Showing posts with label Poverty. Show all posts
Showing posts with label Poverty. Show all posts

Sunday, September 13, 2009

Poverty and premature death still firmly linked

၂၀ရာစုအတြင္း ေဆးပညာ၊ လူမႈေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ စသည္တို႔ တိုးတက္ ေျပာင္းလဲလာေသာ္လည္း ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ႏွင့္ အေသေစာၾကရျခင္းတို႔၏ ဆက္စပ္မႈမွာ မေျပာင္းလဲေၾကာင္း အဂၤလန္တြင္ ၁၉၉၀ မွ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မ်ား အတြင္း ၆၃၄ ခရိုင္အား ေလ့လာရာမွ သိရွိလာရသည္။

ေသဆံုးမႈႏွဳန္းကမူ သိသိသာသာ ေလ်ာ့က်ခဲ့သည္။ ဥပမာ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားက ၅ ႏွစ္ေအာက္ေသႏွဳန္း ၃၃% ရွိခဲ့ရာမွ ၁၃% သို႔ေလ်ာ့လာသည္။ လူ႔သက္တမ္းလည္း ေယာက္်ားမ်ားတြင္ ၄၆ ႏွစ္မွ ၇၇ ႏွစ္၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ၅၀ ႏွစ္မွ ၈၁ ႏွစ္သို႔ တိုးတက္လာသည္။

ယခင္က ေသဆံုးရသည္မွာ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား၊ အဆုပ္ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ခဲ့ျပီး ယခုမူ ကင္ဆာ၊ ႏွလံုးေရာဂါတို႔က လူေတြကို ပို၍ေသေစလာသည္။

ဆင္းရဲမြဲေတမႈ၏ အဓိပၸါယ္အား ဖြင့္ဆိုရာတြင္ ယခင္က လူတဦး၏ အသက္ရွင္ရပ္တည္ေရးအတြက္ အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္မ်ား မျပည့္စံုျခင္းဟု ယူဆခဲ့ရာမွ ယခုမူ လူတဦး၏၀င္ေငြႏွင့္ အျခားလူတို႔၏၀င္ေငြ ျခားနာျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ယူဆလာၾကသည္။

သို႔ရာတြင္ ယင္း ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ရွိေစကာမူ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ႏွင့္ ေစာေစာေသဆံုးၾကရျခင္းတို႔၏ ဆက္စပ္မႈမွာ မေျပာင္းလဲပါ။

Poverty and premature death still firmly linked

Read More...

Sunday, February 22, 2009

Light Bulb & Candle

လွ်ပ္စီးမီးလံုးႏွင့္ ဖေယာင္းတိုင္
(၁)


အိမ္ျပန္ေရာက္ေတာ့ အေတာ္ပင္ ေမွာင္ေနျပီ။ ယူေက ေဆာင္းတြင္းမွာ ညေန ေလးနာရီေက်ာ္ ကတည္းက အေမွာင္ထု လႊမ္းေနတာမို႕ သူမ အိမ္ျပန္ေရာက္ခ်ိန္မွာ အေမွာင္ထု သိပ္သည္း ေနတတ္ စျမဲ။ ဧည့္ခန္းထဲ ေရာက္လာေတာ့ မီးခလုတ္ကို သူမ ဖြင့္လိုက္သည္။ သားေလးက တြန္းလွည္းေလးထဲမွာ အိပ္ေပ်ာ္ေနတုန္း စာအျမန္ ဖတ္ဦးမွ။ ညေန အလုပ္ ဆင္းသည္ႏွင့္ ဆိုင္တစ္ဆိုင္ဆိုင္မွာ ကပ်ာကယာ မုန္႔၀င္စားျပီး၊ ညသန္းေခါင္ထိ ဖြင့္တဲ့ ေက်ာင္းစာၾကည့္တိုက္မွာ သန္းေခါင္ခ်ိန္ထိ စာထိုင္ဖတ္ ျပီးမွ အိမ္ျပန္လာေလ့ရွိတဲ့ အတိတ္ဘ၀ေလးကို သတိရမိသြားသည္။ အိမ္ျပန္ေရာက္သည့္ အခါတိုင္း သက္မဲ့စာအုပ္ေတြ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ သက္ရွိ စာအုပ္ေလးကို ဖတ္ေနျဖစ္ခဲ့တာ ႏွစ္ႏွစ္ေတာင္ ၾကာလာခဲ့ျပီပဲ။ ဘာပဲေျပာေျပာ ဒီညေတာ့ သက္မဲ့ စာေလး ထိုင္ဖတ္ဦးမွပါေလ။

သို႔ေပမယ့္ သူမ စိတ္ကူးတို႔က ခ်က္ခ်င္း အေကာင္အထည္ ေပၚမလာ။ မီးခလုတ္ ႏွိပ္ေပမယ့္ မီးက လင္းမလာခဲ့။ ဖြင့္လိုက္ပိတ္လိုက္ ျပန္လုပ္ၾကည့္သည္။ အိပ္ခန္းထဲက မီးခလုတ္ဖြင့္ၾကည့္သည္။ ဒီေတာ့မွ အေျဖက ေပၚလာသည္။ ဧည့္ခန္းထဲက မီးလံုးေလး ကၽြမ္းသြားသည္ပဲ။ ညၾကီးမင္းၾကီး စတိုခန္း ဖြင့္ျပီးလဲ မီးလံုးသစ္နဲ႔ ေလွကားလဲ သြားမယူခ်င္။ သားပစၥည္းေတြနဲ႔ ျပည့္ေနတဲ့ အိပ္ခန္းထဲမွာလဲ မထိုင္ခ်င္။ ဒီေတာ့ အၾကံထုတ္ရသည္။ ထမင္းစား စားပြဲေပၚမွာ တစ္ခါတစ္ရံ ထြန္းေလ့ရွိသည့္ ဖေယာင္းတိုင္ေလး ရွိေနတာမို႔ အဆင္ေျပသြားသည္။ လူပင္ပန္း၊ စိတ္ပင္ပန္းႏွင့္ သိပ္ပင္ပန္းသည့္ ညမ်ားမွာ မီးညွိျပီး အနားယူဖို႔ ထားထားသည့္ အနံေမႊးေသာ ဖေယာင္းတိုင္ေလးမ်ားကလဲ ရွိေသးသည္။ အားလံုး ထြန္းညွိလိုက္ေတာ့ စာဖတ္လို႔ ရေလာက္သည့္ အလင္းေရာင္ေလး ရလာသည္။

သူမ ဖတ္ျဖစ္သည့္ စာအုပ္က Raymond Lamont-Brown ေရးသားသည့္ Kamikaze ဆိုတဲ့ စာအုပ္။ ဒုတိယကမၻာစစ္တုန္းက မဟာမိတ္စစ္သေဘၤာမ်ားေပၚသို႔ ေလယာဥ္မ်ား ထိုးစိုက္ခ်ျပီး အေသခံ တိုက္ပြဲ၀င္သြားသည့္ ဂ်ပန္ အေသခံ ဆာမူရိုင္းမ်ား အေၾကာင္း ေရးထားသည့္ စာအုပ္။ ဒီလို စာအုပ္ေလးေတြကို သူမ စိတ္၀င္စားသည္။ အထူးသျဖင့္ သူတို႔ရဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာနဲ႔ အိုင္ဒီေရာ္ေလာ္ဂ်ီမ်ား။ တိုင္းျပည္နဲ႔ လူမ်ိဳးအတြက္ ဆိုျပီး ရန္သူကို အေသခံ ေခ်မႈန္းသြားသည့္ အဆိုပါ ဆာမူရိုင္းမ်ား၊ တိုင္းျပည္ ကံၾကမၼာအတြက္ ရန္သူ ေသနတ္ ေျပာင္း၀ေရွ႕ကို လက္နက္ တစ္စံုတစ္ရာ မပါဘဲ တိုး၀င္သြားရဲခဲ့ၾကသည့္ ကမၻာအရပ္ရပ္မွ အၾကမ္းမဖက္ ဆႏၵျပသူမ်ား၊ ယံုၾကည္ခ်က္ တစ္စံုတစ္ရာေၾကာင့္ ၾကိဳးစင္ထက္ကုိ ရဲရဲ၀ံ့၀႔ံ လွမ္းတက္သြား ခဲ့ဖူးသည့္ ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ား၊ ကမၻာတစ္၀ွမ္းမွာ ျဖစ္ပြားေနေသာ အေသခံ ဗံုးေဖာက္ခြဲမႈ လုပ္ေနသည့္ အစြန္းေရာက္မ်ား။ သူတို႔အားလံုး၏ ကေလးသူငယ္ ဘ၀ ျဖတ္သန္းမႈ စိတ္ေနစိတ္ထား၊ ၾကီးျပင္းခဲ့ရာ ပတ္၀န္းက်င္၊ သူတို႔ ဘ၀မွာ သက္ေရာက္မႈ ရွိခဲ့သည့္ အေတြးအေခၚေတြ၊ တြန္းအားေတြ၊ ဒါေလးေတြကို ေလ့လာျပီး တစ္ေန႔က်ရင္ေတာ့ သုေတသန ေလ့လာ ဆန္းစစ္ခ်က္ေလး တစ္ခု လုပ္ဦးမယ္လို႔ စိတ္ကူးထားမိသည္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ပတ္သက္သမွ် စာအုပ္စာတမ္းေလးေတြကို သီအိုရီ ႐ႈေထာင့္မွ မဟုတ္ဘဲ၊ တစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ အတိတ္ဘ၀ေလးေတြ အထိ စိတ္၀င္တစား ေလ့လာေနမိသည္။

