Tuesday, July 12, 2011

ဖ်ားနာၿခင္း ( Fever ) အေၾကာင္း

ဖ်ားနာၿခင္း ( Fever ) အေၾကာင္း



ကမၻာေပၚမွာ လူတိုင္းလူတိုင္း ေမြးစကေန ေသဆံုးတဲ့အခ်ိန္အထိ ဖ်ားနာၿခင္းကို လူတိုင္း ၾကံဳေတြ႔ဖူးၾကမွာပါ ။ ခႏၶာကိုယ္ ကေန လုပ္ေဆာင္ခ်က္အားလံုးဟာ ပံုမွန္ကဆင့္ ေသြဖီလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဖ်ားနာၿခင္းဆိုတာ ဟာ လကၡဏာ တစ္ခုအေနနဲ႔ ၀င္ေရာက္ေလ့ရွိပါတယ္ ။ လူၾကီးေတြမွာ fever ၀င္ၿပီဆိုရင္မ သက္မသာ ခံစားရေလ့ ရွိၿပီး ကိုယ္အပူခ်ိန္ 103' F (39.4 C) ထိ မေရာက္ခင္အထိေတာ့ ဖ်ားၿခင္းဟာ အႏၱရာယ္ သိပ္မရွိ လွပါဘူး ။ လူငယ္ေတြနဲ႔ ေမြးကင္းစကေလးေတြမွာေတာ့ အပူခ်ိန္ေလး နည္းနည္းတက္ၿခင္းမွာေတာင္မွ ၿပင္းထန္ေသာ ပိုး၀င္မႈ (Infection) ၀င္တာေတြ ၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ ။

ဒါေပမယ့္လည္း ကိုယ္အပူခ်ိန္ဘယ္ေလာက္မ်ားရင္ ေရာဂါ ရဲ႔ ၿပင္းထန္မႈ ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္ဆိုတာကိုေတာ့ အတတ္ေၿပာ လို႔မရပါဘူး ။ သာမန္ဖ်ားနာမႈေလးမွာလည္း ကိုယ္အပူခ်ိန္အမ်ားၾကီးတက္ႏုိင္သလို ၿပင္းထန္တဲ့ ဖ်ားနာမႈေတြမွာလည္း အပူခ်ိန္နည္းနည္းေလးပဲ ရွိႏုိင္ပါတယ္ ။ ပံုမွန္အားၿဖင့္ ရက္အနည္းငယ္ၾကာရင္ ကိုယ္အ ပူခ်ိန္က်သြားေလ့ရွိပါတယ္ ။ တခါတရံ ဘာေဆးမွ မေသာက္ပဲ ေနၿခင္းကလည္းပိုၿပီးေကာင္းမြန္ပါတယ္ ။ တကယ္ေတာ့ ကိုယ္အပူခ်ိန္တက္ၿခင္းဆိုတာ သင့္ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ကေန ၿပင္ပမွ၀င္ေရာက္လာတဲ့ပိုးမႊားေတြကို ၿပန္လည္ တိုက္ထုတ္တဲ့ ၿဖစ္စဥ္ Mechanism တစ္ခုပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဖ်ားနာၿခင္း၏ လကၡဏာမ်ား



သင့္ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္အပူခ်ိန္ဟာ ပံုမွန္ထက္အၿမင့္မွာ ရွိေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ သင္ဟာ Fever ရွိေနပါၿပီ ။ ပံုမွန္ကိုယ္ အပူခ်ိန္ဟာ 98.6'F ( 37 C) ရွိရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဖ်ားနာၿခင္းကို ၿဖစ္ေစတဲ့ ဇစ္ၿမစ္အခ်က္ အလက္ေတြအေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ေရာဂါ လကၡဏာေတြဟာလည္း ကြဲၿပားၿခားနားမႈ ရွိႏုိင္ပါတယ္ ။ အဲဒါေတြကေတာ့

- ေခၽြးထြက္မ်ားၿခင္း
- ခ်မ္းတုန္ၿခင္း
- ေခါင္းကိုက္ၿခင္း
- ၾကြက္သားမ်ားနာၿခင္း
- အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္း
- ေရဓါတ္ဆံုးရွံုးၿခင္း
- ေမာပန္းႏြမ္းနည္ၿခင္း စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

အပူခ်ိန္ေတြအရမ္းၿမင့္တဲ့ 103'F (39.4C ) နဲ႔ 106 ' F (41.1'C ) ၾကားမွာဆိုရင္ေတာ့

- ထင္ေယာင္ထင္မွားၿဖစ္ၿခင္း
- သတိလစ္ၿခင္း
- ဂနာမၿငိမ္ၿဖစ္ၿခင္း
- တက္ၿခင္း
- ေရဓါတ္ဆံုးရွံုးၿခင္းစသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ေမြးကင္းစကေလးငယ္ေတြမွာ ရွင္းၿပလို႔မရႏုိင္တဲ့ Unexplained fever ဟာ လူၾကီးေတြ ထက္ပိုၿပီး အၿဖစ္မ်ား ပါတယ္ ။ ကေလးငယ္ဟာ အပူခ်ိန္ 101'F (38.3 C) ထက္ပိုမ်ားလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္ကိုေခၚ ဖို႔လိုပါၿပီ ။ အကယ္၍ ေအာက္မွာေဖာ္ၿပထားတဲ့အခ်က္ေတြရွိရင္လည္းဆရာ၀န္ကို ၿပဖို႔လိုပါတယ္ ။

- ၃ လေအာက္ကေလးငယ္တြင္ ဖ်ားနာၿခင္း
- အစာေကၽြးၿခင္း ႏို႔တုိက္ၿခင္းအား ၿငင္းဆန္ေနၿခင္း
- ကိုယ္အပူခ်ိန္ၾကီးၿပီး ဂဏာမၿငိမ္ၿဖစ္ေနၿခင္း (ဥပမာ ေအာက္ခံ diaper လဲေပးသည့္အခ်ိန္တြင္ ၿပင္းထန္စြာ ကန္ေၾကာက္ ၍ ငိုၿခင္း)
- ကုိယ္အပူခ်ိန္ၾကီးၿပီး မွိန္းေနၿခင္း ( ကေလးငယ္ေတြနဲ႔ ၂ ႏွစ္ ေအာက္ကေလးေတြမွာ ဒါဟာ ဦးေႏွာက္ အေၿမွးေယာင္ၿခင္း Meningitis ရဲ႕လကၡဏာ ၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ ။ Meningitis ဆိုတာ Spinal cord နဲ႔ ဦးေႏွာက္ကို ကာရံထားတဲ့ အေၿမွးပါး membrane နဲ႔ အရည္ေတြမွာ ပိုး၀င္ၿပီး ေရာင္ရမ္းၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္ ။ သင္ရဲ႕ကေလး ငယ္ဟာ meningitis ၿဖစ္ေနတယ္လို႔ သံသယရွိရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္ဆီအၿမန္ၿပသဖို႔ လိုအပ္ေနပါၿပီ ။
- ေမြးကင္းစကေလးငယ္တြင္ ပံုမွန္အပူခ်ိန္ထက္နည္းေနၿခင္း ( 97'F - 36.1 C ထက္ နည္းေနၿခင္း ကိုဆိုလို ပါတယ္ ။ ကေလးငယ္ေတြဖ်ားနာရင္ ခႏၶာကို္ယ္မွာ အပူခ်ိန္ကို ထိမ္းမထားႏုိင္ပါဘူး ။ ဒါေၾကာင့္ ပူတာ လည္းၿဖစ္ႏုိင္ သလို ေအးတာလည္းၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ )

အကယ္၍ သင့္ကေလးငယ္ဟာ ခဏခဏ အန္ေနၿပီဆိုရင္ ၊ အပူခ်ိန္ဟာ ရက္ၾကာရွည္ေန ၿပီဆို ရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔ၿပသတာအေကာင္းဆံုးပါပဲ ။ ဆက္လက္ၿပီး ေတာ့ ဖ်ားနာၿခင္းနဲ႔အ တူေအာက္ပါ လကၡဏာ မ်ား ပါရွိလာရင္ေတာ့ သတိထားၿပီး ေဆးကုသမႈခံယူရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။

- ေခါင္းအလြန္အမင္းကိုက္ၿခင္း
- လည္ပင္းေရာင္ၿခင္း
- အေရၿပားတြင္အကြက္မ်ားေပၚၿခင္း ၊ ပိုမိုဆိုးရြားလာၿခင္း
- ေတာက္ပေသာ အလင္းေရာင္မ်ားအား ဓါတ္မတည့္ၿခင္း
- လည္ပင္းခိုင္ၿခင္း လည္ပင္းအေရွ႕သို႔ေကြးမရၿခင္း
- စိတ္ကစဥ္႔ကလ်ားၿဖစ္ၿခင္း
- အၿမဲတမ္းအန္ေနၿခင္း
- အသက္ရွဴခက္ခဲၿခင္း ၊ ဂနာမၿငိမ္ၿဖစ္ၿခင္း ၊ ရင္ဘတ္ေအာင့္ၿခင္း
- ဗိုက္ေအာင့္ၿခင္း ၊ ဆီးသြားစဥ္နာက်င္ၿခင္း စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဘာလို႔ ဖ်ားနာၾကသလဲ



သင့္ရဲ႕ခႏၶာကိုယ္အပူခ်ိန္ဟာ ေန႔တိုင္းေန႔တိုင္းမွာ ေၿပာင္းလဲႏုိင္ပါတယ္ ။ မနက္ပိုင္းမွာ အပူခ်ိန္ က်ၿပီး ေန႔လည္နဲ႔ညေနေတြမွာ အပူခ်ိန္မ်ားႏုိင္ပါတယ္ ။ တကယ္ေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ပံုမွန္အပူခ်ိန္ဟာ ၉၇ ဖာရင္ဟိုက္ ကေန ၉၉ ဖာရင္ဟိုက္အတြင္းမွာ ရွိေနႏုိင္ပါတယ္ ။ လူအခ်ိဳ႔ကေတာ့ ၉၈.၅ ဖာရင္ဟိုက္ ေက်ာ္ရင္ ဖ်ားနာၿပီလို႔ သတ္မွတ္ေလ့ရွိၾကတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ေသြးဆင္း ခ်ိန္ကာလအတြင္း နဲ႔ ေလ့က်င့္ခန္းအၿပင္းအ ထန္လုပ္ေနခ်ိန္ အတြင္းမွာလည္း သင့္ရဲ႕အပူခ်ိန္တက္ႏုိင္တယ္ဆိုတာ မေမ့ပါနဲ႔ ။ ဖ်ားနာၿခင္းကိုၿဖစ္ေစႏုိင္ တဲ့အခ်က္ေတြကေတာ့

- ဗိုင္းရပ္နဲ႔ ဘတ္တီးရီးယားပိုးမႊားမ်ား၀င္ေရာက္ၿခင္း
- အပူရွပ္ၿခင္း
- ေနပူရွိန္ထဲ အခ်ိန္ၾကာၿမင့္စြာေနၿခင္း
- ေလးဖက္နာ အဆစ္ၿမစ္နာမ်ားရွိၿခင္း
- ကင္ဆာ အဖုအၾကိတ္မ်ားရွိၿခင္း
- အတက္က်ေဆးႏွင့္ေသြးေပါင္က်ေဆး မ်ား ၊ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားေသာက္သံုးေနၿခင္း
- ဆံုဆို႔ၾကက္ညွာ ေမးခိုင္ စသည့္ ကာကြယ္ေဆးမ်ားထိုးၿခင္း

တခါတရံမွာ ဖ်ားနာၿခင္းဘာေၾကာင့္ၿဖစ္တယ္ဆိုတာ ခြဲၿခားေနဖို႔မလိုပါဘူး ။ အပူခ်ိန္ ၁၀၁ ဖာရင္ဟိုက္ေက်ာ္ သြားရင္ ဒါမွမဟုတ္ သံုးပတ္ထက္ပိုၿပီးဖ်ားေနရင္ ဒါဟာ ဆရာ၀န္ကလည္း ဘာမွ ေရာဂါဇစ္ၿမစ္ရွာလို႔မရတဲ့ ( Pyrexia of Unknow origin - PUO ) လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္ ။

ေနာက္ဆက္တြဲၿပႆနာမ်ား

ဖ်ားနာၿခင္းရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲၿပႆနာေတြထဲမွာ ေရဓါတ္အလြန္အမင္းဆံုးရွံုးၿခင္း ၊ ထင္ေယာင္ထင္မ်ားၿဖစ္ၿခင္း ၊ သတိလစ္၍ တက္ၿခင္းစတာေတြၿဖစ္ႏုိင္ပါ့တယ္ ။ အဖ်ားၾကီးၿပီးတက္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ Febrile seizures လို႔ေခၚပါ တယ္ ။ တက္တဲ့အခါမွာ သတိလစ္ၿပီးေတာ့ ေၿခလက္ေတြ တုန္ယင္ၿပီးၿဖစ္တတ္ပါတယ္ ။ အခ်ိိန္မၾကာၿမင့္ေစ ဖို႔ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြကိုလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္ ။

- ကေလးကို အစာအိမ္ကို ၾကမ္းၿပင္ဖက္ထားၿပီး လဲေလ်ာင္းထားပါ ။
- ကေလးအနီးအနားမွ ခၽြန္ထက္ေသာ အရာမ်ားကိုဖယ္ရွားေပးပါ ။
- တင္းၾကပ္ေသာအ၀တ္အစားမ်ားကို ဖယ္ပါ ။
- ကေလးငယ္ကို ဒါဏ္ရာရေစၿခင္းမွ ကာကြယ္ပါ ။
- ကေလးငယ္ရဲ႕ပါးစပ္ထဲကို မည္သည့္အရာမွ မ၀င္ပါေစနဲ႔ ။ တက္ၿခင္းကို ရပ္တန္႔ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ ။

Seizures အမ်ားစုဟာ သူ႔ဘာသာသူ ၿပန္ရပ္သြားတာမ်ားပါတယ္ ။ ကေလးကို တက္ၿပီးၿပီးခ်င္း ၿဖစ္ေစတဲ့မူရင္း ဇစ္ၿမစ္ကိုသိေအာင္ ဆရာ၀န္နဲ႔အၿမန္ၿပသဖို႔လိုပါတယ္ ။ တက္တာဟာ ၁၀ မိနစ္ေက်ာ္သြားၿပီဆိုရင္ေတာ့ အေရးေပၚ ေခၚ ဖို႔လိုေနပါၿပီ ။

စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈမ်ား

ဆရာ၀န္က သင့္ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာနဲ႔စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈေတြေပၚမူတည္ၿပီးေတာ့ ပိုး၀င္ၿခင္းေၾကာင့္ၿဖစ္တာလား သာမန္ လား ဆိုတာ ခြဲၿခားပါလိမ့္မယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ေသြးစစ္တာေလာက္ေတာ့လုပ္ဖို႔လိုပါတယ္ ။ သံုးပတ္ ထက္ေက်ာ္ ၿပီးေငြ႔ေငြ႔ေလးဖ်ားေနတယ္ ၿပီးေတာ့ ဘာလကၡဏာမွလည္းမရွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ အနည္းဆံုးလုပ္ ရမွာကေတာ့ ေသြးစစ္တာနဲ႔ ဓါတ္မွန္၇ိုက္ၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဘယ္လိုကုသမလဲ

အဖ်ားအနည္းငယ္ပဲရွိတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္က ကိုယ္အပူခ်ိန္ကို အလွ်င္စလို ခ်ပစ္ေလ့မရွိပါဘူး ။ လကၡဏာေတြၿပၿပီး အဖ်ားၾကာရွည္မွသာလွ်င္ ေရာဂါရဲ႕ ဇစ္ၿမစ္ကို သိဖို႔ ခက္ခဲေလ့ရွိပါတယ္ ။ ကၽြမ္းက်င္ သူေတြကေတာ့ ကိုယ္အပူခ်ိန္ကို အလြန္အမင္းခ်ပစ္ၿခင္းဟာ ခႏၶာကိုယ္ခုခံအားစနစ္ကို ထိခိုက္ေစတယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္ ။ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြကလည္း ဖ်ားနာၿခင္းကိုၿဖစ္ေစၿပီး တၿခား အသက္ရွုလမ္းေၾကာင္း ဆိုင္ရာပိုး၀င္တာေတြကိုၿဖစ္ေစပါတယ္ ။ အဖ်ားအရမ္းၾကီးရင္ေတာ့ ေအာက္ပါေဆးေတြကို သံုးစြဲႏိုင္ပါတယ္ ။

- ပါရာစီတေမာ ၊ ibuprofen ( ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔ သံုးစြဲသင့္ပါတယ္ ၊ အမ်ားၾကီးေသာက္ သံုးၿခင္း ကို ေရွာင္ရွားရပါမယ္ ။ ပါရာစီတေမာကို အမ်ားၾကီးေသာက္သံုးၿခင္းနဲ႔ ေရရွည္ေသာက္ၿခင္းဟာလည္း အသည္းႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္ေစပါတယ္ ။ ေဆးေသာက္လြန္သြားရင္ ေသႏုိင္တဲ့အထိၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ ။ အဖ်ား ၁၀၂ ေအာက္ မွာေတာ့ အဖ်ားက်ေဆးေတြကို ဆရာ၀န္ရဲ႕အၾကံဥာဏ္မပါပဲ တိုက္ေကၽြးလို႔ရပါတယ္ ။
- Aspirin ( လူၾကီးပဲတိုက္ရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ ကေလးေတြကို တိုက္လို႔မရပါဘူး ။ ရွားပါးတဲ့ ေသႏုိင္တဲ့ Reye's syndrome ၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ ။

ကိုယ့္ရဲ႕ ဖ်ားနာၿခင္းၿဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းေတြကိုမူတည္ၿပီးဆရာ၀န္က ပိုးသတ္ေဆးေတြညႊန္ေပးမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ အထူး သၿဖင့္ နမိုးနီယားနဲ႔ အသက္ရွူလမ္းေၾကာင္းပိုး၀င္ၿခင္းေတြမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ Antibiotic ေတြဟာ ဗိုင္းရပ္ပိုး၀င္ၿခင္းကို မကုႏိုင္ပါဘူး ။( ဥပမာ Gastroenteritits and mononucleosis ေရာဂါေတြၿဖစ္ပါတယ္ ) Virus ကိုကု ဖို႔ antiviral ေဆးေတြေတာ့ရွိပါတယ္ ။ ဗိုင္းရပ္၀င္တာကိုအေကာင္းဆံုးကုသၿခင္းကေတာ့ တခါတရံ အနား ယူၿပီး အရည္ရႊမ္းတဲ့အသီးေတြစားသံုးၿခင္းပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

အိမ္မွာဘယ္လိုလုပ္သင့္သလဲ

၁ ။ အရည္ရႊမ္းတဲ့သစ္သီးေတြစားပါ ( အရည္ဆံုးရွံုးၿခင္းကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္ၿပီး တစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလး ငယ္ေတြမွာ ကေလးဓါတ္ဆားေတြေသာက္ဖို႔လိုပါတယ္ ။ ဒီလို ဓါတ္ဆားေတြမွာ ေရနဲ႔ electrolytes ေတြ အခ်ိဳးက်ပါ၀င္ပါတယ္ ။
၂ ။ အနားယူပါ ။( ေကာင္းေကာင္းအနားယူဖို႔လိုပါတယ္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားၿခင္းဟာလည္း အပူခ်ိန္ကို တက္ေစ ပါတယ္)
၃ ။ ေရပတ္တိုက္ေပးပါ ။ ( ေရေႏြးေႏြးနဲ႔စိမ္ထားတဲ့ ေရပတ္၀တ္နဲ႔ ကိုယ္အပူခ်ိန္က်ေအာင္တိုက္ေပးႏုိင္ပါတယ္ ။ အကယ္၍ ေရပတ္တိုက္ရင္းနဲ႔ခ်မ္းတုန္လာရင္ေတာ့ ေရပတ္တိုက္တာကိုရပ္လုိက္ပါ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ခ်မ္းတုန္ တယ္ဆိုတာ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းအပူခ်ိန္ေတြၿမင့္တက္လာတာၿဖစ္ၿပီး ၾကြက္သားေတြကို အပူ ထြက္ေအာင္ လႈပ္ခါေနၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ

အေကာင္းဆံုးနဲ႔ဖ်ားနာၿခင္းကိုကာကြယ္တဲ့နညး္ကေတာ့ ေရာဂါပိုးမႊားေတြ ထိေတြ႔မႈ နည္းေအာင္ေန ထုိင္ၿခင္းၿဖစ္ ပါတယ္ ။ ရိုးရွင္းဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ လက္ခဏခဏေဆးၿခင္းပါပဲ ။ ကေလးေတြကို ကစားၿပီး တိုင္း အစာ မစားခင္ အိမ္သာမွ ဆင္းလာတုိင္း ၾကမ္းၿပင္ေပၚတြားတြား ေဆာ့ကစားတိုင္း လက္ေဆးေပးဖို႔ လက္ေဆးဖို႔ အၾကံဥာဏ္ေပးဖို႔လိုပါတယ္ ။ ကေလးေတြကို ဖုန္မႈန္႔သဲေတြ နဲ႔ေဆာ့ ကစားၿပီး တိုင္း ႏွာေခါင္း ပါးစပ္နဲ႔မ်က္လံုးေတြကို မထိမိေအာင္ သင္ၾကားေပးဖို႔လိုပါတယ္ ။ ေနာက္ဆံုး အေနနဲ႔ကေတာ့ ကေလးေတြကို လူအစုအေ၀းထဲသြားတဲ့အခါ ေခ်ာင္းဆိုးၿခင္း ၊ ႏွာေခ်ၿခင္းနဲ႔ၾကံဳရ တဲ့အခါႏွာေခါင္းကို cover လုပ္ထားဖို႔ သင္ၾကားေပးဖို႔လိုအပ္ပါတယ္ ။

Ref : http://www.mayoclinic.com/health/fever

သက္တန္႔ခ်ိဳ
12 July 2011
thettantchocho@gmail.com

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Read More...

