္လို႔ ေရာက္သြားၾကမဲ့ ဒုကၡသည္မ်ား၊ ဟိုေရာက္ရင္ ဒုကၡသစ္မရွာၾကဘို႔ သတိေပးပါတယ္ခင္ဗ်ား။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၄-၂-၂ဝ၁ဝ

Read More...

Collapse...

Reproductive Health Email Enquiry

မ်ိဳးဆက္ပြား က်န္းမာေရးနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ေမးျမန္းလိုပါက ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဆးသုေတသန ဦးစီးဌာန (ေအာက္ျမန္မာျပည္) မွ ေဒါက္တာ ကိုကိုေဇာ္ထံသို႕ တိုက္ရိုက္ Email ပို႕ျပီး ေမးျမန္းလို႕ ရတယ္လို႕ News Watch Journal မွာ ေဖာ္ျပထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ Email လိပ္စာကေတာ့ zawkzaw@mail.com ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးသုေတသနမွေန၍ ေက်းလက္ေနျပည္သူမ်ားအတြက္လည္း မ်ိဳးဆက္ပြားပညာေပး အစီအစဥ္မ်ားကို FM လိုင္းမ်ားမွေန၍ ထုတ္လႊင့္ေပးရန္ စီစဥ္ေနသည္ဟု သိရပါသည္။

Reference : News Watch Journal

Read More...

Collapse...

Impotence ဆိုတာ

မိမိသည္ ယခုတေလာ အိပ္မ၀င္စားမေပ်ာ္ျဖစ္ေအာင္ကို ေၾကာက္လန္႔ ေနပါသည္။
မိမိဖါသာလဲေတြးမရ။ ဘာေတြျဖစ္ေနပါလိမ့္။
ငယ္ေလးတုန္းက ေဂြးတန္းလန္း နဲ႔ ေဆာ့တုန္းက သူပုန္ေတြကို ေဘာ္ဖါၾကီးနဲ႔ တဒိန္းဒိန္းနဲ႔ ပစ္ေနတုန္းကလဲ အေဆာ့မပ်က္ခဲ့ (အေမျပန္ေျပာျပတာဘဲ)
ေနာက္တခါ ေဆးရံု၀င္းထဲ ေဗ်ာက္အိုးေတြေဖါက္ ဆရာ၀န္ေဆးေက်ာင္းသားမွ ပစ္ခ်င္တယ္ဆိုျပီး က်ိဳက္ထီးရိုးေတြ တရမ္းရမ္းေခတ္က်ေတာ့လဲ မလန္႔ခဲ့။
တခါ ၀ံၾကီး နဲ႔ ရန္ျဖစ္ရေတာ့လဲ မျဖံဳ ခဲ့။
ကိုယ့္ေသတၱာကိုယ္ဆြဲ တခါမွ မေရာက္ဘူူးေသာ ေတာင္ေပၚျမိဳ ့ ကို တက္လာေတာ့လဲ မတုန္ခဲ့။
ကၽြန္းကေလး၏ ေတာင္ဘက္အစြန္ဆံုး ပင္လယ္ထဲ အေဆာ့လြန္ျပီး ေရထဲေမ်ာေတာ့လဲ သတိကို မထားမိခဲ့။
ခုမွ ဘာေတြ လန္႔ေနရပါလိမ့္။
မျဖစ္ေခ်ဘူး တစ္တီတူး။
သြားေဆးစစ္အံုးမွပါဘဲ။

-------------------------

ဆရာ ကၽြန္ေတာ္ လန္႔လန္႔ေနတယ္ဆရာ

ဟုတ္ျပီ ဆက္ေျပာပါ။ ဘယ္တုန္းက လန္႔ပါသလဲ
လန္႔တာကေတာ့ ၆ပတ္ေလာက္ ရွိပါျပီဆရာ

ခင္ဗ်ား မယုတ္ပတ္နဲ႔ေနာ္
အြန္ ဆရာ 6 weeks ေျပာတာေလ

ေၾသာ္ ေဆာရီး ေဆာရီး
ဒီလိုပါဆရာရယ္။ ကၽြန္ေတာ္ခု အသက္ၾကီးမွ မိန္းမရမွာကို ေၾကာက္ေနပါတယ္။

ဟာ ... ခင္ဗ်ားေၾကာက္တာက အဆန္းဘဲ။ ဘယ္က စလဲ ေျပာပါအံုး။
ဒီလိုပါ ဆရာရယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ လူနာက အသက္ ၆၅ ပါ။ သူ ေနာက္ယူတဲ့ မိန္းမေလးကေလ ၂၆ ဆရာရဲ႕။

အင္း ..
အဲေတာ့ေလ။ သူက ႏွလံုး နဲ႔ ဆီးခ်ိဳ ရွိေတာ့ေလ။ ဟိုဟာက အီၾကာေကြး ျဖစ္ေနတယ္ဆရာ။ အဲမွာ လင္မယား ၂ေယာက္လံုး ကၽြန္ေတာ့ဆီ လာဆူတာေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္လဲ တတ္သမွ် ကုရတာေပါ့ဆရာ။
ပထမ ဆီးခ်ိဳကို ထိန္းၾကည့္တယ္ ... အီၾကာေကြးဘဲ။
ဒါနဲ ့ pump သံုးခိုင္းၾကည့္တယ္ ... အီၾကာေကြးဘဲ။
ထူးပါဘူးဆိုျပီး Viagra ေပးၾကည့္တယ္ ... ... အီၾကာေကြးဘဲ။
ဒါနဲ ့ Cialis softtab

ဟုတ္ပါျပီ။ သေဘာေပါက္ပါျပီ။
အဲနဲ ့ ကၽြန္ေတာ္လဲ နားက ပူလာ။ အန္ကယ္ၾကီးကေတာ္ေတာ္ရယ္ သူ႔ငနဲမေလးက မ်က္ေစာင္း တထိုးထိုးနဲ႔။ အဲနဲ႔
တရက္က်ေတာ့ betablocker ေတြ အကုန္ျဖဳတ္၊ cialis 200mg , caverject double dose and muse တခါတည္း ေပးထည့္လိုက္ေတာ့ ေအာ့ေအာ့ ..

အားးး ေသေရာလား ...
ဟင့္အင္း တန္လန္းၾကီးနဲ ့ CCU ေရာက္သြားေရာ။

အဲေတာ့
ထံုးစံအတိုင္းေပါ့ ဆရာရယ္။ အန္ကယ္ၾကီးက ဘာမွ မေျပာရွာပါဘူး ငနဲ မေလးကသာ သူ တန္းလန္းျဖစ္ေအာင္ လုပ္ရသလားဆိုျပီး။

အဲနဲ႔ ခင္ဗ်ားေၾကာက္ေနတာဆိုပါေတာ့။
ဟင့္အင္း ဆရာ အဲကိုေၾကာက္ဘူး။

ဒါဆို ဘာကိုေၾကာက္ေနတာလဲ။
ဟိုေလ ဆရာ အဲ အန္ကယ္ၾကီးကို ၾကည့္ျပီး CCU က နာ့စ္ေလးေတြ စပ္ျဖဲစပ္ျဖဲ ျဖစ္ေနတာၾကည့္ျပီး ငါသာ အဲလို အၾကည့္ခံရင္ဆိုျပီး ေၾကာက္ေနတာပါ ဗ်ာ ...


××× ဘေလာက္ အင္ဒမင္၏ ျဖည့္စြက္ခ်က္ ×××

ခက္ဆစ္။

Viagra, Pump, Cialis, Caverjet, Muse = ပန္းေသ ပန္းညွိဳး ကုသေသာ ေဆး၊ ပစၥည္းမ်ား
Betablocker = ေဆးတစ္မ်ိဳး

Read More...

Collapse...

Premature Ejaculation

သုတ္လႊတ္ေစာျခင္း

သုတ္လႊတ္ေစာျခင္းဆိုသည္မွာ အမ်ိဳးသားမွ အခ်ိန္မတိုင္မီ ေစာစီးစြာ သုတ္ထြက္ျခင္းျဖစ္ျပီး လိင္ကိစၥျပႆနာေတြထဲမွာ အေတြ႕ရမ်ားလွပါတယ္။ England မွာ လုပ္တဲ့ survey တစ္ခုမွာ ေတြ႕ရိွခ်က္ကေတာ့ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ေသာ english အမ်ိဳးသားေတြသည္ သူတို႕ရဲ႕ ဘ၀တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာ ဒီျပႆနာကို ၾကံဳဖူးၾကတယ္ေျပာပါတယ္။ ၎သည္ အသက္ငယ္ေသာ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားျပီး အသက္ၾကီးလာရင္ ေရာဂါျပန္ေကာင္းလားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ (definition)

premature ejaculation(PE) ကို အတိအက်အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုဖို႕က ေတာ္ေတာ္ေလးခက္ခဲပါတယ္။ ၎သည္ အခ်ိန္အတုိင္းအတာျဖင့္ ေဖာ္ျပေသာေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕ေသာ စံုတဲြမ်ား အတြက္ လံုေလာက္သည့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္း ၾကာေသာအခ်ိန္သည္ အခ်ိဳ႕ေသာ စံုတဲြမ်ား အတြက္ အရမ္း တိုခ်င္တိုေနလိမ့္မည္။ ၂၀၀၆ ခုနွစ္တြင္ American Research Paper တစ္ခုရဲ႕ ေတြ႕ရိွခ်က္ကေတာ့ ပ်မ္းမွ် အမ်ိဳးသားတစ္ေယာက္၏ ၾကာခ်ိန္သည္ ၇.၃ မိနစ္ ရိွျပီး PE ေ၀ဒနာခံစားေနရသူသည္ ၁.၈ မိနစ္သာ ၾကာတတ္ပါသည္။ တစ္ခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသားတို႕သည္ ၎ထံတြင္ PE ရိွသည္ဟု ေျပာျပီး ၾကာခ်ိန္ကို ေမးၾကည့္ေသာအခါ ၂၅ မိနစ္ခန္႕အထိၾကာသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ ဒါ့ေၾကာင့္မို႕လို႕ normal ဆိုတာ ဘာကို ေျပာတာလဲဟင္ ဟုေျပာရမလိုျဖစ္ေနပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ working definition တစ္ခုဖြင့္မည္ဆိုပါက စံုတဲြတစ္တဲြတြင္ တစ္ဦးဦးက orgasm ရေသာအခ်ိန္သည္ တိုလြန္းသည္ဟု ခံစားရပါက PE ရိွသည္ဟု ေျပာလို႕ရပါသည္။

လိင္ခံစားမႈအထြဋ္အထိပ္ေရာက္ျခင္းသည္ အေရးၾကီးသေလာ့။

ေမးမွ ေမးရက္တယ္ ဆရာရယ္ အေရးမၾကီးဘဲ ေနမလားလို႕။ ထိုသို႕သာ သုတ္လႊတ္ေစာျခင္း ခဏခဏျဖစ္ေနပါက စံုတဲြမ်ား အိမ္ေထာင္ေရးသာယာမႈေပ်ာက္ဆံုးႏိုင္ပါသည္။ ေဒါသထြက္မႈ၊ စိတ္မေက်မနပ္ျဖစ္မႈမ်ားတိုးပြားလာႏိုင္သည္။ အမ်ိဳးသားအေပၚ အိမ္ေထာင္ဖက္မွ အထင္အျမင္ေသးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါသည္။ အိမ္ေထာင္ေရးျပိဳကဲြတာေတြ၊ ကေလးလုိခ်င္လ်က္ႏွင့္ မရတာေတြျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

အဘယ့္ေၾကာင့္ သုတ္လႊတ္ေစာရသနည္း။

ဟိုးအရင္ကတည္းက လိပ္က်န္းမာေရးပညာရွင္ေတြ ေျပာလာတာကေတာ့ သုတ္လႊတ္ေစာျခင္းသည္ early conditioning ဟုေခၚေသာ စိတ္ထဲမွ ၾကိဳတင္ေတြးေတာမႈမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ဆုိပါသည္။

