3D Fund will use 21 million dollar in 2007-08

၂၁၊ ၈၊ ၂၀၀၇

သရီးဒီဖန္ ၂၀၀၇-၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ေဒၚလာ ၂၁ သန္းသံုးမည္

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ခုခံက်ေရာဂါ၊ တီဘီေရာဂါ ႏွင့္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ တို႔ကို တိုက္ဖ်က္ရန္ ၾသစေတးလ် ႏွင့္ ဥပေရာပသမဂၢ (European Union) အဖြဲ႔၀င္ ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ အဂၤလန္၊ နယ္သာလန္၊ ေနာ္ေ၀း၊ ဆြီဒင္ တို႔က 3DFund (Three Diseases Fund) ေခၚ ရန္ပံုေငြ တစ္ရပ္ကို ထူေထာင္ခဲ့ေလသည္။ စီမံကိန္း သက္တမ္း ၅ ႏွစ္အတြက္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ သန္းေပါင္း ၁၀၀ ခန္႔ကို သံုးစြဲသြားမည္ဟု ဆိုေလသည္။ အဆိုပါ ရန္ပံုေငြသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ လတ္တေလာ ရရွိေနေသာ လူမႈကူညီေရး အေထာက္အပံ့မ်ားအနက္ အမ်ားဆံုးဟု ဆိုႏိုင္ေပမည္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာတြင္စတင္ေသာ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြက္ ကုလသမဂၢလက္ေအာက္ခံအဖြဲ႔မ်ား၊ အန္ဂ်ီအိုမ်ား စုစုေပါင္း ၂၅ ဖြဲ႔ကို အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၁ သန္းေက်ာ္ ေထာက္ပံ့သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း 3DFund ၀က္ဆိုက္ တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

စာကိုး
Funding Round 1, Three Diseases Fund, retrieved from http://www.3dfund.org/funding.html on August 21, 2007.

Read More...

Collapse...

The Request

ျမန္မာလူမ်ိဳး ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားသည္ ကမာၻအႏွံ႔ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရင္း လူ႔အသက္ေပါင္းမ်ားစြာကို ကယ္တင္လ်က္ ရွိၾကသည္။ ထို႔အတူ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းတြင္လည္း ေရာက္ရာေနရာမွ က်ရာတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနေသာ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားလည္း ရွိေပေသးသည္။ သို႔ရာတြင္ ဤအုပ္စု ႏွစ္ခုမွာ ေတြ႔ဆံုခဲလွသည္။ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္မႈမ်ား မရွိသေလာက္ရွားကာ မိမိတို႔၏ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားကို လက္ဆင့္ကမ္းႏိုင္မႈတြင္ အားနည္းလွေပသည္။ ႏွေမ်ာစရာ ေကာင္းလွပါတကား။

ယေန႔ေခတ္သည္ကား အင္တာနက္ေခတ္ပင္ ျဖစ္ကာ သမားရိုးက် ဆက္သြယ္ေရး နည္းလမ္းမ်ား ျဖစ္ေသာ သတင္းစာ၊ ေရဒီယို ႏွင့္ ရုပ္ျမင္သံၾကားတို႔သည္ ဘေလာက္ ေခၚ အင္တာနက္စာေစာင္မ်ားကို မယွဥ္ႏိုင္ ျဖစ္လာရသည္။ သတင္းဦး သတင္းထူးမ်ားမွာ ဘေလာက္မ်ားတြင္ သာေတြ႔ရၿပီး သတင္းစာ၊ ေရဒီယို ႏွင့္ ရုပ္ျမင္သံၾကားတို႔က ေနာက္မွ ေန၍ အေျပးအလႊား လိုက္ေနၾကရသည္။

