အသည္းသမားတို႕အတြက္ သင့္တင့္ေသာ LifeStyle

အသည္းေရာင္ အသား၀ါေရာဂါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ နာတာရွည္ အသည္းေရာဂါတစ္ခုပါ။ ဘီပိုး၀င္တိုင္း နာတာရွည္ အသည္းေရာင္တဲ့အဆင့္ကို မေရာက္ေပမယ့္ အသည္းေရာင္ အသည္းေျခာက္၊ အသည္းကင္ဆာျဖစ္ျပီး ေသဆံုးသူေတြလည္း မနည္းပါဘူး။ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီ ေရာဂါဟာ သူ႕ေၾကာင့္ မေသေအာင္ ထိန္းသိမ္းကုသႏိုင္တဲ့အဆင့္ကို ေရာက္လို႕ေနပါျပီ။ သို႕ေသာ္လည္း ေဆးကုသ ကုန္က်စရိတ္ေတြက မ်ားျပားတာေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္သူ အမ်ားစုကေတာ့ လက္လွမ္းမမီွႏိုင္ေသးပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေဆးမကုႏိုင္ရင္လည္း အတတ္ႏိုင္ဆံုး က်န္းမာေအာင္ ေနနည္းေတြနဲ႕ ေဆးေသာက္သူေတြမွာ လိုက္နာသင့္တဲ့အခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၁) အစားအေသာက္။ အသည္းေရာင္ေ၀ဒနာသည္အတြက္ အထူးတလည္ diet မလိုအပ္ပါဘူး။ အာဟာရျပည့္၀ေအာင္ စားဖို႕ေတာ့ လိုပါတယ္။ အာဟာရျပည့္၀တယ္ဆိုတာက လိုအပ္တဲ့ ကစီဓာတ္၊ အသားဓာတ္၊ အဆီဓာတ္၊ အသီးအရြက္၊ သတၱဳဓာတ္ေတြကို မွ်တေအာင္ စားေသာက္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အာဟာရျပည့္၀ေအာင္ စားမယ္ဆိုရင္ ပ်က္စီးသြားတဲ့ အသည္းဆဲလ္ေတြကို ျပန္လည္ အစားထိုးႏိုင္မယ္။ လံုေလာက္တဲ့ အားအင္ရမယ္။ လန္းလန္းဆန္းဆန္းရိွမယ္။ ကိုယ္ခံအားေကာင္းလာမယ္။ ျမန္မာေတြခ်က္တဲ့ဟင္းေတြဟာ ဆီမ်ားတတ္တယ္။ ဆားမ်ားတတ္တယ္။ မလိုအပ္တဲ့ အမွဳန္႕ေတြမ်ားတတ္တယ္။ အဲဒါေတြက ၾကည့္လို႕ပဲေကာင္းတာ။ အာဟာရတန္ဖိုးမရိွဘူး။ ဒီေတာ့ ဟင္းခ်က္တဲ့ေနရာမွာ ဆီကို အနည္းဆံုးထည့္ ဆားကို အနညး္ဆံုးသံုးျပီး ခ်က္ဖို႕လိုတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေျပာတယ္။ အဲဒီလို ဆီမပါ ဆားမပါဟင္းခ်က္ရင္ ဘယ္စားလို႕ေကာင္းမွာလဲတဲ့။ ဟုတ္ပါတယ္။ စားလို႕မေကာင္းပါဘူး။ လူအမ်ားစုကလည္း မၾကိဳက္ၾကပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္လည္း လူေတြေရာဂါထူေျပာေနတာပါ။ မက်န္းမာၾကတာပါ။ အေရးၾကီးတာက လွ်ာကို အလိုမလိုက္ဖို႕ လိုပါတယ္။ ကိုယ္သံုးမွာထက္ပိုစားရင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တိုးလာမယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ၀လာမယ္ေပ့ါဗ်ာ။ အဆီမ်ားရင္ အသည္းမ နဂိုကတည္းက မေကာင္းေတာ့ အသည္းအဆီဖံုးတတ္တယ္။ အဲဒီကေနတဆင့္ အသည္းဟာ လ်င္ျမန္စြာ ပ်က္စီးလာႏိုင္ပါတယ္။ ၀ျပီး အသည္းအဆီဖံုးသူေတြဟာ ဘီပိုးအတြက္ ပိုးသတ္ေဆးေသာက္မယ္ဆိုရင္ေတာင္ မ၀သူေတြထက္ ေဆးကို တုံ႕ျပန္အားနည္းပါတယ္။ တနည္းဆိုေသာ္ ေဆးသိပ္ျပီး မတိုးဘူးေပါ့။ ဒါဆိုရင္ ေသာက္ထားတဲ့ ေဆးေတြ အလဟသတ္ ျဖစ္ကုန္မွာပါ။ ေနာက္ျပီး လိုတာထက္ ပိုစားရင္ ဆီးခ်ိဳျဖစ္လာပါမယ္။ ဘီပိုးေၾကာင့္ အသည္းမေကာင္းသူေတြဟာ သာမန္လူေတြထက္ ဆီးခ်ိဳျဖစ္ႏိုင္ေခ် ပိုမိုမ်ားျပားပါတယ္။ ေအာက္ပါအစားအေသာက္မ်ားကို လံုး၀ေရွာင္ၾကဥ္ရပါမည္။

• ဆိုးေဆးပါ အစာမ်ား (ငါးခ်ဥ္၊ ပုစြန္ခ်ဥ္၊ အေရာင္ဆိုး ထားေသာ ငရုတ္ခ်ဥ္၊ အေရာင္ဆုိးထားေသာ သီးႏွံမ်ား)
• အကင္မ်ား
• အရက္
• ၾကာရွည္ခံေအာင္ျပဳလုပ္ထားေသာ ခ်ဥ္ဖတ္အစရိွသည့္အစာမ်ား
• ဗိုက္တာမင္စီပါ၀င္ေသာ ခ်ဥ္သည့္အစားအစာမ်ားကို အလြန္အၾကဴးစားျခင္း
• သံဓာတ္မ်ားစြာ ပါ၀င္သည့္ အစိမ္းရင့္ေရာင္အရြက္မ်ား ကို အလြန္အမင္းစားျခင္း

ဗိုက္တာမင္စီဟာ လူအတြက္လိုအပ္တယ္။ အသည္းအတြက္လည္း လိုအပ္တယ္။ သို႕ေသာ္ တစ္ေန႕တာတြင္ ၂၀၀ မီလီဂရမ္ထက္ ပိုစားျခင္းဟာ အသည္းကို လိုတာထက္ ပိုအလုပ္ေပးမိသလိုျဖစ္ျပီး ဆိုးက်ိဳးကိုျဖစ္ေစတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေစ်းကြက္ထဲမွာ ေရာင္းေနၾကတဲ့ စိတ္ဖိစီးမွဳေပ်ာက္ေစ ေဆးေတြဟာ ဗိုက္တာမင္စီ ၅၀၀ မီလီဂရမ္ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒ့ါေၾကာင့္ မေသာက္ရပါဘူး။ သံဓာတ္ဟာလည္း ဒီလိုပဲ။ အသည္းကို အနားေပးခ်င္ရင္ သံဓာတ္ကို အမ်ားၾကီး မစားဖို႕လိုတယ္။ ထမင္းစားရင္ အသားနဲ႕ခ်ည္းပဲ မစားသင့္သလို အရြက္နဲ႕ခ်ည္းပဲလည္း မစားသင့္ပါဘူး။ ေရာဂါပ်ံ႕တာ ပိုျမန္လာပါမယ္။