တခ်ိဳ႕ကေျပာတာကလည္း ေယာက္က်ားတစ္ေယာက္သည္ အရင္ကတည္းက လူမမိေအာင္ ခိုးစားေနရသူျဖစ္ပါက အခ်ိန္တိုအတြင္း ကိစၥျပီးေျမာက္ေစရန္ အလ်င္အျမန္ intercourse လုပ္ရပါသည္။ အဆိုပါသူသည္ ထိုကဲ့သို႕ေသာ အေတြ႕အၾကံဳမ်ားေၾကာင့္ တကယ္တမ္း တူႏွစ္ကိုယ္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဆက္ဆံခြင့္ ရေသာအခါတြင္လည္း သုတ္လႊတ္ေစာျခင္း ျဖစ္တတ္ပါသည္။ တခ်ိဳ႕ အမ်ိဳးသားမ်ားက်ေတာ့လည္း လူပ်ိဳျဖစ္ကတည္းက လိင္ ဆဲြေဆာင္မႈရိွေသာ အမ်ိဳးသမီး ကို ေတြ႕လို႕မရ။ ေတြ႕သည္ႏွင့္ သုတ္လႊတ္တတ္ၾကကို ေတြ႕ရသည္။ အေဖမ်ားတြင္ သုတ္လႊတ္ေစာပါက သားမ်ားတြင္လည္း သုတ္လႊတ္ေစာတတ္ပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ မ်ိဳးရိုးလိုက္သည္ဟု ေျပာလွ်င္ရပါသည္။

ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ သုတ္လႊတ္ျခင္းဆိုသည္မွာ အာရံုေၾကာမ်ားမွ ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ လုပ္ငန္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးသည္ လိင္ဆက္ဆံရမည္ကို ေၾကာက္ေနပါက သို႕မဟုတ္ အစိုးရိမ္လြန္ေနပါကလည္း သုတ္လႊတ္ေစာတတ္ပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ ရဲေဆးတင္သည့္အေနျဖင့္ လိင္မဆက္ဆံမီ အရက္ေသာက္တတ္ၾကသည္။ အရက္ေသာက္ထားပါက လိင္ခံစားမႈထိပ္ဆံုးသို႕ ရရန္အတြက္ အခ်ိန္ပိုၾကာေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။ သို႕ေပမယ့္ သုတ္လႊတ္ေစာျခင္းအတြက္ အရက္ကို ေဆးအျဖစ္ မမီွ၀ဲသင့္ပါ။

သုတ္လႊတ္ေစာျခင္းကို အရွင္းေပ်ာက္ေအာင္ ကုလို႕ရပါလား။

အဆိုပါ အေျခအေနသည္ ေရာဂါသက္သက္မွတ္မွတ္ေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ စိတ္ႏွင့္ဆိုင္ေသာေၾကာင့္ အေပ်ာက္ကုရန္ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ အခ်ိန္ပိုၾကာၾကာခံေအာင္ေတာ့ လုပ္လို႕ရပါသည္။ ေပ်ာက္ေအာင္ကုႏိုင္သည္ဟုေၾကာ္ျငာေသာ ေဆးမ်ားသည္ လိမ္ညာျခင္းသာ ျဖစ္သည္။

ကုသေပးႏိုင္ေသာနည္းလမ္းမ်ား

စိတ္လဲြနည္း

သင္သည္ ၅မိနစ္ခန္႕ၾကာတတ္ျပီး ၁၀ မိနစ္ေလာက္အထိ ၾကာခ်င္ပါက ဆရာ၀န္ထံသြားစရာမလိုပါ။ ရိုးရွင္းေသာ စိတ္ကို အာရံုလႊဲသည့္ နည္းကို သံုးႏိုင္ပါသည္။ မည္သို႕လုပ္ေဆာင္ရမည္နည္းဆိုေသာ္ သင္သည္ လိင္အထြတ္အထိပ္ (climax) သို႕ေရာက္ခါနီးလာေသာအခါ စိတ္က အလိုလိုသိပါသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ လိင္ကိစၥႏွင့္ မဆိုင္သည့္ ကိစၥမ်ားအေၾကာင္းကို စိတ္အာရံုေျပာင္းလိုက္ပါ။ ဥပမာ။ ေဘာလံုးပဲြအေၾကာင္း၊ အလုပ္အေၾကာင္း မ်ားကို စဥ္းစားႏိုင္သည္။ ဒါမ မဟုတ္ကိုယ့္ရဲ႕ partner ကို ဆဲြဆိတ္ခိုင္းပါ။ နည္းနည္းနာသြားပါက အာရုံေျပာင္းသြားမည္ ျဖစ္သည္။

Long love condoms (ဘာသာမျပန္တတ္လို႕)

ဂ်ာမန္ေတြက ထြင္တဲ့ေနရာမွာ သိပ္ေတာ္တာ။ အခုလည္း ဘာကိုထြင္လိုက္သလဲဆိုေတာ့ ၾကာေအာင္လုပ္ေပးႏိုင္သည့္ condom ကို ထြင္လိုက္သည္။ condom ၏အတြင္းဖက္တြင္ benzocaine ဟုေခၚေသာ ထံုေဆးတစ္မ်ိဳးကို သုတ္လိမ္းထားျပီး လိင္ဆက္ဆံသည့္အခါ ထို condom ကိုစြပ္၍ ဆက္ဆံရမည္ျဖစ္သည္။ ထံုေဆးသည္ အမ်ိဳးသားလိင္တံကို ထံုသြားေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးမည္ျဖစ္သည္။ ထံုသြားေသာေၾကာင့္ climax သို႕ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ မေရာက္ႏိုင္ေတာ့ေပ။ သို႕ေသာ္ အဆိုပါ benzocaine ေဆးကို မတည့္ေသာ အမ်ိဳးသားမ်ားသံုးမိပါက allergy ျဖစ္ျပီး ဒုကၡေရာက္ႏိုင္သည္။ ေဆးႏွင့္ တည့္မတည့္ အရင္ စမ္းျပီးမွ သံုးသင့္ပါသည္။ ရန္ကုန္မွာေတာ့ ၀ယ္လို႕ရမရ မသိပါ။ ၀ယ္လို႕မရလည္း ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါသည္။ benzocaine ေဆးအရည္ တစ္ပုလင္း၀ယ္ျပီး လိင္တံကို သုတ္လိမ္းပါ။ ျပီးမွ condom စြပ္ကာ ဆက္ဆံလို႕ရပါသည္။

စိတ္ၾကြေဆးမ်ား (anti-depressant medications)

စိတ္ၾကြေဆးဆိုသည္မွာ စိတ္ဓာတ္က်ေသာေရာဂါ (depression)ကို ကုရာတြင္သံုးေသာ ေဆးမ်ားကို ေခၚပါသည္။ ထိုေဆးႏွင့္ သုတ္လႊတ္ေစာျခင္းႏွင့္ ဘာဆိုင္လို႕လဲဟု ေမးစရာရိွသည္။ ထိုေဆးမ်ား၏ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားထဲတြင္ climax ေရာက္ေသာအခ်ိန္ၾကာျခင္းသည္ ပါ၀င္ပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ အဆိုပါ စိတ္ၾကြေဆးမ်ားကို လိင္ကိစၥအတြက္ တရားမ၀င္ ေရာင္းေနၾကပါသည္။ တကယ္ေတာ့ စိတ္ၾကြေဆးဆိုတာ ဒီ effect တစ္ခုတည္းရိွတာ မဟုတ္။ အျခား ဆိုးက်ိဳးမ်ားလည္းရိွေသာေၾကာင့္ ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားခ်က္မပါဘဲ လံုး၀ မေသာက္သင့္ေခ်။ ေသာက္မိပါက စဲြလည္း စဲြတတ္ေသးသည္။

Cognitive Behavior Treatment (stop-start technique)

ျမန္မာလို ဘာသာျပန္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ “သိစိတ္ျဖင့္ အမူအက်င့္ကို ေျပာင္းလဲေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္း “ ဟု ေခၚမယ္ထင္တယ္။ ဘယ္လိုလုပ္သလဲဆိုေတာ့ လူတစ္ေယာက္၏ အသိစိတ္တြင္ မွတ္သားထားေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားသည္ မွန္သည္လည္း ရိွသည္။ မွားေနတာေတြလည္း ရိွသည္။ အခုနည္းလမ္းက လိင္ကိစၥနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး မွားယြင္းေနသည့္ အသိမ်ားကို ျပင္ျပီး အမူအက်င့္ကို ေျပာင္းလဲေအာင္ ၾကိဳးစားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ဥပမာ - အမ်ိဳးသားတစ္ဦးက စစ္မွန္ေသာ ေယာက္က်ားဆိုသည္မွာ မိမိႏွင့္ဆက္ဆံေသာ အမ်ိဳးသမီးကို လိင္ဆက္ဆံျခင္းျဖင့္ အဆံုးမဲ့ ကာမသုခအရသာမ်ား ေပးစြမ္းႏိုင္ရမည္ ဟု ယံုၾကည္ေနသည္ ဆိုပါစို႕။ ထိုကဲ့သို႕ေသာ အေတြးမ်ိဳးသည္ အဆိုပါ အမ်ိဳးသားကို ထိခိုက္ရံုသာမက မွားလည္း မွားပါသည္။ အမ်ိဳးသမီးတို႕သည္ လိင္အဂႍါ အတြင္းသို႕ ထိုးသြင္း၍ဆက္ဆံျခင္း (penetration) ကို အလိုရိွေသာ္လည္း မိမိ၏ ခ်စ္သူက ခ်စ္ေၾကာင္း ၾကိဳက္ေၾကာင္း ေျပာဆိုျခင္း၊ ႏွဴးျခင္း ႏွပ္ျခင္း (foreplay) မ်ားကိုလည္း အလိုရိွပါသည္။ ထိုကဲ့သို႕အမ်ိဳးသားကို counselling လုပ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ မွားယြင္းေသာ အသိမ်ားကို ျပဳျပင္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။

The stop-start technique

အဆင့္ ၅ ဆင့္ရိွပါသည္။

1. အမ်ိဳးသားသည္ တစ္ဦးတည္း တကိုယ္ရည္ အာသာေျဖေဖ်ာက္ျခင္း (masturbation) ျပဳလုပ္ရမည္ျဖစ္သည္။
2. ပထမအၾကိမ္တြင္သူသည္ ေျခာက္ေသြ႕ေသာလက္ႏွင့္ လုပ္ရမည္ျဖစ္သည္။
3. သုတ္မလႊတ္မီ အခ်ိန္အထိ လုပ္ရမည္ျဖစ္ျပီး သုတ္လႊတ္ခါနီးတြင္ masturbation ကို ရပ္ရမည္ျဖစ္သည္။
4. ထိုကဲ့သို႕ လုပ္လိုက္ ရပ္လိုက္ (stop-start) ကို သံုးၾကိမ္လုပ္ရမည္ျဖစ္သည္။
5. ၄ ၾကိမ္ေျမာက္တြင္ သုတ္လႊတ္ခ်င္လာပါက လႊတ္လိုက္ ရမည္ျဖစ္သည္။

ထိုသုိ႕ ၅ဆင့္လံုး ေအာင္ျမင္သြားပါက သူသည္ လက္အေျခာက္အစား လက္တြင္ gel တစ္ခုခု သုတ္လိမ္းျပီး ေနာက္တစ္ေခါက္ masturbate လုပ္ရမည္ျဖစ္သည္။ ထိုကဲ့သို႕လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ သုတ္လႊတ္ျခင္းကို ထိန္းႏိုင္လာေအာင္ က်င့္ရမည္ျဖစ္ပါသည္။

ကၽြန္ေတာ္ ေဖာ္ျပသြားေသာနည္းလမ္းမ်ားသည္ ဗဟုသုတရရန္ေဖာ္ျပသြားျခင္းျဖစ္ျပီး ဆရာ၀န္၏ ကုသမႈကို အစားထိုးျခင္း မဟုတ္ပါ။ ေဖာ္ျပပါနည္းလမ္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ၾကည့္ျပီး အဆင္မေျပပါက တတ္ကၽြမ္းသည့္ ပညာရွင္ႏွင့္ ျပသသင့္ပါသည္။

Read More...