ထိုကဲ့သို႔ ျမန္ဆန္အသံုး၀င္လွေသာ ဆက္သြယ္နည္းကို အသံုးခ်၍ အထက္ပါ အုပ္စု ႏွစ္ခုကို ေပါင္းကူးဆက္သြယ္ေပးလိုသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႀကံဳေတြ႔ေနရေသာ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ျပႆနာမ်ားကို ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္ အေျဖရွာေစလိုသည္။ ႏိုင္ငံတကာတြင္ ရွာေဖြေတြ႔ရွိလာေသာ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ပညာ နည္းနာသစ္မ်ားကို ေ၀မွ်ၾကေစလိုသည္။ လူမ်ားႏိုင္သမွ် မ်ားမ်ားကို ပါ၀င္လာေစႏိုင္ရန္အတြက္ ျမန္မာစာ ကို အဓိက ဘာသာစကား အေနျဖင့္ထားၿပီး ေဆြးေႏြးသြားမည္ျဖစ္ၿပီး ရံဖန္ရံခါ အဂၤလိပ္ဘာသာ ျဖင့္ေဆြးေႏြးမႈမ်ားလည္း ပါရွိမည္ ျဖစ္သည္။

ဤကဲ့သို႔ ျမန္မာလူမ်ိဳး ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ပညာရွင္မ်ား စုေပါင္းပါ၀င္မည့္ ဘေလာက္တြင္ ရက္သတၱ ႏွစ္ပတ္လ်င္ စာတစ္ပိုဒ္ခန္႔ အနည္းဆံုး ေရးသားႏိုင္မည္ဆိုပါက မိမိတို႔၏ တစ္သက္တာ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားကို ေ၀မွ် ေရးသားၾကပါရန္ တိုက္တြန္းလိုက္ရေပသည္။

ေလးစားစြာျဖင့္
ရဲမြန္ျမင့္

စိတ္ပါ၀င္စားပါက မွတ္ခ်က္တြင္ အမည္ ႏွင့္ ဆက္သြယ္ရန္ လိပ္စာ ေရးသားေပးသြားပါရန္။

Read More...

Collapse...

(Daw) Swe Zin Htaik enrolls in Blogosphere

ျမန္မာ့ နာမည္ႀကီး ရုပ္ရွင္မင္းသမီး အျဖစ္မွ လူမႈကူညီေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို တစိုက္မတ္မတ္ လုပ္ေဆာင္ေနေသာ (ေဒၚ) ေဆြဇင္ထိုက္သည္ ၄င္း၏ အေတြ႔အႀကံဳ ႏွင့္ အျမင္မ်ားကို ဘေလာက္ေရးသားျခင္းျဖင့္ မွ်ေ၀ေနေလၿပီ။

ဘေလာက္လိပ္စာမွာ

http://graceswezinhtaik.blogspot.com/

Read More...

Collapse...

UNAIDS enrolls in blogosphere

၁၂၊ ၈၊ ၂၀၀၇

ယူအန္ေအ့ဒ္စ္ လည္း ဘေလာက္ လုပ္ရေလၿပီ

• ဘာ ... ဘေလာက္ ... အဲဒါ ဘာႀကီးလဲ။
• ဘေလာက္ေရးေနမယ့္ အစား အားကစားေလး ဘာေလး တစ္ခုခု လုပ္ပါလား။
• ဘယ္သူကဖတ္မွန္းမသိ၊ ဘယ္သူကလာၿပီး မွတ္ခ်က္ေပးသြားမွန္း မသိနဲ႔ အခ်ိန္ကုန္ခံၿပီး ေရးေနေသးတယ္။
• ေတာ္ေတာ္အားေနပံုရတယ္။

ကြ်န္ေတာ့္ ဘေလာက္ လိပ္စာက ဒါေလ။ အားရင္ လာဖတ္ပါလား လို႔ဆိုလိုက္ရင္ ရလာတတ္တဲ့ တုန္႔ျပန္မႈေလးေတြေပါ့။

ဒါေပမယ့္လည္း ေခတ္ေရစီးကို လူေတြ မလြန္ဆန္ႏိုင္ၾကပါ။ ဘေလာက္ကို အထင္ေသးသူမ်ား အေနနဲ႔ ရုပ္ျမင္သံၾကား ေပၚခါစမွာတုန္းက “တစ္ေန႔ေန႔ တခ်ိန္ခ်ိန္က်ရင္ လူေတြ ဒီေလးေထာင့္ပံုးေလးကို ထိုင္ၾကည့္ခ်င္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး” ... လို႔ ေဟာကိန္းထုတ္ခဲ့သူလို ျဖစ္ေနၾကပါလိမ့္မယ္။

ေမာင္ရဲမြန္ တစ္ေယာက္ ဘာေၾကာင့္မ်ား သိုင္း၀ိုင္းေနပါလိမ့္။ အေၾကာင္းရင္းက ဒီလို ...