(၂) ေလ့က်င့္ခန္း။ အသည္းေရာင္ေ၀ဒနာရွင္ေတြ အတြက္ ပံုမွန္ ကိုယ္လက္လွဳပ္ရွား ျပဳလုပ္ျခင္းဟာ အလြန္ပင္ အေရးၾကီးလွပါတယ္။ ပင္ပင္ပန္းပန္း လုပ္စရာမလိုပါဘူး။ တစ္ေန႕ကို ေသြးလည္ပတ္မွဳ ေကာင္းရံုေလာက္ လမ္းေလွ်ာက္တာတို႕၊ ေရကူးျခင္းတို႕ဟာ အလြန္ေကာင္းလွပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ပံုမွန္ ကိုယ္လက္လွဳပ္ရွား ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္

• အ၀လြန္ျခင္းကို ထိန္းသိမ္းႏိုင္ပါတယ္။
• ေခၽြးထြက္ျပီး ေနလို႕ထိုင္လို႕ေကာင္းတယ္။
• ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို ေကာင္းေစတယ္။
• ေဆးေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ ေညာင္းျခင္းညာျခင္းကို သက္သာေစသည္။

လမ္းေလွ်ာက္မည္ဆိုပါက တစ္ေန႕လွ်င္ မိနစ္၃၀ ေလာက္အထိ ေလွ်ာက္သင့္သည္။ ေန႕စဥ္ေလွ်ာက္ရမည္ျဖစ္သည္။ ခ်က္ခ်င္း နာရီ၀က္ခန္႕ မေလွ်ာက္ႏိုင္ပါက ၁၀ မိနစ္မွ စတင္ေလွ်ာက္ျပီး တျဖည္းျဖည္း တိုးသြားႏုိင္သည္။ ခ်က္ခ်င္း ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်သြားမည္ မဟုတ္ပါ။ သို႕ေသာ္ တျဖည္းျဖည္းခ်င္းက်လာျပီး ေနလို႕ေကာင္းလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Read More...

Collapse...

အသက္ရွည္လိုလွ်င္ အသည္းကို ညွာတာပါ

အသည္းဟာ လူ႕ခႏၶာကိုယ္မွာ အလြန္အေရးပါတဲ့ အခန္းက႑မွ ပါ၀င္ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္မွာ ရိွတဲ့ ဇီ၀ျဖစ္စဥ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ သူပါ၀င္ပါတယ္။ အညစ္အေၾကးေတြ စြန္႕ပစ္ျခင္းနဲ႕ အဆိပ္အေတာက္ေတြကို ဓာတ္ျပယ္ေအာင္လည္း သူကပဲ လုပ္ေပးပါတယ္။ အစာေျခဖို႕အတြက္ အစာေျခရည္ေတြကိုလည္း သူကပဲ ထုတ္ေပးတယ္။ ကိုယ္စားလိုက္တဲ့ ကစီဓာတ္၊ အသားဓာတ္နဲ႕ အဆီဓာတ္ေတြကို လိုရင္သံုး မလိုရင္ သိုေလွာင္ဖို႕အတြက္လည္း အသည္းကပဲ အဓိက လုပ္ေဆာင္ေပးတာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ တသက္လံုး သံုးရမယ့္ အသည္းကို မလို္အပ္ဘဲ အလြန္အကၽြံ မခိုင္းမိေစဖို႕ အေရးၾကီးပါတယ္။ ေနာက္ျပီး လူေတြက ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေသြးတိုးေရာဂါေတြနဲ႕ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေတြ အေၾကာင္းက သိသင့္သေလာက္ သိလာေတာ့ ေရွာင္တာေဆာင္တာေတြ လုပ္လာၾကတယ္။ ေသြးတိုးတို႕ ဆီးခ်ိဳတို႕ ေၾကာက္စရာေကာင္းသလို အသည္းကလည္း မေမ့သင့္တဲ့ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အသည္းက်န္းမာေရးကို ေကာင္းေအာင္ မည္ကဲ့သို႕ ျပဳမူေနထိုင္ရမည္ကို တင္ဆက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

နံပါတ္(၁)။ ။အစားအေသာက္စားတဲ့အခါမွာ ကိုယ့္ခႏၶာကို ကိုယ္နားေထာင္ပါ။ ဗိုက္မဆာလွ်င္မစားပါႏွင့္။ ဆာတယ္မဆာဘူးဆိုတာက ကိုယ့္ရဲ႕ စိတ္နဲ႕လည္း ဆိုင္ေသးတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ တကယ္မလိုအပ္လွ်င္ ငါမစားဘူးဟု စိတ္ကို တင္းထားရမည္။ ဥပမာ။ ေန႕လည္ ၁၂ နာရီေလာက္က ေန႕လည္စာ စားထားလွ်င္ ညေန ၄ နာရီေလာက္အထိေတာ့ ေနႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ အဲဒါကို ၂ နာရီေလာက္မွာ မိတ္ေကာင္းလို႕ အျပင္မွာ တစ္ခုခုစားလိုက္တာမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ဒါမွ မဟုတ္ အသုတ္သည္ကိုေတြ႕လို႕ ၀ယ္စားတာမ်ိဳးျဖစ္သည္။ လိုတာထက္ ပိုစားေတာ့ ဘာျဖစ္ပါသလဲ။ အသည္းက ကိုယ္စားလိုက္တဲ့အစာထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ အစာအာဟာရေတြကို စီမံခန္႕ခဲြေနရတယ္။ ကိုယ္က အမ်ားၾကီးစားရင္ အသည္းမွာ တာ၀န္ပိလာတယ္။ ၾကာလာေတာ့ metabolism လို႕ေခၚတဲ့ ဇီ၀ျဖစ္စဥ္ေတြ ကေမာက္ကမ ျဖစ္လာတယ္။ စားလိုက္တဲ့ ကစီဓာတ္ ေတြကို ေသြးထဲမွာ မမ်ားလာေအာင္ pancreas အကူအညီနဲ႕ အင္ဆူလင္ ေဟာ္မုန္းေတြကို အမ်ားၾကီးထြက္ေစတယ္။ ၾကလာေတာ့ pancreas က ပင္ပန္းျပီး အင္ဆူလင္မထုတ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီမွာ အမ်ိဳးအစား- ၂ ဆီးခ်ိဳက ၀င္လာပါေရာ။ စားလိုက္တဲ့ အဆီေတြကို ေကာင္းေကာင္းမေျခဖ်က္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ အသည္းမွာ အဆီေတြ စုလာမယ္။ တျခားေနရာေတြမွာ အဆီေတြ စုလာမယ္။ အသည္းမွာ အဆီစုတာကို fatty liver လို႕ေခၚပါတယ္။ အသည္းေရာင္ျခင္း မရိွဘဲနဲ႕ အသည္းေျခာက္တဲ့ အဆင့္ကို ကူးသြားႏိုင္တဲ့အတြက္ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းလွပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အစားအေသာက္ကို လိုအပ္သေလာက္သာ စားသံုးဖို႕လိုပါတယ္။ စားတဲ့အခါမွာလည္း ေကာင္းမြန္စာ ခ်က္ျပဳပ္ထားတဲ့ ဟင္းလ်ာေတြကို စားသံုးဖို႕ လိုပါတယ္။