Monday, July 11, 2011

သားအိမ္ကင္ဆာအေၾကာင္း

သားအိမ္ကင္ဆာအေၾကာင္း

အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ထိတ္လန္႔ေၾကာက္ရြံ႕ဖြယ္ရာ ေရာဂါတစ္ခုၿဖစ္တဲ့ သားအိမ္ကင္ဆာဟာ ယေန႔ကမၻာေပၚ မွာ အေတာ္ေလးကို ေရပန္းစားလို႔လာပါၿပီ ။ သားအိမ္ကင္ဆာကို ေဆးပညာအရဆိုရင္ Endometrial cancer လို႔ေခၚ ပါတယ္ ။ သားအိမ္ေခါင္း cervix မွာ ၿဖစ္တဲ့ ကင္ဆာကိုေတာ့ cervical cancer လို႔ေခၚပါတယ္ ။ Endometrial cancer ဟာ သားအိမ္ ( Endometrium) မွ တဆင့္ၿဖစ္ေပၚတဲ့ Malignancies ကင္ဆာမ်ိဳးႏြယ္ ပြားေတြၿဖစ္ပါတယ္ ။ သားအိမ္ Uterus နဲ႔ သူ႔ရဲ႕ lining အနားသတ္ေတြမွာၿဖစ္ပြားပါတယ္ ။ United States မွာဆိုရင္ ႏွစ္စဥ္ ၃၅၀၀၀ ေသာ မိန္းမေတြဟာ သားအိမ္ကင္ဆာၿဖစ္ပြားေနၿပီးေတာ့ အၿဖစ္အမ်ားဆံုး အမ်ိဳး သမီးေရာ ဂါတစ္ခုလည္းၿဖစ္ပါတယ္ ။ အၿဖစ္အမ်ားဆံုးပံုစံၿဖစ္တဲ့ Endometrioid adenocarcinoma မွာ ေသြးဆံုးၿပီးသားအမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အၿဖစ္မ်ားပါတယ္ ။ ဒီလိုအမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပထမဆံုး သားအိမ္နံရံေတြ ထူလာၿခင္း Endometrial hyperplasia စတင္ၿဖစ္ေပၚလာၿပီး ေသြးဆင္းၿခင္း Vaginal bleeding နဲ႔ present လုပ္ပါတယ္ ။ သားဥအိမ္ကင္ဆာနဲ႔ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာၿပီးရင္ တတိယအၿဖစ္အမ်ားဆံုး အမ်ိဳးသမီး မီးယပ္ေရာဂါေၾကာင့္ေသဆံုးမႈ နံပတ္ ၃ အဆင့္မွာ တည္ရွိပါတယ္ ။ သားအိမ္တစ္ခုလံုးထုတ္ပစ္ၿခင္း (TAH - Total Abdominal Hysterectomy ) နဲ႔ ေဘးႏွစ္ဖက္ သားဥအိမ္ႏွင့္ သားအိမ္ သားဥအိမ္ ဆက္လမ္းေၾကာင္း တို႔အား ရွင္းလင္းဖယ္ထုတ္ၿခင္း ( Bilateral salpingo-oophorectomy ) တို႔ ၿပဳလုပ္ရပါတယ္ ။

Endometrial cancer ကို တခါတရံမွာ Uterine cancer လို႔လည္းေခၚၾကပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္လည္း မတူညီတဲ့ ကင္ဆာေတြ ဟာ သားအိမ္အတြင္း endometrium မွသာလွ်င္မကပဲသားအိမ္ရဲ႕ အၿခား တစ္ရွူးေတြ ကေန လည္း ၿဖစ္ေပၚႏုိင္ပါတယ္ ။ ဥပမာ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ cervical cancer , သားအိမ္ၾကြက္သား myometrium မွ ၿဖစ္ေသာ Sarcoma of the myometrium နဲ႔ trophoblastic ေရာဂါတို႔ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

သားအိမ္ကင္ဆာအမ်ိဳးအစားမ်ား



An endometrial adenocarcinoma invading the uterine muscle

Endometrial cancers အမ်ားစုဟာ adnocarcinomas ေတြၿဖစ္ၾကၿပီး ဆိုလိုတဲ့သေဘာကေတာ့ တစ္လႊာ တည္းၿဖစ္ တဲ့ epithelial cells ေတြကေန စတင္ပါတယ္ ။ Epithelial cells ေတြဟာ Endometrium နဲ႔ Endometrial glands ေတြ ကို ပိုင္းၿခားထားပါတယ္ ။ Endometrial carcinoma ကို မိုက္ခရိုစကုပ္နဲ႔ၾကည့္ၿပီး ခြဲၿခားလို႔ရတဲ့ subtypes မ်ားစြာရွိပါတယ္ ။ အၿဖစ္အမ်ားဆံုးကေတာ့ Edommetrioid type ၿဖစ္ပါတယ္ ။ အဲဒီ ပံုစံမွာဆိုရင္ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြဟာ ပိုမိုဆိုးရြားတဲ့ပံုစံၿဖစ္တဲ့ papillary serous carcinoma နဲ႔ clear cell endometrial carcinomas တို႔နဲ႔ကြာၿခားပါတယ္ ။ ကဲဆက္လက္ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ ။



Endometrial stromal sarcoma

Type I - ဒီအမ်ိဳးအစားဟာည ေသြးဆံုးခါနီးအမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ၿဖစ္တတ္ပါတယ္ ။ တခါတရံ estrogen (အမ်ိဳးသမီး ေဟာ္မုန္း ) ေတြမ်ားလာၿခင္းနဲ႔အတူ သားအိမ္နံရံထူလာၿခင္းတို႔ကို ၾကံဳေတြ႔ရပါတယ္ ။ သားအိမ္နံရံ ကို အနည္း ငယ္ေဖာက္ ထြင္း၀င္ေရာက္ၿပီး low grade endometrioid type ၿဖစ္ပါတယ္ ။ Prognosis ဆိုတဲ့ ေရာ ဂါ ေၾကာင္ ဆက္လက္အသက္ရွင္ႏုိင္ခြင့္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေကာင္းပါတယ္ ။



Uterine carcinosarcoma

Type II - ဒီအမ်ိဳးအစားကေတာ့ အသက္ပိုၾကီးတဲ့ ေသြးဆံုးၿပီးသားအမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ေတြ႔ရပါတယ္ ။ African-Americans ေတြ မွာ ပိုအၿဖစ္မ်ားပါတယ္ ။ estrogen မ်ားလာမႈ နဲ႔ဆက္ႏြယ္မႈမရွိပဲ Prognosis မေကာင္းပါဘူး ။ Type II မွာ ပါ၀င္တာေတြကေတာ့

the high-grade endometrioid cancer,
the uterine papillary serous carcinoma,
the uterine clear cell carcinoma စသည္တို႔ပဲၿဖစ္ပါတယ ္။

ၿဖစ္ေလ့ၿဖစ္ထမရွိတဲ့ သားအိမ္ကင္ဆာ ေနာက္တစ္မ်ိဳးကေတာ့ Endometrial stromal sarcomas ၿဖစ္ၿပီး အဲဒီကင္ဆာ ကေတာ့ ကလန္းန္ ေတြမဟုတ္တဲ့ connective တစ္ရွူးေတြကေန စတင္ၿဖစ္ေပၚပါတယ္ ။ Uterine carcinosarcoma ကို Malignant mixed mullerian tumor လို႔လည္းေခၚပါတယ္ ။ ရွားပါးတဲ့ သားအိမ္ကင္ ဆာမ်ိဳးၿဖစ္ၿပီး ကင္ဆာဆဲေတြ လြန္စြာပ်ံ႔ႏွံ႕ၿပီး အဲဒီလို ကင္ဆာမ်ိဳးမွာ ဆဲလ္ရဲ႕မူရင္းဇစ္ၿမစ္ကို မသိရွိရပါဘူး ။ မိုက္ကရိုစကုပ္နဲ႔ၾကည့္ၿပီး ေတာ့ေအာက္ပါအတိုင္းလည္းခြဲၿခားႏုိင္ပါတယ ္။

Histological types I - အၿဖစ္အမ်ားဆံုးကေတာ့ Endometrial Adenocarcinoma ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ အဆင့္ ၃ ဆင့္ရွိပါတယ္ ။ Grade I ကေတာ့ ဆဲလ္ေတြကို ေကာင္းစြာ ခြဲၿခားရႏိုင္တဲ့ highly differentiated ၿဖစ္ပါတယ္ ။ Grade II ကေတာ့ moderatley differentiated ၿဖစ္ၿပီး Grade III ကေတာ့ Undifferentiated ဆဲလ္ေတြကို ခြဲၿခားမရႏုိင္တဲ့အဆင့္ၿဖစ္ပါတယ္ ။

Histological types II - Adenocanthoma
Histological types III - Adenosquamous carcinoma Malignant glandular element + malignant squamous element high grade malignancy
Histological types IV - Carcinosarcoma Highly malignant စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

- ေသြးဆင္းၿခင္း ၊ ေသြးဆံုးၿပီးအမ်ိဳးသမီးေတြမွာေတာ့ spotting လို႔ေခၚတဲ့ တစ္စက္ ႏွစ္စက္ေလာက္ ပဲဆင္းႏုိင္ပါတယ္ ။
- မူမမွန္ေသြးဆင္းၿခင္း ၊ မူမမွန္ေသြးဆင္းကာလမ်ား
- အသက္ ၄၀ ေက်ာ္ေသြးဆံုးခါနီးအမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ပံုမွန္ေသြးဆင္းကာလ ၾကား ကာလမ်ား တြင္ ေသြး ဆင္းၿခင္း ။ ေန႔ရက္ၾကာရွည္စြာေသြးဆင္းၿပီး ပမာဏမ်ားၿခင္း ၊ ခဏခဏ ေသြးဆင္းၿခင္းစသည္တို႔ဟာ ကင္ဆာ ၿဖစ္ႏုိင္ တဲ့လကၡဏာေတြၿဖစ္ပါတယ္ ။
- ေသြးအားနည္းၿခင္း ( ရက္အၾကာၾကီး ေသြးဆံုးရွံုးတဲ့အတြက္ၿဖစ္ရၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္
- ၀မ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းနာက်င္ၿခင္း ၊ တင္ပဆုံအတြင္းပိုင္းတြင္ ညွစ္ဆြဲထားသလို နာက်င္ၿခင္း
- အၿဖဴေရာင္သို႔မဟုတ္ အရည္ၾကည္မ်ားဆင္းၿခင္း ( ေသြးဆံုးၿပီးအမ်ိဳးသမီးေတြမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ )

ဘယ္လိုအေၿခအေနမ်ိဳးမွာ အၿဖစ္မ်ားသလဲ

ၿဖစ္ပြားေစတဲ့အခ်က္ Risk Factor ေတြကေတာ့အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္ ။ အဲဒါေတြကေတာ့

- အီစရိုဂ်င္ပမာဏမ်ားၿခင္း
- သားအိမ္နံရံထူလာၿခင္း
- အ၀လြန္ၿခင္း
- ေသြးတိုးၿခင္း
- သားဥအိမ္တြင္ အရည္အိတ္မ်ားစြာတည္ၿခင္း ( Polycystic ovary syndrome)
- ကေလးတစ္ေယာက္မွမေမြးဖူးေသာ Nulliparity ( ကိုယ္၀န္မေဆာင္ဖူးၿခင္း )
- မ်ိဳးမပြားႏုိင္ၿခင္း (ၿမံဳေနၿခင္း)
- အပ်ိဳေဖာ္၀င္ခ်ိန္ေစာၿခင္း (early menarche)
- ေသြးဆံုးခ်ိန္ေနာက္က်ၿခင္း (Late menopause)
- သားအိမ္အတြင္းနံရံအဖုမ်ားပါၿခင္း Endometrial polyps
- ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါရွိၿခင္း
- Taxmoifen ေဆးသံုးေနၿခင္း
- တိရိစၦာန္အဆီမ်ားစြာ စားသံုးၿခင္း
- တင္ပဆံုအား ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ေပးကုသဖူးၿခင္း
- ရင္သားကင္ဆာရွိၿခင္း
- သားဥအိမ္ကင္ဆာ ၿဖစ္ၿခင္း
- မ်ိဳးဥမေၾကြၿခင္း
- အသက္ ၃၅ ႏွစ္အထက္အမ်ိဳးသမီးမ်ား
- ေန႔စဥ္ အရက္မ်ားစြာ ေသာက္သံုးၿခင္း စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ေရာဂါသိေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ

စစၿဖစ္ခ်င္းမွာ ကုသလို႔ရတဲ့အတြက္ Routine screening လုပ္ဖို႔ေတာ့မလိုပါဘူး ။ အေစာပိုင္းအဆင့္ေတြမွာ စမ္းသပ္မႈရဲ႕ အေၿဖက ပံုမွန္ေတြၿဖစ္ေနတတ္ပါတယ္ ။ ေရာဂါပိုၿပင္းထန္လာမွသာလွ်င္သားအိမ္ရဲ႕ အရြယ္အစား ၊ ပံုသ႑ာန္ ၊ အေပ်ာ့အမာစတဲ့လကၡဏာေတြေၿပာင္းလဲသြားမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။

၁ ။ Pap smear ယူၿခင္း
၂ ။ သားအိမ္ၿခစ္ၿပီး အသာစ စစ္ေဆးၿခင္း ( သားအိမ္အတြင္းပိုးႏွင့္သားအိမ္ေခါင္း အပါအ၀င္ )
၃ ။ သားအိမ္ၿခစ္ၿခင္း Endometrial curettage ဟာ အဆင္မေၿပခဲ့ရပင္ Dilation and Curettage ( D&C) သား အိမ္ေခါင္းခ်ဲ႔ၿပီးအတြင္းပိုင္းအား ၿခစ္ယူၿခင္း ။
၄ ။ သားအိမ္အတြင္းမွန္ေၿပာင္းထည့္စစ္ေဆးၿခင္း ( Hysteroscopy ) ။ တခါတည္းသားအိမ္အတြင္းစယူၿပီး biopsy လုပ္ႏုိင္ ပါတယ္ ။ D and C လုပ္သလို မၿမင္မစမ္းလုပ္ေနစရာမလိုပဲ ေသခ်ာ မသကၤာတဲ့ေနရာေတြကို ယူႏုိင္ပါတယ္ ။
၅ ။ Endometiral biopsy or aspiration
၆ ။ မိန္းမကိုယ္ အတြင္းပိုင္းအာ အာထရာေဆာင္းရိုက္ၿခင္း ( Transvaginal ultrasound)
၇ ။ အခုေနာက္ပိုင္း TruTest လို႔ေခၚတဲ့စမ္းသပ္မႈတစ္ခုေပၚလာပါတယ္ ။ က်ံဳဲ႕လို႔ေကြးလို႔ရတဲ့ Tao Brush နဲ႔ သားအိမ္ ရဲ႕ entire lining ကိုၿခစ္ယူပါတယ္ ။ နာက်င္မႈသက္သာၿပီး စမ္းသပ္ဖို႔လံုေလာက္တဲ့ တစ္ရွူးေတြရ ရွိပါတယ္ ။ ရိုးရွင္းၿပီး သက္သာပါတယ္ ။ TruTest ကိုတခါတရံမွာအသံုးၿပဳၿပီး အမ်ားစုကေတာ့ Pap smear ကိုသာ အသံုးမ်ားပါတယ္။
၈ ။ Serum p53 antibody ကိုတိုင္းတာၿခင္း စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ကုသၿခင္း

ပထမဆံုးကုသၿခင္းကေတာ့ Srugical ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ အနည္းဆံုး ၀မ္းဗိုက္အတြင္းအရည္ယူမယ္ (Peritoneal fluid ကို ယူၿပီး cytologic sampling လုပ္ၿခင္း ) ၊ ဗိုက္ဖြင့္ၿခင္း ၊ lymph nodes မ်ားအားစမ္းသပ္ၿပီး biopsy ယူၿခင္း ၊ သား အိမ္ကို ထုတ္ၿခင္း ၊ သားဥအိမ္ ၂ လံုးထုတ္ၿခင္း ၊ Lymph node မ်ားထုတ္ၿခင္း ၊ စသည္တို႔ၿဖစ္ ပါတယ္ ။ တခါတရံ သားအိမ္ေခါင္းအထိပါ ပ်ံ႕ႏွံေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ သားအိမ္ေခါင္းပါ ထုတ္ပစ္ရေလ့ရွိပါတယ္ ။ သားအိမ္ကို ၀မ္းဗိုက္ဖြင့္ၿပီး ထုတ္ၿခင္း (Abdominal hysterectomy ) နဲ႔ မိန္းမကိုယ္အတြင္းမွ အဆင့္လိုက္ ထုတ္ပယ္ၿခင္း ( vaginal hysterectomy ) ဆိုၿပီး ရွိပါတယ္ ။ အဆင့္ ၁ သည္ ခဏခဏၿပန္ၿဖစ္ဖို႔ မ်ားပါတယ္ ။ အဆင့္ ၂ ကိုေတာ့ ခြဲစိတ္ၿပီး ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ေပးပါတယ္ ။ အခ်ိဳ႔ လူနာေတြမွာေတာ့ ကင္ဆာေဆးသြင္းၿခင္း Chemotherapy ကိုေပး ပါတယ္ အထူးသၿဖင့္ အဆင့္ ၃ နဲ႔ ၄ မွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ Endometrial stromal sarcomas အ တြက္ Hormonal therapy ၿဖစ္တဲ့ progestins နဲ႔ antiestrogen ေတြေပးပါတယ္ ။

Herceptin လို႔ေခၚတဲ့ Antibody ကိုေတာ့ HER2/neu protein နဲ႔ overexpress လုပ္ဆတဲ့ ရင္သားကင္ ဆာကုသ တဲ့ေနရာမွာသံုးပါတယ္ ။

ကုသၿခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲ complication မ်ား

- D&C လုပ္ရင္းနဲ႔သားအိမ္ေပါက္ထြက္ၿခင္း ( Uterine perforation ) ရႏိုင္ပါတယ္ ။
- Asherman's syndrome (သားအိမ္အတြင္းပိုင္းကပ္ၿငိတြယ္ၿခင္း ) Intrauterine adhesion ရႏိုင္ပါတယ္ ။ D&C လုပ္တဲ့ အခါ complication အေနနဲ႔ေတြ႔ရပါတယ္ ။ အက်ိဳးဆက္ကေတာ့မ်ိဳးမပြားႏုိင္ၿခင္းနဲ႔ ေနာက္ပိုင္း ကေလးေမြးတဲ့ အခါ အခက္အခဲမ်ိဳးစံု Obstetric complications ေတြနဲ႔ ၾကံဳရႏုိင္ပါတယ္ ။

Ref : http://en.wikipedia.org/wiki/Endometrial_cancer

သက္တန္႔ခ်ိဳ
11 July 2011

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Read More...

Thursday, July 7, 2011

အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္တစ္ကိုယ္ရည္သန္႔ရွင္းမႈ

အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္တစ္ကိုယ္ရည္သန္႔ရွင္းမႈ



ယေန႔ ၂၁ ရာစုေခတ္ၾကီးမွာ အမ်ိဳးသမီး တစ္ကိုယ္ရည္ က်န္းမာသန္႔ရွင္းမႈအတြက္ လိုးရွင္းေတြ ၊ သန္႔စင္ ရည္ေတြ ဟာ တစ္မ်ိဳးနဲ႔တစ္မ်ိဳး မရိုးရေအာင္ အၿပိဳင္အဆိုင္ ထြက္ေပၚလို႔ လာေနပါၿပီ ။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္ မိန္းမကိုယ္ သန္႔ရွင္းေရးေဆးေၾကာအရည္ေတြဟာလည္း ေစ်းကြက္ထဲမွာ အမ်ိဳးအစားစံုလင္စြာ နဲ႔ အလြယ္ တကူ ၀ယ္ယူရရွိေနႏိုင္ပါၿပီ ။ မိန္ကေလးေတြအမ်ားစု ယံုၾကည္ေနတဲ့အခ်က္ကေတာ့ တစ္ကိုယ္ ရည္သံုး လိုးရွင္းေတြသန္႔စင္ရည္ေတြဟာ ေကာင္းတဲ့အေလ့အက်င့္တစ္ခုၿဖစ္တယ္ သန္႔ရွင္းစင္က်ယ္ေစတဲ့ ဖက္ရွင္ (Cleaning fashion) တစ္ခုၿဖစ္တယ္ဆိုတာပါပဲ ။ ခန္႔မွန္းခ်က္အရကေတာ့ United states မွာဆိုရင္ အမ်ိဳး သမီး ၂၀ မီလီယံေလာက္ဟာ Health care lotion လို႔ေခၚတဲ့ တစ္ကိုယ္ရည္သံုး လိုးရွင္းေတြကို တခါတရံ အ သံုးၿပဳၾကၿပီး ၊ အာဖရိကနဲ႔ အာရွေတြမွာဆိုရင္ေတာ့ အသံုးမ်ားပါတယ္ ။ ဒီလိုလိုးရွင္းေတြကို အသံုးၿပဳၾက တာဟာ တကယ္ပဲ အမ်ိဳးသမီးက်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူၿဖစ္ေစသလား ဒါမွမဟုတ္ ဆိုးက်ိဳးေတြၿဖစ္ေစ သလား ဆိုတာ ပညာရွင္ေတြြက ေဆးပညာဆိုင္ရာ ေလ့လာစမ္းသပ္မႈ Medical Research ေတြၿပဳ လုပ္ေန ၾကၿပီၿဖစ္ ပါတယ္ ။

သားအိမ္ေခါင္း ၊ သားအိမ္အတြင္းပိုင္းနဲ႔ mucosa ၊ မိန္းမကိုယ္နံရံေတြမွာရွိတဲ့ microbes လို႔ေခၚတဲ့ အဏုၾကည့္ မွန္ေၿပာင္းကိရိယာၿဖင့္သာၿမင္ႏိုင္တဲ့ပိုးမႊားေတြကို vaginal flora က ပံုမွန္အတိုင္းသဘာ၀အေလွ်ာက္ သန္ ႔စင္ေဆးေၾကာေပးပါတယ္ ။ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕သဘာ၀ vaginal flora မွာ ၿပင္ပပိုးမႊားေတြကို ကာကြယ္ တိုက္ထုတ္ႏိုင္တဲ့ လူ႔ခႏၶာကိုယ္အက်ိဳးၿပဳဘတ္တီးရီးယား lactic acid bacteria ေတြ 80 million/ml ေလာက္အထိပါ၀င္ပါတယ္ ။ သူ႔ရဲ႕ အဓိက တာ၀န္ကေတာ့ ၿပင္ပကေန ပိုးမႊားေတြ လြယ္လြယ္ ကူကူ ၀င္ေရာက္ႏုိင္ၿခင္း ကို ကာကြယ္တားဆီးဖို႔ ၿဖစ္ၿပီး lactic acid bacteria ေတြကို Guardian of health အၿဖစ္တင္ စားေၿပာဆိုၾကပါတယ္ ။ Lactobacillus ေတြမ်ားစြာပါ၀င္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးမိန္းမကုိယ္ထဲက ထြက္တဲ့ အရည္ေတြဟာ မိန္းမကိုယ္ကို ဘသာ၀အေလွ်ာက္ သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေစၿခင္း ( self cleaning function) ကို လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္ ။ ေလ့လာစမ္းသပ္မႈတစ္ခုရဲ႕အေၿဖအရ မ်ိဳးပြားႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ အသက္ ၄၀ အရြယ္အမ်ိဳး သမီးေတြ မွာ lactobacillus ၉၂.၅ ရာခိုင္ႏွုန္းပါ၀င္ၿပီး ၊ အသက္ ၆၀ အရြယ္မ်ာေတာ့ ၆၀ ရာခိုင္ႏွုန္း သာ ပါ၀င္ ပါေတာ့ တယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ မိန္းမကိုယ္မွာ အမ်ိဳးသမီး သန္႔စင္ေဆးရည္ေတြကို ပံုမွန္အသံုးၿပဳၿခင္းဟာ Lactobacillus ပါ၀င္မႈပမာဏကို ေလ်ာ့နည္းသြားေစႏုိင္ပါတယ္ ။



လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ က ၿပဳလုပ္ခဲ့ၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီး မိန္းမကိုယ္ေဆးေၾကာရည္ စမ္းသပ္မႈ (women's vaginal washing the report) အရ တစ္ပတ္ကို တစ္ၾကိမ္ေဆးေၾကာၿခင္း သို႔မဟုတ္ ဒီထက္ပို ၿပီး အၾကိမ္ အရည္ အတြက္မ်ားစြာ ေဆးေၾကာၿခင္းဟာ တင္ပဆံုအတြင္းပိုင္း ပိုးမႊား၀င္ေရာက္မႈ ( pelvic infection ) ကိုပို မ်ားေစၿခင္း ၊ ေနရာလႊဲမွား သေႏၶသား ၿပႆနာ ( ectopic pregnancy ) ကို မ်ားၿပားေစၿခင္း ၊ ပိုးမႊား ၀င္ေရာက္ေစ မႈ မ်ားၿပားေစၿခင္း စသည္တို႔ကိုေတြ႔ရွိခဲ့ရပါတယ္ ။ American Journal of Public Health မွ report အ ရ မိန္းမကိုယ္ထဲမွာ အရည္ vaginal fluid မရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ပံုမွန္ မိန္းမကို္ယ္ထဲ အရည္ရိွတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြထက္ Pelvic infection ၿဖစ္ပြားေစတဲ့ ႏွုန္းကို ၇၃ ရာခိုင္ႏွုန္းထိ ပိုမ်ားတယ္လို႔ သိရပါတယ္ ။ ဒါဟာ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးမိန္းမကိုယ္အရည္ရဲ႕ မိမိဘာသာ သန္႔ရွင္း စင္ၾကယ္ေစၿခင္း ဆိုတဲ့ self cleaning function ပ်က္ဆီးသြားၿပီး သားအိမ္ေခါင္း ၊ သားအိမ္ ၊ fallopian tube ( သားအိမ္ႏွင့္ သားဥအိိမ္ဆက္သြယ္ထားေသာလမ္းေၾကာင္း ) စသည္တို႔မွဆင့္ ေရာဂါပိုးမႊားေတြကို ၀င္ေရာက္ေစၿပီး pelvic infection ကို ၿဖစ္ပြားေစပါတယ္ ။

လူအမ်ားစုကေတာ့ လိင္ဆက္ဆံမႈမ်ားတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြ ဟာ ကိုယ္၀န္ကို တားဆီးႏိုင္ဖို႔ တကိုယ္ရည္သံုး သန္႔စင္ေဆး ရည္ေတြကို သံုးစြဲၾကတယ္လို႔ မွားယြင္းယံုၾကည္ေနၾကပါတယ္ ။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ အမ်ိဳးသမီး သန္႔စင္ေဆးရည္ေတြကို အသံုးၿပဳတာ ပိုးမႊား၀င္ေရာက္တာကို ကာကြယ္ႏုိင္ဖို႔ ၊ လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ႏုိင္ဖို႔ ၊စတဲ့ရည္ရြယ္ ခ်က္အမ်ားအေနနဲ႔သံုးစြဲၾကပါတယ္ ။ ဒါေပ မယ့္ ေဆးပညာ ေလ့လာစမ္းသပ္မႈ အေၿဖအရေတာ့ အားလံုးဟာ ဆန္႔က်င္ဖက္ေတြပါပဲ ။ အင္ဒိုနီးရွားမွ ဆရာ၀န္ေတြ ဟာ မီးမဖြားခင္ကိုယ္၀န္ေဆာင္သည္ ၅၉၉ ေယာက္ကို စမ္းသပ္ခဲ့တဲ့အခါမွာေတာ့ မိန္းမကိုယ္ သန္႔စင္ေဆးရည္ေတြကို လိင္မွတဆင့္ကူးစက္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ဖို႔ အတြက္ ရည္ရြယ္ ခ်က္နဲ႔သံုးစြဲေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာ ၿဖစ္ပြားႏုိင္မႈ risk ကိုပိုမ်ားေစပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္လည္း သာမန္မိန္းမ ကိုယ္ကို ေရနဲ႔ ေဆးေၾကာၿခင္းကေတာ့ အႏၱရာယ္မရွိေစပါဘူး ။ ေလ့လာမႈ ဆာေဗးေတြရဲ႕ အေၿဖအ ရေတာ့ မိန္းမကိုယ္ရဲ႕ အက္ဆစ္ဓါတ္ PH မွ် ေၿခ ပ်က္ဆီးသြားၿခင္းဟာ လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ တတ္ေသာ ေရာဂါ မ်ားကိုပိုမ်ားေစပါတယ္ ။ ေရကေတာ့ မိန္းမကိုယ္ရဲ႕ အက္ဆစ္မွ်ေၿခကို မေၿပာင္း လဲေစ ပါဘူး ။ ဒါ့အၿပင္ ပံုမွန္ vaginal flora ကိုလည္း မပ်က္ဆီးေစပါဘူး ။

American scholars ေတြဟာ လက္ထပ္ၿပီးသားစံုတြဲ ၈၄၈ ေယာက္ကို စမ္းသပ္ခဲ့တဲ့အခါ မိန္းမကိုယ္ သန္႔စင္ေဆး ရည္နဲ႔ သံုးစြဲၿခင္းဟာ တစ္လမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မႈ ကို ၃၀% ထိေလ်ာ့နည္းသြားေစႏိုင္ပါတယ္ ။ ဘာေၾကာင့္ လည္း ဆိုေတာ့ vaginal acidity ေၿပာင္းလဲသြားၿခင္း ၊ micro-ecological ပတ္၀န္း က်င္ ေၿပာင္းလဲ သြားၿခင္း ၊ ေရာဂါပိုးမႊားမ်ားေပါက္ဖြားၾကီးထြားရင္ သင့္ေတာ္ၿခင္း ၊ ဒါ့အၿပင္ ေရာဂါတစ္ခု ခုၿဖစ္ေစဖို႔ လည္း ဦး တည္ႏိုင္ၿပီး ေနာက္ဆံုး infertility လို႔ေခၚတဲ့ မ်ိဳးမပြားႏုိင္ၿခင္း ကိုၿဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ေယဘူ ယ်ၾကည့္ မယ္ဆိုရင္ မိန္းမကိုယ္ဟာ သူ႔ဘာသာသူ အလိုအေလ်ာက္သန္႔ေစေစၿခင္း self cleaning feature ပါရွိတဲ့ အတြက္ မိန္းမကိုယ္သန္႔စင္ေဆးရည္ေတြသံုးစြဲဖို႔ မလိုအပ္ပါဘူး ။

မိန္းမကိုယ္သန္႔စင္ေဆးရည္ေတြကို ဘယ္အခိ်န္ေတြမွာ သံုးစြဲဖို႔လိုအပ္သလဲ ?



ေရာဂါတစ္ခုခုကို ေဆးကုသဖို႔ အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ညႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္း သန္႔စင္ေဆးေၾကာေဆးရည္ကို လိုအပ္သလို ေရြးခ်ယ္သံုးစြဲႏုိင္ပါတယ္ ။ ေရရွည္ေတာ့မသင့္ေတာ္ပါဘူး ။ မိန္းမကိုယ္ဟာ ပိုးမႊား၀င္ၿပီး PH မွ် ေၿခ ပ်က္ေန မယ္ အနံ႔ေတြဘာေတြဆိုးရြားစြာ နံေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ PH Level 5 အဆင့္ရွိတဲ့ ပါ၀င္တဲ့ မိန္းမကိုယ္ သန္ ႔စင္ေဆးေၾကာရည္ေတြကို ေရြးခ်ယ္သံုးစြဲႏုိင္ပါတယ္ ။ ကဲဒါဆိုရင္ မိန္းမကိုယ္မွ ထြက္တဲ့အရည္ Vaginal discharge အေၾကာင္းကို အနည္းငယ္ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ ။ မ်ိဳးပြားႏုိင္တဲ့အသက္ အရြယ္ေတြၿဖစ္ တဲ့ အသက္ ၁၆ ႏွစ္မွ ၄၅ ႏွစ္အတြင္းမွာ ပံုမွန္ မိန္းမကိုယ္ထဲက vaginal discharge ေတြဆင္းေလ့ရွိပါတယ္ ။ ပမာဏ ၊ အေရာင္ ပါ၀င္မႈနဲ႔ အနံ႔ ေတြေၿပာင္းလဲသြားတဲ့အခါမွာေတာ့ ဒါဟာ ေရာဂါတစ္ခု ၿဖစ္ႏုိင္ပါၿပီ ။ ဒီလိုေၿပာင္း လဲၿခင္းဟာ internal factors ေတြၿဖစ္တဲ့ ေဟာ္မုန္းေၿပာင္းလဲၿခင္း ၊ စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားၿခင္း စ တာေတြေၾကာင့္ ၿဖစ္ႏိုင္သလို external factors ေတြၿဖစ္တဲ့ ပိုး၀င္ၿခင္း ၊ တစ္ကိုယ္ရည္သန္႔ရွင္းမႈ အားနည္းၿခင္း စတာေတြေၾကာင့္လည္း ၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ ။

မိန္းမကိုယ္ထဲမွ ထြက္တဲ့အရည္ဟာ အစိမ္းေရာင္ဖက္သမ္းေနၿပီး အနံဆိုးေတြလည္းရွီမယ္ ပမာဏကလည္း နည္းလိုက္မ်ား လိုက္ၿဖစ္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဒါဟာ vaginitis လို႔ေခၚတဲ့ မိန္းမကိုယ္ေရာင္ရမ္းၿခင္းၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ ။ Vaginal Discharge ရဲ႕ လကၡဏာေတြကေတာ့
- ယားယံၿခင္း
- အနီကြက္မ်ားထြက္ၿခင္း
- တင္ပဆံုရိုးအတြင္းပိုင္းနာၿခင္း
- အနံဆိုးရြားၿခင္း
- ဆီးသြားစဥ္ နာက်င္ၿခင္း ပူၿခင္း
- အဖ်ားတတ္ၿခင္း
- ၾကြက္ႏို႔ကဲ့သို႔ အဖုေလးမ်ားေပါက္ၿခင္း
- ရာသီမဟုတ္ေသာ မူမမွန္ေသြးဆင္းၿခင္း စသည္တို႔ ၿဖစ္ပါတယ္ ။

မိန္းမကိုယ္ထဲ ပိုးမ၀င္ေအာင္ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကို လိုက္နာၿခင္းအားၿဖင့္ ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္ ။

၁ ။ သင္ဟာ diaphragm လို႔ေခၚတဲ့ အမ်ိဳးသမီးသံုးကြန္ဒံုး ၊ သုတ္ပိုးသတ္ေသာ ဆပ္ၿပာသို႔မဟုတ္ ဂ်ယ္လီ ဒါမွမဟုတ္ ကြန္ဒံုး တစ္ခုခု သံုးစြဲတဲ့အတြက္ မိန္းမကိုယ္ထဲ ခဏခဏပိုး၀င္ေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ သင့္ဆရာ၀န္ နဲ႔တိုင္ပင္ၿပီး သားဆက္ၿခားနည္းလမ္း Birth control options ေတြကို ၿပန္လည္ေဆြးေႏြးဖို႔ လိုေနပါၿပီ ။

၂ ။ အိမ္သာတက္ၿပီးတဲ့အခါတိုင္းေဆးေၾကာတဲ့အခါ အေရွ႔မွ အေနာက္သို႔သာ ေဆးေၾကာပါ ။ သို႔မွသာ စအိုအတြင္းမွ ပိုးမႊားမ်ား မိန္းမကိုယ္အတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ၿခင္းကို တားဆီးေပးႏုိင္မွာပါ ။

၃ ။ မိန္းမကိုယ္တစ္၀ွိဳက္ကို ေရသန္႔ သို႔မဟုတ္ အနံ႔မပါတဲ့ ဆပ္ၿပာေပ်ာ့ေပ်ာ့နဲ႔ တစ္ေန တစ္ၾကိမ္ေလာက္ေဆးေၾကာေပး ဖို႔လိုပါတယ္ ။ ေရခ်ိဳးခန္းသံုးဆပ္ၿပာမသံုးပါနဲ႔ ။ ေသခ်ာေဆး ေၾကာၿပီး ေၿခာက္ေသြ ႔ေအာင္ သုတ္ပါ ။

၄ ။ ေသြးဆင္းခ်ိန္ကာလအတြင္း မွာ tempons ကို တစ္ေန႔ သံုးၾကိမ္အနည္းဆံုးလဲပါ ။ သင့္ရဲ႕ ကာလၿပီး ဆံုးသြားရင္ ေနာက္ဆံုးအသံုးၿပဳတဲ့ tampon ကို စြန္႔ပစ္ဖို႔ မေမ့ပါနဲ႔ ။

၅ ။ တင္းက်ပ္ တဲ့အ၀တ္အစားေတြကို ၀တ္ၿခင္းကို တတ္ႏိုင္သမွ်ေရွာင္ပါ ။ cotton underwear ကို သာ၀တ္ ဆင္ပါ ။ Cotton underwear နဲ႔ ေခ်ာင္ခ်ိတဲ့ အ၀တ္အစားေတြဟာ သင့္ရဲ႕ မိန္းမကိုယ္ေနရာကို yeast cell ေတြ ၾကီးထြားခိုေအာင္းေစတဲ့ ပူေႏြးစြတ္စိုၿခင္းမွ ကာကြယ္တားဆီးေပးပါတယ္ ။ အက်ပ္ေတြ ၀တ္ဆင္ၿခင္း ဟာလည္း အေရၿပားကို မသက္မသာၿဖစ္ေစၿပီး rash ေတြထြက္ေပၚေစပါတယ္ ။

၆ ။ စပေရးေတြနဲ႔တၿခားအေမႊးနံ႔ေတြပါတဲ့ အရာေတြကို သံုးစြဲၿခင္းကို ေရွာင္က်ဥ္ပါ ။ ဒါေတြဟာ အေရၿပားမွာ irritation ၿဖစ္ေပၚေစၿပီး အလာ့ဂ်စ္ (ဓါတ္မတည့္ၿခင္း )ေတြၿဖစ္ေစပါတယ္ ။

၇ ။ သင္ဟာ လိင္ဆက္ဆံမႈမ်ားတဲ့ multiple sex partners ရွိတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကြန္ဒံုးလည္းမသံုးဘူးဆိုရင္ STD လို႔ေခၚတဲ့ လိင္မွတဆင့္ကူးစက္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားၿဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္ ။ မိန္းမကိုယ္ ထဲပိုး၀င္ဖို႔ လည္းလြယ္ကူပါတယ္ ။

၈ ။ အမ်ိဳးသားနဲ႔အတူေနၿပီးတဲ့အခါမွာလည္း ဆီးသြားပါ ။ ၿပီးတဲ့အခါမိန္းမ ကိုယ္ေနရာကို ေရေအးေအး နဲ႔ ေဆးေၾကာေပးဖို႔လိုပါတယ္ ။

၉ ။ စက္ဘီးစီးၿခင္း ၊ ၿမင္းစီးၿခင္းစတာေတြဟာ မိန္းမကိုယ္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တဲ့အတြက္ အကန္႔အသတ္ၿဖင့္သာ ၿပဳလုပ္ သင့္ပါတယ္ ။

၁၀ ။ သင့္မွာ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါရွိတယ္ဆိုရင္လည္း ေသြးတြင္းသၾကားဓါတ္ကို ေကာင္းစြာ ထိမ္းထား ဖို႔လို ပါတယ္ ။

လိုအပ္မယ္ဆိုရင္ေတာပိုးေသာက္ေဆးေသာက္သင့္ၿပီး မလိုအပ္ပဲ ပိုးသတ္ေဆးေသာက္ ၿခင္းကို ေရွာင္ရွား ရပါမယ္ ။ ဆရာ၀န္နဲ႔ေသခ်ာၿပသၿပီး သင့္ရဲ႕ေရာဂါရာဇ၀င္က အစ ေသခ်ာစမ္းသပ္စစ္ေဆးကာ ကုသမႈ ခံယူဖို႔လို အပ္ပါတယ္ ။

ြRef : http://vaginal-health.50webs.com/
wikipedia
Vaginal cleaning Fluid in Internet

သက္တန္႔ခ်ိဳ
7 July 2010

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Read More...

Wednesday, July 6, 2011

အာဟာရဓါတ္ႏွင့္ႏို႔ရည္အေၾကာင္း

အာဟာရဓါတ္ႏွင့္ႏို႔ရည္အေၾကာင္း




ႏို႔ဆိုရင္ လူအမ်ားစု သိၾကၿပီးတဲ့အရာၿဖစ္ပါတယ္ ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလံုး ငယ္စဥ္ကေလးဘ၀ကတည္းက အာ ဟာ ရဓါတ္ၿပည့္၀ေအာင္ မိခင္ႏုိ႔ရည္ကို စို႔ခဲ့ၾကရတယ္ ။ အသက္အရြယ္ၾကီးလာတဲ့အခါမွာလည္း အာဟာရ အလို႕ ငွာ ႏြားႏို႔ ဆိတ္ႏို႔ စသၿဖင့္ အမ်ိဳးအမ်ိဳးေသာက္သံုးေနၾကဆဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ ႏို႔ရည္ရဲ႕အေၾကာင္းကို အေသး စိတ္ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ ။

ႏို႔ရည္ဟာ Mammals လို႔ေခၚတဲ့ ႏို႔တိုက္သတၱ၀ါေတြရဲ႕ mammany glands ေခၚ ႏို႔ ရည္ထြက္ေသာ ဂလင္းမွ ရရွိတဲ့ အၿဖဴေရာင္အရည္ေတြၿဖစ္ပါတယ္ ။ လူအပါအ၀င္ ငယ္ရြယ္တဲ့ႏို႔တိုက္သတၱ၀ါေတြအတြက္ အစားအ စာေတြကို မေခ်ဖ်က္ႏိုင္ေသးခင္မွာ ႏို႔ဟာ မူရင္းပင္မ အာဟာ ရ ၿဖစ္ပါတယ္ ။ ပထမဆံုးထြက္တဲ့ ႏို႔ရည္ၾကည္ကို clolostrum လို႔ေခၚၿပီး အဲဒီ ႏို႔ဦးရည္ၾကည္မွာ မိခင္ရဲ႕ antibodies (ေရာဂါပိုးမႊားမ်ားကိုတိုက္ထုတ္ႏိုင္ေသာ အရာ) ေတြ ကို ကေလးငယ္ေတြဆီ သယ္ေဆာင္ေပးပါတယ္ ။ ႏို႔ဦးရည္ဟာ ကေလး ငယ္ကို ေရာဂါ မ်ိဳးစံုကူး စက္ၿခင္းမွ လည္း ကာကြယ္တားဆီးေပးပါတယ္ ။ ႏို႔တိုက္သတၱ၀ါေတြ ရဲ႕မ်ိဳးစိတ္အမ်ိဳးအမ်ိဳး ကြာၿခားခ်က္ရယ္ တၿခား အေၾကာင္း အခ်က္မ်ားစြာေၾကာင့္ ႏို႔ရည္ထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ အဆီ ၊ ပရိုတိန္းနဲ႔ ကယ္စီယမ္ စတာေတြ ရဲ႕ ပါ၀င္မႈ ပမာဏကလည္း ကြာၿခားေလ့ရွိပါတယ္ ။ ႏြားႏို႔မွာဆိုရင္ PH 6.4 ကေနၿပီး 6.8 အတြင္းပါ၀င္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ အက္ဆစ္ဓါတ္ဖက္ကိုေရာက္တယ္လို႔ ဆိုရမွာပါ ။



ႏို႔ရည္ေသာက္သံုးၿခင္းႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္ ။ ငယ္ရြယ္တဲ့ သူေတြအတြက္မိခင္မွတဆင့္ အာဟာ ရၿပည့္၀တဲ့ႏို႔ ရည္ေသာက္သံုးၿခင္းနဲ႔ တၿခား သတၱ၀ါေတြကေနရတဲ့ ႏို႔ေတြကို လူအသက္ရြယ္မ်ိဳးစံုအတြက္ အထူးထုတ္ လုပ္ထား တဲ့ ႏို႔ ထုတ္ကုန္ေတြပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ ႏို႔တိုက္သတၱ၀ါ အမ်ားစုမွာေတာ့ ႏို႔ကို ႏို႔ခ်ိဳတိုက္ေကၽြးၿခင္းမွတဆင့္ ကေလးေတြ ကို အာဟာရေပးပါတယ္ ။ ပထမတစ္မ်ိဳးက တိုက္ရိုက္ တိုက္ေကၽြးၿခင္းၿဖစ္ၿပီး ဒုတိယတစ္ မ်ိဳးကေတာ့ႏို႔ကို ညွစ္ထုတ္ၿပီးမွ ေနာက္ပိုင္းမွာ တိုက္ေကၽြးၿခင္း ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ အခ်ိဳ႔ ႏိုင္ ငံေတြ မွာဆို ရင္ ေရေၿမသဘာ၀အရေရာ ယခုအခ်ိန္ထိ မိခင္ေတြဟာ ကေလး အသက္ ၇ ႏွစ္အရြယ္ထိ မိခင္ႏို႔ကို တိုက္ေကၽြးေန ၾကဆဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ အေနာက္တိုင္းႏုိင္ငံေတြမွာ လူေတြဟာ ကေလးအရြယ္ေက်ာ္လြန္ၿပီးလည္းပဲ တၿခား သတၱ ၀ါေတြ ( ႏြား ၊ ဆိတ္ ၊ သိုး ) က ရတဲ့ႏို႔ေတြကို ေသာက္သံုးေနၾကဆဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ ႏြားႏို႔ကို စားေသာက္ ကုန္အၿဖစ္ ကရင္မ္ ၊ ေထာပတ္ ၊ ဒိန္ခ်ဥ္ ၊ ေရခဲမုန္႔ စသၿဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ထည့္သြင္းေၿပာင္း လဲၿပဳလုပ္ လာၾကၿပီၿဖစ္ပါတယ္ ။ ေနာက္ပိုင္းမွာ အရသာလည္းပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ သယ္ေဆာင္ရလည္းလြယ္ကူတဲ့ cheese ကို ထုတ္လုပ္လာၾကပါတယ္ ။ ယခုေနာက္ပိုင္း စက္ရံုေတြကေတာ့ ႏို႔ကိုအသံုးၿပဳၿပီး casein , whey ပရိုတိန္း ၊ လက္က်ဴလို႔စ္ ၊ condensed milk နဲ႔ ႏွို႔မႈန္႔ေတြအထိပါထုတ္လုပ္လာၾကၿပီး အစားအေသာက္ေတြကို ဆဲြေဆာင္ဖို႔ အေနနဲ႔ပါ သံုးစြဲလာၾကပါတယ္ ။