Collapse...

(Ca Cx) သာအိမ္အ၀ ကင္ဆာ

“ကဲယံုခ်င္ယံု မယံုခ်င္ေန” ဆိုတဲ့ထဲမွာ ကင္ဆာရဲ႕သမိုင္းလဲ ပါတယ္။ ဟိုေရွးေရွးကတည္းက ရွိခဲ့တဲ့ ေရာဂါ ျဖစ္လို႔ပါ။ ဘီစီ ၁၅၀၀ က အီဂ်စ္ Papyrus ေရွးေဟာင္းစာမွာ ရင္သားကင္ဆာ လူနာ ၈ ေယာက္ကုိ ကုသတယ္လို႔ မွတ္တမ္း တင္ခဲ့တယ္။ ကင္ဆာကို နာမယ္ စေပးခဲ့သူကေတာ့ ေဆးပညာဖခင္ၾကီးလို႔ သတ္မွတ္ခံရတဲ့ Hippocrates ျဖစ္တယ္။ ဘီစီ ၄၀၀ တံုးက (ဟစ္ပိုခေရးတီးစ္) ကေန သားအိမ္ကင္ဆာ “ကုရာနတၴိ”လို႔ ဆိုခဲ့ပါတယ္။

ေဆးပညာ မသင္ဘူးလို႔ ေရာဂါေတြအေၾကာင္း သိပ္မသိေပမဲ့၊ ေဗဒင္ကိုေတာ့ ပိုသိၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။ ကင္ဆာ နာမယ္ဟာ ေဗဒင္ကေန လာတာပါ။ ဇြန္ ၂၁ ကေန ဇူလိုင္ ၂၂ ရက္အတြင္း ေမြးဖြါးသူေတြရဲ႕ ဆယ့္ႏွစ္ရာသီခြင္ ရုပ္ဟာ ျမန္မာလို ပုဇြန္လံုး (ကရကဋ္)၊ အဂၤလိပ္လို Cancer zodiac sign 'The Crab' မဟုတ္ပါလား။ ေဗဒင္ေဟာရရင္ သူတို႔ဟာ စိတ္ သိပ္လႈတ္ရွားသူေတြေပါ့။ ဒီအရုပ္နဲ႔ ကင္ဆာ ဘယ္လို ဆက္စပ္သလဲ။ အရုပ္ကို ေသေသျခာျခာ ၾကည့္ပါ။ ေျခေထာက္ေတြ အမ်ားၾကီး မဟုတ္လား။ ကင္ဆာက အဲလိုဘဲ ဟိုေရာက္ ဒီေရာက္ သြားလြန္းလို႔၊ ျဖစ္တဲ့ေနရာတြင္ မကဘဲ ကူးစက္ေစတဲ့ အဓိပၸါယ္ကို ေဖၚညႊန္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အိႏၵိယမွာ Chaini Khaini (ခိုင္နီး)ဆိုတဲ့ ငံုေဆးကို ေရာင္းတဲ့အခါ ကင္ဆာအႏၲရာယ္ရွိတယ္လို႔ သိေစအာင္ အရုပ္ကိုပါ ပံုႏွိပ္ျပီးမွ ေရာင္းေစတယ္။ လြဲေနတာက ပုဇြန္လံုးရုပ္ မဟုတ္ဘဲ ကင္းျမီးေကာက္ ျဖစ္ေနတယ္။ ကင္းျမီးေကာက္ Scorpio ဆိုတာကလဲ ဆယ့္ႏွစ္ရာသီခြင္ ရုပ္ျဖစ္တယ္။ ဒီလူမ်ိဳးေတြက ေအာက္တိုဘာ ၂၃ နဲ႔ ႏို၀ဘၤာ ၂၂ ၾကား ဖြါးသူမ်ားပါ။ ေဗဒင္အရ ပဋိပကၡနဲ႔ ေမြးလာသူေတြလို႔ ဆိုပါတယ္။ အေ၀းၾကီး သြားရွာစရာ မလိုဘူးေနာ္။ သိပ္မလြဲဘူးလို႔ေတာ့ ေျပာရမလား၊ Scorpion ဆိုတာကလဲ လူကို ေသေစတဲ့ အဆိပ္ရွိ အေကာင္ဘဲ။

အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာ အျဖစ္မ်ားတာေတြက ရင္သားကင္ဆာ၊ အဆုပ္ကင္ဆာ၊ အူမၾကီးကင္ဆာလို႔ သတ္မွတ္ ရာကေန အခု သားအိမ္အ၀ကင္ဆာဟာ ဒုတိယေနရာ ေရာက္လာျပီ။ ေသေစတတ္တဲ့ ကင္ဆာမွာေတာ့ နံပါတ္ ၅ လိုက္တယ္။ အမ်ိဳးသမီး ၁ သိန္းမွာ ၁၆ ေယာက္ျဖစ္ျပီး၊ ၉ ေယာက္ ေသဆံုးရတယ္။ တႏွစ္ သန္းတ၀က္ ျဖစ္ေနျပီး၊ ၂ သိန္းခြဲေက်ာ္ ေသနရပါသတဲ့။

အီဂ်စ္သမိုင္းမွာ ရင္သားကင္ဆာကို မွတ္တမ္းတင္ႏိုင္ခဲ့တာက အျပင္ကေန စမ္းၾကည့္လို႔ ရတာေၾကာင့္ ျဖစ္မယ္ ထင္တယ္။ မွန္ပါတယ္ ရင္သားမွာ အလံုး-အၾကိတ္ ရွိ-မရွိ ကိုယ့္ဖါသာကိုယ္ စမ္းတဲ့နည္းရွိတယ္။ သားအိမ္အ၀ဆိုတာက မျမင္ကြယ္ရာ ဟို အထဲထဲမွာ ရွိတာကိုး။ သားအိမ္ရဲ႕ ပါးစပ္လို အ၀ (အေပါက္) မွာ ျဖစ္ရတာ။ သားအိမ္အ၀ ကင္ဆာက အသက္ၾကီးမွ ျဖစ္တာ မ်ားတယ္။ အသက္ ၂၀ ေအာက္မွာ အနည္းဆံုး ျဖစ္ျပီး။ ၄၅ ကေန ၅၅ အထိအရြယ္မွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ Jade Goody ဆိုတဲ့ ျဗိတိန္က တီဗြီ မင္းသမီးဟာ ဒီေရာဂါနဲ႔ဆံုးေတာ့ အသက္ ၂၇ ႏွစ္ဘဲ ရွိေသးတယ္။

ကင္ဆာမွန္သမွ် ဘာ့လို႔ျဖစ္ရတယ္ဆိုတာ တိတိက်က် မသိၾကရေသးပါ။ တခ်ိဳ႕ အမ်ိဳးအစားေတြမွာေတာ့ (ဗိုင္းရပ္စ္) လို႔ သိေနရပါျပီ။ ၁၉၈၀ က်မွ သားအိမ္အ၀ကင္ဆာရဲ႕ တရားခံဟာ Human Papilloma Virus (HPV) လို႔ သိလာခဲ့တယ္။ (HPV) ဆိုတာ သားအိမ္အ၀ ကင္ဆာ ႏွစ္မ်ိဳးထဲက တမ်ိဳးကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ သူ႔ေၾကာင့္ ဆိုရင္ေတာ့ လိင္ဆက္ဆံတာကေန ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ေမြးလမ္းမွာ ၾကြက္ႏို႔ျဖစ္တာနဲ႔လဲ ဆိုင္တယ္။

အမ်ားအားျဖင့္ ေစာေစာပိုင္းမွာ ဘာလကၡဏာမွ မေပၚလို႔ ကင္ဆာ ရွိေနမွန္း မသိႏိုင္ဘူး။ အခ်ိန္အခါမဟုတ္ ေမြးလမ္းကေန ေသြးဆင္းတာ။ ေသြးဆံုးျပီးမွ ေသြးဆင္းတာ။ အတူေနျပီး ေသြးဆင္းလာတာ။ အတူေနတံုး ထူးျပီး နာက်င္တာ။ ေသြးမဟုတ္ဘဲ အရည္ဆင္းတာ။ အနံ႔ဆိုးထြက္တာမ်ိဳးလဲ ရွိႏိုင္တယ္။ အျဖဴ၊ ပန္းေရာင္၊ အနီေရာင္၊ အညိဳေရာင္ေတြလဲ ဆင္းတတ္တယ္။

သိပ္မဆိုးတာက သားအိမ္အ၀ကင္ဆာဟာ ေစာေစာစီစီး မကူးတတ္ဘူး။ ပုဇြန္လံုးက အသြားေႏွးတယ္ မဟုတ္လား။ ေနာက္ဆက္ျဖစ္ရင္ သားအိမ္ကေန ေဘးကူးျပီ။ ကူးရင္လဲ အနီးအနားမ်ားတယ္။ အေ၀းသြားရင္ ေသြးျပန္ရည္လမ္း ကေနကူးတယ္။ ေနာက္ပိုင္း ေရာက္လာရင္ေတာ့ အစားပ်က္၊ အားယုတ္၊ ပိန္လာမယ္၊ တင္ပါးဆံုတြင္းက နာမယ္၊ ေျခေထာက္နာ-ေယာင္၊ ဆီးလမ္း၊ ၀မ္းသြားလမ္း ထိခိုက္၊ အရိုးနာတာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

လူ-တိရစၧာန္-သစ္ပင္ သက္ရွိေတြရဲ႕ အေသးဆံုးအစိတ္အပိုင္း တခုကို Cell (ဆဲလ္) လို႔ေခၚတယ္။ အေရျပား၊ ၾကြက္သား၊ အရိုး စသျဖင့္ (ဆဲလ္) အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ (ဆဲလ္) မွန္သမွ် အသစ္ ျဖစ္လာၾက၊ ၾကီးရင့္လာၾက၊ ေနာက္ဆံုး ေသၾကတယ္။ “အနိစၥ အျမဲမရွိ၊ ေဖါက္ျပန္ ပ်က္စီးသည့္ သေဘာရွိ၏” ဆိုတာ ေဆးသိပၸံ အလိုအရပါ မွန္တယ္။

(ဆဲလ္)ေတြ အသစ္ေပါက္ဘို႔ မလိုဘဲ ေပါက္လာရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ ေသရမဲ့(ဆဲလ္)က မေသတာမ်ိဳး ျဖစ္လာရင္ Lump (Tumor) အၾကိတ္ (အလံုး) ႏွစ္မ်ိဳးထဲက တခုခုျဖစ္လာမယ္။ တခုကေတာ့ ကင္ဆာ။ တမ်ိဳးက ကင္ဆာ မဟုတ္တဲ့ အၾကိတ္။

အဲလို မူမမွန္တဲ့ (ဆဲလ္)ေတြ ျဖစ္ေန-မေန သိေအာင္ Pap smear လုပ္ရတယ္။ Pap နည္းဆိုတာက ၁၉၂၈ ကတည္းက စေပၚတယ္။ Pap test စမ္းလို႔ မေကာင္းတာ ေတြ႔ရေပမဲ့ ေရာဂါဟုတ္ မဟုတ္ စမ္းလို႔ ေသျခာမွ ကင္ဆာ ေခၚတယ္။ ကင္ဆာ မျဖစ္ေသးတဲ့ အဆင့္ကို Dysplasia လို႔ ေခၚတယ္။ ေယာက္်ားေတြကို HPV ပိုး ရွိမရွိ စစ္ေဆးလို႔ မရေသးပါ။