ကေလာ့စ္၀စ္ ဆိုခဲ့ဖူးသည့္ friction ဆိုတဲ့ လြဲေခ်ာ္မႈေလးေတြဟာ စစ္ပြဲမ်ားတင္ မကဘဲ ေနရာတိုင္းမွာ ရွိသည္ ထင္ပ။ စာအုပ္ေလးကို ကိုင္ျပီး ဖတ္မယ္ လုပ္ခါမွ အစီအရီ ထြန္းထားသည့္ ဖေယာင္းတိုင္ေလးေတြကို ၾကည့္မိရင္း သူမ အေတြးထဲသို႔ တစ္စံုတစ္ရာက ခ်ဥ္းနင္း ၀င္ေရာက္လာသည္။ ပထမ အစက်ေတာ့ တန္ေဆာင္တိုင္ ပြဲေတာ္ေလး။ ေနာက္ေတာ့ ေမြးရပ္ေျမ။ ေနာက္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ ဒီလိုနဲ႔ အေတြးေတြက တစ္စတစ္စ က်ယ္ျပန္႔သြားရင္း လတ္တေလာ ျဖစ္ေနၾကသည့္ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုင္ရာ၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ဆိုင္ရာ ျငင္းခံု ေဆြးေႏြးေနၾကမႈမ်ားဆီ အေတြးက ေရာက္သြားသည္။

(၂)


ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ေရး။

ဒီစကားလံုးေလး သူမ အေတြးထဲသို႔ ခို၀င္လာခဲ့သည္မွာ သူမ ငါးႏွစ္ခန္႔က ျဖစ္မည္ ထင္သည္။ ဒီတုန္းက တီဗြီမွာ ျမန္မာသတင္းကလဲ မိနစ္ႏွစ္ဆယ္ခန္႔သာ ျပသည္။ ႏိုင္ငံတကာ သတင္းကလဲ ခဏတာမွ်သာ။ သို႔ေပမယ့္ အဖိုးနဲ႔အတူ ႏိုင္ငံတကာ သတင္း ၾကည့္ဖို႔ ထိုင္ေစာင့္ရတာက ထိုစဥ္က အလုပ္တစ္ခု။ ဒီအခ်ိန္ကာလက ကမၻာတစ္၀ွမ္း သတင္းမ်ားမွာ အီသီးယိုပီးယား ငတ္မြတ္ ေခါင္းပါးမွဳ ျပႆနာက ေနရာယူ လႊမ္းမိုး ထားသည့္ ကာလ။ ရြက္ဖ်င္တဲေလးေတြ။ ကေလးငယ္ေလးေတြ။ ပံုရိပ္မ်ားက သူမ ႏွလံုးသားထဲ တိုး၀င္ လာခဲ့ၾကသည္။ ဘာမွန္းေတြ ေသခ်ာ မသိေပမယ့္ အဖိုး ေျပာျပေနသည့္ ငတ္မြတ္ ေခါင္းပါးမႈ ျပႆနာ၊ ဖြံ႕ျဖိဳး တိုးတက္ေရးဆိုေသာ စကားလံုးေလးေတြကိုေတာ့ မွတ္မွတ္ရရ သတိရေန ျဖစ္ခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ေက်ာင္းသူ ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္မွာ ေမေမ ေခၚသြားဖူးသည့္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ပညာေပးျပပြဲမ်ား၊ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ပညာေပး ျပပြဲမ်ားကို ေရာက္ခဲ့ရ ျပန္သည္။

သူမသာ ေဆးေက်ာင္းျပီးေအာင္ တက္ျဖစ္ခဲ့လွ်င္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရး ဘာသာရပ္ကို အထူးျပဳ ျဖစ္ခဲ့လိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။ ဘယ္လိုပဲ ေျပာေျပာ အေျခအေန အရ ေနာက္ပိုင္းကာလ ျပည္ပမွာ ေက်ာင္းျပန္တက္ ျဖစ္ေတာ့ ငယ္စဥ္က စိတ္၀င္စားမွဳေလးမ်ားကို ေသခ်ာ ေလ့လာခြင့္ ရလာခဲ့ေတာ့သည္။ စီးပြားေရး ဆို္င္ရာ မဟာဘြဲ႔ တက္ျဖစ္ေတာ့ အဓိက သင္ရမည့္ သံုးဘာသာအျပင္ ေနာက္ထပ္ ငါးဘာသာကို ၾကိဳက္ရာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရခဲ့သည္။ မဆိုင္းမတြပင္ political economy အထူးျပဳ က႑မွ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ (Health Economics), ပညာေရးဆိုင္ရာ (Economics of Education), ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုင္ရာ (Development Economics), ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ (Defence Economics) ႏွင့္ ေဒသဆိုင္ရာ၊ ျမိဳ႕ျပဆိုင္ရာ (Regional & Urban Economics) တို႔ကို ေရြးခ်ယ္ေလ့လာျဖစ္ခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ သုေတသနဘြဲ႔မ်ား ဆက္တက္ ျဖစ္သြားတာမို႔ ႏိုင္ငံေရး၊ စစ္မဟာဗ်ဴဟာ ေလ့လာေရးႏွင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာေတြမွာ သုေတသီ ျဖစ္လာခဲ့ေပမယ့္ ဖြံ႔ျဖိဳး တိုးတက္ေရး ဆိုင္ရာ ဘာသာရပ္မ်ားကေတာ့ သူမရဲ႔ research interests အေနနဲ႔ ရွိေနခဲ့ဆဲ။ Public Health and Civil Wars in Burma ဆိုတဲ့ စာတမ္းေလး တစ္ခု သုေတသနလုပ္ဖို႔ စျပီးမွ လိုခ်င္တဲ့ data ေတြ အစံုအလင္ မရႏိုင္တာမို႔ ရပ္ထားရ ျပန္သည္။ data မစံုလွ်င္ Information Bias ရွိေနလိမ့္မည္။ သုေတသီ တစ္ေယာက္နဲ႔ ၀ါဒ ျဖန္႔ခ်ီေရးသမား တစ္ေယာက္ ထမ္းေဆာင္ရမယ့္ တာ၀န္ခ်င္းက သေဘာသဘာ၀ မတူညီတာမို႔ အခ်က္အလက္ မစံုဘဲနဲ႔ေတာ့ သူမ မလုပ္ခ်င္ပါ။

ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအေၾကာင္း စဥ္းစားရင္း ဖြံ႔ျဖိဳး တိုးတက္ေရး က႑ရဲ႔ အေရးၾကီးဆံုး လုပ္ငန္းေဆာင္တာ တစ္ခုျဖစ္ေသာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရးသို႔ သူမ အေတြးမ်ားက ေရာက္သြားသည္။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံမွာ ခ်မ္းသာ၊ ဆင္းရဲ ကြာဟမႈ ၾကီးထြားေနသေရြ႕၊ အေျခခံ က်န္းမာေရးႏွင့္ ပညာေရးကို ႏိုင္ငံသူ၊ ႏိုင္ငံသား အားလံုး ခံစားခြင့္ မရွိေနသေရြ႔၊ လူတစ္ဦးအတြက္ ေန႔စဥ္ လိုအပ္ေသာ အာဟာရဓာတ္ကို ျဖည့္ဆည္း ေပးႏိုင္သည့္ အစာအာဟာရကို လူသားတိုင္း စားေသာက္ခြင့္ မရွိ ေနသေရြ႔ အဆိုပါ ႏိုင္ငံကို ဖြံ႔ျဖိဳး တိုးတက္ ေနျပီဟု ေျပာ၍ မရႏိုင္ပါ။ ကမၻာ့ဘဏ္မွ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္ေ၀သည့္ ကမၻာ ့ဖြံ႔ျဖိဳး တိုးတက္ေရး အစီရင္ခံစာ အရ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ပေပ်ာက္ေရးသည္ စီးပြားေရး ဖြံ႔ျဖိဳး တိုးတက္မႈ၏ အေျခခံ အက်ဆံုးေသာ ရည္မွန္းခ်က္ တစ္ရပ္ ျဖစ္ပါသည္။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ လိုအပ္ေသာ ခ်ဥ္းကပ္ နည္းလမ္းမ်ားႏွင့္ ေပၚလစီမ်ား၊ ပါ၀င္ရမည့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာ အဖြဲ႕မ်ားကို ပညာရွင္မ်ားက macro level, meso level, micro level ဟူ၍ အဆင့္ ၃ ဆင့္ခြဲ၍ ဆန္းစစ္ သတ္မွတ္ ၾကပါသည္။


  1. macro level

ထိုအဆင့္ အေနျဖင့္ အဓိက ၾကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္ရမည့္ ခ်ဥ္းကပ္ နည္းလမ္းႏွစ္ခုမွာ စီးပြားေရး အရ တည္ျငိမ္မႈ(economic stabilization) ရွိလာေစရန္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို႕ ျဖစ္ရန္ အတြက္ စီးပြားေရး ေပၚလစီတြင္ exchange-rate depreciation ေပၚလစီျဖင့္ ညွိယူရပါမည္။ သြယ္၀ိုက္ အခြန္မ်ား ျမွင့္တင္ျခင္းကို မျပဳလုပ္ရပါ။ ဤနည္းလမ္းကို ယူဂန္ဒါတြင္ (၁၉၉၀)တြင္လည္းေကာင္း၊ ေမာ္ေရးရွတြင္ (၁၉၈၀)မွ (၁၉၈၂)အထိ လည္းေကာင္း၊ အင္ဒိုနီးရွားတြင္ (၁၉၈၀)မွ (၁၉၉၇)အထိ လည္းေကာင္း ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါသည္။ ေနာက္တစ္နည္းမွာ social capital တည္ေဆာက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို႔ ျပဳလုပ္ရန္ ႏိုင္ငံ အုပ္ခ်ဳပ္သူ အစိုးရမွ reputation for trust ကို တည္ေဆာက္ ရပါမည္။


  1. Meso level

ဒီအဆင့္တြင္ ခ်ဥ္းကပ္ လုပ္ကိုင္နည္း သံုးနည္း ရွိပါသည္။ ပထမတစ္နည္းမွာ လုပ္အား အသံုးျပဳ က႑မ်ားသို႔ အရင္းအျမစ္မ်ားကို လႊဲေျပာင္း အသံုးျပဳ ရပါမည္။ ထိုသို႔ လုပ္ကိုင္ရန္ လုပ္ငန္းငယ္မ်ား အမ်ားအျပား ေပၚေပါက္ လာေစရန္ အားေပး ေဆာင္ရြက္ရမည္။ အစိုးရမွ အေျခခံ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ထိေရာက္စြာ ေဆာင္ရြက္ရမည္။ ေတာင္ကိုးရီးယား၊ အင္ဒိုနီးရွားႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဤနည္းလမ္း အသံုးျပဳ၍ ေအာင္ျမင္မႈမ်ား ရွိခဲ့ပါသည္။

ဒုတိယ နည္းလမ္းမွာ ျပည္သူ႔ဘ႑ာ ခြဲေ၀ သံုးစြဲမွဳမ်ားကို ျပန္လည္ ျပဳျပင္ေရး ျပဳလုပ္ရပါမည္။ ထိုသို႔ ျပဳလုပ္ရာတြင္ ဆင္းရဲႏြမ္းပမႈ ပေပ်ာက္ေရးကို ဦးတည္ ေဆာင္ရြက္ရပါမည္။ စီးပြားေရး က႑မ်ားတြင္ လုပ္အား အေျချပဳ သီးႏွံမ်ား ထုတ္လုပ္ေရး၊ ေဆာက္လုပ္ေရး၊ စက္မႈႏွင့္ စြမ္းအင္ နည္းပညာမ်ား (ဥပမာ - မိုက္ခရို ဟိုက္ဒရို) စသည္တို႔ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္လာေရးကို ေဆာင္ရြက္ ရပါမည္။ Informal sector မ်ားကိုလည္း ေထာက္ခံ အားေပး ရပါမည္။

တတိယ နည္းလမ္းမွာ က႑မ်ိဳးစံုအတြက္ လူမွဳေရး ရံပံုေငြမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ထိုရံပံုေငြမ်ားမွာ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးႏွင့္ ေက်ာင္း၊ ေဆးရံု၊ ေဆးခန္း၊ ေရ အရင္းအျမစ္ စသည္တို႔ အတြက္ ႏိုင္ငံတကာမွ လွဴဒါန္းေသာ ရံပံုေငြမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ထိုရံပံုေငြမ်ားကို စနစ္တက် စီမံခန္႔ခြဲႏိုင္ရန္ institution autonomy ေတာ့ လိုအပ္ပါလိမ့္မည္။ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရန္အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ၀န္ၾကီးဌာနမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈ လိုအပ္ပါသည္။


  1. Micro level

ဒီအဆင့္တြင္ ခ်ဥ္းကပ္ရမည့္ နည္းမ်ားကို ပညာရွင္မ်ားက ေျခာက္နည္းခန္႔ ခြဲျခား ေဖာ္ျပထားပါသည္။ ပထမတစ္နည္းမွာ social safety nets မ်ား ျဖစ္ပါသည္။ အန္ဂ်ီအိုမ်ားမွ ျဖစ္ေစ၊ ပုဂၢလိကမ်ားမွ ျဖစ္ေစ အေျခခံ အစားအေသာက္မ်ား ျပည့္၀စြာ ရရွိေစေရး၊ သဘာ၀ ေဘးအႏၱရာယ္ ကယ္ဆယ္ေရး၊ ၾကိဳတင္ ကာကြယ္ေရး စသည္မ်ားကို ကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးမွဳမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ဒုတိယတစ္နည္းမွာ Public employment ပေရာဂ်က္မ်ားျဖစ္ပါသည္။ လုပ္အားေျချပဳ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား ျဖစ္ေစရပါမည္။ တတိယနည္းလမ္းမွာ ထြက္ကုန္ႏွဳန္း ျမင့္မားေသာ သီးႏွံမ်ားအား ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေသာ ေဒသမွ ေတာင္သူမ်ားကို စိုက္ပ်ိဳး ထုတ္လုပ္ေစျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အေရးအလြန္ၾကီးေသာ ေနာက္ထပ္ နည္းလမ္း တစ္ခုမွာ ပိုင္ဆိုင္မႈ ခြဲေ၀မွ်တျခင္း (Asset Redistribution) ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔အတြက္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ားဘက္မွ ဘက္လိုက္ေသာ လယ္ယာေျမ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး မလြဲမေသြ ျပဳလုပ္ ရပါမည္။ ေက်းလက္ေဒသ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ျပဳလုပ္ရပါမည္။ ထုတ္လုပ္မွဳအတြက္ အေရးၾကီးေသာ water rights ကို ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ား ထံသို႔ ေခ်းငွားမႈ ပံုသ႑ာန္ျဖင့္ လႊဲေျပာင္း ေပးထား ရပါမည္။

ထိုမွ် မကေသး။ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားေသာ financial exclusion ကို ဖယ္ရွားႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ား (ဥပမာ - ေၾကြးျမီ ေစ်းကြက္ကို ေအာက္ေျခသို႔ တိုးခ်ဲ႔ျခင္း) စသည္မ်ားကို ျပဳလုပ္ ေပးရပါမည္။ အုပ္စုလိုက္ ေခ်းငွားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေပးျပီး၊ အာမခ ံထားျခင္း၊ စုေဆာင္းျခင္း စသည့္ risk management devices မ်ားကိုလည္း ေဆာင္ရြက္ ထားရပါမည္။ ထို႔အျပင္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ပညာေရး ပရိုဂရမ္မ်ားကိုလည္း တိုးခ်ဲ႕ ေဆာင္ရြက္ ရပါမည္။