ေမြးကင္းစကေလးငယ္ေတြမွာ တခါတရံ လတ္ဆတ္တဲ့ ဆိတ္ႏို႔ရည္ကိုလည္းတိုက္ေကၽြးေလ့ရွိၾကပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ လည္းလက္ေတြ႔မွာေတာ့ အႏၱရာယ္မ်ားပါတယ္ ။ ကေလးငယ္ေတြမွာ အလက္ထရိုလိုက္ မညီမွ်ၿခင္း ( electrolyte imbalances ) , metabolic acidosis , ေသြးအားနည္းေရာဂါတစ္မ်ိဳး ( megaloblastic anaemia ) နဲ႔ အလာ့ဂ်စ္ေတြ ၿဖစ္ေပၚေစႏိုင္တဲ့အတြက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ လူေတြမွာ ႏို႔ရည္နဲ႔မတည့္တဲ့ lactose intolerance လို႔ေခၚတဲ့ အေၿခအေနတစ္ရပ္ကို 5% ေလာက္မွာေတြ႔ရေလ့ရွိပါတယ္ ။ အထူးသၿဖင့္ အာဖရိကနဲ႔ အာရွမွာ အၿဖစ္မ်ား ပါတယ္ ။ လက္တို႔စ္ lactose ဟာ ႏို႔ ၊ forsythia ပန္းနဲ႔ အပူပိုင္းေဒ သ ေစး ပ်စ္ေသာအေစး ထြက္တဲ့ခ်ဳံတစ္မ်ိဳး မွာပဲ ေတြ႔ရတဲ့ သၾကားတစ္မ်ိဳးၿဖစ္ပါတယ္ ။ Lactose ကို ေခ်ဖ်က္ ဖို႔အတြက္ lactase လို႔ေခၚတဲ့ သၾကားတစ္မ်ိဳးလိုအပ္ပါတယ္ ။ ေမြးၿပီးတဲ့အခါ small intestine လို႔ေခၚတဲ့ အူေသးထဲမွာ lactase အင္ဇိုင္း ဟာ အၿမင့္ဆံုးကို ေရာက္ရွိလာပါတယ္ ။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ႏို႔ကို ပံုမွန္ မေသာက္သံုးတဲ့အခါမွာ lactase အင္ ဇိုင္းေတြဟာ တၿဖည္းၿဖည္းေလ်ာ့နည္းလာပါတယ္ ။ အၿခားတစ္ဖက္မွာ လည္း မိခင္ႏို႔မ တိုက္ေကၽြး တဲ့ လူေတြဟာ ႏြားႏို႔ အၿပင္တၿခား သိုး ၊ ဆိတ္ ၊ တိဗက္ႏြား ၊ ေရၿမင္း ၊ ၿမင္း ၊ တန္ၿဒာေဒသ သမင္နဲ႔ ကုလား အုတ္စတဲ့သတၱ၀ါေတြက ႏို႔ကို တို္က္ေကၽြးတာကို ေတြ႔ရွိရပါတယ္ ။ ကၽြဲႏို႔နဲ႔ ကၽြဲရိုင္းေတြရရွိတဲ့ႏို႔ကို ကမၻာေပၚ မွာအမ်ားဆံုးတိုက္ေကၽြးတဲ့ ႏုိင္ငံကေတာ့ အိႏၵိယ ႏိုင္ငံၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဒါကေတာ့ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွာ ႏြားႏို႔နဲ႔ ႏြားႏို႔ ထုတ္ကုန္ေတြကို အမ်ားဆံုးသံုးစြဲတဲ့ ႏုိင္ငံ ဆယ္ႏိုင္ငံပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

Top ten per capita cow's milk and cow's milk products consumers in 2006

CountryMilk (liters)Cheese (kg)Butter (kg)
Finland183.919.15.3
Sweden145.518.51.0
Ireland129.810.52.9
Netherlands122.920.43.3
Norway116.716.04.3
Spain119.19.61.0
Switzerland112.522.25.6
United Kingdom111.212.23.7
Australia106.311.73.7
Canada94.712.23.3


ႏို႔ရည္ထုတ္တဲ့ mammary gland ဟာ apocrine အေရၿပား ကလမ္း(န္) ေတြကေန ၿဖစ္ေပၚလာပါတယ္ ။ Mammary gland ေတြရဲ႕ အဓိကတာ၀န္ကေတာ့ lactation ဆိုတဲ႔ ႏို႔ရည္ထုတ္လုပ္ဖို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။ ႏို႔ရည္ရဲ႕ မူရင္းဂုဏ္ သတၱိဟာ အာဟာ ရဓါတ္လံုေလာက္ၿပည့္၀စြာေပးဖို႔အၿပင္ ကိုယ္ခံအား စနစ္ၿမင့္ တက္ေစၿပီး ေရာ ဂါပိုး မႊားေတြကို ကာကြယ္တိုက္ထုတ္ႏုိင္ပါတယ္ ။ ကၽြန္ေတာ္ တို႔ ေန႔စဥ္ေသာက္ သံုးေလ့ရွိ တဲ့ ႏြားႏို႔ ၁၀၀ ဂရမ္မွာေတာ့ ေအာက္ပါ အတိုင္းအခ်ိဳးအဆမ်ားပါ၀င္ပါတယ္ ။

အာဟာ ရတန္ဖိုး = ၃.၅ ေအာင္စ
အင္နာဂ်ီ = 60 kcal 250 kJ
ကာဘိုဟိုက္ဒရိတ္ = ၅.၂ ဂရမ္
သၾကား = ၅.၂ ဂရမ္
လက္က်ဴလို႔စ္ = ၅.၂ ဂရမ္
အဆီ = ၃.၂၅ ဂရမ္
- saturated = 1.9 g
- monounsaturated = 0.8 g
- polyunsaturated = 0.2 g
ပရိုတိန္း = 3.2 g
ေရ = 88 g
Vitamin A = 28 μg 3%
Thiamin (Vit. B1) = 0.04 mg 3%
Riboflavin (Vit. B2) = 0.18 mg 12%
Vitamin B12 = 0.44 μg 18%
Vitamin D = 40 IU 20%
Calcium = 113 mg 11%
Magnesium =10 mg 3%
Potassium = 143 mg 3% စသည္တို႔ ၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါဟာ ႏြားႏို႔ ၁၀၀ ဂရမ္မွာပါ၀င္တဲ ့အာဟာ တန္ဖိုးေတြၿဖစ္ ပါတယ္ ။ ႏြားႏို႔ တစ္ခြက္မွာ ၁၂၅ ကီလိုရီပါ၀င္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္သင္ဟာ တစ္ေန႔ကို ႏြားႏို႔ ႏွစ္ခြက္ေသာက္ရင္ ၂၅၀ ကီလိုရီရရွိၿပီးတစ္ပတ္မွာ ၁၇၅၀ ကီလိုရီရရွိမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ အဆီ တစ္ေပါင္မွာ ၃၅၀၀ ကီလိုရီ ပါ၀င္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ႏြားႏို႔ ၂ ခြက္ေန႔စဥ္ေသာက္ရင္ တစ္ပတ္မွာ ေပါင္၀က္စီ တိုးတယ္လို႔ ဆိုပါ တယ္ ။ ကဲဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ႏြားႏို႔နဲ႔လူႏို႔ရဲ႕ကြာၿခားခ်က္အေၾကာင္းေလးလည္းေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ ။

တကယ္ေတာ့ မိခင္ႏို႔ရည္နဲ႔ ႏြားႏို႔ ရည္မွာ ကြာၿခားခ်က္မ်ားစြာရွိပါတယ္ ။ ႏြားႏို႔ကို ကေလးငယ္ ၁၁ လမွ သည္ ၁ ႏွစ္ အထိ ကေလး ငယ္ေတြကို တိုက္ေကၽြးခြင့္မရွိပါဘူး ။ ဒီထက္အသက္ၾကီးလာရင္လည္း ဆရာ၀န္ညႊန္နဲ႔ တိုင္ပင္ ဖို႔ လို ပါတယ္ ။ ႏြားႏို႔ဟာ ကေလးငယ္ေတြရဲ႕ အစာအိမ္အစာေခ်ဖ်က္မႈစနစ္ကို ပိုမို ခက္ခဲေစၿပီး အာဟာ ရတန္ဖိုး မွာလည္း မိခင္ႏို႔နဲ႔မတူညီပါဘူး ။

၁ ။ Antibodies

မိခင္ႏို႔ရည္မွထြက္ရွိတဲ့ သဘာ၀ ပိုးမႊားကာကြယ္ေပးေသာ အရာ antibodies ေတြဟာကေလးငယ္ေတြကို ကိုယ္ခံအားတက္ေစၿပီးက်န္းမာသန္စြမ္းေစပါတယ္ ။ ဒါ့အၿပင္ ဗိုင္းရပ္နဲ႔တၿခားဘက္တီး ရီးယား ေတြကိုလည္း ကာကြယ္ တိုက္ထုတ္ေပးပါတယ္ ။ သင့္ကေလးဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ သို႔မဟုတ္ ဘတ္တီးရီးယားေၾကာင့္ ဖ်ားနာေနၿပီ ဆိုရင္မိခင္ႏို႔ရည္မွာ ဒီ ေရာဂါပိုးမႊားေတြကို တိုက္ထုတ္ႏိုင္တဲ့ antibodies ေတြေပၚထြက္လာၿပီး ဗိုင္းရပ္ေတြ ဘတ္တီးရီး ယားေတြကို တိုက္ထုတ္ေပးပါတယ္ ။ Formula ကေတာ့ရိုးရွင္းပါတယ္ ။ တိုက္ႏိုင္သေလာက္ တိုက္ပါ အခ်ိန္တိုင္းတိုက္ႏုိင္ပါတယ္ ။ ႏြားႏို႔မွာေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳး သဘာ၀ Antibodies ေတြ မပါရွိပါဘူး ။ ထုတ္လည္းမ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ပါဘူး ။

၂ ။ Water

မိခင္ႏို႔ရည္မွာလံုေလာက္တဲ့ ေရပါ၀င္ၿပီး ကေလးငယ္ကို ေရဆာၿခင္းမွ ကင္းေ၀းေစဆပါတယ္ ။ ကေလးငယ္လို အပ္သေလာက္လဲ မိခင္ႏုိ႔ရည္က ခ်ိန္ညွိေပးပါတယ္ ။ ႏြားႏို႔မွာပါ၀င္ တဲ့ေရပမာဏဟာ ကေလးငယ္လိုအပ္ သေလာက္ ခ်ိန္ညွိမေပးႏုိင္ပါဘူး ။

၃ ။ Fat

မိခင္ႏို႔ရည္မွာ ႏြားႏို႔ထက္ အဆီမ်ားစြာပါ၀င္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ကေလးငယ္ကလည္းပိုမိုစုပ္ယူႏုိင္ပါတယ္ ။ ဒါဟာ ဘာလို႔ ႏို႔စို႔ ကေလးငယ္ေတြဟာ ႏို႔ဘူးတိုက္တဲ့ကေလးငယ္ေတြနဲ႔ မစင္ stool ကြာရသလဲ ဆိုတဲ့အေၿဖ တစ္ခုလည္းၿဖစ္ပါတယ္ ။ ႏြားႏို႔ထဲမွာပါ၀င္တဲ့အဆီကိုေတာ့ ကေလးငယ္က လြယ္ကူစြာ စုပ္ယူႏိုင္ၿခင္းမ ရွိပါဘူး။

၄ ။ Protein

မိခင္ႏို႔ရည္မွ ပရိုတိန္းဓါတ္ဟာ ကေလးငယ္ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ကိုၾကီးထြားေစၿပီး ႏြားႏို႔မွ ပရိုတိန္းကေတာ့ မိခင္ႏို႔မွာ ပါတဲ့ပရိုတိန္းထက္ ၂ ဆေလာက္ပိုမ်ားပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ေက်ဖ်က္မႈနည္းပါတယ္ ။

၅ ။ Carbohydrates

မိခင္ႏို႔ရည္မွာ ႏြားႏို႔ထက္ ကာဘိုဟိုက္ဒရိတ္မ်ား စြာပါ၀င္ပါတယ္ ။ စြမ္းအင္ အင္နာဂ်ီထုတ္ ဖို႔အတြက္ အေကာင္း ဆံုး ပင္ရင္းတစ္ခုလည္းၿဖစ္ပါတယ္ ။

၆ ။ Vitamins and minerals

အကယ္၍ မိခင္ကသာ သင့္တဲ့မွ်တ ၊ ၿပည့္စံုလံုေလာက္တဲ့အာဟာ ရၿပည့္၀တဲ့အစားစာကို စားေသာက္ေန မယ္ဆိုရင္ ကေလးငယ္အတြက္ လံုေလာက္တဲ့ ဗီတာမင္နဲ႔ သတၱဳဓါတ္ေတြကို ကေလးငယ္ ၆ လအ၇ြယ္ထိ မိခင္ႏို႔ရည္ ကေနတဆင့္ ရရွိႏုိင္မွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ ႏြားႏို႔မွာေတာ့ မိခင္ႏို႔ထက္ ပါ၀င္မႈနည္းၿပီး ကေလးငယ္ေတြ အတြက္ မွန္ကန္သင့္ေတာ္တဲ့ ပမာဏမဟုတ္ပါဘူး ။

၇ ။ Taste

အရသာကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္လည္း မိခင္စားေသာက္တဲ့ အစားအေသာက္ေပၚ မူတည္ၿပီး ႏို႔ရည္ရဲ႕ အရ သာဟာ ေၿပာင္း လဲေနမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ Formula လို႔ေခၚတဲ့ မိခင္အစားထိုးႏို႔မႈန္႔ေတြမွာ မိခင္ႏို႔မွာ မပါ၀င္တဲ့ DHA လိုမ်ိဳးၿဒပ္ေပါင္းေတြကို ထပ္မံၿဖည့္စြက္ထားပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္လည္း Formula ဟာ မိခင္ႏို႔မ ရရွိမွပဲ အစားထိုးဖို႔အတြက္ သံုးစြဲသင့္ပါတယ္ ။

Ref : http://en.wikipedia.org/wiki/Milk
http://answers.yahoo.com/question/index?qid=20080713073709AA9PUGk
http://www.thenewparentsguide.com/breastfeeding-diff-breast-cow-milk.htm

သက္တန္႔ခ်ိဳ
6 July 2011


စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Read More...

Monday, July 4, 2011

ေရဓါတ္ၿပန္လည္ၿဖည့္သြင္းၿခင္း (Oral Rehydration Therapy)

ေရဓါတ္ၿပန္လည္ၿဖည့္သြင္းၿခင္း (Oral Rehydration Therapy)




ေရဓါတ္ၿပန္လည္ၿဖည့္သြင္းကုသၿခင္းဆိုတဲ့ Oral Rehydration Therapy ဟာ ၀မ္းသြားၿခင္း ၊ ၀မ္းကိုက္ေရာ ဂါနဲ႔ တၿခား ဗိုင္းရပ္ေတြေၾကာင့္ၿဖစ္တဲ့ ေရဓါတ္ဆံုးရွံုးသြားၿခင္းေတြကို ၿပန္လည္ၿဖည့္တင္းေပးတဲ့ ရိုးရွင္းေသာ ကုသမႈတစ္ ခုၿဖစ္ပါတယ္ ။

ORT မွာ ဆားနဲ႔ သၾကားၿဒပ္ေပါင္းေတြပါ၀င္ၿပီး ပါးစပ္ကေနပဲ ရိုးရိုးေသာက္ သံုးရ ၿခင္း ၿဖစ္ ပါတယ္ ။ ကမၻာတစ္၀ွမ္းလံုးမွာ အသံုးၿပဳေနၾကၿပီး ဒါဟာ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြအတြက္ အလြန္ကို အေရး ၾကီးပါ တယ္ ။ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္းမွာ ORT ဟာ ကမၻာတစ္၀ွမ္းက ကေလးငယ္သန္းေပါင္းမ်ားစြာကို ၀မ္း သြားၿခင္း မွ တဆင့္ ေသဆံုးၿခင္းကို ကယ္ဆယ္ေပးႏုိင္ပါတယ္ ။



ORT ကို အဓိပၸါယ္အမ်ိဳးမ်ိဳးဖြင့္ၾကေပမယ့္ ဆိုလိုရင္းကေတာ့ ေရဓါတ္ၿပန္လည္ၿဖည့္တင္းေပးၿခင္း ( Rehydration ) ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္ အေစာပိုင္းကာလေတြမွာ ORT ကို WHO နဲ႔ UNICEF မွ တရား၀င္ ေဆးရည္ (official solution ) ညႊန္ၾကားမႈအရသာလွ်င္ အဓိပၸါယ္သတ္မွတ္ပါတယ္ ။ ၁၉၈၈ ေနာက္ ပိုင္းမွာေတာ့ အိမ္တြင္းမွာပါအသံုးၿပဳလို႔႔ရတဲ့အရည္ အၿဖစ္ေၿပာင္းလဲသတ္မွတ္လာၾကပါတယ္ ။ ဘာေၾကာင့္ လည္းဆိုေတာ့ Official preparation ေတြဟာ လိုအပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ အလြယ္တကူ အၿမဲတမ္း မရရွိႏုိင္တဲ့ အတြက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ ၁၉၈၈ မွာပဲ သင့္ေလွ်ာ္တဲ့ ၾကီးၾကပ္ကုသမႈနဲ႔ အစာကိုပါ ဆက္လက္တိုက္ေကၽြးရမယ္ဆိုၿပီး ၿပင္ ဆင္ေၾကၿငာခဲ့ပါတယ္ ။ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ORT ကို ေရဓါတ္ၿပန္လည္ၿဖည့္ေပးႏုိင္တဲ့အရည္မွန္သမွ် အက်ံဳး ၀င္တယ္လို႔ ေၿပာင္းလဲခဲ့ၿပန္ပါတယ္ ။ ေနာက္ဆံုး ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ကေန ယေန႔အထိကေတာ့ ORT ဆိုတာ ဟာ ေရဓါတ္ၿပန္လည္ၿဖည့္ေပးႏိုင္ေသာ အရည္ကိုတိုက္ေကၽြးရမွာၿဖစ္ၿပီး အစာကိုလည္း ဆက္လက္ တိုက္ေကၽြး ရမယ္လို႔ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္ ။

လတ္တေလာ WHO/UNICEF guideline ေတြအရ ORT ကို အိမ္မွာပဲ home fluids အေနနဲ႔ စတင္ တိုက္ေကၽြးသင့္ပါတယ္ ။ ၀မ္းသြားၿခင္းေၾကာင့္ ေရနဲ႔ဓါတ္ဆားဆံုးရွုံုးၿခင္းကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ အိမ္မွာပဲ ဆားနဲ႔သ ၾကားကို ေဖ်ာၿပီး Sugar and salt solution အၿဖစ္ စတင္တိုက္ေကၽြးသင့္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္ ။ အခ်ိန္ တိုင္း မွာ အစာကိုေတာ့ ေကၽြးေနရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ ပထမ တိုက္ေကၽြးတဲ့အရည္ဟာ သင့္ေတာ္ တဲ့အေန အထား တစ္ခုအထိ ေရာက္ရွိၿပီးတဲ့အခါမွာေတာ့ တိုက္ေကၽြးတဲ့စနစ္ကို Official preparation ၿဖစ္တဲ့ ORS ( Oral rehydration salt) ဓါတ္ဆားထုပ္ကို သင့္ေတာ္တဲ့ အခ်ိန္အဆနဲ႔ ေရဓါတ္ၿပန္လည္ၿဖည့္တင္းဖို႔နဲ႔ Electrolyte ေတြ ပံုမွန္ၿဖစ္ေစဖို႔အတြက္တိုက္ေကၽြးေပးရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ အိမ္မွာပ ထမဆံုးအ ရည္တိုက္ေကၽြး တဲ့အဆင့္ မွာေတာ့ တိုက္ေကၽြးတဲ့အရည္ကို ေရြးခ်ယ္တဲ့ေနရာမွာ ဂရုစိုက္ေပးဖို႔လိုပါတယ္ ။ တိုက္ေကၽြး တဲ့အ ရည္ထဲ မွာ သၾကားေရာ ဆားေရာဟာ သင့္ေတာ္တဲ့ ပမာဏပါ၀င္ရပါမယ္ ။ သၾကားနဲ႔ဆား မပါ၀င္တဲ့အ ရည္ေတြ တိုက္ေကၽြးၿခင္းကိုေတာ့ ေရွာင္ရွားရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဆားမပါတဲ့ အရည္ဟာလည္း ခႏၶာကိုယ္မွာ sodium ေတြနည္းပါးေစၿပီး hyponatremia ဆိုတဲ့အေၿခအေနကိုၿဖစ္ေစပါတယ္ ။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ၀မ္းသြား တဲ့အခါ ခႏၶာကိုယ္မွာ ဆား (sodium) ေတြပါ၀င္သြားၿပီး ဆံုးရွံုးသြားတဲ့အတြက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါ့အၿပင္သၾကားကိုလည္း တိုက္ေကၽြးတဲ့အရည္ထဲမွာ ထည့္သြင္းေပးရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဘာေၾကာင့္ လည္း ဆိုေတာ့ အူထဲကေန SGLT 1 transproter မွတဆင့္ ဆားဓါတ္ေတြကို စုပ္ယူတဲ့အခါမွာ သၾကား ဓါတ္နဲ႔ တြဲစပ္ေန တဲ့အတြက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။