Pap smear နဲ႔ ဆရာ၀န္ျပတာကို အသက္ ၂၀ ေက်ာ္ေတြ ၁ ႏွစ္ တခါ မွန္မွန္လုပ္သင့္တယ္။ Pap test က ေကာင္းေနယံု နဲ႔ေတာ့ မရွိဘူးလို႔ ရာႏွဳန္းျပည့္ မေျပာႏိုင္ပါ။ ေရာဂါရွိမွန္း ေသျခာေအာင္ ေမြးလမ္းေၾကာင္း စစ္ေဆးတာနဲ႔ စရတယ္။ ၾကည့္တာနဲ႔ကို အေနအထား ေျပာင္းေနတာ ျမင္ရတယ္။ ေသျခာေအာင္ အသားစ ျဖတ္ယူျပီး၊ ဓါတ္ခြဲခမ္းမွာ မွန္ဘီလူးနဲ႔ စစ္ေဆးရတယ္။ Biopsy ေခၚတာေပါ့။

ေရာဂါကို ႏွိမ္နင္းဘို႔ဆိုတာ လူေတြကို အသိရွိေနေအာင္ Awareness လုပ္တာဟာ အေရးပါတယ္။ Screening ေခၚတဲ့ လူေတြကို အစုလိုက္ Pap smear လုပ္ေပးရင္ ေရာဂါျဖစ္တာကို အေစာၾကီးသိရတယ္။ ေကာင္းေကာင္း ကုေပးႏိုင္လို႔ အေသအေပ်ာက္ အေတာ္နည္းလာတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ အမ်ဳိးသမီး ၁၀၀၀ ကို Pap Smear စစ္တမ္း ေကာက္ယူ စစ္ေဆးခဲ့ဘူးတယ္။ အဲဒီမွာ သားအိမ္အ၀ကင္ဆာ ျဖစ္စျပဳေနသူ ၅ ေယာက္ကို ေတြ႕ရွိခဲ့ရတယ္လို႔ ၈-၄-၁၉၇၀ ရက္ေန႕မွာ က်င္းပတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဆးသုေတသန ေဆြးေႏြးပြဲမွာ တင္ျပခဲ့ဖူးတယ္။

ကင္ဆာေတြထဲမွာ ကာကြယ္ေဆးရယ္လို႔ရွိတာ ဒီေရာဂါပါ။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္ FDA ကေန အသိအမွတ္ ျပဳခဲ့တဲ့ ကာကြယ္ေဆးကို Gardasil လို႔ေခၚတယ္။ ေနာက္တမ်ိဳးကေတာ့ Cervarix ပါ။ သားအိမ္အ၀ကင္ဆာ ၇၀% ကိုျဖစ္ေစတဲ့ HPV ႏွစ္မ်ိဳးအျပင္ တျခား လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ ေရာဂါေတြကိုပါ ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ ၉၂-၉၈% ထိေရာက္တယ္။ သူမ်ားတိုင္းျပည္ေတြမွာေတာ့ လိင္ဆက္ဆံတာမ်ိဳးနဲ႔ မၾကံဳႏိုင္ေသးတဲ့ အသက္ ၉ ႏွစ္သမီးကေန ၂၆ ႏွစ္အရြယ္ မိန္းကေလးေတြကို ျပစ္မွတ္ထားျပီး ထိုးေပးတယ္။ မုဒိတာပြါးပါေလ။ ကိုယ့္ဆီအတြက္ ခက္တာက ဆင္းရဲသူေတြ အျဖစ္မ်ားရတဲ့အထဲ ေဆးေစ်းက ၾကီးလွတယ္။

က်န္းမာေရး (ဘေလာ့ခ္)မွာ ဒီေရာဂါအေၾကာင္း တင္တံုးက ျပည္တြင္းက ဆရာ၀န္တဦးကေန (ကြန္မင့္)မွာ ေရးလာတာတခု ရွိတယ္။ “ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ HPV ကာကြယ္ေဆးထိုးဘို႔ အခက္အခဲေတြ ရွိေနပါတယ္။ လူအမ်ားစုက အဲဒီ ဗဟုသုတ နည္းေနၾကျပီး၊ ေဆးတလံုး က်ပ္ ၅ ေသာင္းေလာက္ ေပးေနရတယ္။ အစိုးရက ျဖစ္ျဖစ္ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔မ်ားကျဖစ္ျဖစ္ တာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ရင္ သားအိမ္အ၀ ကင္ဆာ ျဖစ္ရတာကို အေတာ္ၾကီး ကယ္တင္ႏိုင္မယ္”။ ေနာက္ဆရာတေယာက္ ေရးတာကေတာ့ “ေဆးတလံုးကို ၈၆၀၀၀ ကုန္က်ျပီး၊ စုစုေပါင္း ၃ လံုးထိုးရင္ က်ပ္ေငြ ၂ သိန္း၊ ၄ ေထာင္ က်ပါတယ္”။

ေရာဂါျဖစ္ရင္ ၁-၂-၃-၄ ဆိုျပီး၊ အဆင့္ေတြ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ကုသတဲ့အခါလဲ အဆင့္လိုက္ ကုရတယ္။ ေစာေစာသိ၊ ခ်က္ခ်င္းကုရင္ ေပ်ာက္ပါတယ္။ အဆင့္ ၁ ကို သားအိမ္ထုတ္ေပးရတယ္၊ သားအိမ္ေဘးက ေသြးျပန္ရည္ အၾကိတ္ေတြကိုပါ ထုတ္ရတာလဲရွိတယ္။ ကေလး ရခ်င္ေသးသူမ်ားဆိုရင္ (LEEP) နည္း လုပ္ေပးရတယ္။ အဆင့္၁ ေနာက္ပိုင္း ေရာက္ေနရင္ အားလံုးကုန္ထုတ္နည္း နဲ႔ ဓါတ္ကင္တာ လုပ္ေပးတယ္။ အဆင့္ ၂ ေရာက္ေနရင္ ဓါတ္ကင္တာနဲ႔ ေဆး၀ါးနဲ႔ ကုေပးတာ ေရာတယ္။ တခ်ိဳ႕လဲ ခြဲစိတ္တာပါ လုပ္ရတယ္။ ၂၀၀၆ ကတည္းကသံုးေနတဲ့ေဆး ၂ မ်ိဳးကေတာ့ Hycamtin နဲ႔ Cisplation တို႔ျဖစ္တယ္။

ကင္ဆာလူနာမွန္သမွ် ၅ ႏွစ္အထိ အသက္ရွင္သူ ရာႏွဳန္းဘယ့္ေလာက္ရွိလဲ ဆိုတာနဲ႔ အဆိုးအေကာင္း ခဲြျခား သတ္မွတ္တယ္။ အဆင့္ေစာေလ ေကာင္းေလ။ အဆင့္ ၁ ဆိုရင္ ၈၀-၉၀%။ ၂ ေတြက ၆၅-၇၀%။ ၃ က ၂၅-၃၀% နဲ႔ ေနာက္က်တဲ့ ၄ က ၁၅% ျဖစ္တယ္။

ျပည္တြင္းထုတ္ မဂၢဇင္းတခုမွာ ေရးတာရွိတယ္။ သားအိမ္ေခါင္းလို႔ သံုးႏံႈးတယ္။ “ကိုယ့္လူက ပါးစပ္ထဲ လက္ထည့္ရင္ေတာင္ မကိုက္တတ္ဘူး” လို႔ေျပာၿပီး၊ ေရာဂါလကၡဏာ ေပၚလာသူ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဒုနဲ႕ေဒး။ ပါတနာ (သို႔) ခင္ပြန္းက ေပ်ာ္ပါးလို႔ ဘဝနစ္မြန္းခဲ့ရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြလဲ ရွိသလို ပါတနာ (သို႔) ခင္ပြန္းကို အႂကြင္းမဲ့ ယံုၾကည္မိလို႔ ေနာက္ဆံုး ဓားစာခံျဖစ္သြားတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြလဲ တပံုႀကီးပါ။ တိုးတက္လြန္းၿပီး၊ စိတ္မခ်ရတဲ့ ေခတ္ႀကီးထဲမွာ ဘယ္သူ႔ ဘယ္သူကိုမွ ယံုဖို႔ မခက္ေပဘူးလား” တဲ့။

ကြန္ဒြန္း (Condoms) သံုးတာ ဒီေရာဂါအတြက္ပါ ေကာင္းတယ္။ တကယ္လို႔ အေဖၚမွာ ၾကြက္ႏို႔ရွိေနရင္ ဆက္ဆံဘို႔ ျငင္းသင့္တယ္။ သားအိမ္အ၀ကင္ဆာဟာ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံသူေတြ အျဖစ္မ်ားလို႔ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ား သတိထားၾကပါ။ ကေလး အေမြးမ်ားသူေတြမွာလဲ ပိုျဖစ္တတ္လို႔ မိသားစုစီမံကိန္း လုပ္ၾကပါ။ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါးသူေတြမွာ ပိုျဖစ္ၾကရတယ္။ ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ ေနႏိုင္ေအာင္ ဒုတိယ-တတိယႏိုင္ငံမ်ား သြားခ်င္ သြားပါေလ။ အေဖၚမ်ားမ်ားနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံသူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားလို႔ အတူေနအေဖၚ နည္းႏိုင္သမွ် နည္းသင့္တယ္။ တလင္-တမယားစနစ္ကို အေလးအနက္ ျပန္ထားသင့္ေနျပီ။

Dr. တင့္ေဆြ
၅-၁၂-၀၉

Read More...

Collapse...

ေယာက္်ား ေဖါင္စီး၊ မိန္းမ မီးေန

ကေလးမီးဖြါးရတာ ဘယ့္ေလာက္ အႏၲရာယ္မ်ားလဲဆိုတာကို တင္စားေျပာလိုက္တဲ့ စကားပါ။ အေတာ္ကို မွန္ပါတယ္။ တကမာၻလံုး ၁ ႏွစ္ ၁ ႏွစ္၊ သန္းတ၀က္မက ကေလးမီးဖြါးရင္း ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြ ေသေနရဆဲပါ။ ဟိုအရင္ ေခတ္ေဟာင္းသမိုင္းမွာ ၁၀၀ မွာ ၁ ေယာက္ ေသခဲ့ႏိုင္တယ္လို႔ ထင္ၾကတယ္။ ၁၈၀၀ ခုႏွစ္မ်ား ကေတာ့ အဆိုးဆံုးမို႔ ၄၀%ေတာင္ ေသဆံုးရသတဲ့။ ၁၉၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြမွာေတာ့ ၁% ရွိခဲ့တယ္။

ကေလးဖြါးရင္း မိခင္ေတြ ဘာ့လို႔ ေသဆံုးရသလဲဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေတြထဲမယ္ ေသြးသြန္ (ေသြးလြန္) တာက ထိပ္ဆံုးကပါ။ ေရာဂါပိုး၀င္တာက ဒုတိယ၊ ကိုယ္၀န္ပ်က္တာျဖစ္ျဖစ္ ဖ်က္တာျဖစ္ျဖစ္ မွားလို႔ ေသရတာကလဲ အေရအတြပ္မွာ ဒုတိယအဆင့္နဲ႔ အတူတူဘဲ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္တံုး ကိုယ္ေတြေရာင္ ေသြးဖိအားေတြ တက္တဲ့ ကိုယ္၀န္ ေသြးဆိပ္တက္ ေရာဂါ ဆိုတာက တတိယ လိုက္တယ္။ ေမြးလမ္းကေန မေမြးႏိုင္လို႔က စတုတၴေနရာမွာ ရွိတယ္။

“ေယာက္်ား ေဖါင္စီး၊ မိန္းမ မီးေန” ဒီစကားက ေပၚတာ ၾကာျပီနဲ႔ တူပါတယ္။ ကေန႔ေခတ္မွာ ကေလး မီးဖြါးရတာက အဲေလာက္ အဖိတ္အစင္ မမ်ားေတာ့ပါ။ ပိုးသတ္ေဆးေတြ ေပၚလာတာရယ္၊ ေသြးသြင္း ေပးႏိုင္လာတာရယ္၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြကို ပိုျပီး ေကာင္းေကာင္း ေစာင့္ေရွာက္ေပးႏိုင္လာတာေတြေၾကာင့္ မေအေတြ အေသနဲလာရတာပါ။ အရင္ေလာက္ သိပ္မဆိုးေတာ့ဘူးေပါ့။