(၃)


အဆိုပါ အခ်က္မ်ားမွာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရး၊ ပေပ်ာက္ေရး ေဆာင္ရြက္ရန္ နည္းလမ္းမ်ားႏွင့္ ေပၚလစီမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ဖြံ႔ျဖိဳး တိုးတက္ေရး ဆိုင္ရာ က်မ္းတစ္ေစာင္ မဟုတ္၍ အေသးစိတ္ခ်ဲ႕ကာ မေျပာခ်င္ေတာ့ပါ။ ထိုအခ်က္မ်ားအား ျပန္လွန္ စဥ္းစားေနမိရင္း အေတြးမ်ားက လက္ရွိ အျငင္းပြား ေနၾကေသာ ကိစၥရပ္မ်ားဆီသို႕ ေရာက္သြားခဲ့ ျပန္သည္။ ဒီလူေတြ ဘာအတြက္ေၾကာင့္မ်ား ကိုယ့္အလုပ္ကိုယ္ မလုပ္ဘဲ ျငင္းခုန္ ေနၾကပါလိမ့္လို႔ သူမ ေတြးေနမိ ျပန္သည္။ အျဖစ္က ဒီလိုပါ။

ျမန္မာျပည္ အေရးမွာ စစ္အုပ္စုကို တိုက္ခိုက္ရန္ မလို။ လက္ေတြ႔က်ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ျဖစ္သည့္ ဖြံ႔ျဖိဳး တိုးတက္ေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပမႈ ပေပ်ာက္ေရးတို႔ကိုပဲ လုပ္ေဆာင္ရမည္ဟု အခ်ိဳ႕က ဆိုေနၾကပါသည္။ နအဖ အတိုက္အခံထဲမွ တခ်ိဳ႕ကလဲ စစ္အုပ္စုကို တိုက္ခိုက္ရန္ လိုသည့္ အဆိုကို ေျပာၾကရင္း စစ္အုပ္စု ျပဳတ္က်မွ ဖြံ႔ျဖိဳးေရး လုပ္ရမည္လိုလို အဆင့္ထိ ေရာက္ကုန္ၾကသည္။ ႏွစ္ဖက္လံုးက သူ လုပ္တာ ထိေရာက္တယ္၊ ကိုယ္ လုပ္တာ ထိေရာက္တယ္ ဟူ၍ ျငင္းေနၾက ျပန္သည္။

အမွန္ေတာ့ ေပၚလစီ ေရးရာမ်ား၊ ခ်ဥ္းကပ္ နည္းလမ္းမ်ားကိုသာ ေလ့လာထားလွ်င္ ျငင္းစရာ လံုး၀ မလိုေတာ့သည့္ အခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။ micro level မွာ တစ္ဦးခ်င္း၊ တစ္ဖြဲ႔ခ်င္း တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ လုပ္လို႔ ရသည့္ ကိစၥမ်ား ရွိပါသည္။ ထို႔အတူ macro level, meso level မ်ားမွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ အစိုးရ ကိုယ္တိုင္က ေစတနာ ေရွ႔ထားျပီး တစ္တပ္တစ္အား ဦးေဆာင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ပါမွ လုပ္လို႔ ရသည့္ ကိစၥမ်ားလည္း ရွိပါသည္။ စစ္အုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ရာ ကာလ တစ္ေလွ်ာက္တြင္ စစ္အသံုးစရိတ္ ၾကီးမားမွဳ၊ စစ္မ်ိဳးစစ္ႏြယ္ မ်ားမွသာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို လက္၀ါးၾကီးအုပ္မွဳ၊ စီးပြားေရး ေပၚလစီမ်ား၊ ဘ႑ာေရး ေပၚလစီမ်ား ထိေရာက္စြာ မခ်မွတ္ႏိုင္မႈ ဆိုသည့္ အားနည္းခ်က္မ်ားကို ျပည္သူတို႔ ခါးစည္း ခံေနၾကရပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ ျပဳလုပ္ရန္ စစ္အုပ္စုအား မဖယ္ရွားဘဲ မရပါ။ (စကား အသံုးအႏွဳန္းကို ရွင္းစြာ ေျပာထားပါသည္။ စစ္အုပ္စုဟု သံုးထားပါသည္။ တပ္မေတာ္ဟု မသံုးထားပါ။ တပ္မေတာ္ဟူသည္ ႏိုင္ငံတစ္ရပ္၏ ျပည္သူ၊ အစိုးရ၊ စစ္တပ္ ဆိုေသာ ျဖစ္တည္မႈသ႑ာန္ သံုးရပ္တြင္ ပါ၀င္ျပီးသား ျဖစ္၍ တပ္မေတာ္ကို မည္သူကမွ ဖယ္ရွား၍ မရပါ။ တပ္မေတာ္ကို တိုင္းျပည္အတြက္ လိုအပ္သည့္ ပံုသ႑ာန္ အေနျဖင့္ မဟုတ္ဘဲ ျပည္သူ႔ ခ်ဥ္ဖတ္ အေနျဖင့္ သြတ္သြင္းေနသည့္ စစ္အုပ္စုႏွင့္ စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ကို ဖယ္ရွားရန္ လိုအပ္ျခင္းကိုသာ ဆိုလိုပါသည္)

သို႔ျဖစ္ရာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ (ရာႏွဳန္းျပည့္ျဖစ္ျဖစ္၊ ၂၅ ရာခိုင္ႏွဳန္းပဲျဖစ္ျဖစ္) ရွိေနသေရြ႕ macro level ေပၚလစီမ်ားကို ထိေရာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္၍ ရမည္ မဟုတ္ပါ။ meso level အခ်ိဳ႕ႏွင့္ micro level အပိုင္းတြင္ လုပ္လွ်င္ အတိုင္းအတာ တစ္ခုအထိ ထိေရာက္မည္မ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ျမန္မာမ်ား အေနႏွင့္က ျမန္မာျပည္ကို ေစတနာ ရွိသည္ဆိုလွ်င္ အဆိုပါ အဆင့္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အျငင္းပြား မေနသင့္ၾကပါ။ micro level ႏွင့္ meso level လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကို စိတ္၀င္စားသူမ်ား တကယ္ လုပ္ကိုင္ၾကပါ။ (တစ္ခုေတာ့ ရွိပါသည္။ ဘာမွ မလုပ္ဘဲႏွင့္ macro level ကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရန္ အတြက္ စစ္အုပ္စုကို တိုက္ဖ်က္ေနသည့္ အတိုက္အခံမ်ားကိုေတာ့ အေၾကာင္းမဲ့ လိုက္လံ တိုက္ခိုက္ မေနပါႏွင့္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ အခ်ိန္ကုန္ပါသည္။ လုပ္စရာ ရွိတာကို ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ လုပ္ရန္သာ ျဖစ္သည္)

ထို႔အတူ တိုင္းျပည္ ျခြင္းခ်က္ မရွိ ဖြံ႕ျဖိဳး တိုးတက္ေရး အတြက္ လိုအပ္သည့္ macro level ေပၚလစီမ်ား ခ်မွတ္ႏိုင္ေရး အတြက္ စစ္အုပ္စုကို တိုက္ရမည့္ သူမ်ားကလည္း အာဏာရွင္ စနစ္ ခ်ဳပ္ျငိမ္းေရး အတြက္ အားစိုက္ ၾကိဳးပမ္း ေတြးဆရင္း လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ ၾကရမည္။ သူ႔ဘာသာသူ လူမႈ ေထာက္ကူ ကိစၥ လုပ္သူမ်ားကို ႏိုင္ငံေရးထဲ မပါလို႔ ဟူ၍ သြားေရာက္ တိုက္ခိုက္ ေျပာဆိုျခင္း မျပဳလုပ္မိေစရန္ သတိထား ၾကရမည္။

ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ တိုက္ေနၾကလို႔ကေတာ့ ဘယ္ေတာ့မွ မျပီးပါ။ ေဆးရံု ဆရာ၀န္က ေဆးကုပါသည္။ က်န္းမာေရး၀န္ၾကီးဌာနမွ ေပၚလစီ ေရးဆြဲသူမ်ားက က်န္းမာေရး စီမံကိန္းမ်ား ခ်မွတ္ပါသည္။ အားလံုး ကိုယ့္နည္းကိုယ္ဟန္ျဖင့္ အက်ိဳးျပဳ ေနသူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ အေျခအေန တစ္ခုကို ေတြးၾကည့္ပါ။ ဆရာ၀န္ ရွိျပီး ေဆးရံုႏွင့္ ေဆး၀ါးမ်ား မရွိပါက ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးကို မည္သို႔ ေစာင့္ေရွာက္မည္နည္း။ ထို႔အတူပဲ ေပၚလစီသမားမ်ားမွ ေပၚလစီခ်မွတ္ျပီး အေကာင္အထည္ ေဖာ္မည့္ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းမ်ား မရွိပါက မည္သို႔မည္ပံု ေဆာင္ရြက္ၾကမည္နည္း။ ထိုနည္းလည္းေကာင္းပင္။ ေက်ာင္းဆရာမ်ားရွိျပီး သင္ရိုးႏွင့္ ပညာေရး စီမံကိန္းမ်ား မရွိပါက မည္သို႔ ျဖစ္ေနမည္နည္း။ စီမံကိန္းမ်ား ရွိျပီး ဆရာမရွိပါက မည္သို႔မည္ပံု စာသင္ၾက မည္နည္း။

ယခုကိစၥမ်ားမွာလဲ ထိုနည္းလည္းေကာင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ “ပညာေရး၊ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးလုပ္ရမည္။ အတိုက္အခံမ်ား လုပ္ေနသည္မွာ အက်ိဳးမရွိ” ဟု ျပည္ပတြင္ ငုတ္တုတ္ ထိုင္ရင္း ေ၀ဖန္ ေလကန္ ေနသူမ်ားသည္ ျမန္မာျပည္တြင္းတြင္ ဖြံ႔ျဖိဳးေရး လုပ္ငန္းမ်ား၌ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ဖူးေသးျခင္း မရွိေၾကာင္း ေသခ်ာလွ ေပသည္။ စစ္အုပ္စုႏွင့္ ဆက္စပ္လုပ္ကိုင္ျခင္း မရွိသည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ေစတနာရွင္မ်ား ၾကံဳေတြ႔ေနတတ္သည့္ အခက္အခဲမ်ား၊ လူမႈကယ္ဆယ္ေရးကိုေတာင္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ျပဳလုပ္၍ ခြင့္ျပဳခ်က္ယူရမႈမ်ားကို မသိနားမလည္၍ “ငါ့စကားႏြားရ” ေျပာေနၾကျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ သားဆက္ျခားေရးအတြက္ တစ္အိမ္တက္ဆင္း ပညာေပး ေဟာေျပာမႈမ်ားကိုပင္ ႏိုင္ငံေရး အေရာင္ပါမွာစိုးလို႔ ဆိုျပီး၊ ရ၀တ၊ ၾကံ႔ဖြ႔ံတစ္ေယာက္မွ တစ္ေကာက္ေကာက္ လိုက္ေနသည့္ အခက္အခဲမ်ိဳးကို ၾကံဳေတြ႕ဖူး ပါရဲ႕လား။ ႏြမ္းပါးသည့္ ရြာငယ္ေလးမွာ ညေနပိုင္း အခမဲ့ က်ဳရွင္ေလး ဖြင့္ဖို႔ကိုေတာင္ အဆင့္ဆင့္ လေပါင္းမ်ားစြာ ခြင့္ျပဳခ်က္တင္ ေနရျပီး၊ ပညာသင္ႏွစ္ ကုန္သြားသည္ မ်ိဳးကိုေကာ ၾကံဳဖူးပါရဲ႕လား။ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ ကိစၥမ်ား မဟုတ္ေသး။ လူမႈေရး၊ ပညာေရးတြင္ေတာင္ ဤမွ်အထိ ကန္႔သတ္ တားျမစ္ခ်င္မ်ားေနေသာ စစ္အုပ္စုအား ဖယ္ရွားရန္ ၾကိဳးစားေနျခင္းကို လိုက္လံ တိုက္ခိုက္ေျပာဆိုေနသည့္ ထိုလူမ်ား၏ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးပဲ လုပ္ဖို႔ လိုတယ္ ေျပာေနေသာ စကားသံမ်ားရဲ႕ ေစတနာမွာေကာ တကယ္ မွန္ကန္ပါရဲ႕လား။

ထိုနည္းတူပင္။ အတိုက္အခံမ်ား၏ ႏိုင္ငံေရးရာ ကိစၥမ်ားတြင္ တစ္ခြန္းတစ္ပါဒမွ လာေရာက္ ပါ၀င္ ေျပာဆို တိုက္ခိုက္ျခင္း မရွိဘဲ သူ႔ဘာသာသူ လူမႈ ေထာက္ကူ ကိစၥမ်ား၊ လုပ္လို႔ ရႏိုင္သေလာက္ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ေနသူ မ်ားအား အခ်ိဳ႕ေသာ အတိုက္အခံမ်ားမွ တိုက္ခိုက္ ေျပာဆိုျခင္းမွာေကာ မွန္ကန္ နည္းလမ္း က်ပါရဲ႕လား။

အေရးၾကီးသည္ကေတာ့ ကိုယ့္အလုပ္ ကိုယ္လုပ္ၾကဖို႔ပင္ ျဖစ္သည္။ ကိုယ္က ကၽြမ္းေလာင္ျပီး ပ်က္ေနသည့္ မီးလံုးကို ေလွကားေထာင္ တက္လဲျပီး မီးလံုးသစ္ အစားထိုးမည္လား။ (သို႔မဟုတ္) အလင္းေရာင္ ခဏတာ ေပးဖို႔ ဖေယာင္းတိုင္ေလး သြားထြန္း ေပးမည္လား။ ႏွစ္မ်ိဳး စလံုး သူ႔နည္း သူဟန္ႏွင့္ေတာ့ ေလာက အလွဆင္ ေနသူမ်ားသာ ျဖစ္သည္။ တစ္ခုေတာ့ ရွိပါသည္။ ဖေယာင္းတိုင္ ထြန္းမည့္သူကလဲ ထြန္းေပးႏိုင္သည္မွာ ခဏတာပဲ ဆိုသည့္ သေဘာကို နားလည္ ရေပမည္။ မီးလံုးေလာက္ေတာ့ လင္းလာမွာ မဟုတ္တာကို သေဘာေပါက္ ရေပမည္။ ထို႔အတူ မီးလံုးတက္လဲမည့္ သူကလဲ အခ်ိဳ႕ေသာ ေနရာမ်ားမွာ ဖေယာင္းတိုင္ အလင္းေလးေတြ ယာယီ လိုအပ္သည္ကို နားလည္ ရေပမည္။ ကိုယ္ မွန္တယ္၊ သူ မွန္တယ္ ျငင္းစရာ မလိုပါ။ ကိုယ့္အလုပ္ကိုယ္ ထိေရာက္စြာ လုပ္ဖို႔သာ လိုအပ္သည္။

မီးလံုးလဲမည္ ဆိုျပီး တက္ရမည့္ ေလွကားကို ဟိုအမွတ္တံဆိပ္ပါ ေလွကား၊ ဒီအမွတ္တံဆိပ္ပါ ေလွကား ေရြးေနျခင္း၊ ေလွကား ေပၚတက္မည့္သူကို ဟိုတီရွပ္ တံဆိပ္၊ ဒီတီရွပ္ တံဆိပ္ ၀တ္တက္ပါ လုေျပာ ေနျခင္း၊ တစ္ေယာက္က တက္မည္ လုပ္သည္ကို ေနာက္တစ္ေယာက္က ဆြဲခ်ျခင္း၊ မီးလံုးပ်က္အား လက္ညွိဳးထိုးျပျပီး လုပ္စားေနျခင္းမ်ား မရွိလွ်င္ေတာ့ မီးလံုးလဲမည့္ သူမ်ားမွ ကိုယ့္အလုပ္ကိုယ္ လုပ္ေနသည္ ဆိုႏိုင္ပါသည္။

ထိုနည္း လည္းေကာင္းပင္။ ဖေယာင္းတိုင္ ၀ယ္ရန္ အေၾကာင္းျပျပီး ပိုက္ဆံ ေတာင္းစား ေနျခင္း၊ ျပည္ပ ေစတနာရွင္မ်ား၏ ေထာက္ပံ့ေၾကးမ်ားကို အာဏာပိုင္ႏွင့္ ေပါင္း၍ ေ၀စားမွ်စား လုပ္ျခင္း၊ မီးလံုးသာ လဲႏိုင္သြားလွ်င္ ကိုယ့္ေနရာ ေပ်ာက္မည္ စိုး၍ လိုက္လံ ပိတ္ဆို႔ တားဆီး ေနျခင္း၊ ဖေယာင္းတိုင္ မီးညွိရန္ ေစတနာတရား အမွန္တကယ္လဲ မရွိပါဘဲႏွင့္၊ တကယ္လဲ မီးညွိရန္ ၾကိဳးစားေနျခင္း မရွိပါဘဲႏွင့္ မိမိ နာမည္ရေရး အတြက္ မီဒီယာမ်ား ေပၚတက္ျပီး အသံေကာင္း ဟစ္ေနျခင္း စသည္မ်ား မရွိလွ်င္ေတာ့ ဖေယာင္းတိုင္ ထြန္းသူမ်ားမွ ကိုယ့္အလုပ္ကိုယ္ လုပ္ေနသည္ ဆိုႏိုင္ပါသည္။