နံပါတ္(၂)။ ။ေရကို ေန႕စဥ္ လံုေလာက္စြာ ေသာက္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ဟာ တစ္ေန႕တာမွာ ေသာက္ရည္ ၂ လီတာ ခဲြစာေလာက္ ေသာက္ရပါမယ္။ အဲဒီေလာက္မွာ မေသာက္ရင္ ေက်ာက္ကပ္ဟာ အညစ္အေၾကးမ်ား စြန္႕ပစ္ဖို႕ အလုပ္ေကာင္းေကာင္းလုပ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေက်ာက္ကပ္က မႏိုင္ရင္ အသည္းက ကူေပးရတဲ့အတြက္ မလိုအပ္ဘဲ အလုပ္ရွဳပ္တာေပါ့။ ဒါ့ေၾကာင့္ တေန႕တာကာလမွာ ေရကို နည္းနည္း နဲ႕ ခဏခဏေသာက္ေပးျခင္းအားျဖင့္ အသည္းအတြက္ေကာင္းသလို ေက်ာက္ကပ္ကိုပါ ေဆးျပီးသား ျဖစ္သြားမွာပါ။ ဗမာေတြက ဆီးခဏခဏသြားရင္ မၾကိဳက္ၾကဘူး။ ဆီးသြားတာနဲ႕ ေက်ာက္ကပ္ကစစ္ထုတ္တာနဲ႕ က တုိုက္ရိုက္ေတာ့လည္း မဆိုင္ပါဘူး။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ျပီး ခဏခဏ မသြားခ်င္ရင္ ေအာင့္ထားတတ္ေအာင္ က်င့္ထားျခင္းက အသံုး၀င္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

နံပါတ္(၃)။ ။တတိယေျမာက္အခ်က္ကေတာ့ အရမ္းခ်ိဳတဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို မစားဖို႕ပါပဲ။ သဘာ၀အတုိင္းခ်ိဳတဲ့ အသီးအႏွံေတြကိုေတာ့ စားလို႕ရပါတယ္။ မစားသင့္တာကေတာ့ junk food လို႕ေခၚတဲ့ အသင့္စားအခ်ိဳစာေတြ၊ သၾကားလံုးေတြ၊ အရမ္းခ်ိဳတဲ့ ေပါင္မုန္႕ ကိတ္မုန္႕ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႕ဆီမွာ ပါ၀င္တဲ့ သၾကားေတြဟာ ေသြးထဲကို ေရာက္သြားတာနဲ႕ ေသြးထဲက သၾကား level ကို အရမ္းျမွင့္တင္လိုက္တယ္။ ဒီအခါမွာ အသည္းဟာ အင္ဆူလင္ ေဟာ္မုန္းရဲ႕ အကူအညီနဲ႕ ေသြးထဲက ပိုလွ်ံေနတဲ့ သၾကားေတြကုိ ေလ်ာ့နည္းသြားေအာင္ လုပ္ရပါတယ္။ ခဏခဏ လုပ္ေနရရင္ အသည္းဟာ ေကာင္းစြာ အလုပ္ ္္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ ဆီခ်ိဳေရာဂါ အ၀လြန္ေရာဂါေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ကိုယ္က အခ်ိဳဓာတ္ကို ၾကိဳက္သူဆိုရင္ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းက သဘာ၀အသီးအႏွံ၊ ပ်ားရည္ အစရိွတဲ့ green product ေတြကိုသာ စားသံုးသင့္ပါတယ္။

နံပါတ္(၄)။ ။စတုထၱအခ်က္ကေတာ့ အစာလမ္းေၾကာင္းကို က်န္းမာေအာင္ ထိန္းသိမ္းဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ စားလိုက္သမွ်ကို အူေတြထဲမွာ ေျခဖ်က္ျပီးရင္ အသည္းဆီ အရင္ဆံုးေရာက္တာပါ။ ကိုယ္စားတဲ့အစာေတြက မသန္႕ရွင္းတဲ့ အစာေတြ ျဖစ္ေနရင္ ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြ၊ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေတြ၊ သန္ေကာင္ဥေတြ ပါလာတတ္ပါတယ္။ အူေတြထဲမွာ ရိွတဲ့ ခုခံတဲ့ စနစ္ေတြက ဒီေကာင္ေတြကို ႏိွမ္နင္းႏိုင္တယ္ဆိုေပမယ့္ အရည္အတြက္နဲ႕လည္း ဆိုင္ပါေသးတယ္။ ကာလ၀မ္းေရာဂါပိုးဟာ အေကာင္အေရအတြက္ နည္းနည္း စားမိရင္ လူကို ဘာမွ ဒုကၡမေပးႏိုင္ေပမယ့္ လံုေလာက္တဲ့ အေရအတြက္ကို စားမိရင္ ကာလ၀မ္းေရာဂါကိုျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အသည္းကို အဓိက ဒုကၡေပးႏိုင္တာက သန္ေကာင္ဥေတြပါပဲ။ အခ်ိဳ႕ေသာ သန္ေကာင္ေတြက အူထဲမွာ အေကာင္ေပါက္ျပီးရင္ အသည္းထဲ အထိေရာက္ေအာင္ သြားပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ သန္ေကာင္ပိတ္လို႕ သည္းေျချပြန္လမ္းေၾကာင္းေရာင္ရမ္းျပီး ေဆးရံုေရာက္တဲ့ လူနာအေရအတြက္လည္း မနည္းလွပါဘူး။ ေရာဂါျဖစ္တဲ့သူေတြကို ေရာဂါရာဇ၀င္ေမးၾကည့္ရင္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြ အျဖစ္မ်ားျပီး လမ္းေဘးစာေတြ အသုတ္ေတြ ၀က္သားဒုတ္ထိုးေတြ ပံုမွန္စားသူေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ကိုယ္က လံုေလာက္တဲ့ ၀င္ေငြမရိွလို႕ အဆင္ေျပသလိုစားရတာကို အျပစ္မေျပာလိုေပမယ့္ လမ္းေဘးမွာ ဖုန္ေတာထဲမွာ ေရာင္းတဲ့ အစာေတြ ကိုမွ ၾကိဳက္ႏွစ္သက္တဲ့ သူေတြကိုေတာ့ တားျမစ္ခ်င္ပါတယ္။ အစားအေသာက္ကို သန္႕ရွင္းလတ္ဆတ္တာကို စားပါ။ မိွဳတက္ေနေသာ အစားအေသာက္မ်ားသည္လည္း လူကို ဒုကၡေပးႏိုင္ပါတယ္။ မိွဳရိွမရိွကို အေရာင္ေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အနံ႕တို႕ အေပၚ မူတည္၍ ခဲြျခားႏိုင္ပါတယ္။ မိွဳသည္ အသည္းေျခာက္ေစႏိုင္သည္။ အသည္းကင္ဆာျဖစ္ေစနိဳင္သည္။