ဆိုးတယ္၊ မဆိုးဘူးဆိုတာကို တိတိက်က်ေျပာရင္ ေဆးပညာမွာ maternal mortality ratio (MMR) လို႔ ေခၚတာနဲ႔ စာရင္းေကာက္ တြက္ခ်က္ရတယ္။ ကေလး ၁ သိန္းေမြးတိုင္း ေမြးရင္းေသဆံုးရတဲ့ မိခင္ ဘယ္ေလာက္ ရွိလဲဆိုတာကို ေျပာတာပါ။

ကေလးမီးဖြါးျပီး ေသတယ္ဆိုတာ အဆန္းေတာ့ မဟုတ္ပါ။ သိဒၶတၴေမြးျပီး၊ မယ္ေတာ္ မဟာမာယာေဒ၀ီ လဲ လုမၺိနီသာေမာ အင္ၾကင္းေတာထဲမွာ ေသဆံုးခဲ့ရတာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္က တကဲ့ အျဖစ္အပ်က္ပါ။ ပံုျပင္ေတြ၊ ၀တၴဳေတြထဲမွာလဲ တကူးတက ထည့္ေရးၾကတာ ေတြ႕ရပါမယ္။ မင္းသမီးေလး (စႏိုး၀ိႈက္) အေမက ဆံုးသြားလို႔ ဘုရင္က ေနာက္မိန္းမ ယူရတာက ေခ်ာေတာ့ ေခ်ာေပမဲ့ စိတ္က အက်ဥ္းတန္၊ ကေ၀ပညာလဲ တတ္သတဲ့။ စစ္နဲ႔ျငိမ္းခ်မ္းေရး ထဲမယ္ မင္းသား (အင္ဒရူး) ဇနီးဟာ သားေလး (နီကိုလိုင္) ကို ေမြးျပီး ေသဆံုးသြားရတယ္။ (အိုလီဗာ တြစ္) ကလဲ မိတဆိုးဘဲ မဟုတ္လား။

ရုပ္ရွင္ေတြမွာလဲ ပါတာဘဲ။ (ေဇာရိုး မ်က္ႏွာဖံုး)ထဲမယ္ လူဆိုးၾကီး (ရဖယ္လ္ မြန္တဲရိုး)ကေန (အလီနာ) အေမကို ျပစ္သတ္၊ ကေလးေမြရင္း ေသရတာလို႔ လိမ္ေျပာျပီး၊ ေမြးစားခဲ့တယ္။ (ဟယ္ရီေပၚတာ) ထဲမွာလဲ (ေလာ့ဒ္ ဗိုလ္ဒမ္ေမာ့တ္) ရဲ႕အေမ (မာရုပ္ ေဂါက္-ရစ္ဒယ္လ္) ကလဲ ကေလးေမြးျပီး ေသသြားရတယ္။

ထင္ၾကမဲ့အတိုင္း အဆိုးမွန္သမွ် အာရွ၊ အာဖရိကမွာဘဲေပါ့။ အေကာင္းဆံုးက အေအးဆံုးျဖစ္တဲ့ အိုက္စလန္ မွာ ၁ သိန္း ေမြးလို႔ ၁ ေယာက္ေတာင္မွ မေသဘူးတဲ့။ အေမရိကားမွာေတာ့ ၁၁ ေယာက္ေသတယ္။ ေသရတဲ့ မိခင္ ၉၀-၉၉% က ဖြံ႔ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြမွာပါ။ ဗမာျပည္ဟာ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ကတည္းက စာရင္း၀င္ခဲ့ရျပီး၊ ကေန႔အထိ ျပန္မထြက္ႏိုင္ေသးတဲ့ အဆင္းရဲဆံုးတိုင္းျပည္ LDC ျဖစ္တယ္။ ခ်မ္းသာတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြထက္ LDC ေတြက အဆ ၃၀၀ ပိုဆိုးပါသတဲ့။ ဒါ့ေၾကာင့္လဲ “မိန္းမမီးေန” ဆိုတာကို ဗမာစကားနဲ႔ တိတိက်က် ရွိေနေသးတာ ျဖစ္မွာေပါ့။

ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔အစည္းေတြျဖစ္တဲ့ WHO, UNICEF, UNFPA နဲ႔ ကမာၻ႔ဘဏ္တို႔က ျပဳစုထားတဲ့ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ စာရင္း အရဆိုရင္ ကေလး ၁ သိန္းအရွင္ေမြးရင္ မီးတြင္း ေသဆံုးရတဲ့ မိခင္ေပါင္း ၅၀၀ ေက်ာ္တာ ၆၅ ႏိုင္ငံ ရွိတဲ့ထဲမယ္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ၅၁၀ နဲ႔ပါတယ္။ ပိုဆိုးတာက ၁၀၀၀ ေက်ာ္ရွိတာ ၃၃ ႏိုင္ငံ၊ ၂ ေထာင္ေက်ာ္ ၆ ႏိုင္ငံနဲ႔ ဘိတ္ဆံုးဟာ ၃၇၀၀ နဲ႔က (ဆာရာလီအြန္) ျဖစ္တယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္မွာက သုေတသနဆိုတာ အေတာ္ၾကီး နည္း၊ အေတာ္ၾကီး ခက္ခဲေနေသးတယ္။ တာ၀န္ရွိသူေတြကေနသာ ကိုင္တြယ္ ထုတ္ျပန္ေလ့ရွိတဲ့အျပင္ မေကာင္းတဲ့ စာရင္းဆို မျပတတ္တဲ့ အက်င့္က ပါေနတယ္။ တာ၀န္ရွိသူေတြလို႔ ေျပာတာကိုက မွားေနတယ္။ က်န္းမာေရး ျပႆနာကို ေကာင္းမြန္ တိုးတက္ေအာင္ ေျဖရွင္းရာမွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြနဲ႔ က်န္းမာေရးနယ္မွာ လုပ္ေနၾကသူေတြခ်ည္းနဲ႔ မလံုေလာက္ပါ။

မေအေတြ အေသနဲလာရတဲ့ တျခား အေရးၾကီးတဲ့ အေၾကာင္းတခုကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးပါ။ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ပိုဂရုစိုက္ေပးဘို႔ လိုတယ္ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအျမင္၊ လူမႈေရးအသိ ေကာင္းလာလို႔ ျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႔ အစည္းေတြ၊ လူမႈေရး အသင္း အပင္းေတြ၊ အမ်ိဳးသမီး အစုအစည္းေတြဟာ ေနရာတိုင္းမွာ အေရးပါလွပါတယ္။ သူ႔အသိစိတ္နဲ႔သူ ဖြဲ႔ၾကရတာျဖစ္ဘို႔လဲ လိုပါမယ္။

CEDAW လို႔ေခၚတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ခြဲျခားဆက္ဆံခံရမႈမ်ိဳးစံု ပေပ်ာက္ေရး ေကာ္မတီဆိုတာရွိတယ္။ ကုလသမဂၢ ေအာက္ကပါ။ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္က ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္ကေန ၁၀၀၀ မွာ ၁ ေယာက္ ေသေနတာက ၂၀၀၀ မွာ ၁ ေယာက္သာ ေသေအာင္ လုပ္မယ္လို႔ နယူးေယာ့မွာ ကတိေပးခဲ့တယ္။ ဘယ္ေလာက္ ေကာင္းသလဲ။

လက္လွမ္းမီသေလာက္ စာရင္းလိုက္ရွာေတာ့ ၁၉၉၅ မွာ MMR ၁၇၀ ေယာက္လို႔ UNDP စာရင္းတခုမွာ ေတြ႕တယ္။ ၁၉၉၉ တံုးက (ဆာေဗး)လုပ္ေတာ့ ၂၅၅ ေယာက္လို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ထပ္ ေတြ႔ရတာက ၁၉၉၀ မွာ ၅၈၀၊ ၂၀၀၀ မွာ ၃၆၀၊ ၂၀၀၇ မွာ ၃၂၀ ဆိုျပီး ေတြ႕ရတယ္။ ဒီထဲမွာ ၁၉၉၅ နဲ႔ ၁၉၉၉ က စာရင္းေတြကို ထည့္မေရးတာ သတိထားမိမွာပါ။ ေနာက္ႏွစ္ေတြမွာ ပိုဆိုးသြာတဲ့ သေဘာျဖစ္ေနလို႔ စာရင္း မသြင္းေတာ့တာနဲ႔ တူတယ္။ မီးတြင္းမွာ ေသသြားရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ား စာရင္းေတာင္ အသြင္းမခံရပါလား။

သတင္းတို႔၊ စာရင္းတို႔ ထုတ္ျပန္ေတာ့ အရင္စာရင္းနဲ႔ ေနာက္စာရင္း ႏိႈင္းယွဥ္ရင္ “တိုးတက္၊ ေကာင္းမြန္၊ ေအာင္ျမင္တယ္” ဆိုတာကို သိပ္ေျပာခ်င္ၾကတယ္။ အေကာင္းေတြ တိုးလာေစ၊ အဆိုးေတြ နည္းလာေစဆိုမွ မ်က္ႏွာပန္းက လွမွာကိုး၊ သတိၾကီးၾကီး ထားတတ္ၾကတယ္။ သတိၾကီးတယ္ဆိုတာ ေကာင္းတာေပါ့။ သတင္းေရးသူေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသလို ကိုးကားတာကလဲ တမ်ိဳးတမ်ိဳးၾကီး ျဖစ္ေနမွာပါဘဲ။ ဗမာျပည္မွာ စာရင္းဇယား၊ ကိန္းဂဏန္းဆိုတာ ကိုးကားခ်င္ရင္ ေလဖမ္း ဒန္းစီးရသလိုမ်ိဳးကိုး။

ကြ်န္ေတာ္တို႔တိုင္းျပည္မွာ ၁ ႏွစ္မွာ ေမြးလူနာေပါင္း ၁႕၃ သန္းရွိပါတယ္။ ၂၀၀၅ ေမလ ၂ ရက္က (ဆင္ဟြာ) သတင္း ဌာနကေန က်န္းမာေရးဌာနကို ကိုးကားျပီး ျမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၁၂၀ က၊ အိမ္ေထာင္စုေပါင္း ၂ သိန္းခြဲကို UNICEF နဲ႔ေပါင္းျပီး၊ ဆန္းစစ္မယ္လို႔ ပါတယ္။ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္ တံုးက ေမြးလူနာ ၁ သိန္းမွာ ေသရတဲ့ မိခင္ေပါင္းက ၄၃၀၀ ရွိတယ္လို႔ပါတယ္။ ၂၀၀၉ ဇႏၷ၀ါရီလ သတင္းတခုမွာ UN Population Fund (UNFPA) အဆိုအရ ႏွစ္တိုင္း မိခင္ေပါင္း ၃၈၀၀ ေသဆံုးေနရတယ္လို႔ ဆိုတယ္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္အတြင္း ကေလးဖြါးရာမွာ ၅၇%ကဘဲ ၾကြမ္းက်င္တဲ့ သူေတြနဲ႔ ေမြးၾကတယ္။ ေသဆံုးရသူေတြထဲက ၈၇% က ေတာပိုင္းမွာ ျဖစ္တယ္။ ေသသူေတြဟာ ေဆးရံု ေဆးခန္းမွာ ၁၀%၊ လမ္းမွာ ၂% နဲ႔ အိမ္မွာက ၈၈% ရွိတယ္လို႔ တိတိက်က် ေတြ႔တယ္။ သားဖြါး ဆရာမတေယာက္ဟာ ရြာ ၁၆ ရြာကို ၾကည့္ေပးေနရတယ္လို႔ပါ ေထာက္ျပတာ ေတြ႔ရတယ္။ ျပည္နယ္တခုမွာ အရံသားဖြါးဆရာမ ျဖစ္ေအာင္ သင္တန္းေပးတာ ၃ လစာကို ၁ ပါတ္ထဲ ေပးလိုက္သတဲ့။ ဒီလို သတင္းအမွန္မ်ိဳးက စာရင္းဇယား၊ သတင္းမ်ားမွာ ပါတာမဟုတ္ဘူး။