ထိုအခ်က္မ်ားကို ေတြးေနမိရင္း သူမ ထိုင္ေနရာမွ အသာ ထလိုက္ပါသည္။ ပ်က္ယြင္းေနေသာ လွ်ပ္စီးမီးလံုးေလးကို လဲရပါဦးမည္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ခဏတာ အလင္းေရာင္ေပးသည့္ ဖေယာင္းတိုင္ေလး မ်ားကိုလဲ သူမ ေက်းဇူးတင္ ေနမိပါသည္။


ခင္မမမ်ိဳး (၂၁၊ ၂၊ ၂၀၀၉)

Read More...

Wednesday, January 23, 2008

Poverty Reduction

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ေလွ်ာ့ခ်ေရး


ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ေလွ်ာ့ခ်ေရး

No society can surely be flourishing and happy, of which by far the greater part of the numbers are poor and miserable.

-Adam Smith

ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရးနဲ႔ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳဟာ တိုက္ရိုက္ဆက္ႏြယ္မွဳရွိတဲ့ အေၾကာင္းအရာႏွစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္းမာေရးခ်ိဳ႕တဲ့မွဳေၾကာင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳျဖစ္ေစႏိုင္သလို၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳေၾကာင့္ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မွဳျဖစ္ရာက လာဘ္ၾကီးတပါးျဖစ္တဲ့ က်န္းမာေရးပါ ခ်ိဳ႕တဲ့မွဳ ဆက္ျဖစ္သြားတဲ့ သာဓကေတြ အမ်ားၾကီးပါ။ ဒါေၾကာင့္လဲ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကို ေရာဂါတမ်ိဳးအေနနဲ႔ အဆိုရွိၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။



ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳဆိုရာ၀ယ္္

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ အတိမ္အနက္ကို poverty line နဲ႔ တိုင္းတာေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီလိုင္းက လူသားတေယာက္ သက္ဆိုင္ရာ လူ႕အဖြဲ႔အစည္းမွာ ေနထိုင္ရပ္တည္ႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္တဲ႔ လံုေလာက္မွဳပမာဏကို ေဖာ္ျပေပးပါတယ္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံကေတာ့ လူသားတေယာက္တေန႔တာစားသံုးဖို႔လိုအပ္တဲ့ ကယ္လိုရီပမာဏအတြက္ လိုအပ္မယ့္အသံုးစရိတ္အေပၚမွာ ဒီလိုင္းကို ဆြဲပါတယ္။ ဒီအသံုးစရိတ္ထက္ ၀င္ေငြက နည္းေနမယ္ဆိုရင္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတယ္လို႔ ေယဘုယ်သတ္မွတ္ပါတယ္။ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းျပည္အလိုက္ ကြဲျပားမွဳရွိပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲကြဲျပားေပမယ့္Below the poverty line မွာ လူဦးေရမ်ားျပားေနျခင္းဟာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူဦးေရမ်ားျခင္းကို ညႊန္ျပခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းတာရာမွာ head-count ratio, poverty -gap ratio စသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ head-count ratio က poverty line ေအာက္က population fraction ကို တိုင္းတာျပီး၊ poverty -gap ratio ကေတာ့ total shortfall of incomes ကို တြက္ခ်က္တိုင္းတာ တာျဖစ္ပါတယ္။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳႏွင့္၀င္ေငြ

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကို ၀င္ေငြနဲ႔ တိုင္းတာမွဳအေပၚမွာ debate ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိေပမယ့္ Development Economics သေဘာတရားအရ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳနဲ႔ nutrition တို႔ရဲ႕ functional impact ဟာ work capacity အေပၚမွာ အမ်ားၾကီး သက္ေရာက္မွဳ ရွိျပီး၊ work capacity နဲ႔ income level ဟာ တိုက္ရိုက္ဆက္စပ္မွဳရွိတာေၾကာင့္၊ ၀င္ေငြဟာ အေရးပါတဲ႔ အခန္းက႑မွာ ရွိပါတယ္။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ေလွ်ာ့ခ်ေရးနည္းလမ္းေလးသြယ္

ဖြံ႕ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳေလွ်ာ့ခ်ေရးနည္းလမ္းေတြမွာ government policy intervention ဟာ အေရးၾကီးပါတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိတဲ႔ နည္းလမ္းေလးသြယ္ကို အေသးစိတ္ေဖာ္ျပရရင္

(၁) Relative factor prices အားေျပာင္းလဲေသာေပၚလစီမ်ားေရးဆြဲ၍ Functional Distribution of Income အား ေျပာင္းလဲရန္

ဒီက႑မွာ စဥ္းစားရမယ့္ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ရွိပါတယ္။ ပထမအပိုင္းက price of labor ပါ။ တနည္းအားျဖင့္ ဆိုရင္ေတာ့ လုပ္ခ (wage rate) ပါ။ ဖြံ႔ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕ လုပ္အားခေတြဟာ ၀ယ္လိုအား၊ ေရာင္းလိုအားတို႔ interplay လုပ္တာနဲ႕ determine မလုပ္ပဲ သတ္မွတ္ခ်င္သလို သတ္မွတ္ေနတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အလုပ္တခုထဲမွာတင္ လုပ္အားခက အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္တတ္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ လုပ္အားခေတြဟာ demand, supply forces ေတြ free interplay လုပ္ရက ထြက္လာတဲ့ လုပ္အားခေတြထက္မ်ားေနတတ္ပါတယ္။ ဒါကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြဟာ capital ေနရာမွာ labor ကို ပိုမိုအစားထိုးလာပါလိမ့္မယ္။ ဒီနည္းျဖင့္ employment level တက္လာျပီး၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြရဲ႕ ၀င္ေငြတက္လာပါမယ္။

ေနာက္တခ်က္က Capital နဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ capital equipment ေတြရဲ႕ ေစ်းႏွဳန္းေတြကို အစိုးရနဲ႔နီးစပ္မွဳရွိတဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြအတြက္ ေလွ်ာ့ခ်ထားေလ့ရွိတယ္။ ေငြလဲလွယ္ႏွဳန္းေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးသတ္မွတ္တာမ်ိဳး၊ လုပ္ငန္းတခ်ိဳ႕ကို သီးျခား privileges ေပးတာမ်ိဳးေတြပါ။ ဒါေတြကို ဖယ္ရွားလိုက္မယ္ဆိုရင္ price of capital ဟာ market-driven လုပ္တဲ႔ level ကို ေရာက္ရွိသြားျပီး၊ capital ေနရာမွာ factor substitution အေနနဲ႔ labor က အစား၀င္လာပါတယ္။ ဒီနည္းနဲ႔ employment level တက္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါတြင္မက လုပ္ငန္းရွင္ေတြရဲ႕ economic returns ကလဲ အရင္ကလို မျမင့္မားေတာ့ပဲ income level က်လာတဲ့အတြက္ ခ်မ္းသာသူမ်ားနဲ႔ ဆင္းရဲသူမ်ားအၾကားက inequality ေလ်ာ့နည္းလာႏိုင္ပါတယ္။

ဒီနည္းဟာ လုပ္သားအရည္အတြက္မ်ားလာျပီး၊ ၀င္ေငြရသူမ်ားလာတဲ့အျပင္ inequality ကို ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္တဲ့အတြက္ အက်ိဳးရွိတာမွန္ေပမယ့္ အစိုးရကိုယ္တိုင္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားနဲ႔ ပူးေပါင္းျပီး ကိုယ္က်ိဳးရွာေနတဲ႔ တိုင္းျပည္ေတြမွာေတာ့ ဒီနည္းလမ္းကိုသံုးဖို႔ အစိုးရကိုယ္တိုင္က ေႏွာင့္ေႏွးေလ့ရွိၾကပါတယ္။