အိမ္တြင္းအရည္တိုက္ေကၽြးမႈအဆင့္မွာ ORS အၿပင္ ဆားခတ္ထားတဲ့ထမင္းရည္ ဆားပါ၀င္တဲ့ ဒိန္ခ်ဥ္ နဲ႔ အသီးအရြက္မ်ား ဆားခပ္ထားတဲ့ ၾကက္စြပ္ၿပဳတ္ရည္စသည္တို႔ တိုက္ေကၽြးႏုိင္ပါတယ္ ။ ဓါတ္ဆား ရည္ေဖ်ာ္တဲ့ အခါမွာလည္း ေရသန္႔ကိုသံုးဖို႔လို္ပါတယ္ ။ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္ေတြနဲ႔တၿခားအခ်ိဳရည္ေတြ ၊ ေကာ္ဖီနဲ႔လက္ဖက္ရည္ စတဲ့ ဆီး သြားေစတဲ့ ေဖ်ာ္ရည္ေတြ ကဖင္းဓါတ္အမ်ားၾကီး ၊ သၾကားဓါတ္အမ်ားၾကီးပါတဲ့ အရာေတြ ကိုေတာ့ ေရွာင္ ရွားရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါ့အၿပင္ တိုက္ေကၽြးမယ့္အရည္ထဲမွာ သၾကားဓါတ္ osmoloarity မ်ားတဲ့ (သိပ္သည္း ဆမ်ားေသာ) အရည္ေတြဟာ ၀မ္းသြားၿခင္းကို ပိုဆိုးသြားေစပါတယ္ ။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ဒီ သိပ္သည္း ဆမ်ားတဲ့သၾကားေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းမွ ေရေတြကို အၿပင္ကို ဆြဲထုတ္သြားၿပီး အူအတြင္းမွာ ေရေတြကို မ်ားေစပါတယ္ ။

အဓိပၸါယ္သတ္မွတ္ခ်က္အရ ORT ကို လံုေလာက္ေသာ အာဟာရ ရွိတဲ့ မည္သည့္ေနရာတြင္မဆိုရရွိႏုိင္ပါတယ္ ။ အသင့္စမ္း သပ္ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ ဓါတ္ဆားထုတ္ေတြကိုလည္း ေရ 1 liter နဲ႔ေရာၿပီး ( ေရသန္႔ဗူးတစ္ဗူး ) ေမႊေႏွာက္ေသာက္ သံုးႏုိင္ပါတယ္ ။ တၿခားစက္မႈ လုပ္ငန္းေတြက ထုတ္တဲ ဓါတ္ဆားထုပ္ေတြလည္းရွိပါတယ္ ။ UNICEF ကေနထုတ္လုပ္တဲ့ ဓါတ္ဆားထုပ္ေတြလည္း အလြယ္တကူရရွိႏုိင္ပါတယ္ ။ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွာ UNICEF ဟာ ဖြဲ႔ၿဖိဳးဆဲ ႏုိင္ငံ ၆၀ ကို ဓါတ္ဆားထုပ္ ၅၀၀ မီလီယံ ၿဖန္႔ၿဖဴးေပးခဲ့ပါတယ္ ။ တၿခား ေဆး၀ါးထုတ္လုပ္ငန္းေတြက ထုတ္လုပ္တဲ့ ဓါတ္ဆားထုပ္ေတြမွာေတာ့ ပါ၀င္တဲ့အခ်ိဳးအစား အနည္း ငယ္ေၿပာင္းလဲမႈ ရွိႏုိင္ၿပီး ေစ်းကြက္ထဲမွာ ဘယ္လို အခ်ိဳးအစားပါ၀င္တဲ့ ORS ေတြကိုပဲ ထုတ္လုပ္ တင္သြင္းၿဖန္႔ၿဖဴးရမယ္လို႔ေတာ့ ကန္႔သတ္ထားၿခင္းမရွိပါဘူး ။ တခ်ိဳ႕ဓါတ္ဆား ထုပ္ေတြမွာေတာ့ ေသာက္ ရေကာင္းေအာင္ အရသာေကာင္းေအာင္ သၾကားထပ္ထည့္ၿခင္းအနံံ႕အရသာ ထည့္ၿခင္းမ်ား ၿပဳလုပ္ၿပီး ဥပမာ အားၿဖင့္ US မွာဆိုရင္ Pedialyte ဟာ ဓါတ္ဆားထုပ္ကိုအေရာင္အနံ႔အရသာေၿပာင္းလဲၿပီး ထုတ္လုပ္ ၿဖန္႔ၿဖဴးပါ တယ္ ။

WHO နဲ႔ UNICEF ကေတာ့ တရား၀င္ official guidline ကိုအသံုးၿပဳၿပီး ဓါတ္ဆားထုပ္ေတြၿဖန္႔ခ်ီပါတယ္ ။ ဓါတ္ဆား ထုပ္ေတြမွာ Osmolarity နည္းေအာင္စြမ္းေဆာင္ထားပါတယ္ ။ ဒီ guidelines ေတြကို ပဲအသံုး ၿပဳၿပီးေတာ့ ထုတ္လုပ္သူေတြက commercial ORS packets ေတြကို ထုတ္လုပ္ၿပီး ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွာ တြင္က်ယ္လာခဲ့ပါတယ္ ။ Reduced osmolarity ဆိုတာ osmolarity စုစုေပါင္း 245 mmol/L ရွိတာကိုဆို လိုပါတယ္ ။ ၀မ္းသြားတဲ့ေရာဂါအတြက္ ကုသဖို႔အတြက္ zinc ကို ထပ္ထည့္ၿပီးအသံုးၿပဳၾကပါတယ္ ။ အထူးသၿဖင့္ ကေလးငယ္ေတြအတြက္ပါ ။ ဇင့္ကို ထပ္ထည့္ၿပီးအသံုးၿပဳၿခင္းအားၿဖင့္ ၀မ္းသြားၿခင္းေၾကာင့္ ေရ ဓါတ္နည္းေန တဲ့ကေလးငယ္ေတြမွာ ေရာဂါ ၿပင္းထန္မႈႏွုန္းနဲ႔ ၾကာခ်ိန္ကို ေလ်ာ့နည္းေစ ပါတယ္ ။ လူၾကီးေတြအတြက္ zinc sulfate solution အေနနဲ႔ ရရွိႏုိင္ၿပီး ကေလးငယ္ေတြမွာလည္း ရရွိႏိုင္ပါတယ္ ။ ကေလးေတြအ တြက္ ေဆးၿပားေတြ လည္းရွိပါတယ္ ။

Reduced osmolarity ORS မွာပါ၀င္တဲ့ အခ်ိဳးအစားကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္းၿဖစ္ပါတယ္ ။

ပါ၀င္မႈg/lmolecule/ionmmole/L
sodium chloride(NaCl)2.6Sodium75
glucose, anhydrous (C6H12O6)13.5glucose75
potassium chloride (KCl)1.5Potassium20


Chloride65
trisodium citrate, dihydrate Na3C6H5O7·2H2O2.9citrate10

ေရဓါတ္ဆံုးရွံုးၿခင္းႏွင့္ ၿပန္လည္ၿဖည့္တင္းေပးၿခင္းအေၾကာင္းကို ဗဟုသုတအၿဖစ္ မွတ္သားႏုိင္ၾကပါေစ ။

Ref : wikipedia

သက္တန္႔ခ်ိဳ
4 July 2011
စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Read More...

Wednesday, June 22, 2011

အေရၿပားက်န္းမာေရးႏွင့္ ဇင့္ဓါတ္

အေရၿပားက်န္းမာေရးႏွင့္ ဇင့္ဓါတ္




ေခတ္မွီတိုးတက္လာတဲ့ နည္းပညာေခတ္ၾကီးမွာ လူတိုင္းလူတိုင္း ပါးစပ္ဖ်ားမွာ ေရပန္း စားေနတဲ့ စကား လံုးကေတာ့ အားေဆးဆိုတဲ့စကားလံုးပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ အားေဆးေတြမွာလည္းပါ၀င္တဲ့ composition ကိုဖတ ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဗီတာမင္မ်ိဳးစံုနဲ႔ သတၱဳဓါတ္မ်ိဳးစံုကို အမ်ိဳးအစားစံုလင္စြာၿဖင့္ ေရးၿပီးေဖာ္ၿပထားတာကို ေတြ႔ဖူးၾကပါလိမ့္မယ္ ။ ဗီတာမင္တစ္မ်ိဳးစီရဲ႕အေၾကာင္း သတၱဳဓါတ္တစ္မ်ိဳးစီရဲ႕အေၾကာင္းကို အေသးစိတ္ ေလ ့လာ သိရွိတဲ့သူကေတာ့ နညး္ပါးပါလိမ့္မယ္ ။ ဒီတစ္ပတ္မွာေတာ့ ဇင့္ဓါတ္ (Zinc) ရဲ႕အေရၿပားအေပၚမွာ ဘယ္လို ေကာင္းက်ိဳးေတြရွိတယ္ဆိုတာနဲ႔ တၿခားက်န္းမာေရး ေကာင္းက်ိဳးေတြဘယ္လိုရွိတယ္ဆိုတာကို ေလ့လာ ၾကည့္ၾကရေအာင္ ။

ဇင့္ရဲ႕က်န္းမာေရး အေထာက္အကူၿပဳမႈေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္မွာ စနစ္ (system) ေပါင္းမ်ားစြာနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ ပတ္သတ္မႈ ရွိေနပါတယ္ ။ ဇင့္ရဲ႕ ေကာင္းက်ိဳးေတြအေနနဲ႔

- ခႏၶာကိုယ္ခုခံအားစနစ္ ( Immune system)
- အစာေၿခၿခင္း ( Digestion)
- ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳအား ထိမ္းခ်ဳပ္ၿခင္း ( Control of diabetes)
- စိတ္ဖိစီးမႈ အား ထိမ္းခ်ဳပ္ၿခင္း ( Improves stress level)
- စြမ္းအင္ဇီ၀ကမၼ ၿဖစ္ပ်က္ၿခင္း ( energy metabolism)
- ၀က္ၿခံႏွင့္ အနာမ်ားသား သက္သာေစၿခင္း ( acne and wounds healing ) စသည္တို႔ပါ၀င္ပါတယ္ ။ ဒါ့အၿပင္ ကုိယ္၀န္ေဆာင္သည္ ေတြ မွာလည္းလိုအပ္ၿပီး ၊ ဆံသား အလွထိမ္းသိမ္းဖို႔ ၊ ႏွင္းခူ ၊ အ၀လြန္ၿခင္းအား ေလ်ာ့ ခ်ရန္ ၊ ၾကက္မ်က္သင့္ေရာဂါ ( Night blindness ) ၊ မ်က္စိက်န္းမာေရး ၊ အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္း နဲ႔ တၿခား အရာ ေတြအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ဇင့္ရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ က်ယ္ၿပန္႔စြာ ပါ၀င္ပတ္သတ္မႈ ရွိေနပါတယ္ ။

ဇင့္ဟာ ပရိုတိန္းဓါတ္ထုတ္လုပ္မႈၿဖစ္စဥ္ ( protein synthesis) မွာ အေရးၾကီးတဲ့ သတၱဳဓါတ္ အခန္း က႑ မွပါ ၀င္ၿပီး လူ႔ခႏၶာကိုယ္ထဲမွ ခႏၶာကိုယ္ ခုခံအားစနစ္မွာ ဆဲလ္ေတြ ပံုမွန္လည္ပတ္ၿဖစ္ေပၚၿခင္းကို ကူညီေပးပါတယ္ ။ ဇင့္ကို ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ၾကြက္သားေတြမွာ မ်ားစြာေတြ႔ရေလ့ရွိၿပီး အထူးသၿဖင့္ ေသြးၿဖဴဥ ၊ ေသြးနီဥ ၊ မ်က္စိ အာရံုခံလႊာ ( retina) ၊ အေရၿပား ၊ အသည္း ၊ ေက်ာက္ကပ္ ၊ အရိုးနဲ႔ ပန္ကရိယ တို႔မွာ သိပ္သည္းေပါမ်ားစြာ ေတြ႔ရ ေလ့ရွိပါတယ္ ။ အမ်ိဳးသားေတြမွာဆိုရင္ေတာ့ သုတ္ရည္ (semen ) နဲပ ဆီးက်ိတ္ဂလင္း ( prostate gland) တို႔မွာ ဇင့္ကိုေပါမ်ားစြာ ေတြ႔ရွိရပါတယ္ ။ လူရဲ႕ခႏၶာကိုယ္မွာ ပံုမွန္လုပ္ငန္းေတြလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ဖို႔ အင္ဇုိင္း ၃၀၀ သို႔မဟုတ္ ဒီထက္မက ဇင့္ကို ပိုလိုအပ္ပါတယ္ ။ ေလ့လာစမ္းသပ္သူေတြက ပရိုတိန္း ၁၀၀ ၀၀၀ မွာ ၃၀၀၀ ေလာက္က ခႏၶာကို္ယ္ထဲမွာ ဇင့္ပါ၀င္ပတ္သတ္ေနမႈေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္ ။ ပံုမွန္လ ူတစ္ ေယာက္ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္မွာ ဇင့္ဓါတ္ ၂ ဂရမ္မွ ၃ ဂရမ္အထိ ပါ၀င္ပါတယ္ ။

လူ႔ခႏၶာကိုယ္မွာ ဇင့္ကို စစ္ထုတ္ေပးတဲ့ တံေတြးဂလင္း (Salivary gland ) ၊ ဆီးၾကိတ္ ဂလင္း ( prostate gland ) နဲ႔ ပန္ကရိယ ( pancreas ) ကဲ့သို႔ ေသာ ကိုယ္အဂါၤအစိတ္အပိုင္းေတြရွိပါတယ္ ။ Immune cells ေတြကလည္း ဇင့္ ကို စစ္ထုတ္ေပးပါတယ္ ။

ဇင့္ခ်ိဳ႕တဲ့ရင္ဘာေတြၿဖစ္ႏုိင္သလဲ ?

ဇင့္ဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ရင္ေတာ့
- ပံုမွန္ၾကီးထြားမႈ ခ်ိဳ႕ယြင္းၿခင္း
- ေသြးေပါင္ခ်ိန္က်ၿခင္း
- အရိုးၾကီးထြားမႈ ခ်ိဳ႕ယြင္းၿခင္း
- အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္း
- အနံအရသာအာရံုခံမႈ ဆံုးရွံုးၿခင္း
- စိတ္က်ေရာဂါ
- အသားအရည္ၾကမ္းတမ္းၿခင္း
- ပိန္ခ်ံဳးၿခင္း
- အေရၿပားေဖ်ာ့ေတာ့ၿခင္း
- ၀မ္းသြားၿခင္း
- ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္း
- ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ၿခင္း
- လက္ေခ်ာင္းထိပ္လက္သည္းခြံမ်ားတြင္ အၿဖဴစက္မ်ားၿဖစ္ေပၚၿခင္း စသည့္ လကၡဏာမ်ားကိုေတြ႔ရႏိုင္ပါတယ္ ။

ဇင့္ကို ဘယ္ေတြကေနတဆင့္ရရွိႏိုင္သလဲ ?

ဇင့္ကို ရရွိႏုိင္တဲ့ အဓိက အစားေသာက္ေတြကေတာ့ အသားေတြပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ တၿခားအစား အေသာက္ေတြ ကေတာ့ ကမာ ၊ ကမုတ္ေကာင္ ၊ တရုတ္မုန္လာ ၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး ၊ အုတ္ဂ်ံဳ ၊ ေၿမပဲ ၊ မက္မြန္ ၊ ဂ်ံဳေစ့ ၊ ေရႊဖရံုေစ့ ၊ ဂ်င္းပင္ အၿမစ္ နဲ႔ ပီကမ္ pecan အေစ့ စသည္တို႔ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဇင့္ရဲ႕ ေကာင္းက်ိုးေတြက ဘာေတြလဲ ?

က်န္းမာေရးအေပၚ အေထာက္အကူၿပဳတဲ့ ဇင့္ရဲ႕ေကာင္းက်ိဳးေတြကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္းၿဖစ္ပါတယ္ ။

အေရၿပား



ဇင့္ဟာ က်န္းမာလွပတဲ့အေရၿပားၿဖစ္ဖို႔အတြက္ မရွိမၿဖစ္လိုအပ္တဲ့အရာတစ္ခုၿဖစ္ပါတယ္ ။ အနာေတြကို သက္ သာ ၿပီး healing ေကာင္းေစယံုသာမကပဲ အေရၿပားထိခိုက္ရွနာမ်ားကိုလည္းေသြးတိတ္ေစၿပီး ၀က္ၿခံကို လည္း သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းေစႏုိင္ပါတယ္ ။ ဇင့္ပါ၀င္တဲ့ ေသာက္ေဆးေတြဟာ အိပ္ရာနာ (bed sores) ၊ အေရၿပား အနာ ၊ အေအးနာ ( cold sores ) ၊ အာခံတြင္းအပူနာ ၊ ခြဲစိတ္အရာ ၊ မီးပူေလာင္နာ နဲ႔ တၿခားအ ေရၿပားမွာ ၿဖစ္တာအေတာ္မ်ားမ်ားကို သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစပါတယ္ ။ အနာသက္သာေစဖို႔အတြက္ အနာက်က္ ေစဖို႔အတြက္ ဇင့္ပါ၀င္တဲ့လိမ္းေဆးေတြကိုလည္း အသံုးၿပဳႏုိင္ပါတယ္ ။ ဇင့္ဟာ ကိုလာဂ်င္ (collagen) ေတြၿဖစ္ေပၚဖို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ သတၱဳဓါတ္တစ္မ်ိဳးၿဖစ္ၿပီး အင္ဇိုင္းေတြ ပံုမွန္လုပ္ေဆာင္ဖိုပလည္း ကူညီေပး ပါတယ္ ။ ဇင့္ဟာ astringent လည္းၿဖစ္ပါတယ္ ။ Astringent ဆိုတာဟာ ဓါတုပစၥည္းတစ္ခုၿဖစ္ၿပီး အေရၿပား နဲ႔တစ္ရွူး ေတြကို က်ံဳ႕ၿခင္း ၊ က်ဥ္းၿခင္းနဲ႔တင္းၾကပ္ေစၿခင္းကို ၿဖစ္ေစပါတယ္ ။ Zinc oxide ဟာဆိုရင္လည္း အေရၿပား မွာ အေရာင္က်ၿခင္းအစြမ္းသတၱိရွိပါတယ္ ။ အေရၿပားကို ယားယံၿခင္းမွကာကြယ္ေပးၿပီး ေအးၿမေခ်ာ ေမြ႔ေစၿခင္း ၊ အနီကြက္မ်ားၿဖစ္ေပၚၿခင္းမွကာကြယ္ေပးၿပီး အေရၿပားစိုစြတ္ထိုင္းမႈိုင္းၿခင္းကိုလည္း ကာကြယ္ေပး ပါတယ္ ။ Dermatitis herpetiformis ဆိုတာဟာ နာတာရွည္အေရၿပားေရာဂါတစ္ခုၿဖစ္ပါတယ္ ။ အေရၿပား မွာ အလြန္ယားယံၿပီး ပူေလာင္ၿခင္း နာက်င္ၿခင္းကို ခံစားရေစပါတယ္ ။ အေရၿပားေပၚမွာအထူးသၿဖင့္ တံေတာင္ ဆစ္ ၊ ဒူးေခါင္း ၊ တင္ပါးတို႔မွာ ၿပည္ဖုေလးေတြေပါက္ေစၿပီးနာက်င္ပါတယ္ ။ ဇင့္ဟာ ဒီအေရၿပား ေရာဂါမွာလည္း သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစတယ္လို႔ ေလ့လာေတြ႔ရွိရပါတယ္ ။ ဇင့္ကို ၀က္ၿခံကုသဖို႔နဲ႔ကာကြယ္ဖို႔အတြက္လည္း အသံုးၿပဳႏုိင္ပါတယ္ ။ Zinc gluconate သို႔မဟုတ္ zinc sulfate တို႔ဟာ acne ကို ကုသေပးႏုိင္ၿပီး ၀က္ၿခံေၾကာင့္ ၿဖစ္တဲ့ ေရာင္ရမ္းမႈကို ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္ ။ ၿပီးေတာ့ အေရၿပားမွာ အန္ဒရိုဂ်င္ ေဟာ္မုန္း ေတြမ်ားလို႔ ၿဖစ္ေပၚ လာတဲ့ androgenic hormonal effects ေတြကိုလည္း ေလ်ာ့နည္းေစၿပီး အေရၿပား ရဲ႕အဆီဂ လန္းေတြ ရဲ႔လုပ္ေဆာင္မႈကို ပံုမွန္လည္ပတ္ေစပါတယ္ ။

ဇင့္ကို ေဗာက္ေပ်ာက္ကင္းေစဖို႔ Anti-dandruff အေနနဲ႔လည္းသံုးႏုိင္ပါတယ္ ။ Zinc pyrithione ကို တခါတ၇ံ ေဗာက္ေပ်ာက္ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ေတြမွာ ေတြ႔ရေလ့ရွိၿပီး အေရၿပားၿပႆနာေတြကို သက္သာ ေပ်ာက္ကင္း ေစပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ဇင့္ပါ၀င္တဲ့ေသာက္ေဆးေတြဟာ ေဗာက္ေရာဂါကိုကာကြယ္ဖို႔ အသံုး၀င္ပါတယ္ ။ ဇင့္ရဲ႕အေရၿပား ေပၚမွာ အၿခားေကာင္းက်ိဳးတစ္ခုကေတာ့ အင္းဆက္ပိုးမႊားေတြကို သဘာ၀အေလွ်ာက္ ကာကြယ္ေပး ႏုိင္ၿပီး ေနေရာင္ၿခည္ဒါဏ္ကို ကာကြယ္ေပးႏုိင္ပါတယ္ ။ ဇင့္ေအာက္ဆိုက္ဟာ ေနေရာင္ၿခည္ရဲ႕ UV Rays ကို ထိေရာက္စြာ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္ ။ သြားဖံုးေရာဂါေတြကိုလည္း ကုသေပးႏုိင္ၿပီး ဗီတာမင္ ေအကို အသည္းကေန အေရၿပားကို ပို႔ေဆာင္တဲ့ေနရာမွာလည္း အဓိက ပါ၀င္လံႈ႔ေဆာ္ေပးပါတယ္ ။ Zinc sulfate ဟာ contact dermatitis ကို ကုသေပးႏုိင္ၿပန္ပါတယ္ ။ Eczema လို႔ေခၚတဲ့ ႏွင္းခူေရာဂါမွာလည္း ဇင့္ကိုအသံုး ၿပဳႏိုင္ၿပီး ႏွင္းခူဟာ ခႏၶာကိုယ္မွာ ဇင့္ဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ့လို႔ အဓိကၿဖစ္ၿခင္းပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဆီးၾကိတ္ေရာဂါ