နံပါတ္(၅)။ ။အသည္းဟာ အစာအိမ္နဲ႕ အူလမ္းေၾကာင္းနဲ႕ တဲြဖက္ျပီး အလုပ္လုပ္ရတဲ့အတြက္ အူလမ္းေၾကာင္းမေကာင္းရင္ သူလည္း ေဖာက္တတ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္တဲ့ အခါေတြမွာ အူေတြထဲမွာ ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြ ေပါက္ပြားလာတတ္တယ္။ သာမန္လူေတြမွာေတာ့ သိပ္ျပီး မသိသာလွေပမယ့္ အစကတည္းက အသည္းေကာင္းစြာ အလုပ္မလုပ္သူေတြ၊ အသည္းေျခာက္ေရာဂါရိွသူေတြအတြက္ အသက္အႏၱာရာယ္ စိုးရိမ္ရသည္အထိ ဒုကၡေပးႏိုင္ပါတယ္။ ထို႕ေၾကာင္ မူလက အသည္းမေကာင္းရင္ ၀မ္းမခ်ဳပ္ေအာင္ သတိထားဖို႕လိုပါတယ္။

နံပါတ္(၆)။ ။သဘာ၀အေရာင္မဟုတ္တဲ့ ဆိုးေဆးပါတဲ့ အစားအေသာက္ေတြ၊ ၾကာရွည္ခံေအာင္ ထည့္တဲ့ ယမ္းစိမ္းေတြဟာ အသည္းရဲ႕ ရန္သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အလြယ္ဆံုး မွတ္တဲ့ နည္းလမ္းကေတာ့ အဲဒါေတြ ပါတဲ့ အစာမ်ားမ်ားစားေလေလ အသည္းက ျမန္ျမန္ပ်က္စီးေလ ဆိုတာပါပဲ။ အသည္းမေကာင္းရင္ အသက္တိုပါလိမ့္မယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အသက္ကို ဥာဏ္ေစာင့္သည့္ သေဘာရိွေသာေၾကာင့္ ေရွာင္ၾကရွားၾကပါ။

နံပါတ္(၇)။ ။ေနာက္ဆံုးအခ်က္ကေတာ့ လူအမ်ားသိၾကသည့္ အရက္ႏွင့္ ေဆးလိပ္ပင္ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႕နဲ႕ ပတ္သက္လို႕ကေတာ့ ထပ္မံမေျပာလိုေတာ့ပါဘူး။ အရက္ထဲမွာေတာင္မွ အရက္အတု၊ အရက္အျပင္းေသာက္သူက ပိုထိတယ္။ အေကာင္းစားအရက္ ေသာက္တဲ့သူက သိပ္ျပီး မထိဘူး။ ေသာက္ပံုေသာက္နည္းမွာလည္း ေခြးေသာက္ေသာက္သူက သူေဌးေသာက္ေသာက္သူထက္ ပိုထိတယ္။ အျမည္းမပါဘဲ ေသာက္သူက အျမည္းစားျပီး ေသာက္သူထက္ ပိုဆိုးပါတယ္။

Read More...

Collapse...

အသည္းႏွင့္ အသည္းကင္ဆာ

ကၽြန္မ မိတ္ေဆြေတြအထဲမွာ အသည္းမေကာင္းသူေတြ မ်ားစြာ ရွိၿပီး အေမရိကားကို ေရာက္ေနတဲ့ တခ်ိန္က ရင္းႏွီးတဲ့ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္ မိတ္ေဆြေဟာင္း တဦးလည္း အသည္းကင္ဆာ ျဖစ္ေၾကာင္း စမ္းသပ္ေတြ႔ရွိရတယ္လို႔ လတ္တေလာ ၾကားသိလိုက္ရလို႔ ဒီပို႔စ္ကို တင္ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိကက အသည္းနဲ႔ အသည္းကင္ဆာ အေၾကာင္းကို တင္ျပဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း အသည္းႏွင့္ အသည္းကင္ဆာအေၾကာင္းကို မစခင္ ကင္ဆာေရာဂါရဲ့ အေျခခံ သေဘာသဘာ၀ အနည္းငယ္ကို အရင္တင္ျပထားပါတယ္။ ကင္ဆာကို ရွာေဖြေတြ႔ရွိပံု (Dignosis) နဲ႔ ကုသမႈအပိုင္းကို ဒီပို႔စ္မွာ တင္ျပထားျခင္း မရွိဘဲ ေနာက္ပိုင္း အလ်ဥ္းသင့္ရင္ သီးသန္႔ေဖၚျပဖို႔ အစီစဥ္ ရွိပါတယ္။ ဒီပို႔စ္မွာ ကင္ဆာေရာဂါ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ျဖစ္ေပၚလာပံုကို မိတ္ဆက္ေပးၿပီး အသည္းကင္ဆာ အမ်ိဳးအစားႏွင့္ ေရာဂါ အဆင့္သတ္မွတ္ပံုကို အဓိက တင္ျပထားပါတယ္။

ကင္ဆာရဲ့ အေျခခံသေဘာသဘာ၀

ပံုမွန္ဆဲလ္ပြားပံုႏွင့္ ကင္ဆာဆဲလ္ ပြားပံု (ဓါတ္ပံုေတြကို ႏွိပ္ၿပီး ပံုႀကီးကို ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္)

ကင္ဆာဆိုတာ ဆဲလ္ေတြမွာ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ ဆဲလ္ဆိုတာကေတာ့ အႏုၾကည့္မွန္ေျပာင္း (Microscope) ျဖင့္ ၾကည့္မွသာ ျမင္ႏိုင္တဲ့ ခႏၶာကိုယ္ကို ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အေသးငယ္ဆံုးေသာ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ကို ႀကီးထြားေစဖို႔၊ သက္တမ္းကုန္ဆံုးတဲ့ ဆဲလ္ေတြ (သို႔) ဒါဏ္ရာ ဒါဏ္ခ်က္ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ပ်က္စီးဆံုးရႈံး သြားတဲ့ ဆဲလ္ေတြကို ျပန္လည္ အစားထိုးဖို႔အတြက္ သက္ရွိတို႔ရဲ့ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ရွိတဲ့ ဆဲလ္ေတြဟာ အဆက္မျပတ္ ပြား (Multiply) လ်က္ ရွိပါတယ္။ ဒီလို ပြားတဲ့ေနရာမွာ ပံုမွန္အားျဖင့္ေတာ့ ဆဲလ္ေတြဟာ သူ႔အစီစဥ္ႏွင့္သူ လမ္းေၾကာင္းအမွန္အတိုင္း ထိန္းခ်ဳပ္မႈ ေအာက္မွာပဲ ပြားေလ့ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း တခါတရံမွာ အေၾကာင္းမညီညြတ္ပါက အခန္႔မသင့္ဘဲ လမ္းေၾကာင္းေျပာင္းကာ ထိန္းခ်ဳပ္လို႔မရ ျဖစ္သြားတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္သြားရင္ က်ဴမာ (Tumour) လို႔ ေခၚတဲ့ အေစ့ေလးကို စျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။