၂၀၀၉ ဇြန္လ တတိယပါတ္ထုတ္ (ျမန္မာ တိုင္းမ္) မွာ မိခင္ႏွင့္ကေလး က်န္းမာေရး တိုးတက္လာတယ္လို႔ ဖတ္ရတယ္။ သာဓုေခၚရမွာေပါ့။ တပါတည္း မွတ္ခ်က္ျပဳထားတာက တိုးတက္လာတယ္ ဆိုတာကို ကိန္း ဂဏန္းေတြနဲ႔ ျပမရဘူးတဲ့။ ဘာ့လိုလဲဆိုေတာ့ ခိုင္လံုတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ ရဘို႔ ခက္ခဲလို႔ပါတဲ့။ အားရွိစရာလို႔ ေျပာရမလားေတာ့ မသိဘူး၊ ဗမာျပည္ဟာ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ အဆိုးဆံုးျဖစ္ေပမဲ့ ၂၀၀၅ မွာ ၁၉၉၀ ကထက္ ၄၅႕၅% ေတာင္မွ ေလ်ာ့က်ခဲ့တယ္။ ၂၀၁၅ ေရာက္ရင္ မီးတြင္းေသႏွဳန္းကို ၄ ပံု ၃ ပံု ေလ်ာ့က်ေစရမယ္တဲ့။ ဒုတိယအၾကိမ္ သာဓုေခၚပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂-၁၂-၀၉

Read More...

Collapse...

A Website for Sexual Health

ကိုယ္ စလိုက္မိတဲ့ အေနအထားေလးက အလြန္ကို လိုအပ္ခ်က္ ရွိေနတဲ့ ေနရာ တစ္ခု ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ ေနာက္ထပ္ ေတြ႔ရတဲ့ comment တစ္ခု ကေန သေဘာေပါက္ေပမယ့္ ဆက္ေရးေပးဖုိ႔ အေျခအေန မေပးဘူး ျဖစ္ေနပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ဒီ website link ကေလးကို ဖတ္ႏိုင္သူေတြ ဖတ္ဖို႔ မွ်ေပးခ်င္ပါတယ္။
ဘာသာျပန္ ႏိုင္တဲ့ သူေတြက အဂၤလိပ္လို မဖတ္ႏိုင္သူေတြ အတြက္ ဘာသာျပန္ ေျပာျပေပးရင္လဲ အက်ိဳး ရွိမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။
Sexual health နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔က အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုထားတာကို ဘာသာ မျပန္ေတာ့ဘဲ ဒီအတိုင္း ျပန္တင္ေပးလုိက္ပါတယ္။
" Sexual health is a state of physical, emotional, mental and social wellbeing in relation to sexuality; it is not merely the absence of disease, dysfunction or infirmity. Sexual health requires a positive and respectful approach to sexuality and sexual relationships, as well as the possibility of having pleasurable and safe sexual experiences, free of coercion, discrimination and violence."

Read More...

Collapse...

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၁)

ေဆးသမား မရြံရ၊ လူနာျဖစ္ မရွက္ရဘူးတဲ့။ စအိုနဲ႔ေရာ လိင္နဲ႔ပါ ပတ္သက္တာမို႔ ရြံစရာ-ရွက္စရာဆိုတာေလးတခု ေရးပါရေစ။

ၾကားဘူးတယ္ မဟုတ္လား၊ မဏိပူ (ကသည္း) ပုဏၰားေတြဟာ အင္မတန္ အသန္႔ၾကိဳက္တယ္ဆိုတာ။ ထမင္းခ်က္ရင္ စည္း၀ိုင္း၀ိုင္း ခ်က္တယ္။ ၀ိုင္းထဲကို ဘယ္သူမွ မ၀င္ရဘူး။ ေရမိုးခ်ိဳးျပီး၊ ပါးစပ္နဲ႔ ႏွာေခါင္းကို အ၀တ္စီးတယ္။ အက်ႍေတာ့ မ၀တ္ဘူး။ တခ်ိဳ႕ထူးတာက ဘယ္ဘက္လက္ကို စည္း၀ိုင္းအျပင္ ထုတ္ထားရသတဲ့။ ဘယ္လက္က (ရိုင္းတယ္ ေျပာေတာ့ဗ်ာ)၊ ၀မ္းသြားျပီးတိုင္း ဖင္ေဆး-သန္႔ရွင္းေရး လုပ္တဲ့လက္မို႔ ရြံတယ္ေပါ့။ ေမးခ်င္တာက ၀မ္းသြားတဲ့ (ဖင္)ကေတာ့ စည္း၀ိုင္းထဲမွာ မဟုတ္ပါလားလို႔။

စအိုကေန၀င္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါဆိုတာ ေဆးစာထဲမွာ မေရးၾကေသးပါ။ Feco-oral route စအို-ပါးစပ္ လမ္းေၾကာင္းကေန ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါေတြဆိုတာေတာ့ ရွိတယ္။ ၀မ္းေလ်ာ၊ ၀မ္းပ်က္၊ ၀မ္းကိုက္၊ ကာလ၀မ္း၊ အူေရာင္ငန္းဖ်ား၊ အသဲေရာင္ ေအ၊ ပိုလီယို၊ ဆာလ္မိုနယ္လိုဆစ္၊ ရိုတာ-ဗိုင္းရပ္စ္္၊ စတာေတြပါတယ္။ စအိုကေန”ထြက္”ျပီး၊ ပါးစပ္ထဲကို တနည္းနည္းနဲ႔ ၀င္လို႔ ျဖစ္ရတာေတြေပါ့။ အခုေခတ္မွာၾက စအိုကေန”၀င္”တာေတြ ျဖစ္လာေနပါျပီ။ စအိုကို တလြဲသံုးလာၾကလို႔ပါ။

ခႏၶာေဗဒဆိုတာ ဆရာ၀န္၊ သူနာျပဳေတြ စစခ်င္းသင္ယူရတဲ့ဘာသာရပ္တခုပါ။ ၁၉၁၈ ကတည္းက ေရးခဲ့ေပမဲ့ ကေန႔အထိ ခႏၶာေဗဒကို အျပည့္စံုဆံုး ေရးထားတဲ့စာအုပ္က Gray's Anatomy ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ေနာက္ ခႏၶာေဗဒ ပညာရွင္ေတြ ေရးသမွ် စာေတြ-က်မ္းေတြမွာလဲ ဖင္(စအို)ရဲ႕တာ၀န္၀တၱရားကို An excretory organ or an eliminative channel အညစ္အေၾကး စြန္႔ထုတ္ေပးရေသာအဂၤါလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ၀မ္းသြား-ေလလည္တာေပါ့။ ခုေတာ့ တာ၀န္ပိုေတြပါ ထမ္းေဆာင္ေနရပါတယ္။

က်ား-က်ား လိင္တူ ဆက္ဆံတယ္ဆိုတာ AIDS ရဲ႕သမိုင္းေနာက္ခံပါ။ ေနာက္ ဘီပိုးကလဲ တစခန္းထလာေတာ့ ေျပာဘို႔-ေရးဘို႔ လိုလာပါေတာ့တယ္။ (ေဂး)အေၾကာင္း မဟုတ္ပါ။ က်ား-က်ား ျဖစ္ျဖစ္၊ က်ား-မျဖစ္ျဖစ္ စအိုလမ္း အသံုးျပဳျပီး ဆက္ဆံတာ၊ တဲ့တဲ့ေျပာပါရေစ၊ (ေအနယ္လ္-ဆက္စ္)ေပါ့။ Dangers of anal sex စအိုကေန လိင္ဆက္ဆံတာရဲ႕ အႏၱရာယ္ေတြကို ေရးခြင့္ျပဳပါခင္ဗ်ား။

စအိုရဲ႕ေမြးရာပါအလုပ္ကို ပဌမ နားလည္သင့္ပါတယ္။ သူ႔အထက္က Rectum အစာေဟာင္းအိမ္ထဲမွာ မစင္(၀မ္း)ေတြ ျပည့္လာတာနဲ႔ ၀မ္းသြားခ်င္စိတ္ ျဖစ္လာျပီး၊ စအိုနံရံေတြက က်ယ္လာပါတယ္။ အစာေဟာင္းအိမ္က အေပၚကေန ေအာက္ဆီ ဦးတည္တဲ့လႈပ္ရွားမႈ Peristaltic waves အရ မစင္(၀မ္း)ေတြဟာ စအိုထဲ၀င္လာခ်ိန္ အထိန္းၾကြက္သား အ၀ိုင္းေတြက ေလ်ာ့ဖြင့္လိုက္လို႔ ၀မ္းသြားျခင္း ျဖစ္လာတာပါ။ “စအိုထဲကို အျပင္ကေန ထိုးသြင္းတာကို လက္ခံရမဲ့ အစီအမံဆိုတာ လံုး၀မရွိပါ။”

ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀၀ ေလာက္က ထြန္းကားခဲ့တဲ့ (အိႏၵဳ)ယဥ္ေက်းမႈေခတ္ကတည္းက ရွိခဲ့ဘူးတဲ့ အေထာက္အထားေတြ၊ ေနာက္ျပီး ၂ ရာစုက ရွိခဲ့တဲ့ (အာဂ်န္တာ) လိႈင္ဂူက ရုပ္တုေတြ၊ တခါ ဟိႏၵဴဘုရားတဆူျဖစ္တဲ့ သွ်ီဗား ရဲ႕တံခါးမွဴး ျမင့္ျမတ္ေသာ ႏြားလား နႏၵီကေန သူ႔သခင္(ဘုရား) နဲ႔ ဒုတိယ မယား (ပါရ္ဗသီ)တို႔ရဲ႕ ခ်စ္ၾကြမ္း၀င္ၾကပံု (နည္းအစံုစံု) ေတြကို ၾကားသိျပီးသကာလ ေနာင္လာေနာက္သား လူအမ်ားအက်ိဳးငွာ ေဖါက္သည္ျပန္ခ်ခဲ့လို႔ သကၠတဘာသာနဲ႔ ေရးမွတ္ခဲ့တဲ့ (ကာမသွ်တၲရ)က်မ္း ဆိုတာေတြ ၾကည့္ရင္ လိင္ဆက္ဆံမႈပညာဆိုတာဟာ သမားရိုးက်ထက္ ဆန္းျပားပါလားလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ဆန္းတာေတြ ေရွးကတည္းကရွိလို႔ ဆန္းတာ ဘာဆန္းတာမွတ္လို႔၊ လုပ္သာလုပ္၊ စမ္းခ်င္စမ္းလို႔ အားမေပးလိုပါ။ ဆက္ဖတ္ပါခင္ဗ်ား။