ဇင့္ဟာ ဆီးၾကိတ္ေရာဂါေတြမွာလည္းအေရးၾကီးတဲ့ အခန္းက႑ကေနပါ၀င္ေနၿပန္ပါတယ္ ။ ဇင့္ ခ်ိဳ႕တဲ့ရင္ ဆီးၾကိတ္ၾကီးလာေစၿပီး ကင္ဆာကို ၿဖစ္ပြားေစနုိင္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ေန႔စဥ္ ဇင့္ ၁၅ ဂရမ္ကို လိုအပ္ၿပီး ဆီး ၾကိတ္ၾကီးၿခင္းကို ကာကြယ္ႏုိင္ပါတယ္ ။

အေအးမိဖ်ားနာၿခင္း

ဇင့္ပါ၀င္တဲ့ေသာက္ေဆးေတြဟာ အေအးမိဖ်ားနာၿခင္းေတြရဲ႕ ၿပင္းထန္မႈနဲ႔ၾကာခ်ိန္ကို ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္ ။ ဇင့္ဟာ proinflammatory cytokinesis ရဲ႕ပမာဏကို ေလ်ာ့နည္းေစၿပီး ဒါဟာ အထူးသၿဖင့္ အေအးမိပိုး ၀င္ၿခင္း cold infections မွာ ပိုဆိုး၀ါးေစပါတယ္ ။

ပိန္ခ်ံဳးၿခင္း

ဇင့္ဟာ ခႏၶာကိုယ္ကို ပိန္ေစၿပီး လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ အစာစားခ်ိန္စိတ္ appetite ကို ထိမ္းခ်ဳပ္ႏုိင္စြမ္းရွိပါတယ္ ။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္

ဇင့္ဟာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ DNA repair and function အတြက္ မရွိမၿဖစ္လိုအပ္ပါတယ္ ။ ဆဲလ္ေတြ အလွ်င္ အၿမန္ၾကီးထြားေစဖို႔ နဲ႔ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ အဓိက ဆဲလ္ေတြတည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ ဇင့္ကို လိုအပ္ပါတယ္ ။

မ်ိဳးပြားၿခင္း

ေယာကၤ်ားေလးေတြမွာဆိုရင္ေတာ့ ဇင့္ဟာ သုတ္ေကာင္မ်ားၿဖစ္ထြန္းေစၿခင္း ( spermatogenesis) နဲ႔ မ်ိဳးပြား အဂါၤေတြ ၿဖစ္ထြန္းေစဖို႔အတြက္ အေထာက္ အကူၿပဳပါတယ္ ။ မိန္းကေလးေတြမွာဆို၇င္လည္း မ်ိုးပြား အေၿခ အေန အားလံုး( ႏို႔ခ်ိဳတိုက္ေကၽြးခ်ိန္အပါအ၀င္) ဇင့္က အေထာက္အကူၿပဳေပးပါတယ္ ။

အထက္ေဖာ္ၿပပါေကာင္းက်ိဳးေတါအၿပင္ bilogical function အၿဖစ္ေဆာင္ရြက္ေပးၿခင္း ၊ ေရာဂါပိုးမႊား infection မ်ား အား တိုက္ထုတ္ေပးၿခင္း ၊ ဓါတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္း (antioxidant) အၿဖစ္ေဆာင္ရြက္ေပးၿခင္း ၊ အင္ဇုိင္း လည္ ပတ္မႈေတြကူညီေပးၿခင္း ၊ ဆီးၾကိတ္ကင္ဆာၿဖစ္ပြားႏိုင္မႈအားေလ်ာ့က်ေစၿခင္း ၊ နာတာရွည္ေမာ ပန္းႏြမ္း နယ္ၿခင္းအား သက္သာေစၿခင္း ၊ ထိပ္ေၿပာင္ၿခင္းႏွင့္ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအားကာကြယ္ေပးၿခင္း ၊ အရိုးဆံုးရွံုးၿခင္းအား ေလ်ာ့နည္းေစၿခင္း ႏွင့္ ညဖက္တြင္အၿမင္အာရံုခ်ိဳ႕ယြင္းၿခင္း (night blindness) ကိုကာကြယ္ ေပးႏုိင္ၿခင္း စတဲ့အစြမ္းသတၱိေတြရွိေနပါတယ္ ။

ဇင့္ဓါတ္ကို က်န္မာေရးရွူေထာင့္ကေန ဘယ္လိုအက်ိဳးရွိတယ္ဆိုတာကိုေကာင္းစြာသိရွိၿပိး ဗဟုသုတမ်ားစြာႏွင့္ ၿပည့္စံု ႏိုင္ၾကပါေစ ။

Ref : Organic Health (Health benefits of zinc )
: http://www.healthy-skincare.com

သက္တန္႔ခ်ိဳ

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္

.......................

Read More...

Wednesday, June 15, 2011

အၿဖဴဆင္းၿခင္း (White discharge)

အၿဖဴဆင္းၿခင္း (White discharge)




လူ႔ေလာက လူ႔သဘာ၀မွာ အမ်ိဳးသမီးေလးေတြကို ပန္းကေလးေတြအၿဖစ္ တင္စားေၿပာဆိုၾကပါတယ္ ။ ပန္း ကေလးေတြ ဆိုတာ ငယ္ရြယ္ႏုပ်ိဳစဥ္မွာ အစြမ္းကုန္ ပြင့္ဖူးလွပေလ့ရွိၿပီး ၾကီးရင့္လာတဲ့အခါမွာေတာ့ ညွိဳးႏြမ္း ေၿခာက္ေသြ႔ သြားေလ့ရွိတယ္ ။ ဒီလိုအခ်ိန္ေလးအတြင္း အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ မီးယပ္နဲ႔ပတ္သတ္တဲ့ ၿပႆနာ မ်ိဳးစံု ၾကံဳေတြ႔ရေလ့ရွိပါတယ္ ။ အခုတင္ဆက္ေပးမွာကေတာ့ မီးယပ္ၿပႆနာမ်ိဳးစံုထဲကမွ White discharge လို႔ေခၚတဲ့ အၿဖဴဆင္းၿခင္း ၿပႆနာပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

အၿဖဴဆင္းၿခင္း ဘယ္ႏွစ္မ်ိဳးရွိသလဲ ?

အၿဖဴဆင္းၿခင္းကို ေယဘူယ်အားၿဖင့္ ႏွစ္မ်ိဳးခြဲၿခားႏုိင္ပါတယ္ ။ မူမွန္အၿဖဴဆင္းၿခင္း ( normal white discharge ) နဲ႔ မူမ မွန္ အၿဖဴဆင္းၿခင္း ( abnormal white discharge) စသည္တို႔ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ သာမန္အပ်ိဳေဖာ္၀င္ (puberty) တဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ တစ္လမွာ ပံုမွန္ ႏွစ္ၾကိမ္ခန္႔ အၿဖဴဆင္းေလ့ရွိၾကပါတယ္ ။ အဲဒါကို မူမွန္ အၿဖဴဆင္းၿခင္းလို႔ေခၚပါတယ္ ။ ပထမအၾကိမ္ဟာ ပထမလနဲ႔ ဒုတယလရဲ႕ ထက္၀က္၀က္လိုက္ရင္ အလယ္ ရက္ေတြမွာ အၿဖဴဆင္းပါတယ္ ။ ဒုတိယအၾကိမ္ကေတာ့ ေသြးမေပၚခင္ တစ္ရက္ရက္မွာ ဆင္းေလ့ရွိၾကပါတယ္ ။ အဲဒီလိုဆင္းတာဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ သတိထားမိေလာက္တဲ့ ပမာဏမဟုတ္ပဲ အနည္းငယ္ (သို႔မဟုတ္) ေၿခာက္မေနပဲ စိုစိစိ ၿဖစ္ေနယံုေလာက္ပဲ ၿဖစ္တတ္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ေယဘူယ်ၾကည့္မယ္ဆိုရင္

- ဆီးစပ္ ႏွင့္ေပါင္ရင္း ၊ ေအာက္ခံေဘာင္းဘီ စိုတဲ့အထိေလာက္ေတာ့ပမာဏမမ်ားပါဘူး ။
- ဆိုးရြားတဲ့ အနံ႔အသက္နဲ႔ ယားယံမႈေတြမရွိပါဘူး ။
- အခ်ိန္ကာလအေနၿဖင့္လည္း အထက္ပါေၿပာခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ ဆင္းေလ့ရွိၾကပါတယ္ ။

အဲဒါကပို မူမွန္ေသာ ဇီ၀ကမၼေၿပာင္းလဲမႈ ( Normal Physiological Change) လို႔ ေခၚတြင္ပါတယ္ ။ အမ်ိဳး သမီးေလးေတြ အေနနဲ႔ ဒီသေဘာတရားကို နားလည္ဖို႔လိုပါတယ္ ။ တစ္ကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရး အတြက္လည္း အိမ္မွ ေရသန္႔သန္႔နဲ႔ ဆပ္ၿပာႏုႏုေလးေတြ သံုးလို႔ရပါတယ္ ။ ကာေဘာ္လစ္လို ဆပ္ၿပာမ်ိဳးသံုးဖို႔ မသင့္ေတာ္ပါဘူး ။ အေပၚယံပဲ ေဆးေၾကာဖို႔လိုၿပီး အတြင္းအထိေဆးေၾကာဖို႔ မလိုအပ္ပါဘူး ။ အႏၱရာယ္မရွိတဲ့ မူမွန္အၿဖဴ ဆင္းၿခင္းၿဖစ္ တဲ့အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ၿပသဖို႔ မလိုအပ္ပါဘူး ။ Personal hygiene ေကာင္းဖို႔လိုပါတယ္ ။

တစ္ခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ တစ္ကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရးအတြက္ ဒတ္ေတာ ၊ အဆက္ပ္ေတာ စတဲ့ ပိုး သတ္ေဆးေတြနဲ႔ အတြင္း ဖက္ကို ေဆးေၾကာၿခင္းမ်ား ၿပဳလုပ္တတ္ၾကပါတယ္ ။ ဒါဟာ လံုး၀မေကာင္းပါဘူး ။ ပိုးသတ္ေဆးေတြဟာ မိန္းမကိုယ္မွာရွိတဲ့ အက်ိဳးၿပဳ ဘတ္တီးရီးယား ( helpful bacteria) ေတြကို သတ္ ပစ္ေလ့ ရွိၿပီး အက္ဆစ္ဓါတ္ကို ေလ်ာ့ေစပါတယ္ ။ Acid ဓါတ္က်သြားရင္ ၿပင္ပ ဘတ္တီးရီးယား ပိုးေတြ၀င္ လာေစၿပီး မူမမွန္ အၿဖဴဆင္းၿခင္း ( Abnormal white discharge) ကို ၿဖစ္ေပၚေစပါတယ္ ။

မူမမွန္ အၿဖဴဆင္းၿခင္းရဲ႕ လကၡဏာေတြကေတာ့ မူမွန္အၿဖဴဆင္းၿခင္းရဲ႕ ဆန္႔က်င္ဖက္ေတြပါပဲ ။

- အၿဖဴဆင္းေသာ ပမာဏမ်ားၿခင္း
- ဆိုးရြားေသာ အနံ႔အသက္မ်ားရွိၿခင္း
- ယားယံၿခင္းစသည္တို႔ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

မူမမွန္ အၿဖဴဆင္းၿခင္းကို ၿဖစ္ပြားေစတဲ့ အခ်က္ေတြအမ်ားၾကီးရွိပါတယ္ ။ ေယဘူယ်အားၿဖင့္ ပိုး၀င္ၿခင္းေၾကာင့္ ၿဖစ္တာ ၃ မ်ိဳးရွိပါတယ္ ။ အဲဒီလိုမဟုတ္ပဲ သားအိမ္ေခါင္း (cervix) က အလုပ္လုပ္တာ မ်ားလြန္းတဲ့အ တြက္ေၾကာင့္(လိင္ဆက္ဆံမႈမ်ားၿခင္း) အၿဖဴဆင္းတာလည္းရွိပါတယ္ ။ သားအိမ္ထဲထည့္တဲ့ သေႏၶတားပစၥည္း (IUCD) ေၾကာင့္ လည္းဆင္း တာရွိၿပီး တစ္ကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္း မႈ မမွန္လို႔ stress ( စိတ္ဖိစီးေသာက) မ်ားမႈေၾကာင့္ လည္း အၿဖဴဆင္းရ တာေတြရွိပါတယ္ ။

Post menopausal white discharge

အသက္ၾကီးမွ abnormal white discharge ဆင္းတာေတြလည္းရွိပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ အသက္ၾကီးေသြးဆံုးၿပီးမွ အၿဖဴဆင္း မယ္ဆိုရင္ေတာ့ သားအိမ္လည္တံကင္ဆာနဲ႔ သားအိမ္ကင္ဆာေၾကာင့္လည္း ၿဖစ္ႏုိင္တာေၾကာင့္ တတ္ကၽြမ္း တဲ့ သားဖြားမီးယပ္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ၿပသသင့္ပါတယ္ ။

ပိုး၀င္ၿခင္း (၃)မ်ိဳး



မူမမွန္အၿဖဴဆင္းၿခင္းကို ၿဖစ္ေပၚေစတဲ့ ပိုး၀င္ၿခင္း ၃ မ်ိဳးရွိပါတယ္ ။ ပထမတစ္ခုကေတာ့ (Trichomonas vaginitis) လို႔ေခၚတဲ့ မိန္းမကိုယ္ေရာင္ရမ္းယားယံၿခင္း ၊ အၿဖဴဆင္းၿခင္းၿဖစ္ၿပီး ဒုတိယတစ္မ်ိဳးကေတာ့ မႈိစြဲကပ္ တဲ့ေရာ ဂါတစ္မ်ိဳးၿဖစ္တဲ့ (Fungal vaginitis or monelial vaginitis) ၿဖစ္ပါတယ္ ။ တတိယ တစ္မ်ိဳးကေတာ့ ၂ မ်ိဳးစလံုးေပါင္းၿပီးၿဖစ္တဲ့ပိုး၀င္ၿခင္းပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ အၿဖဴဆင္းမ်ားၿပီး အနံ႔ဆိုးရြားမယ္ ဆင္းေနတဲ့ အၿဖဴရဲ႕ သေဘာသဘာ၀ ကို ၾကည့္ၿပီး ဘာပိုး၀င္လဲဆိုတာ ခန္႔မွန္းႏိုင္ပါတယ္ ။ ဥပမာအေနနဲ႔ မိန္းမ ကိုယ္မွာ မႈိစြဲၿပီးေရာင္ ရမ္းၿခင္းၿဖစ္တာဟာ အမ်ားအားၿဖင့္ Pregnancy ေတြနဲ႔ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ ရွိတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ မၾကာ ခဏ အ ၿဖဴဆင္းေလ့ရွိၾကပါတယ္ ။ ပမာဏလည္းမ်ားၿပီး ယားယံၿခင္းနဲ႔ အနံအသက္ ကလည္းမေကာင္း ပါဘူး ။ ဒီလိုမ်ိဳးပဲ မိႈစြဲၿပီး အၿဖဴလည္းခဏခဏဆင္းၿပီး ပမာဏမ်ားၿပီးု ယားမယ္ အနံ႕အသက္ လည္းမေကာင္း ဘူးဆိုရင္ အဆိုပါအမ်ိဳးသမီးမွာ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ ရွိႏုိင္ပါတယ္ ။ မဟုတ္ရင္လည္း အမ်ိဳးထဲမွာ ဆီးခ်ိဳမ်ိဳးရိုး ရွိႏိုင္ပါတယ္ ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြမွာ ဒီလိုမၾကာခဏၿဖစ္တယ္ဆိုရင္ မႈိစြဲတာေၾကာင့္ၿဖစ္တာလို႔ ခန္႔မွန္းရင္ ၉၀% မွန္ေလ့ရွိပါတယ္ ။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္နဲ႔ ေသြးခ်ိဳဆီးခ်ိဳ သမားေတြမွာ မႈိစြဲၿပီးမႈမမွန္ အၿဖဴဆင္းတဲ့အေၾကာင္းကေတာ့ Monellia ဆိုတဲ့ မႈိက အခ်ိဳ ကို ႏွစ္သက္ၿပီး အက္ဆစ္ကို ၾကိဳက္ပါတယ္ ။ Pregnancy အခ်ိန္မွာ လိုင္နင္ဆဲလ္ေတြက Glycogen အခ်ိဳဓါတ္ပိုမ်ား လာသလို အခ်ဥ္ဓါတ္လည္းပိုမ်ားလာပါတယ္ ။ အဲဒီလိုအေၿခအေနမ်ိဳးဟာ Fungus ေတြ အၾကိဳက္ ၿဖစ္တာောကာင့္ အၿဖဴဆင္းတာလည္းမၾကာခဏၿဖစ္လာၿပီး ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳသမားမွာလည္း ဒီသေဘာ အတိုင္းပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

Trichomonas vaginitis ေၾကာင့္ အၿဖဴဆင္းရတဲံအဓိက အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ လိင္ဆက္ဆံ မႈေၾကာင့္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ တပ္အပ္ၾကီးေတာ့ေၿပာလို႔မရပါဘူး ။ ဥပမာ ဒီပိုးရွိေနတဲ့ မိန္းမတစ္ေယာက္က အိမ္သာ က မုတ္ေပၚသြားတယ္ ေနာက္တစ္ေယာက္အပ်ိဳစင္ေလးကလည္း သြားမိရင္သူ႔မွာကူးစက္သြားၿပီး အဲဒီအပ်ိဳ စင္ေလးကို လိင္ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ၿဖစ္တာပါလို႔ေတာ့ စြပ္စြဲလို႔မရဘူးေပါ့ ။ ဒီလိုအေၿခအေန မ်ိဳးေတြလည္းရွိ တတ္ပါတယ္ ။ ေနာက္ၿပီး အေမေတြ အစ္မေတြဆီကလည္း တဆင့္ကူးတတ္ပါတယ္ ။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတူေနတဲ့အခန္းေတြ ေဘာ္ဒါေဆာင္ေတြမွာလည္း ထဘီငွား၀တ္တာေတြ အတြင္းခံေတြ ငွား၀တ္ တာေတြက တဆင့္လည္းကူးႏုိင္ပါေသးတယ္ ။

ကုသမႈ အပိုင္း

ကုသမႈအပိုင္းမွာေတာ့ ေခၚမွီတိုးတက္လာတဲ့နည္းပညာအရ ေဆး၀ါးေတြကလည္း အရမ္းကို ေခတ္မွီလာပါတယ္ ။ ေရာဂါရာဇ၀င္ history ကို ေမးၾကည့္လိုက္လုိ႔ Trichomonas vaginitis လို႔ ေသခ်ာရင္ ေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေရာ သူ႔ရဲ႔ partner ေယာကၤ်ားပါ တစ္ၿပိဳင္တည္းကုသမႈခံယူရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ အမ်ားအားၿဖင့္ ေယာကၤ်ားၿဖစ္သူဟာ ပိုးသယ္ေဆာင္သူ ( carrier) ၿဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္ ။ ေယာကၤ်ားမွာေတာ့ လကၡာၿပေလ့မရွိပဲ မိန္းမၿဖစ္သူမွာသာ လကၡဏာ ၿပေလ့ရွိပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ၿပန္ၿပန္ၿဖစ္ၿခင္းကို ကာကြယ္ဖို႔ ၿပိဳင္တူကုသဖို႔လိုပါတယ္ ။ ေဆးကေတာ့ ရိုးရိုးေလးပါပဲ ။ Metronidazole ေဆးကို မနက္ ၊ ေန႔လည္ ၊ ည တစ္ၿပားဆီ ၂ ေယာက္စလံုး တစ္ေန႔ ၃ ၾကိမ္ ၇ ရက္ေသာက္ေပးရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။



Trichomonas ေၾကာင့္ၿဖစ္တဲ့ အၿဖဴဆင္းၿခင္းဟာ အေရာင္က ၿဖဴမေနပဲ စိမ္း၀ါ၀ါအေရာင္ရွိပါတယ္ ။ ပမာဏ မ်ားၿပီး ေအာက္ခံေဘာင္းဘီစိုမယ္ ။ ယားယံမယ္ ေနာက္ၿပီးအန႔ံလည္းရွိပါတယ္ ။ မိန္းမကိုယ္တစ္ခုလံုး ရဲေနၿပီး အဲဒီ အေပၚမွာ အမည္းေၿပာက္အၿဖဴေၿပာက္ေလးေတြ ေတြ႔ရေလ့ရွိပါတယ္ ။ မႈိစြဲတာေၾကာင့္ မႈမမွန္တဲ့ အၿဖဴဆင္းၿခင္းမွာက်ေတာ့ မိန္းမကိုယ္နံရံမွာ အၿဖဴဖတ္ေလးေတြ ကပ္ေနေလ့ရွိတယ္ ။ အဲဒါကို milk cast လို႔လည္းေခၚပါတယ္ ။ တစ္ဆို႔ဆို႔နဲ႔ေနရခက္တဲ့ လကၡဏာေတြခံစားရေလ့ရွိပါတယ္ ။ Trichomonas vaginitis ဆိုတာေသခ်ာရင္အထက္ကေၿပာသလို ေဆးေသာက္လို႔ရသလို မိန္းမကိုယ္ထဲ ထည့္တဲ့ေဆးေတြ လည္းသံုး လို႔ရပါတယ္ ။ မႈိစြဲလို႔ အၿဖဴဆင္းတာကိုလည္း ထည့္ေဆးစားေဆးေတြသံုးလို႔ရပါတယ္ ။ တိုးတက္လာတဲ့ေဆး ပညာအရေနာက္ပိုင္းမွာ ပိုးစြဲတဲ့ ၃ မ်ိဳးစလံုးအတြက္ အဆင္ေၿပတဲ့ ထည့္ေဆးေတြရွိလာပါတယ္ ။ တစ္ညတစ္ လံုးနဲ႔ ၆ ည ထည့္ေပးရပါတယ္ ။

အမ်ိဳးသမီးငယ္ေလးေတြ ၊ ေက်ာင္းသူေလးေတြအေနနဲ႔ အၿဖဴဆင္းတာနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ဗဟုသုတေတြၿပည့္ ၀ေနဖို႔လို ပါတယ္ ။ တခ်ိဳ႔ဆို စာေမးပြဲေတြလည္းရွိတယ္ ။ အိပ္ေရးေတြပ်က္ၿပီး ေသြးအားနည္း ၿပီးေတာ့ မူမွန္အၿဖဴ ဆင္း တာေတြၿဖစ္တာကို စိတ္ပူစိတ္ညစ္စရာမလိုပါဘူး ။ ေသြးအားၿပန္ၿပည့္ေအာင္ အနားယူၿပီး ပံုမွန္စားေသာက္ လိုက္ရင္ၿပန္ေကာင္းသြားမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ IUCD ေၾကာင့္ၿဖစ္တာဆိုရင္လည္း အဲဒါၿပန္ထုတ္ လိုက္ရင္ေကာင္း သြားပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခုသတိထားရမွာကေတာ့ ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ ပိုး Ganorrhoea ေၾကာင့္ ၿဖစ္တာဆိုရင္ေတာ့ သင့္ေတာ္တဲ့ ပိုးသတ္ေဆး Antibiotic ကိုသံုးဖို႔လိုပါတယ္ ။ ဆရာ၀န္ နဲ႔ၿပဖို႔လိုပါတယ္ ။ မူမွန္အၿဖဴဆင္းတာဟာ ေသြးဆံုးခ်ိန္မတိုင္ခင္အထိ ၾကံဳေတြ႔ေနရဦးမွာပါပဲ ။ မဆင္းရင္ လည္းပိုး၀င္မယ္ ။ ေယာကၤ်ားနဲ႔ အတူေနလို႔မရဘူး ။ ဒါေၾကာင့္ မူမွန္အၿဖဴဆိုတာ စိတ္ပူဖို႔မလို ဘူးဆို တာ သိထားေစခ်င္ပါတယ္ ။ အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔လည္း အမ်ိဳးသမီးစကား၀ိုင္းေတြမွာ အမ်ိဳးသမီး က်န္းမာေရး အေၾကာင္းကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေဆြးေႏြးေၿပာဆိုၾကဖို႔လိုပ့ါတယ္ ။ တခ်ိဳ႔က ဘယ္သူ႔ကိုမွ လည္း မေၿပာပဲ ငါတစ္ေယာက္ တည္းဒီလိုၿဖစ္ေနတာပါလားဆိုၿပီးေတာ့အေတြးေတြ၀င္သြားတတ္ပါတယ္ ။

အမ်ိဳးသမီးေတြသာမက အမ်ိဳးသားေတြေရာ ဒီသေဘာသဘာ၀ ကိုနားလည္ၿပီး မိမိ partner ကိုတန္ဖိုး ထားႏုိင္ ၾက ပါေစ ။ အမ်ိဳးသမီးက်န္းမာေရ းဗဟုသုတေတြ ၿပည့္၀ႏုိင္ၾကပါေစ ။

Ref : Health Education on Reproductive Health ( Prof . Myint Mg Mg )
: Internet

သက္တန္႔ခ်ိဳ

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Read More...