(၂) Asset ownership ကို တိုးျမွင့္ redistribute လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ size distribution ကုိ modify လုပ္ရန္

ဖြံ႕ျဖိဳးဆဲတိုင္းျပည္ေတြမွာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတာက တိုင္းျပည္၀င္ေငြရဲ႕ တ၀က္ေက်ာ္ကို ရရွိသူမ်ားဟာ လူဦးေရ စုစုေပါင္းရဲ႕ ႏွစ္ဆယ္ရာႏွဳန္းခန္႔ပဲျဖစ္ျပီး၊ ထုတ္လုပ္မွဳအရင္းအျမစ္ရဲ႕ ရွစ္ဆယ္ရာခိုင္ႏွန္းေက်ာ္ကိုလဲ ဒီႏွစ္ဆယ္ရာခိုင္ႏွဳန္းလူေတြကပဲ ပိုင္ဆိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမ်ိဳးကို size distribution မညီမွ်မွဳလို႔ ေခၚပါတယ္။ ပိုင္ဆိုင္မွဳေတြကို က်န္သူေတြဆီမွာ redistribute လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ size distribution ညီမွ်ေအာင္ လုပ္ယူရပါမယ္။ ေပၚလစီေရးရာမွာေတာ့ redistributive polices မ်ားလို႔ သံုးႏွဳန္းပါတယ္။

အမ်ားအားျဖင့္ လုပ္ေလ့လုပ္ထရွိတာကေတာ့ rural poverty group ကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ land reform လုပ္ျခင္းပါပဲ။ အလားသ႑ာန္တူပဲ ျမိဳ႔ျပမွာဆိုရင္လဲ လုပ္ငန္းေသးလုပ္ကိုင္သူမ်ားကို commercial credit (ဥပမာ- microloans) ေပးျခင္းအားျဖင့္ သူတို႔လုပ္ငန္းေတြခ်ဲ႕ထြင္ဖို႔ရယ္၊ local workers ေတြကို ပိုမိုခန္႔ထားႏိုင္ဖို႔ရယ္အတြက္ အက်ိဳးရွိေစပါတယ္။

ေနာက္တခ်က္လုပ္ႏိုင္တာကေတာ့ Annual savings and investment ထဲက တခ်ိဳ႕အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို low-income groups မ်ားအတြက္ လႊဲေျပာင္းေပးျခင္းပါ။ ဒါ့အျပင္ educational opportunities ကိုပဲ wider access ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ယူရပါမယ္။ ႏွစ္ဆယ့္တစ္ရာစုမွာ Human Capital ဟာ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳရဲ႕ အေရးအၾကီးဆံုး ေသာ့ခ်က္ျဖစ္လာပါျပီ။

(၃) Income and Wealth Taxes မ်ားျဖင့္ ခ်မ္းသာသူမ်ား၏ size distribution ကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္

၀င္ေငြနည္းတဲ႔ ေအာက္ေျခလူတန္းစား ၄၀% ရဲ႕ financial security ရွိဖို႔ အတြက္ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ အခြန္စနစ္ကို ခ်မွတ္ရပါမယ္။ ဖြံ႕ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြမွာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတာက အခြန္စနစ္ဟာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ားမွာ ပိုမိုတင္းၾကပ္ျပီး၊ ခ်မ္းသာသူမ်ားကေတာ့ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူနည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ အခြန္ေရွာင္တတ္ၾကပါတယ္။ Progressive taxes ေတြျဖစ္ရမယ့္အစား regressive taxes ေတြျဖစ္ကုန္ပါေတာ့တယ္။

(၄) Direct Transfer payments မ်ား၊ Public-consumption goods and services မ်ားအား ေထာက္ပံ႔ျခင္းျဖင့္ ဆင္းရဲသူမ်ား၏ size distribution ကို တိုးျမွင့္ရန္

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ားကို public-consumption goods and services မ်ားေထာက္ပံံ့ေပးျခင္းဟာလဲ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းပါတယ္။ ဥပမာ- ေက်းလက္နဲ႔ တိုးတက္မွဳေႏွးတဲ့ ျမိဳ႕ျပေဒသမ်ားမွာ public health projects မ်ားခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ေ၀းလံေခါင္ဖ်ားေဒသေတြမွာ ေသာက္ေရသန္႕နဲ႔ လွ်ပ္စစ္မီးရရွိေအာင္ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ preschool nutrition supplement programs မ်ား ဖန္တီးအေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း စတာမ်ိဳးေတြျဖစ္ပါတယ္။

ေငြေၾကးမ်ားတိုက္ရိုက္လႊဲေျပာင္းေပးျခင္းနဲ႔ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ားကို အစားအစာမ်ား ေပးေ၀ျခင္းဆိုင္ရာ ေပၚလစီမ်ားကလဲ အသံုး၀င္ပါတယ္။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ essential foodstuffs ေတြရဲ႕ေစ်းႏွဳန္းကို တတ္ႏိုင္သမွ် အနည္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ လိုအပ္တဲ႔ ေပၚလစီမ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းပါပဲ။

အထက္ပါနည္းလမ္းေလးသြယ္ကို ေဆာင္ရြက္ျခင္းအားျဖင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီနည္းေလးသြယ္လံုးမွာ government role ဟာ အေရးၾကီးဆံုးမို႔ သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံအစိုးရရဲ႕ attitudes နဲ႕ effectiveness ရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွဳေတြေပၚမွာ မူတည္ေနပါတယ္။ Third sector ရဲ႔ poverty reduction နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွဳမ်ားအေၾကာင္းကို ေနာက္ပိုင္းေဆာင္းပါးမ်ားမွာ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးသြားပါမယ္။

ခင္မမမ်ိဳး (၂၁၊၁၊၂၀၀၈)

ရည္ညြန္းကိုးကား

Ray, Debraj (1998) Development Economics, Princeton University Press, Princeton

Todaro, C.M & Stephen C. S (2006) Economic Development, 6th edition, Pearson Education, Harlow

Bardham, P. & Udry, C. (1999) Development Microeconomics, Oxford University Press, Oxford



Read More...

Saturday, November 24, 2007

Health and Wealth


Health and Wealth

(၂၀၀၁) ခုႏွစ္မွာ ကမာၻ႕က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ၾကီး (WHO) ကေန က်န္းမာေရးနဲ႔ ဓနၾကြယ္၀မွဳၾကားမွာ ဆက္စပ္ေနတဲ့ အေၾကာင္းအက်ိဳးတရား (causal effects)မ်ား ရွိတယ္ဆိုတာကို အတိအလင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။




တကယ္ေတာ့ က်န္းမာေရးဟာ လာဘ္ၾကီးတပါးဆိုသလိုပဲ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့ က်န္းမာေရးက႑ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳဟာ စီးပြားေရးဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မွဳကို ျဖစ္ေစႏိုင္သလို၊ စီးပြားေရးတိုးတက္မွဳကေနတဆင့္လဲ ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မွဳ လုပ္ငန္းေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မွာျဖစ္လို႔ ဒီအခ်က္ႏွစ္ခ်က္ဟာ တိုက္ရိုက္ဆက္စပ္ေနတဲ့ အေၾကာင္းတရားႏွစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ အျပန္အလွန္အေနနဲ႔ အမွီသဟဲ ျပဳေနၾကပါတယ္။ က်န္းမာေရးက႑မွာ ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးေနတဲ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕စီးပြားေရးကို ဘယ္လိုမွ တိုးတက္ေအာင္ မလုပ္ႏိုင္သလို အက်ိဳးဆက္အျဖစ္ ပိုမိုဆိုး၀ါးတဲ့ ယိုယြင္းပ်က္စီးမွဳကိုသာ ဦးတည္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

Individual level အေနနဲ႔ၾကည့္မယ္ဆိုရင္လဲ ၀င္ေငြမ်ားျပားမွဳဟာ အစားအစာျပည့္စံုမွဳ၊ ေနအိမ္တိုက္တာေကာင္းမြန္မွဳနဲ႔ ေရာဂါမျဖစ္ခင္ ၾကိဳတင္တားဆီးႏိုင္မွဳအပါအ၀င္ preventive public health measures ေတြကို ပိုမိုအေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အက်ိဳးဆက္အျဖစ္ health and wealth အျပင္ အျခား third factors ေတြ ျဖစ္တဲ့ education လို အခန္းက႑ေတြအေပၚမွာလဲ မ်ားစြာေသာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မွု ရွိေစပါတယ္။