UNAIDS လို႔ေခၚတဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ခုခံက်ေရာဂါ ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ ဘေလာက္တစ္ခုကို စတင္ ထုတ္လႊင့္လိုက္ၿပီ ျဖစ္လို႔ပါပဲ။ ေခြးေလွးခုန္လို႔ ဖုန္ မထေပမယ့္ UNAIDS ခုန္ရင္ေတာ့ ဖုန္ထပါလိမ့္မယ္။ ခုခံက် ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သုေတသနစာတမ္းေတြ ေလ့လာခ်က္ေတြဟာ ေန႔စဥ္ႏွင့္ အမွ် အမ်ားအျပားထြက္ေနတာေၾကာင့္ လူေတြကို မ်က္စိလည္ေစပါတယ္။ ဘယ္စာတမ္းကိုေလ့လာသင့္လဲ၊ ဘယ္စီမံခ်က္ကို နမူနာယူသင့္သလဲ ဆိုတာေတြကို လြယ္လြယ္ကူကူသိရွိ ႏိုင္ေအာင္လို႔ ကုလသမဂၢ ခုခံက်ေရာဂါဆိုင္ရာ အဖြဲ႕က ဘေလာက္တစ္ခုကို ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ေလာက္ကတည္းက စတင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းကေတာ့ UNAIDS ၀န္ထမ္းေတြအတြက္သာ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး တျဖည္းျဖည္း လူႀကိဳက္မ်ားလာတဲ့ အတြက္ အမ်ားျပည္သူမ်ား ေလ့လာႏုိင္ရန္ နဲ႕ ပါ၀င္ေဆြးေႏြးႏိုင္ရန္ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ရက္ (ၾသဂုတ္ ၁၀ရက္ေန႔) က ဖြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ HIV/AIDS နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သိပၸံနည္းက် ေလ့လာခ်က္ေတြကို အႏွစ္ခ်ဳပ္ ေရးသားထားတဲ့အတြက္ အခ်ိန္ကုန္နည္းနည္းနဲ႔ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို သိရွိႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

သြားေရာက္ေလ့လာခ်င္တယ္ ဆိုရင္ျဖင့္ http://hivthisweek.unaids.org/

စာကိုး
New Blog gets HIV science online ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုသည္။

Read More...

Collapse...

Public Health Dictionary

ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး အဘိဓါန္

Availability = က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေပးႏိုင္ျခင္း
Accessibility = လူတိုင္းသြားေရာက္ကုသႏိုင္ျခင္း
Affordability = မိမိတတ္ႏိုင္ေသာ ေငြေၾကးပမာဏသာ ကုန္က်ျခင္း

Psychological barrier = စိတ္တြင္းအတားအဆီး
Physical barrier = ေနရာေဒသအတားအဆီး
Administrative barrier = အုပ္ခ်ဳပ္မႈဆိုင္ရာအတားအဆီး
Financial barrier = ေငြေၾကးအတားအဆီး

NGO (Non-Governmental Organization) = လူမႈေရးအဖြဲ႔အစည္း
National Health Plan = အမ်ိဳးသား က်န္းမာေရး စီမံကိန္း
National Health Policy = အမ်ိဳးသား က်န္းမာေရး မူ၀ါဒ
Primary Health Care = ပဏာမ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ
National Immunization Days = အမ်ိဳးသား ကာကြယ္ေဆးတိုက္ေန႔မ်ား
National Sanitation Week = အမ်ိဳးသား ပတ္၀န္းက်င္ ရက္သတၱပတ္ လႈပ္ရွားမႈ

Read More...

Collapse...

NGOs and their Participation and Involvement in PHC Activities of Myanmar !