Wednesday, June 8, 2011

ပ်ားရည္၏ ေကာင္းက်ိဳးမ်ား

ပ်ားရည္၏ ေကာင္းက်ိဳးမ်ား




ပ်ားရည္မွာက်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေကာင္းက်ိဳးအခ်က္အလက္ေတြ ေၿမာက္မ်ားစြာ ရွိေနတယ္ဆိုတာကို ကၽြန္ေတာ္ တို႔ ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ ။ သူ႔ရဲ႕ေကာင္းက်ိဳးေတြနဲ႔ သင့္ရဲ႕ လူေနမႈ ဘ၀က်န္းမာေရး မွာ လြန္စြာ အသံုး၀င္ ပါတယ္တဲ့ ။ ပ်ားရည္ရဲ႕ ခ်ိဳၿမတဲ့ အရသာဟာ သင့္ရဲ႕ အရသာ အာရံုခံ အဖုေလးေတြကို လႈံ႕ေဆာ္ေပး ယံုသာ မကပဲ အစာစားခ်င္စိတ္ကိုလည္း ၿဖစ္ေပၚေစပါတယ္ ။ ဒါ့အၿပင္ အစားအစာမ်ား ခ်က္ၿပဳတ္ရာမွာလည္း ေမႊးပ်ံ႕ သင္း ၾကိဳင္ေနေအာင္ အသံုးၿပဳႏုိင္ၿပီး ပ်ားရည္နဲ႔ မုန္႔အမ်ိဳးမ်ိဳး ကို ၿပဳလုပ္စားသံုးႏုိင္ပါေသးတယ္ ။ ကယ္လို ရီ ေၿမာက္မ်ား စြာပါ၀င္ၿပီး လည္ေခ်ာင္းယားယံၿပီး မသက္မသာ ၿဖစ္တာေတြကိုလည္း ဖံုးအုပ္ကာ ကြယ္ေပး ထားႏိုင္ပါတယ္ ။ ယခုဆိုရင္စမ္းသပ္ေလ့လာသူေတြဟာ ပ်ားရည္ရဲ႕ ေဆးပညာဆိုင္ရာ ေကာင္းက်ိဳး (medical benefits ) ေတြကို ရွုေထာင့္ေပါင္းစံုကေန နည္းလမ္းေပါင္းမ်ားစြာနဲ႔ စမ္းသပ္အေၿဖထုတ္ေနၾကၿပီၿဖစ္ပါတယ္ ။

ပ်ားရည္ဟာ သင့္ရဲ႕ အာခံတြင္းထဲမွာ စိတ္ေက်နပ္မႈ ၿဖစ္ေစယံုသာမကပဲ ပိုးသန္႔စင္ေစၿခင္း ( Antiseptic) ၊ ဓါတ္တိုး ဆန္႔က်င္ပစၥည္း (Antioxidant) ၊ ခႏၶာကိုယ္သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေစၿခင္းစတာေတြကို လုပ္ေဆာင္ေပး ပါတယ္ ။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာဆိုရင္လည္း အေရၿပားနဲ႔ အသားအရည္ကို ၀င္းပစိုၿပည္ေစၿပီး ၿခံဳငံုၿပီးၾကည့္ မယ္ဆို ရင္ အနာက်က္ၿမန္ၿခင္း ။မ်က္ခမ္းစပ္ေရာဂါကို ကာကြယ္ေပးႏုိင္ၿခင္းစတဲ့ ဦးေခါင္း ကေန ေၿခေထာက္ အထိ ေက်ာင္းက်ိဳးမ်ားစြာကို ေပးေစပါတယ္ ။ ပ်ားရည္ရဲ႕ အနာက်က္ၿမန္ တဲ့ ေကာင္းက်ိဳး ကို ေရွးႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာကတည္းက အသံုးၿပဳခဲ့ၾကၿပီး အထူးသၿဖင့္ ၿပတ္ရွနာမ်ားမွာ းပိုအသံုး၀င္ပါတယ္ ။ သာမန္ဖ်ား နာမႈနဲ႔ ေရာဂါေတြမွာလည္း ကုသမႈ အၿဖစ္အသံုးၿပဳႏိုင္ၿပီး မ်ိဳးဆက္တစ္ခုမွေန၍ ေနာက္တစ္ခုကို က်န္း မာေရးေကာင္း က်ိဳးေတြကို ဆင့္ကဲေပးေစပါတယ္ ။ UMF Manuka Honey လို႔ေခၚတဲ့ပ်ားရည္ဟာဆိုရင္ ယေန႔ပ်ား ရည္ရဲ႕က်န္းမာေ၇းဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးမႈေတြမွာ အရသာအရွိဆံုး ပ်ားရည္ေဆးအၿဖစ္ ထည့္သြင္းေၿပာ ဆိုေနၾကၿပီၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဒီပ်ားရည္ဟာ ေရာဂါပိုးမႊားေတြကို တိုက္ထုတ္ယံုတင္မကပဲ တစ္ရွူးမ်ား အနာ က်က္ၿမန္ၿခင္းကို ကာကြယ္ေပးၿခင္း ၊ အမာရြတ္ၿဖစ္ၿခင္းႏွင့္ ေရာင္ရမ္းၿခင္းမ်ားကို ေလ်ာ့နည္းေစၿခင္း စတဲ့အခ်က္ေတြ ရရွိပါတယ္ ။ ဒါ့အၿပင္ အစာအိမ္နဲ႔ အူလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါေတြၿဖစ္တဲ့ ၀မ္းသြားၿခင္း ၊ အစာမေၾကၿခင္း ၊ အစာအိမ္အနာမ်ားနဲ႔ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာၿခင္း ( GE) ကိုပါ ကုသဖို႔အတြက္ အသံုးၿပဳနိုင္ပါတယ္ ။

ပ်ားရည္ကို အစားအစာေတြမွာ အသံုးၿပဳၿခင္းနဲ႔ ေကာင္းက်ိဳးေတြကေတာ့ ပ်ားရည္ကို ရရွိတဲပင္ ရင္း နဲ႔ ေနရာေဒသအေပၚ မူတည္ပါတယ္ ။ ပ်ားေတြကေနရရွိတဲ့ပ်ားရည္ကို အသံုးၿပဳၿပီးေတာ့ propolis , royal jelly , beewax ( ပ်ားဖေယာင္း ) စတဲ့ ထုတ္ကုန္ေတြ ထုတ္လုပ္ၿပီး အသက္ရွုမ၀ၿခင္း ၊ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္း ၊ အိပ္မေပ်ာ္ၿခင္း ၊ အဆင္အၿမစ္နာၿခင္း ၊ ၀က္ၿခံနဲ႔ မႈိုပိုး၀င္ၿခင္းစတာေတြမွာပါ အသံုးၿပဳတာေၾကာင့္ ပ်ားရည္ကို ရုိးရာေဆး ( Traditional medicine) အၿဖစ္ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အသံုးၿပဳေနၾကပါၿပီ ။ ဆက္လက္ၿပီး က်န္း မာေရး ဆိုင္ရာေကာင္းက်ိဳးေတြကို အေသးစိတ္ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ ။



၁ ။ Natures's Energy Booster

အရသာ ေကာင္းလြန္းတယ္ဆိုတဲ့ အၿပင္ပ်ားရည္ရဲ႔ေကာင္းက်ိဳးေတြအမ်ားၾကီး ရွိပါေသးတယ္ ။ သဘာ၀ ကစီဓါတ္ ပင္ရင္း ( Natural source of carbohydrate) ၿဖစ္ၿပီး လူေတြရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ ကို ခြန္အားနဲ႔ စြမ္း အင္ေတြကို ေပးေစပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ပ်ားရည္ကို စြမ္းေဆာင္ရည္ၿမင့္မားေစဖို႔ အကူပစၥည္း (Booster) အၿဖစ္အၿပင္ ၾကြက္သားမ်ားေညာင္းညာၿခင္း ၊ ေမာပမ္းႏြမ္းနယ္ၿခင္းေတြကိုလည္း ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္ ။ သဘာ၀ သၾကားအခ်ိဳအရသာဟာ ေလ့က်င့္ခန္းၿပဳလုပ္ၿခင္းောကာင့္ ၿဖစ္ေပၚလာတဲ့ ေမာပန္းၿခင္းေတြကို ကာကြယ္ေပးႏုိင္ ပါတယ္ ။ ပ်ားရည္ထဲမွာပါတဲ့ ဂလူးကို႔စ္ကို ခႏၶာကိုယ္က လွ်င္ၿမန္စြာ စုပ္ယူၿပီး စြမ္းအင္ကိုတိုး တက္ေစပါတယ္ ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ fructose ကိုေတာ့ ေၿဖးညွင္းစြာ စုပ္ယူၿပ့ီး energy ကို ပံုမွန္ပဲေပးေစ ပါတယ္ ။ ေသြးတြင္း သၾကားဓါတ္ကိုလည္း တၿခားသၾကားဓါတ္ မ်ားႏွင့္ယွဥ္လွ်င္ထိမ္း ညွိေပးႏုိင္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ပ်ားရည္ရဲ႕က်န္းမာေရးေကာင္းက်ိဳးေတြကိုသိေစဖိုပအတြက္

- သင္အလုပ္သြားခါနီးတုိင္းပ်ားရည္တစ္ဇြန္းခန္႔ ေသာက္သံုးသြားႏုိင္ပါတယ္ ။
- မနက္ပိုင္းေတြမွာ မၾကည္မလင္ႏိုးထတတ္ၿပီး စြမ္းအားမၿပည့္သလိုခံစားေနရရင္ ပ်ားရည္ ကို ေသာက္ သံုး ၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္ ။
- သင့္ကေလးငယ္ေတြဟာ ပင္ပင္ပန္းပန္းေဆာ့ကစားၿပီး ေက်ာင္းသြားဖို႔ ၿငင္းဆန္ေနပါသလား ။ ပ်ားရည္နဲ႔ sandwiches ကိုၿပင္ဆင္ေပးလိုက္ပါ ။ ဒါဆို တစ္ေန႔လံုး စြမ္းအားၿပည့္ၿပီး လန္းဆန္းတက္ၾကြေနပါလိမ့္မယ္ ။

၂ ။ Immunity System Builder

ပ်ားရည္ရဲ႕ေကာင္းက်ိဳးအမ်ားၾကီးထဲကမွ အဖိုးတန္တဲ့အရာတစ္ခုကေတာ့ immune system booster အၿဖစ္ေဆာင္ရြက္ေပးၿခင္းပါပဲ ။ ပ်ားရည္ရဲ႕ ဓါတ္တိုးဆန္႔က်င္ဂုဏ္သတၱိနဲ႔ ဘတ္တီးရီးယားပိုးမႊားေတြကို သတ္ႏိုင္ တဲ့ အစြမ္းက အစာအိမ္နဲ႔အူလမ္းေၾကာင္းကို တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစၿပီး သင့္ကို က်န္းမာေပ်ာ္ ရြင္ေစႏုိင္ ပါတယ္ ။ ၿပင္ပပိုးမႊားေတြကို တိုက္ထုတ္ႏိုင္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ မနက္စာမစားခင္ေလးမွာ ပ်ားရည္ တစ္ဇြန္းနဲ႔ lemon တစ္ဇြန္းေလာက္နဲ႔ ေရာၿပီး ေရေႏြးေႏြးနဲ႔ ေဖ်ာ္စပ္ေသာက္သံုးၿခင္းအားၿဖင့္ ပ်ားရည္ ရဲ႕ေကာင္းက်ိဳးေတြကို သိႏိုင္ပါတယ္ ။

၃ ။ Honey is Anti-Cancer !!

ပ်ားရည္ဟာ ကင္ဆာကို ကာကြယ္ေပးႏုိင္သလား ဆိုတာ မေသခ်ာေပမယ့္ လူအမ်ားစုကေတာ့ ပ်ားရည္ရဲ႕ ကင္ဆာ ကာကြယ္ၿခင္း ( Carcinogen preventing) နဲ႔ ကင္ဆာကာကြယ္ၿခင္းဂုဏ္သတၱိ ( Anti-tumour properties) ေတြကို စူးစမ္းေလ့လာေနၾကဆဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

၄ ။ အိမ္တြင္းအသံုး၀င္မႈမ်ား

- မီးေလာင္နာႏွင့္ ၿပတ္ရွနာမ်ား

ေရွးႏွစ္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက ပ်ားရည္ကို အိမ္တြင္းသံုးေဆး ၀ါးတစ္လက္အၿဖစ္ မ်ားစြာ ေသာ ေရာ ဂါေတြနဲ႔ yeast ပိုး၀င္ၿခင္းေတြမွာ သံုးလာခဲ့ၾကပါတယ္ ။ အဆစ္အၿမစ္နာၿခင္း မွာလည္းအသံုး ၀င္ၿပီး သူ႔ရဲ႕ ပိုးသတ္ႏုိင္တဲ့စြမ္းရည္ေၾကာင့္ အခ်ိဳ႔ေသာ ဘတ္တီးရီးယားေတြရဲ႕ၾကီးထြားႏိုင္မႈ ကို တားဆီးေပးၿပီး အနာသန္႔ ရွင္းေစၿခင္းနဲ႔ ပိုးမ၀င္ၿခင္းကို ၿဖစ္ေစပါတယ္ ။ အေရးေပၚ သဘာ၀ ေဆးစြမ္းတစ္လက္အေနနဲ႔လည္း ၿပည္တည္နာမ်ား ၊ အပူေလာင္ၿခင္း ၊ ဓါးရွၿခင္း ကို လည္းသက္သာေစပါတယ္ ။ပ်ားရည္ဟာ ေလထဲက စြတ္စိုထိုင္း မႈိုင္းမႈကို စုပ္ယူႏုိင္စြမ္းရွိၿပီး အနာက်က္ၿခင္းကို အားေပးပါတယ္ ။ ေရာင္ရမ္း နာက်င္မႈမ်ား ကိုလည္း ေလ်ာ့နည္းေစၿပီး အမာရြတ္တည္ၿခင္းကို နည္းေစပါတယ္ ။ Anitbacterial property မ်ားစြာပါ၀င္တဲ့ UMF Manuka ကုိ wound dressing အတြက္ အသံုးမ်ားၾကပါ့တယ္ ။

-အရက္ေသာက္သူမ်ားအတြက္
သင္ဟာ တခါတရံမွာ အမ်ားၾကီး ေသာက္မိတယ္ဆိုရင္ ပ်ား၇ည္ကို သံုးစြဲၾကည့္ပါ ။ ပ်ားရည္ဟာ အစာအိမ္ကို သိမ္ေမြ႔ေစၿပီး fructose ပါ၀င္တဲ့အတြက္ အသည္းကေန အရက္ကို oxidation ၿဖစ္ေစတဲ့အရွိန္ကို ၿမင့္တက္ေစပါတယ္ ။ ဒါကို sobering agent လို႔လည္းေခၚပါတယ္ ။ လိေမၼာ္ရည္ 80ml မွာ ပ်ားရည္ 15ml ႏွင့္ ဒိန္ခ်ဥ္ 70ml ေရာစပ္ ေမႊေႏွာက္ကာ အရက္နာက်ၿခင္းကို ေၿဖေပးႏိုင္ပါတယ္ ။

-ေခ်ာင္းဆိုး အာသီးေရာင္ၿခင္း
အာသီးေရာင္ေခ်ာင္းဆိုးၿခင္းကိုလည္း ပ်ားရည္က ႏိုင္ေစပါတယ္ ။ Professional singer ေတြဟာ sore throats ကိုကာ ကြယ္ေပးႏုိင္ဖို႔အတြက္ သီခ်င္းမဆိုခင္မွာ ပ်ား၇ည္ကို ေသာက္သံုးေလ့ရွိၾကပါတယ္ ။ တ ရုတ္ေတြ ကေတာ့ အပူမ်ားရင္အာသီးေရာင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကၿပီး ပ်ားရည္ကို ေသာက္သံုးၾကပါတယ္ ။ ပ်ားရည္ႏွစ္ ဇြန္းခန္႔နဲ႔ lemon ေလးဇြန္း ကိုေရာစပ္ ဆားအနည္းငယ္ထည့္ၿပီး အာသီးေရာင္ေန စဥ္အ တြင္း ေသာက္ သံုးၾကည့္ပါ ။

- အိပ္မေပ်ာ္ၿခင္း
သင္အိပ္မေပ်ာ္ဘူးလား ။ ႏို႔နဲ႔ပ်ားရည္ကို ေသာက္သံုးၾကည့္ပါ ။ ႏို႔ပူပူေလး တစ္ခြက္ကို ပ်ားရည္တစ္ ဇြန္းခန္႔ေရာ စပ္ၿပီး အေအးခံေသာက္သံုးပါက ႏွစ္ၿခိဳက္စြာ အိပ္ေပ်ာ္ေစပါတယ္ ။

Ref : Internet ( Benefits of honey )

သက္တန္႔ခ်ိဳ
စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Read More...

Thursday, May 26, 2011

ကေလးမ်ားတြင္ အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္း

ကေလးမ်ားတြင္ အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္း




ကေလးေတြၾကီးထြားခ်ိန္ေရာက္ၿပီဆိုရင္ သူတို႔ေကာင္းမြန္စြာၾကီးထြားၿခင္းရွိမရွိ ဆံုးၿဖတ္ႏိုင္တဲ့အဓိက အခ်က္ ကေတာ့ အစာစားခ်င္စိတ္လို႔ေခၚတဲ့ Appetite ကို ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ၿခင္းပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ ကေလးေတြဟာ သူတို႔ေရာက္ရွိေနတဲ့ အသက္အရြယ္အလိုက္ ပံုမွန္ၾကီးထြားၿခင္းရွိမရွိ ၊ ဒါမွမဟုတ္ အသက္အရြယ္နဲ႔ ပံုမွန္ၾကီး ထြားမႈမွာ တစ္ခုခု မွားယြင္းေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ appetite ကို ေလ့လာဆန္းစစ္ဖို႔လိုေနပါၿပီ ။ ကေလးေတြဟာ လႈပ္လႈပ္ရွားရွားရွိေနတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔မွာ ပံုမွန္အစာစားခ်င္စိတ္ good appetite ရွိေနၿပီး အဲဒီအ ခ်ိန္မွာ သူတို႔ဟာ ပိုမိုစား၀င္ၿပီး လိုအပ္တဲ့အာဟာရနဲ႔ စြမ္းအင္ေတြကို ရရွိပါတယ္ ။ ဒါဟာ ကေလးငယ္ေတြကို ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ ကူညီေပးယံုသာမကပဲ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ( Psychological growth) ကိုပါ ကူညီေထာက္ပံ့ေပးပါတယ္ ။ ကေလးငယ္ေတြမွာ အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္းဟာ စိုးရိမ္ ပူ ပန္စရာေကာင္းတဲ့အခ်က္အၿဖစ္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရပါမယ္ ။ ဒါဟာကေလးရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္နဲ႔ ပတ္ သတ္ၿပီး မူမမွန္ဘူးဆိုတာ အခ်က္ေပးေနတာၿဖစ္ၿပီး ဘာေၾကာင့္အစားအေသာက္ပ်က္ရသလဲ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္း ၿပ ခ်က္ရွိပါတယ္ ။ ဒီအေၿခအေနကို ေစာေစာ သိႏုိင္ဖို႔လည္းလိုအပ္ၿပီး အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္းဟာ ဘယ္လို အေၿခအေနမ်ိဳးေတြကို ဦးတည္သလဲဆိုတာကိုလည္း နားလည္ဖို႔လိုပါတယ္ ။

အစားအေသာက္ပံုမွန္စားခ်င္စိတ္ရွိအေအာင္လုပ္ေဆာင္ေပးတဲ့စနစ္ဟာ ရွုပ္ေထြးတဲ့ၿဖစ္စဥ္တစ္ခုၿဖစ္ၿပီး အဲဒီ မွာ အစာ အိမ္ႏွင့္အူလမ္းေၾကာင္း ၊ adipose တစ္ရွူးမ်ား ၊ ဦးေႏွာက္ ၊ ေဟာ္မုန္းေတြနဲ႔ အာရံုေၾကာ စနစ္ေတြ ပါ၀င္ပတ္သတ္မႈရွိပါတယ္ ။ Appetite Control Systme ( ACS) ဟာ ဦးေႏွာက္ထဲမွာရွိၿပီး အစာစားခ်င္ စိတ္ ၊ အစာစားတဲ့အေလ့အထနဲ႔ ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို ထိမ္းခ်ဳပ္ေပးပါတယ္ ။ ACS ဟာ ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၊ အပူခ်ိန္ ၊ လႈပ္ရွားမႈ ၊ ရာသီဥတု ၊ မိန္းမေတြမွာ မ်ိဳးပြားစက္၀န္း ၊ အစားအေသာက္ရရွိႏိုင္မႈ ၊ သံုးစြဲမယ့္ စြမ္းအင္ပ မာဏနဲ႔ အစာဘယ္ေလာက္စားရမယ္ ဘယ္အခ်ိန္စားရမယ္စတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို စုစည္း လုပ္ေဆာင္ ပါတယ္ ။

ကေလးငယ္ေတြ ဘာေၾကာင့္အစားအေသာက္ပ်က္သလဲ ?