က်ဴမာမွာ Benign Tumour ႏွင့္ Malignant Tumour ဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳး ႏွစ္စားရွိပါတယ္။ ဘီႏိုင္းက်ဴမာက မိမိ စတင္ျဖစ္ေပၚတဲ့ ေနရာမွာပဲ ရွိေနတတ္ၿပီး တျခားကို လြင့္သြားျခင္းမရွိပါ။ သို႔ေသာ္လည္း က်ဴမာအလံုးႀကီးလာပါက ပတ္၀န္းက်င္မွာ ရွိတဲ့ တစ္သွ်ဴးေတြ၊ တျခားခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းေတြကို မကူးစက္မျပန္႔ႏွ႔ံေသာ္လည္း သြားၿပီးဖိအားေပးကာ နာက်င္ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဘီႏိုင္းက်ဴမာကို ကင္ဆာဆဲလ္ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားျခင္း မဟုတ္တဲ့အတြက္ ဘီႏိုင္းက်ဴမာကို ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ေတြ႔ျခင္းဟာ ကင္ဆာေတြ႔ျခင္းမဟုတ္ပါ။ သို႔ေသာ္လည္း တခ်ိဳ႔ဘီႏိုင္းက်ဴမာမ်ားကို မကုသဘဲ ထားပါက ကင္ဆာဆဲလ္မ်ား ဆင့္ပြားျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

မူလကင္ဆာဆဲလ္ စတင္ျဖစ္ေပၚသည့္ ေနရာမွ တျခားေနရာသို႔ ကင္ဆာဆဲလ္ ျပန္႔ႏွံ႔ေရာက္ရွိပံု

Malignant Tumour က ကင္ဆာဆဲလ္ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားၿပီး ၎စတင္ျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာကို Carcinoma (ကင္ဆာစတင္ျဖစ္ေပၚျခင္း) လို႔ ေခၚပါတယ္။ စတင္ျဖစ္ပြားရာကေန တျဖည္းျဖည္း ႀကီးထြားလာ၊ ပြားလာၿပီး အနီးပတ္၀န္းက်င္ တစ္သွ်ဴးေတြအထိ ျပန္႔ႏွံ႔သြားႏိုင္ပါတယ္။ ၎အဆင့္ကိုေတာ့ အစဦးကင္ဆာ (Primary Cancer) လို႔ေခၚပါတယ္။ အခ်ိန္ၾကာျမင့္လာတဲ့ အခါမွာ အနီးအနား ပတ္၀န္းက်င္ တစ္သွ်ဴးမွာတင္မကပဲ ကင္ဆာဆဲလ္ တခ်ဳိ႔ဟာ အေ၀းကို လြင့္သြားၿပီး အေ၀းမွာရွိတဲ့ အရိုးအပါအ၀င္ တျခား အဂၤါအစိတ္အပိုင္း တခုခုမွာ သြားၿပီးတြယ္ကပ္ကာ ဆက္ပြားပါတယ္။ ၎ကို Secondary Cancer/Matastasis (ဆင့္ပြားကင္ဆာ) လို႔ေခၚပါတယ္။ ဒါကေတာ့ အသည္းကင္ဆာအပါအ၀င္ ကင္ဆာအမ်ားစုရဲ့ အေျခခံ ျဖစ္ပါတယ္။

အသည္း၏လုပ္ေဆာင္ခ်က္ အက်ဥ္း

အသည္း၏ တည္ေနရာႏွင့္ အနီးနားတ၀ိုက္ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ားပံု

အသည္းကင္ဆာ အေၾကာင္းကို မေျပာခင္ အသည္းအေၾကာင္းကို အနည္းငယ္ ေဖၚျပသင့္ပါတယ္။ အသည္းက ခႏၶာကိုယ္မွာ ရွိတဲ့ အတြင္းအဂၤါအစိတ္မပိုင္းမ်ားအနက္ အႀကီးဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ ညာဘက္အျခမ္း နံရိုးေတြ ေအာက္နား၊ ညာဘက္အဆုပ္ႏွင့္ ကန္႔လန္႔ကာၾကြက္သား (Diaphragm) ရဲ့ ေအာက္တည့္တည့္မွာ ရွိပါတယ္။ ပိရမစ္ပံု ရွိၿပီး ဘယ္ဘက္နဲ႔ ညာဘက္ စိတ္အပိုင္းႏွစ္ခုအျဖစ္ တြယ္ဆက္လ်က္ ရွိပါတယ္။ အသည္းဟာ အရြယ္အစားႀကီးသေလာက္ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ လုပ္ေပးရတဲ့ အလုပ္ကလည္း အင္မတန္ မ်ားပါတယ္။ အသည္းဟာ ႏွလံုးမွ ေအာက္စီဂ်င္ သယ္လာေသာ ေသြးကိုလက္ခံၿပီး ႏွလံုးမွတဆင့္ ခႏၶာကိုယ္တခုလံုးသို႔ ျပန္ျဖန္႔ျဖဴးရန္ ႏွလံုးသို႔ ျပန္လည္ပို႔ေပးပါတယ္။ အသည္းက ပို႔ေပးတဲ့ အာဟာရေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္တခုလံုးအတြက္ လည္ပတ္ဖို႔ စြမ္းအင္ကို ရရွိပါတယ္။