ဤစာစုတြင္း၌ အစိုးရမဟုတ္ေသာ လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား (အန္ဂ်ီအို) ဆိုရာတြင္ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန ႏွင့္ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိၾကေသာ ႏိုင္ငံတကာ ႏွင့္ ျပည္တြင္း၊ျပည္ပ လူမႈေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အားလံုးကို ဆိုလိုပါသည္။ တတ္ႏိုင္သမွ် စာရင္းအင္းမ်ား မေဖၚျပထားပါ။

မူ၀ါဒအေျခခံ

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ိဳးသား က်န္းမာေရး မူ၀ါဒမ်ားမွာ ပဏာမက်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ႏွင့္ အစိုးရမဟုတ္ေသာ လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ အခန္းက႑ကို တိုက္ရိုက္ ထည့္သြင္းေဖၚျပထားပါတယ္။

• ႏိုင္ငံသားအားလံုး ကာယသုခ၊ စိတၱသုခ ျပည့္၀ေစမည့္ အားလံုးအတြက္ က်န္းမာေရး ရည္မွန္းခ်က္ကို ရရွိေစရန္ အမ်ိဳးသား က်န္းမာေရး စီမံကိန္းမ်ား ေရးဆြဲၿပီး က်န္းမာေရးလုပ္ငန္မ်ားကို ပဏာမ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈကို အေျခခံ၍ အေကာင္အထည္ေဖၚရန္၊
  
• သမ၀ါယမ၊ ဖက္စပ္၊ ပုဂၢလိကမ်ား ႏွင့္ အစိုးရမဟုတ္ေသာ လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ေဆာင္ရြက္လွ်က္ရိွေသာ က်န္းမာေရး က႑မ်ားကို ေျပာင္းလဲေနေသာ စီပြားေရးမူ၀ါဒႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေစေရးအတြက္ တြန္းအားေပးရန္၊
  

အမ်ိဳးသားက်န္းမာေရးစီမံကိန္းႏွင့္ ဆက္ႏြယ္မႈ

အမ်ိဳးသားက်န္းမာေရးစီမံကိန္း (၂၀၀၆ - ၂၀၁၁)ရဲ႕ က႑စံု ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အခန္းမွာ အစိုးရမဟုတ္ေသာ လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ေပါင္းစပ္ညွိႏႈိင္း ေဆာင္ရြက္ေရးကို ေအာက္ပါ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားနဲ႕ ထည့္သြင္း ေရးဆြဲထားပါတယ္။

(က) အမ်ိဳးသားက်န္းမာေရးစီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖၚေရးတြင္ အစိုးရမဟုတ္ေသာ လူမႈေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ပူးေပါင္း ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈျဖင့္ ႏိုင္ငံ၏ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးအတြက္ အေထာက္အကူျပဳေစရန္၊

(ခ) အမ်ိဳးသားက်န္းမာေရးစီမံကိန္း၏ စီမံခ်က္မ်ား ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ အစိုးရမဟုတ္ေသာ လူမႈေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ တစ္ဖြဲ႕ျခင္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ စုေပါင္း၍ေသာ္လည္းေကာင္း တက္ႃကြစြာပူးေပါင္း ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္၊

(ဂ) အမ်ိဳးသားက်န္းမာေရးစီမံကိန္းကို အရွိန္မပ်က္ ပူးေပါင္းအေကာင္အထည္ေဖၚရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ မူ၀ါဒ ႏွင့္ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ား အလိုက္ တစ္သားတည္း ေဆာင္ရြက္ရန္၊

က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈဖြဲ႕စည္းပံု ႏွင့္ အစိုးရမဟုတ္ေသာ လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ အခန္းက႑

အခ်ိဳ႕ အစိုးရမဟုတ္ေသာ လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္အသီးသီးဟာ အဆင့္ဆင့္ေသာ (ျပည္နယ္၊တိုင္း၊ ခရိုင္၊ ၿမိဳ႕နယ္၊ ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာ) က်န္းမာေရးေကာ္မတီေတြမွာ အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ အလိုအေလ်ာက္ ပါ၀င္ေနပါတယ္။

ဥပမာ -

• ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအသင္း
  
• ျမန္မာႏိုင္ငံမိခင္ႏွင့္ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း
  
• ျမန္မာႏိုင္ငံၾကက္ေျခနီအသင္း
  

အစိုးရမဟုတ္ေသာ လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ အခန္းက႑ႏွင့္ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား

• က်န္းမာေရးစီမံကိန္းေရးဆြဲအေကာင္အထည္ေဖၚမႈ အဆင့္ဆင့္တြင္ ပါ၀င္ျခင္း
  
• အသိေပးေဆြးေႏြးတင္ျပျခင္း
  
• အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အလိုက္စည္းရံုးေဆာင္ရြက္ျခင္း
  
• က်န္းမာေရးပညာေပးျခင္း
  
• ၀န္ေဆာင္မႈေပးျခင္း
  
• ဘ႑ာေငြရွာေဖြျဖည့္ဆည္းျခင္း
  
• သုေတသနျပဳျခင္း
  
• ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးျခင္း
  

ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေအာင္ျမင္မႈမ်ား

• အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေဆးတိုက္ေန႕မ်ား
  
• အမ်ိဳးသားပတ္၀န္းက်င္ရက္သတၱပတ္လႈပ္ရွားမႈ
  
• အမ်ိဳးသားငွက္ဖ်ားကာကြယ္ေရးသတၱပတ္လႈပ္ရွားမႈ
  
• အနာႀကီးေရာဂါ ကင္းစင္ေရး လႈပ္ရွားမႈ
  
• ေဆးလိပ္ႏွင့္ေဆးရြက္ႀကီး ဆန္႕က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈ
  
• တီဘီေရာဂါ ပေပ်ာက္ေရး (တိုက္ရိုက္ၾကည့္ရႈအခ်ိန္တိုႏွင့္ကုသျခင္း)
  

မည္သို႕ပင္ဆိုေစ ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပည္သူ႕က်န္းမာေရး အတြက္ လူမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား အားလံုးမွ ပဏာမ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈကို အေျခခံ၍ ပူးေပါင္း ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိသည့္ အေနအထားကို ေ၀မွ်လိုက္ ျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။

Read More...

Collapse...

Different areas of public health

These are the proposed areas of public health to be posted on this joint-blog.

1. behavior change communication
2. biostatistics
3. environmental health
4. epidemiology
5. health policy and management
6. infectious diseases
7. mental health
8. population and reproductive health

Your comments and suggestions are most welcome.

Read More...

Collapse...

What is Public Health?

ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဆိုသည္မွာ အဘယ္နည္း

လြယ္မေယာင္ႏွင့္ခက္၊ တိမ္မေယာင္ႏွင့္နက္ ဆိုသကဲ့သို႔ အေမးလြယ္၍ အေျဖ ခက္လွသည္။ ပညာရွင္မ်ားက တစ္မ်ိဳးတစ္ဖံုစီ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုၾကသည္။ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ပံု အခ်ိဳ႕ကို ၾကည့္ၾကပါကုန္။

• လူမႈကူညီေရးစနစ္
• အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းပညာရပ္
  
• ျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လံုး၏ က်န္းမာေရးကို ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း
• အစိုးရ၏တာ၀န္တစ္ရပ္၊ အထူးသျဖင့္ မတတ္ႏိုင္သူမ်ားကို အခမဲ့ေဆးကုေပးျခင္း
  
• ေရာဂါကာကြယ္ျခင္း၊ လူ႔သက္တမ္းကိုရွည္ေစျခင္း၊ က်န္းမာေရးအဆင့္ျမွင့္တင္ေပးျခင္း စသည္တို႔ကိုေဆာင္ရြက္ေသာ သိပၸံႏွင့္ ၀ိဇၨာ ေပါင္းစပ္ထားသည့္ ပညာရပ္
• ျပည္သူအမ်ား က်န္းမာစြာေနထိုင္ႏိုင္သည့္ ပတ္၀န္းက်င္ေကာင္းတစ္ခု ဖန္တီးေပးျခင္း