Anal sex ဟာ အမ်ားထင္သလို အႏၲရာယ္မရွိ မဟုတ္ပါ။ စအိုထဲမွာ ဖံုးထားတဲ့ အေပၚဖံုးအလႊာဟာ သာမန္ အေရျပားလို မဟုတ္ဘူး လူ႔အေရျပားဆိုတာက Kerotinized လုပ္တားတာ။ (ကရတင္)ဆိုတဲ့ ပိုခိုင္မာတဲ့ (တစ္ရွဴး)နဲ႔ ဖံုးေနတာ၊ စအိုထဲမွာ အဲဒါ မရွိဘူး။ ေနာက္ျပီး စအိုမွာ (စဖင္တာ)ဆိုတဲ့ ၾကြက္သား၀ိုင္းရွိတယ္။ ႏွစ္ထပ္ေတာင္ ရွိတာ၊ အျပင္ေကာင္က စိတ္ကေန ထိန္းႏိုင္ျပီး၊ အထဲ၀ိုင္းကေတာ့ ထိန္းမရဘူး။ သူတို႔က ၀မ္းသြား-ေလလည္ အ၀င္ အထြက္ကို ထိန္းေပးတာ။ တကယ္လို႔ တစံုတခုက စအိုကို လာထိတာနဲ႔ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ သေဘာ၀အရ (စဖင္တာ)က ပိုျပီး တင္းေတာင့္ ပိတ္ဆို႔တဲ့ တံု႔ျပန္မႈ လုပ္ပါမယ္။ Reflex ေခၚတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ မာတာနဲ႔ ထိုးမိရင္ စုတ္ျပဲသြားႏိုင္တယ္။ တကယ္လို႔ အလိုမတူသူ ျဖစ္ေနရင္ ပိုဆိုးမွာပါ။ အေရျပားလႊာ ၃ ထပ္ရွိတဲ့ မိန္းမကိုယ္နဲ႔ မတူတာက ၁ ထပ္တဲရွိတဲ့ စအိုဟာ ဆန္႔ႏိုင္ၾကံဳ႕ႏိုင္စြမ္း အေတာ္နည္းပါတယ္။ သဘာ၀အရလည္း မဆက္ဆံမီ မိန္းမကိုယ္က ထြက္လာရတဲ့ အရည္ဟာ အဆင္ေျပအလြန္းလို႔ Honorably discharge လို႔ေတာင္ ေခၚေသးတယ္။

လိင္ဆက္ဆံတဲ့အခါ တခါတေလ လိင္တံရဲ႕ အေရျပားကလည္း ပြန္းပဲ့သြားတတ္တယ္။ အဲဒီနည္းနဲ႔လိင္ဆံဘို႔ Lubrication ေခ်ာဆီ သံုးရတယ္။ KY Jelly (KY Sexual Lubricant) က ေပၚျပဴလာ အျဖစ္ဆံုးပါ။ သူက တခါသံုး မလာပါ။ တခါသံုး မဟုတ္တာ မွန္သမွ် စိတ္မခ်ရတာ သိမွာပါ။ Jelly သံုးေပမဲ့ နဲေနရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ အလ်င္အျမန္ ထိုးသြင္းရင္ ေသျခာေပါက္ စအို စုတ္ျပဲ ပါလိမ့္မယ္။ စုတ္ျပဲတာက ေသြးထြက္ခ်င္မွ ထြက္ပါမယ္။ ေသးေသးေလး ျဖစ္အံုးေတာ့ အင္မတိ အင္မတန္ ေသးငယ္လြန္းလွတဲ့ ဗက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြအတြက္ကေတာ့ (ဆူပါ-ဟိုင္းေ၀း) ျဖစ္ေနမယ္။

အဲဒီကေန ပိုး၀င္လို႔ ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ အသဲေရာင္ဘီ၊ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ (ရွန္ကာ၊ ၾကြက္ႏို႔၊ ဖတ္းဂတ္စ္၊ ဂႏိုးရီးယား) နဲ႔ HIV တို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ စအိုေဘးက အေရျပားမွာ ပိုးရွိရင္ ယားနာဆိုတာလဲ ကူးႏိုင္ျပန္ပါေသးတယ္။ ေနာက္တခ်က္ ေယာက္်ားဆီးျပြန္ကပဲ Urine ဆီးေရာ Semen သုတ္အရင္ထြက္တဲ့ အရည္ခြ်ဲေရာ၊ Sperm သုတ္ရည္ေရာ ထြက္ရတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဆီးလမ္းေရာဂါပိုးကလဲ စအိုထဲ ၀င္ႏိုင္ျပန္ေရာ။ စအိုကင္ဆာ ကိုေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ေျခစာရင္းေလာက္သာ ထည့္ပါမယ္။

Annal canal အရွည္က 2.5 to 4 cm သာ ရွိတာမို႔ စအိုအထဲကို ဘယ္ေလာက္ပဲ ၀မ္း မရွိေအာင္ လုပ္ထားပါေစ ဘာထည့္ထည့္ ေပက်ံလာမွာပါ။ စအိုနဲ႔ ထိျပီးသားအရာကို အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ ဆီးလမ္းအ၀နဲ႔ မထိပါမွ ဆီးလမ္းပိုး ၀င္တာ မျဖစ္မွာပါ။ မိန္းမကိုယ္အ၀ကို တဆက္တည္း ျပန္သံုးရင္ ပိုး၀င္ႏိုင္တယ္။ ပါးစပ္ဆိုတာေတာ့ ေျပာမေနနဲ႕ေပါ့။ ဆိုေတာ့ မတိုင္ခင္ေရာ၊ ၾကားထဲမွာေရာ၊ ကိစၥျပီးခ်ိန္မွာေရာ ဘယ္ေလာက္ ကရိကထမ်ားလိုက္သလဲ။ သာယာမႈနဲ႔ မွ်ပါသလား။ တပ္မက္မႈေၾကာင့္ျဖစ္လာတဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈက ရလိုတာဟာ သာယာမႈ၊ ေက်နပ္မႈ နဲ႔ ျပည့္၀မႈ မဟုတ္ပါေလာ။

လိင္ဆက္ဆံတာဟာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ကိစၥပါ။ အသက္လည္းျပည့္ပါမွ ႏွစ္ဦးသေဘာတူဆိုပါမွ Rape မျဖစ္မွာ။ ႏွစ္ဦး သေဘာတူ ဆိုရာမွာ (နည္း)ပိုင္း၊ (အေနအထား)ပိုင္း၊ အခ်ိန္ပိုင္းေတြမွာပါ ႏွစ္ဦးသေဘာတူမွ ျပည့္စံုပါလိမ့္မယ္။ တဦးသေဘာမတူတာကို တဦးက နည္းလည္မႈေပးဘို႔ လိုမွာပါ။ မဟုတ္ရင္ တခ်ိဳ႕တိုင္းျပည္ေတြမွာ ဥပေဒက ခြင့္မျပဳပါ။ တကယ္လို႔ ေယာက္်ားနဲ႔ မိန္းမ စအိုလိင္ဆက္ဆံနည္း သံုးမယ္ဆိုရင္ ေယာက္်ားျဖစ္သူဟာ Physiological and Psychological nature of the practice ဇီ၀ကမၼေဗဒ အရေရာ စိတ္ပညာအရပါ နားလည္ဘို႔ လိုမွာပါ။

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာလဲ ထည့္ေဆြးေႏြးရေအာင္။ သဘာ၀အားျဖင့္ က်ား-မ လိင္ဆက္ဆံတယ္ဆိုတာ ဆက္ဆံခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေပၚလာတာနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးဟာ ေယာက္်ားရဲ႕ ၾကီးစိုးလႊမ္းမိုးမႈကို Submission or Surrender စိတ္လိုလက္ရ နာခံလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ မိန္းမရဲ႕စအိုကို ဆက္ဆံခ်င္သူ ေယာက္်ားမ်ိဳးကေတာ့ ဒီလို လႊမ္းမိုးခ်င္စိတ္ Domination ထက္ ကဲပါတယ္။ စိတ္ပညာအလိုအရ အဲလို ေယာက္်ားသားေတြဟာ Male domination complex က်ားလႊမ္းမိုးစိတ္ကဲမႈ၊ Sexual deficiency complex လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အားနည္းမႈ၊ Low self-esteem မိမိကိုယ္ကိုယ္ အထင္ေရာက္မႈ၊ Demeaning attitude towards women မိန္းမသားနဲ႔ပတ္သက္ရင္ အျမင္ကြဲလြဲမႈ တခုခု ရွိေနတတ္ျပီး၊ ေမတၱာ-ခ်စ္တာ အားနည္းသူ ျဖစ္ေနတတ္ပါသတဲ့။

နည္းအဆန္း စမ္းသူမ်ား (ကြန္ဒြန္)သုတေတာ့ ရွိမယ္ထင္ပါတယ္။ ရွိအံုးေတာ့ (ေအနယ္)နည္း သံုးရင္ ပိုခိုင္မာတဲ့ (စပယ္ရွယ္-ကြန္ဒြန္) သံုးသင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အေမရိကမွာ အေရးေပၚဌာနတခုကိုလာတဲ့ စအိုထဲ ပစၥည္းတခုခု (Foreign body) ၀င္လို႔ လာသူေတြထဲမယ္ ၇၈%ဟာ စအိုလိင္ကိစၥေၾကာင့္ ျဖစ္ရပါသတဲ့။

သိတဲ့အတိုင္း လိင္ဆက္ဆံက (အင္နာဂ်ီ) အေတာ္ ကုန္တာပါ။ စအိုထဲ ထိုးသြင္း-ဆြဲထုတ္တာက ပိုျပီး (အင္နာဂ်ီ) သံုးပါတယ္။ ႏွစ္ေယာက္လံုးက က်န္းမာေရး ေဒါင္ေဒါင္မည္ရပါမယ္။

ေနာက္ဆက္တြဲက စအိုလိင္ဆက္ဆံတာ မ်ားလာတာနဲ႔ ေယာက္်ားျဖစ္ျဖစ္၊ မိန္းမျဖစ္ျဖစ္ စအိုထိန္းၾကြက္သားေတြ အားနည္းလာမယ္။ ၀မ္းထိန္းရတာ၊ ေလထိန္းရတာ အားနည္းလာမယ္။ ၀မ္းသြားမမွန္ျဖစ္လာမယ္။ Kegel exercises ေလ့က်င့္ခန္း အလုပ္ခိုင္းယူရပါလိမ့္မယ္။ လူၾကားသူၾကား သြားတိုင္း (ဒိုင္ပါ)တမ်ိဳးကို အျမဲအပို၀တ္ထားရပါေတာ့တယ္။

သိပၸံအရ ေျပာေျပာ၊ သဘာ၀အရ ဆိုဆို၊ ဆင္ျခင္တံုတရားအရ ေတြးေတြး၊ စအိုဟာ စြန္႔ထုတ္စရာသာျဖစ္ျပီး မိန္းမကိုယ္ (ေမြးလမ္းေၾကာင္း)လို ထိုးသြင္းရမဲ့ဒြါရ မဟုတ္တာ ေသျခာပါတယ္။ သဘာ၀တရားနဲ႔ ဆန္႔က်င္တာ ေနာက္တခုကေတာ့ အထက္ကေန ေအာက္ကို ဆင္းသက္တဲ့ လားရာကို ေျပာင္းျပန္ လုပ္မိတာပါ။ ဒီေခတ္ၾကီးမွာ သဘာ၀ဆိုတာကို Environment သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္၊ ေဂဟစနစ္ နဲ႔ Organic မျပဳမျပင္ အစားအေသာက္ကိုသာ က်ယ္က်ယ္ ေလာင္ေလာင္ ေျပာေနၾကျပီး၊ သဘာ၀မက်တဲ့ လူေတြရဲ႕ အက်င့္စရုိက္ေတြကိုၾကေတာ့ ပိုဆိုးဆိုး လာေနတာဟာ အဆီအေငၚ မတည့္ဘူး ထင္ပါတယ္။

စအိုလိင္ဆက္ဆံနည္း ဥေရာပကစတယ္ ဆိုပါတယ္။ ဂရိ၊ ရိုမန္၊ ေဘဘီလံု၊ ပါရွားေခတ္ကတည္းကပါတဲ့။ အာဖရိက မွာေတာ့ ဒါကို Taboo လို႔ ယူဆပါတယ္။ မလုပ္သင့္ဘူးလို႔ မွတ္ယူတာမ်ိဳးေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ကေန႔ေခတ္မွာ အာဖရိက ႏြယ္ဖြါး အေမရိကန္မ်ားမွာ ေခတ္စားလွပါတယ္။ သိတဲ့အတိုင္း အေမရိကားမွာ သူတို႔တေတြရဲ႕ အဆင့္အတန္းဟာ ဘာလဲလို႔။ ၾကားခ်င္ ၾကားဘူးမယ္ သီခ်င္းထဲ ထည့္စပ္ၾကတာ။ သူတို႔တေတြပါဘဲ။ "Lick it till your tongue turn doo doo brown" "Da Butt" "Baby Got Back" ေနာက္ မွတ္သားဘို႔ ေကာင္းတာတခုက အက်ဥ္းစခန္းေတြမွာ အသံုးခ်စရာ စအိုသာရွိလို႔ ေထာင္ကလာတဲ့ ဇာတ္လမ္းလို႔လဲ ဆိုႏိုင္ပါေသးတယ္။