အသည္းဟာ အေရးႀကီးတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ မ်ားစြာကုိ ေဆာင္ရြက္ပါတယ္။
(၁) စားလိုက္တဲ့ အစားအစာေတြကို ခႏၶာကိုယ္က အဆင္သင့္အသံုးျပဳႏိုင္ေစရန္ သၾကားဓါတ္နဲ႔ အဆီဓါတ္ျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းလဲေပးျခင္း၊
(၂) အာဟာရကို သိုေလွာင္ေပးျခင္း
(၃) အဆီကို ေျခဖ်က္ရန္အတြက္ အသည္းေျခရည္ကို ထုတ္ေပးျခင္း
(၄) ပိုလွ်ံေသာ အစားအစာမ်ားကို အဆီႏွင့္ ဂလိုင္ကိုဂ်င္ကို သၾကားဓါတ္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲကာ သိုေလွာင္ထားေပးျခင္း၊
(5) အဆီတြင္ ေပ်ာ္၀င္ႏိုင္ေသာ ဗီတာမင္တခ်ိဳ႕နဲ႔ သတၱဳဓါတ္တခ်ိဳ႔ကို သိုေလွာင္ေပးျခင္း
(၆) ေသြးအတြက္ အသားဓါတ္ ထုတ္လုပ္ေပးျခင္း
(၇) ေသြးပ်စ္ျခင္းႏွင့္ က်ဲျခင္းကို ခႏၶာကိုယ္မွာ လိုရင္လိုသလို ျပဳျပင္ေပးျခင္း
(၈) ခႏၶာကိုယ္လည္ပတ္ရန္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ တျခားဓါတ္ေပါင္းတခ်ိဳ႕ကို ထုတ္လုပ္ေပးျခင္း
(၉) အရက္လို ခႏၶာကိုယ္အတြက္ ဒုကၡေပးတဲ့ အရာေတြကို အဆိပ္မျဖစ္ေအာင္ ေျခဖ်က္ေပးျခင္းႏွင့္ အညစ္ေၾကးေတြကို ဖယ္ရွားေပးျခင္း စသည္တို႔အပါအ၀င္ အသည္းဟာ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ လုပ္ငန္းမ်ားစြာကို ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က္ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အသည္းမေကာင္းေသာ သူတဦးမွာ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ေတြအတြက္ မထိခိုက္ေအာင္ ဂရုျပဳဖို႔ အထူးလိုအပ္ပါတယ္။

အသည္းကင္ဆာ
အသည္းကင္ဆာဆိုတာ အသည္းမွာ Malignant Tumour ရွိေနျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အသည္းကင္ဆာမွာ အစဦး အသည္းကင္ဆာ (Primary cancer) ႏွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ကင္ဆာ (Secondary cancer) ဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။

Primary Liver Cancer (အစဦး အသည္းကင္ဆာ)
အစဦးအသည္းကင္ဆာမွာလည္း Cholangio Carcinoma ေခၚ သည္းေျချပြန္တ၀ိုက္မွာ စတင္ျဖစ္ေပၚတဲ့ အသည္းကင္ဆာႏွင့္ hepatocellular carcinoma ေခၚ အသည္းထဲက ဆဲေတြမွာ စတင္ျဖစ္ပြားတဲ့ အသည္းကင္ဆာဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳး ရွိပါတယ္။ ဒီအမ်ိဳးအစားက အသည္းေျခာက္ေရာဂါ (Cirrhosis) သမားေတြမွာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ အမ်ိဳးအစား ျဖစ္ပါတယ္။ Primary Liver Cancer က Secondary Liver Cancer ထက္ အျဖစ္နည္းသည္ကို ေတြ႔ရွိရပါတယ္။

မူလအသည္းကင္ဆာ ျဖစ္ရျခင္းအေၾကာင္းအရင္း
ျဖစ္ရျခင္း အေၾကာင္းအရင္းကို အတိအက် ရွာေဖြေတြ႔ရွိျခင္း မရွိေသးပါ။ သို႔ေသာ္ ၎အသည္းကင္ဆာ ျဖစ္ေသာသူ အမ်ားစုမွာ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သူမ်ားျဖစ္ပါတယ္။
(၁) အသည္းေရာင္ အသား၀ါ (B) or (C) ေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္ေနသည့္ လူနာ
(၂) အရက္ ေသစာကို အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ေသာက္သံုးလာသူ
(၃) အသည္းေျခာက္ျခင္းႏွင့္ တျခားအသည္းေရာဂါ တခုခု ရွိေနေသာသူမ်ားတြင္ Pramary Liver Cancer ကို အမ်ားဆံုး ေတြ႔ရပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း မူလအသည္းကင္ဆာက တဆင့္ခံ အသည္းကင္ဆာထက္ အျဖစ္နည္းပါတယ္။

Secondary Liver Cancer (ေနာက္ဆက္တြဲ အသည္းကင္ဆာ)
တျခားေနရာေတြမွာ အစဦး ျဖစ္ပြားတဲ့ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြက အသည္းကို ျပန္႔ႏွံ႔ေရာက္ရွိလာလို႔ တဆင့္ခံ ျဖစ္ပြားတဲ့ အသည္းကင္ဆာ ျဖစ္ပါတယ္။ အသည္းဟာ တျခားအဂၤါအစိတ္ပိုင္း အားလံုးနီးပါးနဲ႔ ဆက္စပ္ ပတ္သက္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တျခားအဂၤါ အစိတ္ပိုင္းမွာ ကင္ဆာျဖစ္ပါက အသည္းကို အလြယ္တကူ ျပန္ႏွ႔ံႏိုင္ၿပီး အသည္းကင္ဆာရသူ အမ်ားစုမွာ Secondary Liver Cancer ရသည့္ ဦးေရက မူလအစဦးကင္ဆာ ရသူထက္ အဆႏွစ္ဆယ္ ပိုမ်ားပါတယ္။ ထို႔အတူ Secondary Liver Cancer ကိုလည္း မူလေရာဂါ စျဖစ္တဲ့ ေနရာႏွင့္ပဲ အမည္ေပးေလ့ရွိပါတယ္။ ဥပမာ စအိုကင္ဆာက ျပန္႔ႏွံံ႔လာတဲ့ အသည္းကင္ဆာျဖစ္ရင္ Metastatic bowel cancer လို႔ ေခၚေလ့ရွိပါတယ္။ မူလျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ ကင္ဆာကို စေတြ႔တဲ့အခ်ိန္မွာ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပန္႔ႏွံ႔လာလို႔ ျဖစ္္လာတဲ့ အသည္းကင္ဆာကိုပါ တခါတည္းေတြ႔တာ ရွိသလို ေနာက္မွ ထပ္ေတြ႔တာလည္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။

အသည္းကင္ဆာရဲ့ လကၡဏာမ်ား
မူလ အသည္းကင္ဆာ၌ အစပိုင္းမွာ ထူးျခားသည့္ လကၡမ်ားကို မေတြ႔ရပါ။ ေနာက္ပိုင္း အေျခအေန ဆိုးလာမွ သိရွိရတဲ့ အသည္းကင္ဆာရဲ့ လကၡဏာ မ်ားကေတာ့…
(၁) အားနည္းၿပီး ေမာပမ္းႏြမ္းနယ္ေနျခင္း
(၂) အသည္းတည္ရွိရာ ေနရာျဖစ္တဲ့ နံရိုးေတြရဲ့ ေအာက္ဘက္ရွိ ၀မ္းဗိုက္ရဲ့ ညာဘက္အေပၚေဒါင့္မွာ နာက်င္ျခင္း၊
(၃) ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်ဆင္းျခင္း
(၄) အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း
(၅) မ်က္လံုးနဲ႔ အသားေရာင္မ်ား ၀ါလာျခင္း
(၆) ပ်ိဳ႕ခ်င္အန္ခ်င္ျခင္း
(၇) ၀မ္းဗိုက္ေဖါင္းပြလာျခင္း
(၈) အဖ်ား၀င္ျခင္း စတဲ့လကၡဏာေတြကို ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။