ကေလးငယ္ေတြမွာ အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္းကို ဂရုတစိုက္ screen လုပ္ဖို႔လိုအပ္ၿပီး အကယ္၍ ကေလးငယ္ တစ္ေယာက္ဟာ အစားအေသာက္ပ်က္ၿပီဆိုရင္ မူမမွန္တဲ့ လကၡဏာအၿဖစ္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားရ ပါမယ္ ။

၁ ။ Influenza ( တုပ္ေကြး )

အၿဖစ္မ်ားတဲ့ တုပ္ေကြးဖ်ားနာၿခင္းဟာ ကေလးငယ္ေတြကို အစားအေသာက္ပ်က္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္း တစ္ရပ္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ Flu လို႔ေခၚတဲ့ တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္စ္ ၀င္ၿပီဆိုရင္ေတာပ့ ကိုယ္ပူခ်ိန္တက္ၿပီး ဖ်ားနာၿခင္း ၊ ႏွာရည္ ယိုၿခင္း ၊ ေခါင္းမူးၿခင္းနဲ႔ ပါးစပ္ထဲမွာ ခံတြင္းမေတြ႔ၿခင္းစတဲ့ လကၡဏာေတြ ခံစားရပါမယ္ ။ အဲဒီအခ်ိန္ အေတာအတြင္းမွာ ခႏၶာကိုယ္က ဘတ္တီးရီးယား ၾကီးထြားမႈကို တန္ၿပန္တိုက္ခုိက္ဖို႔ ၾကိဳးစားေနၿပီး ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ပံုမွန္လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို ၿပန္ရဖို႔ ၾကိဳးစားပါတယ္ ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာပဲ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ energy level ဟာနိမ့္က်ေနၿပီး ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာလည္း ေကာင္းမြန္စြာ ပံုမွန္မလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေသးပါဘူး ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာပဲ အစာေခ် စနစ္ ဟာ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့အတြက္ အစားအေသာက္ပ်က္လာၿခင္း ( Loss of appetite) ကို ခံစား ရပါတယ္ ။

“ ဒါေၾကာင့္ ကေလးတစ္ေယာက္ ရုတ္တရက္ အစားအေသာက္ပ်က္ၿပီးဆိုရင္ သူ႔ရဲ႕ကိုယ္ အပူခ်ိန္ကို စမ္းၾကည့္ဖို႔ မေမ့ပါနဲ႔ ”



၂ ။ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္း ( Constipation)

ကေလးငယ္ေတြကို အစားအေသာက္ပ်က္ေစတဲ့ ေနာက္အေၾကာင္းတစ္ခုကေတာ့ ၀မ္းခ်ဳပ္ၿခင္းပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ ၀မ္းခ်ဳပ္တဲ့အခါ ပံုမွန္ bowel movement ေတြကို တားဆီးေပးထားၿပီး ဗိုက္ထဲမွာ ေလေတြနဲ႔ ၿပည့္ေနသလို ခံစားေန ရေလ့ရွိတယ္ ။ ဒီလို bowel movement ေတြမေကာင္းတဲ့အခါ စနစ္တစ္ခုလံုးကို သက္ေရာက္ေစေလ့ ရွိၿပီး အစားအေသာက္ကို ပ်က္ေစပါတယ္ ။

၃ ။ အစာ စားခ်ိန္ၾကားတြင္ သေရစာမ်ားစားၿခင္း

အထူးသၿဖင့္ငယ္ရြယ္တဲ့ကေလးေတြဟာ သေရစာကို ႏွစ္ၿခိဳက္စြာ စားသံုးေလ့ရွိၾကပါတယ္ ။ ထမင္းစားပြဲေပၚမွာ သူတို႔ စိတ္၀င္စားတဲ့အရာ ရွာမေတြ႔ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဒါဟာ အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္းကို ဦးတည္ေနပါၿပီ ။ Junk Food လို႔ေခၚတဲ့ ဗိုက္ၿပည့္ေစတဲ့သေရစာေတြနဲ႔ စိတ္၀င္စားဖြယ္ေကာင္းေအာင္ထုပ္ပိုးထားတဲ့ snack ေတြ ဟာ လည္း ထမင္းစားခ်ိန္မတိုင္ခင္စားမိရင္လည္း ဗိုက္ၿပည့္ေနေစၿပီး အက်ိဳးမရွိပါဘူး ။ ဒီလိုစားထားမိရင္ ထမင္းစား ခ်ိန္ေရာက္တဲ့အခါ အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္းကို ခံစားရေလ့ရွိပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ကေလးေတြကို ထမင္းေကၽြး တဲ့အခါ သူတို႔စိတ္၀င္စားတဲ့အရာေလးေတြ သူတို႔ စားခ်င္မယ့္အရာေလးေတြကို ပံုစံတစ္ မ်ိဳးနဲ႕႔ ေကၽြး ဖို႔လိုအပ္ပါေသးတယ္ ။

၄ ။ ဖိအားႏွင့္ စိတ္ဖိစီးမႈ

အေရးၾကီးတဲံ့ အစည္းအေ၀းတစ္ခု အေရးၾကီးတဲ့ meeting တစ္ခုရွိေနၿပီဆိုရင္ စိတ္ေတြတင္းၾကပ္ၿပီး သင္ေရာ အစားအေသာက္ ပ်က္တယ္လို႔ ခံစားမိပါသလား ။ အတူတူပါပဲ ။ ကေလးေတြမွာလည္း ဖိအားေတြ စိတ္ဖိစီး မႈေတြၾကံဳ လာရၿပီဆိုရင္ ခႏၶာကိုယ္က အႏၱရာယ္ရွိေစတဲ့ ဓါတုပစၥည္းေတြကို ထုတ္လႊတ္ေပးၿပီး အစာစားခ်င္ စိတ္ကို ထိမ္းခ်ဳပ္လုိက္ပါတယ္ ။ ကေလးတစ္ေယာက္ဟာ ၿငိမ္သက္ေနၿပီဒါမွမဟုတ္ အထီးက်န္ေနၿပီဆိုရင္ ၊ ေက်ာင္း သြားဖို႔ ၿငင္းဆန္ေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဒီအခ်က္ေတြကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။ သူတို႔ ကို ေႏြးေထြး စြာ ဆက္ဆံဖို႔လိုအပ္ၿပီး ေက်ာင္းမွာ ဒါမွမဟုတ္ အိမ္မွာ ဘာၿပႆနာေတြရွိလည္းဆိုတာကို ကူညီေၿဖ ရွင္းေပးရမွာၿဖစ္ပါတယ္ ။

၅ ။ အၿခားအေၾကာင္းအရာမ်ား

ငယ္ရြယ္တဲ့ကေလးေတြသာမက အသက္အနည္းငယ္ၾကီးတဲ့ လူငယ္ေတြနဲ႔ လူၾကီးေတြမွာလည္း အစား အေသာက္ ပ်က္ၿခင္းေတြကို ၿဖစ္ေစတဲ့ အၿခားအေၾကာင္းၿပခ်က္မ်ားစြာ ရွိပါေသးတယ္ ။ အဲဒါေတြကေတာ့

- အူထဲတြင္ သံေကာင္တုပ္ေကာင္မ်ား ရွိၿခင္း
- Bulemia ေရာဂါ
-စိတ္က်ေရာဂါ
-ေဆး၀ါးမ်ား ( ပိုးသတ္ေဆးမ်ား ၊ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား ၊ ကင္ဆာေဆးမ်ား ၊ ဗိုင္းရပ္ကုသေဆးမ်ား ၊ ႏွလံုးေဆးမ်ား ၊ ကိုဒင္း ၊ ေမာ္ဖင္း စသည္)
-ထမင္းစားခ်ိန္ မမွန္ၿခင္း
-အလြန္အမင္းဂိမ္းေဆာ့ၿခင္း
-အလြန္အမင္းတီဗီၾကည့္ၿခင္း စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဘာေၾကာင့္ကေလးေတြ အစားအေသာက္ပ်က္ရသလဲဆိုတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းၿပခ်က္ေတြရွိပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးေတြကိ မိဘေတြအေနနဲ႔ ေသခ်ာဂရုတစိုက္နဲ႔ ရုပ္က်န္းမာေ၇းသာမက စိတ္က်န္းမာေရးကို အေလးထား ၿပီး Care လုပ္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္ ။ အကယ္၍ လိုအပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ Appetite stimulant လို႔ေခၚတဲ့ အစာစား ခ်င္စိတ္ကို လႈံ႕ေဆာ္ေပးတဲ့ ေဆးေတြ တိုက္ေကၽြးႏုိင္ပါတယ္ ။

Ref : Internet ( Loss of appetite in children)

သက္တန္႔ခ်ိဳ

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Read More...

Saturday, April 30, 2011

ေသြးကင္ဆာအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာမ်ား

ေသြးကင္ဆာအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာမ်ား



Leukaemias ( လူကီးမီးယား) ကို ေသြးကင္ဆာအၿဖစ္ လူသိမ်ားၾကပါတယ္ ။ လူကီးမီးယားဆိုတာ ရိုးတြင္းခ်ဥ္ ဆီေတြ ကို ထုတ္လုပ္တဲ့ Haematopoietic stem cell ဌာနမွာ ၿဖစ္ပြားတဲ့ ကင္ဆာေရာဂါ တစ္မ်ိဳး (Malignant disorder ) ၿဖစ္ပါတယ္ ။ လူကီးမီးယား ၿဖစ္ၿပီဆိုရင္ Bone Marrow လို႔ေခၚတဲ့ ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီထဲမွာ (သို႔မဟုတ္) Peripheral Blood ထဲမွာ ေသြးၿဖဴဥဆဲလ္ အေရအတြက္ေတြၿမင့္တက္လာပါတယ္ ။ လူကီးမီးယား ၿဖစ္ပြားတဲ့ၿဖစ္ စဥ္ဟာ သူ႔ရဲ႕အမ်ိဳးအစားေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ရက္အနည္းငယ္ (သို႔) ရက္သတၱပတ္အနည္းငယ္ (သို႔) ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ထိေအာင္ၾကာၿမင့္ႏိုင္ပါတယ္ ။ ေသြးကင္ဆာပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးရဲ႕ ၿဖစ္ပြားမႈႏွုန္းဟာ ႏွစ္စဥ္ လူတစ္သိန္းမွာ ၁၀ ေယာက္ေလာက္ၿဖစ္ပြားေလ့ရွိၿပီး အဲဒီထဲက တစ္၀က္ခန္႔က လူကီးမီးယားပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ မိန္းမေတြ ထက္ ေယာကၤ်ားေတြက ပိုအၿဖစ္မ်ားႏုိင္ၿပီး အခ်ိဳးအေနနဲ႔ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ Acute leukaemia မွာ ၃း၂ ရွိၿပီး နာတာရွည္ Chronic Lymphocytic Leukaemia မွာ ၂း၁ ရွိပါတယ္ ။ ပထ၀ီေၿမၿပင္အေနအထားအရေတာ့ တရုတ္ ၊ တရုတ္ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေသာ မ်ိဳးႏြယ္မ်ားမွာ Chronic lymphocytic leukaemia အၿဖစ္မ်ားပါတယ္ ။ Acute Leukaemia ကိုေတာ့ အသက္ အသက္အရြယ္မ်ိဳးစံုမွာ ေတြ႔ရေလ့ရွိပါတယ္ ။ Acute Lymphocytic Leukaemia ဟာ အသက္ တစ္ႏွစ္ကေန ငါးႏွစ္အတြင္းမွာ အမ်ားဆံုးၿဖစ္ပါတယ္ ။ Acute Myeloid Leukaemia ပံုစံ မ်ိဳးစံု ကေတာ့ ငယ္ရြယ္ခ်ိန္အၿဖစ္နည္းၿပီး အလယ္အလတ္ပိုင္းနဲ႔ အသက္အရြယ္ၾကီးသူေတြမွာ ၿဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္ ။

ေသြးကင္ဆာ ဘာေၾကာင့္ၿဖစ္သလဲ ?



လူနာအမ်ားစုမွာ ေသြးကင္ဆာကိုၿဖစ္ပြားေစတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကို မသိရွိရပါဘူး ။ ဒါေပမယ့္လည္း လူကီးမီး ယားၿဖစ္စဥ္နဲ႔ ပါ၀င္ပတ္သတ္ဆက္ႏြယ္မႈရွိေနပါတယ္ ။

၁ ။ ဓါတ္ေရာင္ၿခင္သင့္ၿခင္း (Ionising radiation)

ဂ်ပန္ႏို္င္ငံရွိ ၿမိဳ႕ေတာ္ေတြမွာ Atomic bombing ( အႏုၿမဴေရာင္ၿခည္သင့္ ) ေၾကာင့္ Myeloid Leukaemia ေတြ လြန္စြာၿမင့္မား လာခဲ့ပါတယ္ ။ ခါးရိုးဆစ္နာၿခင္း ( Ankylosing spondylitis ) အား ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ေပးၿပီးေသာ အခါ နဲ႔ ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ ကေလးငယ္အား ဓါတ္မွန္ရိုက္ၿခင္း ( Diagnostic X-Rays ) တို႔ေၾကာင့္ လူကီးမီး ယား ၿဖစ္ပြားမႈ ၿမင့္တက္လာပါတယ္ ။

၂ ။ အဆိပ္အေတာက္ၿဖစ္ေစေသာ ေဆး၀ါးမ်ား ( Cytotoxic drugs)

ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ cytotoxic drugs ေတြသံုးစြဲၿခင္း အားၿဖင့္ Myeloid Leukaemia ကိုၿဖစ္ေစပါတယ္ ။ စက္ရံုေတြ မွာ benzene ကိုထိေတြ႔ၿခင္းေၾကာင့္လည္း ၿဖစ္ေစပါတယ္ ။

၃ ။ ဗိုင္းရပ္စ္မ်ား ( Retroviruses)

ေၾကာင္ေတြမွာၿဖစ္ေစတဲ့ လူကီးမီးယားအားၿဖစ္ပြားေစေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ဆင္တူသည့္ retroviruses ဟာ ရွားပါးေသာ T-cell leukaemia/ Lymphoma နဲ႔ ဆက္ႏြယ္မႈရွိေနပါတယ္ ။

၄ ။ မ်ိဳးရိုးဗီဇ ( Genetic)

ေသြးကင္ဆာရွိတဲ့ အမႊာ ေတြကေန ေသြးကင္ဆာ ၿဖစ္ပြားမႈႏွုန္း ၿမင့္မားေလ့ရွိတယ္ ။ Down's Syndrome နဲ႔အ ၿခားေသာ မ်ိဳးဗီဇ ေရာဂါေတြမွာလည္း ၿဖစ္ပြားမႈႏွုန္းၿမင့္မားေလ့ရွိပါတယ္ ။

၅ ။ ခုခံအားစနစ္ (Immunological )

လတ္တေလာ ေသြးကင္ဆာ (Acute Leukaemia ) ဟာ primitive stem cells ေတြကိုပြားမ်ားေစၿပီး blasts ေတြ ကို စုပံုေစပါတယ္ ။ အထူးသၿဖင့္ ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီထဲမွာ blasts ေတြ စုပံုလာတဲ့အတြက္ ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီ ပ်က္ဆီးၿခင္း ( bone marrow failure ) ကိုၿဖစ္ေစပါတယ္ ။ လူကီးမီးယားကို အဓိကအားၿဖင့္ အုပ္စုေလး စုခြဲၿခားႏိုင္ ပါတယ္ ။ အဲဒါေတြကေတာ့

-Acute Lymphoblastic Leukaemia ( ALL )
-Acute Myeloid Leukaemia ( AML )
-Chronic Lymphocytic Leukaemia ( CLL )
-Chronic Myeloid Leukaemia (CML ) စသည္တို႔ ၿဖစ္ပါတယ္ ။ လူကီးမီးယားလို႔ သံသယရွိၿပီ ဆိုရင္ ေသြးၿဖဴဥ အရည္အတြက္ ၿမင့္မားလာၿပီး ေသြးဆဲလ္အရည္အတြက္ မူမမွန္ၿခင္းကေနစတင္ပါတယ္ ။

လူကီးမီးယားလို႔ ဘယ္လုိသိရွိႏုိင္မလဲ ?



လူကီးမီးယားကို ေရာဂါအမည္သတ္မွတ္ဖို႔ ( Diagnosis ) လုပ္ဖို႔ဆိုရင္ ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီကို စစ္ေဆးရပါမယ္ ။ အဲဒီမွာ မူမ မွန္ဆဲလ္ေတြရဲ႕ Morphology ကိုစမ္းသပ္ၿခင္း ၊ Cell surface markers ( immunophenotyping ) အား စစ္ေဆးၿခင္း ၊ မူမမွန္ ( Clone-specific chromosone ) နဲ႔ ေမာ္လီက်ဴးေတြေၿပာင္းလဲၿခင္းတုိ႔ ပါ၀င္ပါတယ္ ။ ဒါဟာ တိက်တဲ့ ေရာဂါအမည္သတ္မွတ္ၿခင္းကို ေပးယံုသာမကပဲ တန္ဖိုးရွိတဲ့ ေရာဂါေကာင္းက်ိဳးခန္႔မွန္းခ်က္ ( Valuable prognostic infromation) ကိုလည္းေပးေစပါတယ္ ။

လူကီးမီယားရဲ႕ လကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ ?

လူကီးမီးယား ဆဲလ္ အေရအတြက္ ၿမင့္မားလာၿခင္းနဲ႔ သင့္ရဲ႕ ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီက ပံုမွန္ ေသြးဆဲလ္ေတြကို မထုတ္ လုပ္ႏုိင္ၿခင္းကေန လူကီးမီးယားရဲ႕ လကၡဏာေတြက စတင္ပါတယ္ ။ Acute leukaemia ေတြၿဖစ္တဲ့ (AML , ALL ) မွာဆိုရင္ ပံုမွန္ ေသြးၿဖဴဥဆဲလ္ေတြနဲသြားၿပီး Neutropenia ဆိုတဲ့အေၿခအေနတစ္ခုကို ၿဖစ္ေစပါတယ္ ။ ေမာ ပန္းလြယ္ၿပီး ၿဖဴေဖ်ာ့လာမယ္ ။ အသက္ရွူရတာလည္း ခက္လဲပင္ပန္းလာမယ္ ။ Platelets လို႔ေခၚတဲ့ ေသြးခဲေစတဲ့ အရာေတြနဲသြားရင္ေတာ့ Thrombocytopenia လို႔ေခၚတဲ့ ေသြးမခဲတဲ့ အေၿခအေန တစ္ ခုၿဖစ္ႏုိင္ၿပီး ေသြးထြက္ၿခင္း ၊ ေသြးမတိတ္ၿခင္း လကၡဏာေတြ ခံစားရပါမယ္ ။ ေသြးေၿခဥၿခင္းနဲ႔ သင့္ရဲ႕ အေရ ၿပားေပၚ မွာ ခရမ္းေရာင္ သို႔မဟုတ္ အနီစက္ေလးေတြ ေတြ႔လာပါမယ္ ။ ေယဘူယ် လကၡဏာေတြကေတာ့
- အဖ်ားတက္ၿခင္း
- ပိန္ခ်ံဳးၿခင္း
- ကိုယ္လက္မအီမသာၿဖစ္ၿခင္း
- လည္ေခ်ာင္းနာၿခင္း
- သြားဖံုးေရာင္ၿခင္း
- ညဖက္တြင္ေခၽြးေစးမ်ားထြက္ၿခင္း
- ေခါင္းကိုက္ၿခင္း ၊ အန္ၿခင္း
- အၿမင္အာရံု ခ်ိဳ႔တဲ့ၿခင္း ၿပႆနာမ်ား
- အရိုးႏွင့္ အဆစ္အၿမစ္နာၿခင္း
- Lymph nodes မ်ားတြင္ နာက်င္မႈမရွိပဲ ေရာင္ရမ္းၿခင္း စသည္တို႔ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

Chronic leukaemia ရဲ႕ အစပိုင္းအဆင့္မ်ားမွာေတာ့ Leukaemic cells ေတြဟာ ပံုမွန္အေၿခအေနရွိၿပီး ဘာ လကၡဏာမွ ၿပေလ့မရွိပါဘူး ။ လကၡဏာၿပၿပီဆိုရင္လည္း အနည္းငယ္မွ် သာၿဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ တၿဖည္းၿဖည္း နဲ႔ ဆိုးလာပါတယ္ ။ Chronic Leukaemia ရဲ႕ ေယဘူယ်လကၡဏာေတြကေတာ့

- ေမာပန္းလြယ္ၿခင္း
- ကိုယ္လက္မအီမသာၿဖစ္ၿခင္း
- အစားအေသာက္ပ်က္ၿခင္း
- ပိန္ခ်ံဳးၿခင္း
- ညဖက္တြင္ေခၽြးေစးမ်ားထြက္ၿခင္း
- Lymph nodes မ်ားတြင္ နာက်င္မႈမရွိပဲ ေရာင္ရမ္းၿခင္း စသည္တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္လည္း အထက္ပါ လကၡဏာေတြ ရွိတိုင္းလည္း လူကီးမီးယားမဟုတ္ပါဘူး ။ တၿခားၿပႆနာေတြၿဖစ္တဲ့ ပိုး၀င္ၿခင္းနဲ႔ ဖ်ားနာ တုပ္ေကြး ေတြလည္း ၿဖစ္ႏုိင္ပါတယ္ ။ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈေတြ ၿပဳလုပ္ၿပီးမွသာ ေရာဂါအမည္ သတ္မွတ္ႏိုင္ မွာၿဖစ္ပါတယ္ ။

Ref - Davidson's Principle and Practice of Medicine ( 20th Edition)
- http://www.cancer.ca/

www.thettantvillage.com
သက္တန္႔ခ်ိဳ

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

Read More...