ကမာၻေက်ာ္ ေရေမႊးကို ဂ်ာမနီ Cologne ကေန ထုတ္တာ မဟုတ္ပါလား။ Jovan Musk ဆိုတာ ၁၉၇၃ ကစ ထုတ္တယ္။ သမင္ တမ်ိဳးကရတဲ့ ေယာက္်ားသားေတြရဲ႕ အနံ႔ရွိတယ္ဆိုျပီး၊ လိင္ဆြဲေဆာင္မႈအတြက္ ေရေမႊးလုပ္ ထုတ္တာျဖစ္ပါတယ္။ ေရာင္းေကာင္းလို႔ က်ားသံုး-မသံုး ႏွစ္မ်ိဳးလံုး ထုတ္ပါတယ္။ ဆိုခ်င္တာက လိင္ဆက္ဆံေရးမွာ အနံ႔ရဲ႕ အေရးပါတာကိုပါ။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားရဲ ေယာနိကေန Pheromones ဆိုတာ အလိုလို ထုတ္ပါတယ္။ ဆန္႔က်င္ဖက္လိင္ကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အနံ႔ပါ။ စအိုမွာ အဲဒီအစြမ္းက ဗလာနတၳိ မရွိပါ။ မစင္နံ႔သာ ရွိပါတယ္။

လူၾကီးေတြက ဆံုးမတယ္ အိမ္ျပင္ကအမွိဳက္ အိမ္ထဲမသြင္းနဲ႔တဲ့။ ဆရာ၀န္က အၾကံေပးခ်င္တယ္ အညစ္အေၾကးကို အသစ္ကေလး မထင္နဲ႔လို႔။

Dr. တင့္ေဆြ

Read More...

Collapse...

မိသားစုစီမံကိန္း ကိုယ္၀န္တားေဆးမ်ား

Plan B (Levonorgestrel)Plan B(Levonorgestrel)Plan B (Levonorgestrel)

Norgestrel
Norgestimate
Norethindrone Acetate
Levonelle
Leaonorgestrel
Generic Alesse
Ethynodiol Diacetate
Desogestrel
Drospirenone

Read More...

Collapse...

Lesions on penis က်ားလိင္တံ အနာမ်ား

ႏိုင္ငံတစ္ခုကို ေရာက္ေနတဲ့ (ဘေလာ့ဂ္)ကိုလည္း ဖတ္တဲ့၊ ေရာဂါ တစ္ခုခုလည္း ရွိေနတဲ့ ျမန္မာ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးရဲ႕ အေမးကို ဒီလို ေျဖလိုက္ပါတယ္။

၁။ က်ားလိင္တံမွာ တစ္ခုမက အစုလိုက္ နာတဲ့ အနာဆိုရင္ genital herpes ေရယံု ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ လိင္တံ မ်ားသာမက စအို နဲ႔ တင္ပါး တစ္၀ိုက္မွာလဲ ေပါက္တတ္ပါတယ္။ ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္း တခ်ိဳ႕မွာ ကိုယ္နည္းနည္း ပူတတ္တယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ STI လိင္လမ္းေၾကာင္း ကတစ္ဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ တစ္မ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာ အျဖစ္မ်ားေပမဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ေရယံုဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တာမို႔ အတိအက် ေျပာရရင္ ေဆးမႏိုင္ပါ။ ကုသတာရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ဟာ အေနရအထိုင္ရ သက္သာေအာင္၊ ဆက္မပြါးေအာင္၊ သူမ်ားကို မကူးေအာင္ လုပ္ဖို႔ပါ။ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္တာ ေကာင္းတယ္။ အ၀တ္အစား ၀တ္တာတာင္ cotton underwear ေကာင္းတယ္။ ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ အတူ ေနတာ(လိင္ဆက္ဆံတာ) ကို ေရွာင္ပါ။

Acyclovir (Zovirax), famciclovir (Famvir), or valacyclovir (Valtrex) ေတြဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ ေဆးေတြပါ။ နာတယ္ ဆိုရင္ အနာ သက္သာေဆးေတြ ibuprofen (Advil) or acetaminophen (Tylenol) ေသာက္ရပါမယ္။ သဘာ၀ ေဆးနည္း ေတြထဲမွာ Red Marine Algae, Vir-L-Lysine, Choraphor, Aviralex, Aeura, H-Balm ေတြပါတယ္။ Acyclovir က ေဆးျပား၊ ေဆးေတာင့္၊ ေဆးရည္ရွိတယ္။ တစ္ေန႔ကို ၂-၅ ၾကိမ္နဲ႔ ၅-၁၀ ရက္ ေသာက္ရတယ္။ လိင္လမ္းမွာ ျဖစ္တာမ်ိဳးကိုေတာ့ ၁ ႏွစ္ အထိ ေပးရတာလဲ ရွိတယ္။

၂။ အနာက မံုလာပြင့္လို သ႑ာန္ဆိုရင္ ၾကြက္ႏို႔ ျဖစ္မယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ ပိုး ထပ္၀င္တာ မရွိသ၍ မနာပါ။ နည္းနည္းယားတာ ပူတာမ်ိဳး ရွိတတ္ပါတယ္။ အရည္ ထြက္တာမ်ိဳးလဲ ရွိႏိုင္တယ္။ ၾကြက္ႏို႔ ကုဖို႔ သတ္သတ္ ေရးထားပါတယ္။

၃။ က်ားလိင္တံမွာ တစ္ခုတည္းေသာ အနာ(အဖု) ဆိုရင္ syphilis ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မနာတဲ့ အနာကို chancre လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒီအနာနဲ႔ တြဲျပီး ေပါင္ျခံမွာ အၾကိတ္ ထြက္လာပါမယ္။ ဒီအနာ၊ အၾကိတ္ေတြက ၃-၆ ပါတ္ေလာက္ေနလို႔ သူ႔အလိုလို ေပ်ာက္သြားတာဟာ ပိုးကင္းသြားတာ မဟုတ္ပါ။ ေသြးစစ္ရင္ VDRL ဆိုတာလုပ္ရလို႔ + ျဖစ္ရင္ syphilis ရွိတယ္လို႔ ေခၚတယ္။

ွွSyphilis ကို ဘာလကၡဏာမွ မေပၚဘဲ ေသြးစစ္လို႔ ရွိေနရင္လဲ တာရွည္ခံ (ပင္နစလင္) ထိုးေဆး Benzathine penicillin G ကို တစ္ခါထိုးရင္ ၂႕၄ ယူနစ္ တစ္ပါတ္ တစ္ခါ၊ ေပါင္း ၃ ခါ ထိုး ရတယ္။

၄။ က်ားလိင္တံမွာ တစ္ခုမက ပန္းေရာင္နဲ႔ အေရျပားေပၚ ခပ္ေဖါင္းေဖါင္းေလး ျဖစ္တာမ်ိဳးက molluscum contagiosum ေခၚတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ ေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ မနာပါ။ တစ္ခါတစ္ေလ နာျပီး၊ ယားသလို ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ ေဆးေတြကို အားကိုးပါ။

၅။ က်ားလိင္တံမွာ အနာေတြက တစ္ခုမကလဲရွိ နာလဲနာ၊ ေပါင္ျခံမွာလဲ အၾကိတ္ရွိတာ ဆိုရင္ chancroid လို႔ ေခၚတယ္။ ၁ လကၼရဲ႕ ရွစ္ပံု ၁ ပံုကေန ၂ လကၼထိ ရွိႏိုင္တယ္။ ႏႈတ္ခမ္းသား တိတိက်က် ရွိတယ္။ ညီညီညာညာ မဟုတ္ဘူး။ ထိရင္၊ လႈပ္ရင္ ေသြးထြက္ ႏိုင္တယ္။ မီးခိုးေရာင္ ဒါမွမဟုတ္ ခပ္၀ါ၀ါေနမယ္။ ပဋိဇီ၀ေဆး azithromycin, ceftriaxone, ciprofloxacin, and erythromycin ေတြက ႏိုင္တယ္။ ေပါင္ျခံ အၾကိတ္က လိုအပ္ရင္ ခြဲစိတ္ရပါမယ္။

၆။ က်ားလိင္တံမွာ ခပ္မဲမဲ အကြက္ကို သာမန္ မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ရသေလာက္ ရွိတာမ်ိဳးက ရွာရွားပါးပါး crabs ေခၚတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အေမႊးေတြမွာ ဥေတြရွိေနပါမယ္။ သူ႔ကိုက် ျမင္ရတယ္။

၇။ က်ားလိင္တံမွာ အေတာ္ယားတဲ့ ခပ္နီနီ အနာေတြဟာ scabies ယားနာပါ။ ေဆးေတြကေတာ့ Permethrin, crotamiton နဲ႔ Benzyl benzoate ျဖစ္ပါတယ္။

ဂ။ ေပါင္ျခံမွာ တျခား ေနရာေတြမွာ ေပါက္တာမ်ိဳး (ဗက္တီးရီးယား)ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ရိုးရိုး ျပည္တည္နာေတြ (abscesses) လဲ ေပါက္ႏိုင္တယ္။ ပဋိဇီ၀ေဆးေတြက ႏိုင္ပါတယ္။

၉။ လိင္တံ ကင္ဆာ Cancer – penis
အမွန္ေျပာရရင္ ဘယ္ေနရာမွာ ျဖစ္တဲ့ ကင္ဆာျဖစ္ျဖစ္ ဘာ့ေၾကာင့္ ျဖစ္ရတယ္ဆိုတာ ကေန႔ အထိ မသိေသးပါ။
လိင္တံကို ဖံုးတဲ့ အေရျပားေအာက္မွာ အနံ႕ဆိုးဆိုး၊ ခပ္ျပစ္ျပစ္ အညစ္အေၾကးေတြ ရွိေနရင္ ကင္ဆာ ျဖစ္ေစတတ္တယ္။ တစ္ခ်ိန္က ၾကြက္ႏို႔ ျဖစ္ဖူးသူ၊ လိင္တံ အေရျပားကို ငံုေနပါလ်က္ မလွီးျဖတ္ထားသူ၊ သန္႔ရွင္းေရး နည္းသူေတြဟာလဲ ကင္ဆာ ျဖစ္ေစတတ္တယ္။

အနာ လိုလို အလံုး လိုလို အၾကိတ္အခဲ လိုလို စ ျဖစ္တာပါ။ ၾကြက္ႏို႔နဲ႔လဲ တူတယ္။ မံုလာပြင့္လို ေနတယ္။ ျဖစ္ရင္ မနာတာက မ်ားတယ္။ ေနာက္က်မွ ေသြးထြက္တာ၊ နာတာေတြ ျဖစ္လာတယ္။ လိင္တံရဲ႕ ထိပ္ပိုင္းမွာ အျဖစ္ အမ်ားဆံုးပါ။

ေသခ်ာေအာင္ အသားစ ျဖတ္ယူ စစ္ေဆးနည္း biopsy လုပ္ရမယ္။ ကုသနည္းမွာ Chemotherapy ေဆးေပးတာ၊ Radiation ဓါတ္ကင္တာ၊ Surgery ခြဲစိတ္ ကုသတာေတြ ပါတယ္။

(အသံုးအႏႈန္း ရိုင္းတာေလးမ်ား ပါသြားရင္ ကန္ေတာ့ပါဗ်ာ။)

တင့္ေဆြ
၁၉-၈-၀၉

Read More...

Collapse...