အသည္းကင္ဆာကို အဆင့္ သတ္မွတ္ျခင္း
ကင္ဆာေရာဂါ ရွိေၾကာင္း စတင္စမ္းသပ္ေတြ႔ရွိသည္ႏွင့္ ျပန္႔ႏွံ႔မႈ ရွိမရွိဆိုတာကိုပါ တခါတည္း ေတြ႔ရွိရပါတယ္။ မူလစတင္ျဖစ္ပြားတဲ့ ေနရာကေန ျပန္႔ႏွ႔ံမႈ ရွိမရွိႏွင့္ ျပန္႔ႏွံ႔မႈ ရွိေသာ္လည္း ဘယ္အတိုင္းအတာထိ ျပန္႔ႏွ႔ံေနၿပီဆိုတဲ့အေပၚ မူတည္ၿပီး ေရာဂါအဆင့္ကို သတ္မွတ္ပါတယ္။
အဆင့္ (၁) ကင္ဆာရဲ့ အရြယ္အစား ၂ ဆင္တီမီတာထက္ မပိုေသးျခင္းႏွင့္ စတင္ျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာကလြဲၿပီး တျခားဘယ္မွ မျပန္႔ႏွ႔ံေသးသည့္အဆင့္။
အဆင့္ (၂) ကင္ဆာက အသည္းထဲရွိ ေသြးေၾကာမ်ားအထိ ျပန္႔ႏွံ႔ေနျခင္း (သို႔) က်ဴမာအေရအတြက္ တခုထက္ပိုရွိေနျခင္း
အဆင့္ (၃) A: ကင္ဆာ အရြယ္အစား ၅ ဆင္တီမီတာထက္ ပိုႀကီးေနျခင္း (သို႔) အသည္းရဲ့ အနီးတ၀ိုက္ ေသြးေၾကာမ်ားအထိ ျပန္႔ႏွံ႔ေနျခင္း
အဆင့္ (၃) B: ကင္ဆာက အသည္းအနီးအနားရွိ တျခားအဂၤါအစိတ္အပိုင္း အထိ ျပန္႔ႏွံ႔ေနျခင္း။ သို႔ေသာ္လည္း ျပန္ရည္ေၾကာ အဖုထိ မေရာက္ေသးျခင္း။
အဆင့္ (၃) C: ကင္ဆာက အနီးအနားတ၀ိုက္ အဂၤါအစိတ္အပိုင္း တခုခု အျပင္ ျပန္ရည္ေၾကာဖုအထိ ျပန္႔ႏွံ႔ေနျခင္း
အဆင့္ (၄) ကင္ဆာက အနီးအနားရွိ အဂၤါအစိတ္မပိုင္းမ်ား၊ ျပန္ရည္ေၾကာဖုအတြင္းႏွင့္ အေ၀းထိ တျခားအဂၤါအစိတ္အပိုင္းအထိ ျပန္႔ႏွံ႔ေနျခင္း စသည္ျဖင့္ ၆ ဆင့္ခြဲျခားထားပါတယ္။

Progranosis ကုသႏိုင္သည့္ အခြင့္အလမ္း
အေျခအေနအေပၚ မူတည္ၿပီး Primary Cancer ကို ေစာစြာ ေတြ႔ရွိပါက ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္သည့္ အခြင့္အလမ္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။ Secondary Cancer ကိုေတာ့ ျပန္႔ႏွ႔႔ံေနၿပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ကုသမႈျဖင့္ လံုး၀ အျမစ္မျပတ္ႏိုင္ေတာ့ေသာ္လည္း အသက္ဆက္လက္ ရွင္သန္ႏိုင္သည့္ကာလကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး ပိုမိုရွည္လ်ားေစရန္ႏွင့္ နာက်င္ျခင္းကို သက္ေတာင့္သက္သာ ရွိေစရန္ ကုသမႈကို ခံယူႏိုင္ပါတယ္။

ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနသည္ကို စမ္းသပ္ေတြ႔ရွိရတဲ့ ဆရာ၀န္က ကေလးႏွင့္စိတ္ပံုမွန္ မဟုတ္ေသာ လူနာမဟုတ္ရင္ လူနာရဲ့ ေရာဂါနဲ႔ အေျခအေန (ကင္ဆာေရာဂါ ေရာက္ရွိေနသည့္အဆင့္) ကို ထိန္ခ်န္ ဖံုးကြယ္ထားပိုင္ခြင့္ မရွိပါ။ ကုသႏိုင္သည့္ လမ္းေၾကာင္း ဘယ္ႏွစ္ခုရွိၿပီး လမ္းေၾကာင္းတခုစီရဲ့ ေကာင္းက်ိဳးဆိုးက်ိဳး ႏွစ္ခုစလံုးကို ဆရာ၀န္က လူနာ နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပရပါတယ္။ ဆက္လက္ကုသမႈအတြက္ ဆရာ၀န္ရွင္းျပတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြအထဲက မိမိအတြက္ အေကာင္းဆံုး ထင္တဲ့လမ္းေၾကာင္းကို လူနာက ေရြးခ်ယ္ရပါတယ္။ မိမိေရြးခ်ယ္တဲ့ ကုသမႈ လမ္းေၾကာင္းရဲ့ ေကာင္းက်ိဳးဆိုးက်ိဳး ႏွစ္ခုစလံုးကို မိမိသိဖို႔လိုပါတယ္။ အသည္းကင္ဆာကို ကုသရာမွာ အသည္းျပင္ပသို႔ ကင္ဆာဆဲလ္ မျပန္႔ႏွံ႔ေသးတဲ့ Primary အဆင့္မွာ ကုသပါက ခြဲစိတ္ကုသၿပီး အသည္းအစိတ္အပိုင္းကို ျဖတ္ထုတ္ျခင္းမွသည္ အသည္းအစားထိုး ကုသျခင္းအထိရွိၿပီး လံုး၀ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုလို႔ ႏိုင္ပါတယ္။ အသည္းကို ခြဲစိတ္ကုသရာမွာ တျခားအဂၤါအဖြဲ႔အစည္းေတြကို ခြဲစိတ္ကုသထာထက္ အားေကာင္းသည့္ အခ်က္မွာ အသည္းဟာ သံုးပံုႏွစ္ပံုခန္႔ ျဖတ္ထုတ္ခံရသည့္တိုင္ေအာင္ ျဖတ္ထုတ္ခံရသည့္ အစိတ္အပိုင္းေနရာမွာ ဆဲလ္ေတြ ျပန္ပြားၿပီး ႏွစ္ပတ္မွ တလႏွစ္လ ကာလအတြင္း မူလအသည္း ဖြဲ႔စည္းပံုႏွင့္ အရြယ္အစားအတိုင္း သူ႔အလိုလို ျပန္ျဖည့္စြက္ေပးျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