(၂၀၀၁) ခုႏွစ္မွာ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေဘာဂေဗဒပညာရွင္ Bhargova ဆိုသူက က်န္းမာေရးေကာင္းမြန္မွဳ၊ ၀င္ေငြမ်ားျပားမွဳနဲ႔ ဓနၾကြယ္၀တိုးတက္မွဳေတြၾကားက ဆက္စပ္ေနတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြကို ေလ့လာေဖာ္ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ့ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအရ က်န္းမာေသာ လုပ္သားမ်ားဟာ တျခားလုပ္သားမ်ားထက္စာရင္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ လုပ္အားကို ထုတ္လုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ က်န္းမာေရးနဲ႔ ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႔ nutrition ဆိုင္ရာေတြမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွဳ အမ်ားအျပားလုပ္ေပးရမယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

က်န္းမာေရးနဲ႔ ဓနၾကြယ္၀မွဳၾကားက ေနာက္တခုဆက္ႏြယ္မွဳကေတာ့ ပညာေရးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္းမာတဲ့ကေလးသူငယ္ေတြဟာ ေက်ာင္းတက္မွန္တဲ့အတြက္ cognitive development ျဖစ္လာျပီး၊ Life expectancy လဲတက္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တိုင္းျပည္တျပည္ရဲ႔ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးကို မ်ားစြာ အေထာက္အကူ ျပဳလာႏိုင္ပါတယ္။

အရွင္းလင္းဆံုးအေျခအေနကို ဥပမာေပးရရင္ အာရွအေရွ႕ပိုင္းကို ေပးရပါလိမ့္မယ္။ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္က ဒီေဒသရဲ႕ Life expectancy ဟာ (၃၉)ႏွစ္ျဖစ္ျပီး၊ (၁၉၉၀) ခုႏွစ္က်ေတာ့ (၆၇)ႏွစ္ကို တိုးသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုပဲ working age people (15-64) အေရအတြက္နဲ႔ မွီခိုလူဦးေရ (below 15 & over 65) ၾကားက အခ်ိဳးဟာလဲ ၁.၃ ကေန ၂.၁ ကို တိုးသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို Labor supply တက္လာမွဳဟာ ထုတ္လုပ္မွဳစြမ္းအားကိုလဲ တက္ေစခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ retirement saving ကလဲ longevity နဲ႔အတူ တက္လာခဲ့ပါတယ္။ အာရွအေရွ႔ပိုင္းရဲ႕ မယံုၾကည္စရာေကာင္းေလာက္တဲ့ အရွိန္အဟုန္နဲ႔ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳေတြမွာ ဒီလို factor inputs မ်ားက အဓိက ေနရာကေန ပါ၀င္ခဲ့တာပါ။

က်န္းမာေရးက႑ရဲ့ ဓနၾကြယ္၀မွဳ အေပၚမွာ သက္ေရာက္ႏိုင္တဲ့ impact ကို အာဖရိကတိုက္ HIV/AIDS ျပႆနာနဲ႔ ဥပမာေပးႏိုင္ပါေသးတယ္။ (၁၉၆၀) ခုႏွစ္မွာ အာဖရိကတိုက္ရဲ႕ Life expectancy က ၄၀ႏွစ္ျဖစ္ပါတယ္။ (၁၉၉၀)ခုႏွစ္မွာ ၅၀ ကို တိုးသြားခဲ့ေပမယ့္ ၂၀၀၁ခုႏွစ္လဲေရာက္ေရာ (၄၆)ႏွစ္ကို ျပန္က်သြားပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ပါလဲ။ အေျဖကရွင္းပါတယ္။ HIV/AIDS ေၾကာင့္ပါ။ တကမာၻလံုးကို ပ်ံ႔ႏွံ႔ခဲ့တဲ့ ေရာဂါပိုး ျဖစ္ေပမယ့္ ေရာဂါကို လ်စ္လ်ဴရွဳမွဳ၊ ကြန္ဒံုးသံုးစြဲမွဳကို resist လုပ္မွဳ၊ ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရသူမ်ားကို discriminate လုပ္မွဳေတြအျပင္ ၾကီးစြာေသာ ေဆးကုသစရိတ္ေတြ ထပ္ေလာင္းလိုက္တဲ့အခါ အာဖရိကတိုက္ဟာ ဒီေရာဂါဆိုးရဲ႕ တိုက္ခိုက္မွဳကို ၾကီးမားစြာ ခံလိုက္ရပါေတာ့တယ္။

ဒီေရာဂါဆိုးရဲ႕ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မွဳေတြကလဲ အရမ္းၾကီးမားလွပါတယ္။ တျခားေရာဂါေတြနဲ႔ မတူတဲ့အခ်က္က တျခားေရာဂါအမ်ားအျပားက အသက္အရြယ္ၾကီးသူမ်ားနဲ႔ ကေလးသူငယ္မ်ားကိုသာ ပိုမိုထိခိုက္မွဳ ရွိေစျပီး၊ ဒီေရာဂါက်ေတာ့ working age ေတြကို ပိုမိုထိခိုက္ေစတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။ ျပီးေတာ့ ဒီေရာဂါက all sectors of economy ကို ထိခုိက္ေစပါတယ္။ တျခား malaria တို႔လို rural areas ေတြကို ပိုမို ထိခိုက္ေစတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါ။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ ထုတ္လုပ္မွဳစြမ္းအားေတြ က်ဆင္းလာတဲ့အျပင္ saving rates ေတြကလဲက်လာ၊ orphans ေလးေတြကို ေစာင့္ေရွာက္ရတဲ့စရိတ္ကလဲ ပိုမိုၾကီးမားလာပါတယ္။ ဒီအခ်က္ဟာ တိုင္းျပည္တခုလံုးရဲ့ economic infrastructure ကို အၾကီးအက်ယ္ ထိခိုက္လာေစပါေတာ့တယ္။

ေနာက္ဆံုးအာဖရိကႏိုင္ငံအမ်ားစုဟာ palliative care နဲ႔ opportunistic infections ေတြကို treatment လုပ္ေပးႏိုင္တဲ့ အဆင့္ပဲ ရွိပါေတာ့တယ္။ Benin မွာဆိုရင္ retroviral drug အတြက္ ကုန္က်စရိတ္ဟာ အရမ္းၾကီးမားျပီး တႏွစ္အတြက္ ကုန္က်စရိတ္ဟာ တႏွစ္၀င္ေငြထက္ (၆)ဆ ၾကီးမားပါတယ္။

အခုေဖာ္ျပတဲ့ ဥပမာေလးေတြကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ က်န္းမာေရးနဲ႔ ဓနၾကြယ္၀မွဳ၊ ၀င္ေငြတိုးတက္မွဳ၊ တိုင္းျပည္ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မွဳေတြၾကားက ဆက္စပ္မွဳေတြကို ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ Human capital investment ဟာ စီးပြားေရးဖြံ႕ျဖိဳးမွဳရဲ႕ အေရးၾကီးေသာ ေသာ့ခ်က္ျဖစ္လာတဲ့ (၂၁)ရာစုၾကီးမွာ Human Resources Development ရဲ့ အဓိကအခ်က္ၾကီးႏွစ္ခုျဖစ္တဲ့ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပညာေရး က႑ဖြ႔ံျဖိဳးတိုးတက္မွဳဟာ ႏိုင္ငံတိုင္း ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ရမယ့္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားျဖစ္သင့္ပါေၾကာင္း ေရးသားလိုက္ရပါတယ္။ “Health for All” ဆိုတဲ့ Goal ကို ေအာင္ျမင္စြာအေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာလိုအပ္တဲ့ ေပၚလစီမ်ားအေၾကာင္းကို ေနာက္ပိုင္းေဆာင္းပါးမ်ားမွာ ဆက္လက္ေဖာ္ျပသြားပါမယ္။

ခင္မမမ်ိဳး (၂၃၊၁၁၊ ၂၀၀၇)

ရည္ညႊန္း။ ။

Bhargova, A., Jamisn, D.Y., Lau, J.L. and Murray, C.J.L. (2001) Modeling the effects of health on economic growth, Journal of Health Economics, 20, 423-440

World Health Organization, Commission on Macroeconomics & Health (2001) Macroeconomics & Health: Investing in Health for Economic Development, Geneva: WHO

Fox, M.P., Rosen, S., MacLeod, W.B., Wasunna, M., Bii, M, Foglia, G. and Simon, J.L. (2004) The impact of HIV/AIDS on labor productivity in Kenya, Tropical Medicine and International Health, 9(3), 318-324


Read More...