လူတစ္ဦး သို႔တည္းမဟုတ္ လူအမ်ား က်န္းမာစြာျဖင့္ အသက္ရွင္ေနထိုင္ႏိုင္ရန္မွာ အခ်က္အလက္ေပါင္း မ်ားစြာအေပၚ မွီတည္ေနေပသည္။ ထိုအခ်က္အလက္ေပါင္းမ်ားစြာ ႏွင့္ ဆက္စပ္ေသာ ကိစၥမွန္သမွ်သည္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ႏွင့္ သက္ဆိုင္သည္ဟု ေယဘူယ် ဆိုႏိုင္ေပသည္။ မည္သို႔ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားနည္း။ အာဟာရျပည့္ေသာ အစားအစာ ႏွင့္ ေရေကာင္းေရသန္႔ ရရွိေရး၊ ေလေကာင္းေလသန္႔ ရႈရႈိက္ႏိုင္ေရး၊ ေရာဂါပိုးမႊားမ်ား ကင္းစင္ေရး၊ ေရာဂါကာကြယ္ေဆးမ်ားထိုးႏွံခြင့္ရေရး၊ ေနထိုင္မေကာင္းပါက ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေဆးကုသခြင့္ရေရး စသည္တို႔ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေလထုထဲတြင္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ဓါတ္မ်ား ေနျခင္းသည္၄င္း၊ ေသာက္သံုးေရ လံုေလာက္စြာမရရွိျခင္းသည္၄င္း၊ စက္ရံုအလုပ္ရံုမ်ားတြင္ အလုပ္သမားမ်ား ေဘးကင္းရန္ စီစဥ္ထားမႈမရွိျခင္းသည္၄င္း၊ ခုခံက်ေရာဂါသည္မ်ားကို ၀ိုင္းက်ဥ္ထားျခင္းသည္၄င္း၊ လူနာမ်ားကို ေဆးကုသမႈမေပးႏိုင္ျခင္းသည္၄င္း၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား အိမ္တြင္သာ မီးဖြားရျခင္းသည္၄င္း၊ ဆူနာမီ သတိေပးစနစ္မရွိျခင္းသည္၄င္း၊ က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ား လြတ္လပ္စြာ လုပ္ေဆာင္ခြင့္မရျခင္းသည္၄င္း၊ လူတိုင္းလူတိုင္း၏ က်န္းမာေရး ကို အေျခခံ ဥပေဒက ကာကြယ္မႈ ေပးမထားျခင္းသည္၄င္း၊ ျပည္သူမ်ား အေျခခံပညာမတတ္ျခင္းသည္၄င္း၊ ဆည္ေျမာင္းမ်ားေဆာက္လုပ္သျဖင့္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ပိုမိုထူေျပာလာျခင္းသည္၄င္း၊ ေရႊ႔ေျပာင္းလုပ္သားမ်ား ေပါမ်ားလာျခင္းသည္၄င္း၊ ႏ်ဴကလီးယား စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားကို လူေနသိပ္သည္းသည့္ ေနရာတြင္ထားရွိျခင္းသည္၄င္း အစရွိသည့္ ေန႔စဥ္ ေနမႈထိုင္မႈ ကိစၥရပ္မ်ားသည္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ႏွင့္ ဆက္ဆိုင္သည္ဟု ေျပာဆိုရႏိုင္ေပသည္။

ၿခံဳငံုေျပာရလ်င္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဆိုသည္မွာ လူအမ်ားစုေ၀းေနထိုင္ၾကရာတြင္ ကိုယ္က်န္းမာ စိတ္ခ်မ္းသာစြာ ေနထိုင္ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ထားသည့္ စနစ္တစ္ရပ္ပင္ျဖစ္သည္။

စကားခ်ပ္
က်န္းမာေရး ဆိုသည္ကို ကမာၻ႔က်န္းမာေရး အဖြဲ႔ႀကီးက ဤသို႔ အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုေလသည္။

က်န္းမာေရး ဆိုသည္မွာ အနာေရာဂါ ကင္းစင္ရံုမွ်သာမကပဲ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာျခင္း အျပင္ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းတြင္ အဆင္ေျပစြာ ေနထိုင္ႏိုင္ျခင္းတို႔ကို ၿခံဳငံုေခၚဆိုျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

အာေရာဂ်ံ ပရမံ လာဘံ
တကၠသိုလ္ လွမြန္

စာကိုး။

1. Public Health: What is and how it works. 3rd Ed. Bernard J. Turnock.
2. http://www.who.int

Read More...

Collapse...