မိမိ (သို႔) မိမိ မိသားစုအဖြဲ႔၀င္ တဦးဦးမွာ ကင္ဆာ ရွိၿပီဆိုတာ သိတာနဲ႔ Dignosis လုပ္ေပးတဲ့ ဆရာ၀န္ကို ကင္ဆာ အမ်ိဳအစားႏွင့္ အဆင့္အပါအ၀င္ ကုသာရန္အတြက္ မိမိသိခ်င္တာ သိသင့္တာ အကုန္ေမးဖို႔ တကယ္လိုအပ္ပါတယ္။ ေရာဂါ ကုသမႈကို တိုင္ပင္ရန္ ဆရာ၀န္က အဓိကျဖစ္ေသာ္လည္း ကင္ဆာေရာဂါကို ကုသရာမွာ Health Care Team တခုလံုးက တာ၀န္ယူပါတယ္။ က်န္းမာေရးကို အစိုးရတာ၀န္ယူသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ကင္ဆာ ရရွိသည့္ လူနာမ်ားအတြက္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္မႈအတြက္ ဆက္သြယ္ရန္ ဌာနေတြ၊ Services ေတြ မ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ လူနာအေနႏွင့္ ဘယ္လို Services ကို ရရွိႏိုင္ၿပီး အဲဒီ Service ေတြအတြက္ ကုန္က်စာရိတ္ကို အစိုးရက တာ၀န္ယူမႈ ရွိမရွိ၊ မရွိပါက မိမိအေနႏွင့္ စိုက္ထုတ္ႏိုင္ဖို႔ ကုန္က်ႏိုင္သည့္ ခန္႔မွန္းေျခစာရိတ္ စတာေတြကို ဆရာ၀န္ႏွင့္ အကုန္လံုး ေမးျမန္းတိုင္ပင္သင့္ ပါတယ္။

ဆရာ၀န္ကို ေမးျမန္္းသင့္သည့္ ေမးခြန္းမ်ား
(၁) မိမိမွာ diagnosis လုပ္ထားတဲ့ အသည္းကင္ဆာက ဘာအမ်ိဳးအစား အသည္းကင္ဆာလဲ။
(၂) ကင္ဆာက အသည္းရဲ့ အျပင္ကို ျပန္႔ႏွံ႔ေနၿပီလား။ အကယ္၍ ျပန္႔ႏွံ႔ေနပါက ဘယ္အထိ ေရာက္ေနၿပီလဲ။
(၃) မိမိမွာ ရွိတဲ့ အသည္းကင္ဆာက ဘယ္အဆင့္မွာ ရွိလဲ။
(၄) ကုသႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေလမ္း အတိုင္းအတာက ဘယ္အထိ ရွိလဲ။
(၅) ဘယ္လို စမ္းသပ္မႈေတြကို ထပ္လုပ္ဖို႔လိုလဲ။
(၆) ဘယ္လို ကုသမႈကို အၾကံျပဳတိုက္တြန္းခ်င္လဲ။
(၇) ကုသမႈ တခုစီမွာ ရွိတဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးနဲ႔ ဆက္ပြားျပႆနာေတြက ဘာေတြလဲ။
(၈) တျခား ေရြးခ်ယ္စရာ ဘာမ်ားရွိေသးလဲ။ အကယ္၍ မရွိဘူး ေျပာပါက ဘာေၾကာင့္လဲ။
(၉) တျခား ျဖည့္စြက္ကုသနည္း (Complementary Therapy) ေတြနဲ႔ ကုသလို႔ ရတာ ဘာေတြရွိႏိုင္လဲ။
(၁၀) ေဆးရံုမွာ ဘယ္ေလာက္ ၾကာၾကာေနရမလဲ။
(၁၁) ပံုမွန္အတိုင္း ျပန္ျဖစ္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္ အခ်ိန္ယူရမလဲ။
(၁၂) Chemotherapy က ဘာအတြက္ အသံုးျပဳလဲ။ ဆိုးက်ိဳးေတြက ဘာရွိလဲ။
(၁၃) ကင္မိုသရဖီအတြက္ ကုန္က်စာရိတ္ ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ။
(၁၄) ဒီကုသမႈက မိမိရဲ့ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာႏွင့္ မ်ိဳးပြားျခင္းဆိုင္ရာကို ထိခိုက္ႏုိင္ပါသလား။
(၁၅) ဘယ္ေလာက္မွာ ဘယ္ႏွစ္ၾကိမ္ တခါ (How ofteen) စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈကို ျပဳလုပ္ဖို႔ လိုအပ္သလဲ။
(၁၆) ကုသမႈ တခု ၿပီးဆံုးသြားၿပီးေနာက္ ေနာက္တႀကိမ္ ကင္ဆာ ျပန္ထလာရင္ ဘယ္လိုဆက္လုပ္ရမလဲ စသည့္တို႔ ပါ၀င္ႏိုင္တဲ့ မိမိ သိခ်င္တဲ့ အခ်က္ေတြအားလံုးကို ဆရာ၀န္ႏွင့္ ေမးျမန္း တိုင္ပင္ဖို႔ လိုအပ္ၿပီီိီီီး ကုသမႈကို ခံယူသင့္ပါတယ္။



Bibliography
Cancer Council NSW. (2007). Understanding liver cancer: A Guide for people with cancer, their families and friends. NSW: Cancer Conucil NSW.

Read More...

Collapse...

အသည္းအစားထိုးျခင္း........(၂)

အသည္းအစားထိုးျခင္းအေၾကာင္း နည္းနည္းေျပာျပီးသြားေတာ့ အဘယ့္ေၾကာင့္ ၀မး္နည္းရတာကို ဆက္လက္ေရးသားလို႕ပါသည္။ အဆိုပါ ခဲြစိတ္မွဳကို ႏိုင္ငံေတာ္က အားလံုးကုန္က်ခံကာ ျပဳလုပ္ေပးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ သိန္း ကို ရာႏွင့္ခ်ီကာ ကုန္က်မည္ ျဖစ္သည္။ အတိအက်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ မတြက္တတ္ပါ။ ေဆးဖိုး၊ infrastructure ဖိုး၊ ႏိုင္ငံျခားသို႕သြားေရာက္ေလ့လာရသည့္ စရိတ္မ်ားကို ထည့္တြက္ပါက သိန္း ၅၀၀ ေအာက္တြင္ မရိွပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူတစ္ေယာက္အတြက္ က်န္းမာေရးကုန္က်စရိတ္သည္ ပ်မ္းမွ်အားျဖစ္ က်ပ္ ရာဂဏန္းရိွပါသည္။ အခုေတာ့ လူတစ္ေယာက္တည္းအတြက္ သိန္း ၅၀၀ အကုန္ခံလိုက္တယ္ဆိုေတာ့....... အဆုိပါလူသည္ ထိုမွ် ကုန္က်ခံရေလာက္ေအာင္ တိုင္းျပည္ကို အက်ိဳးျပဳမည့္ သူလား၊ ၅၀၀ ရင္းလ်င္ သိန္းႏွင့္ ခ်ီ ျပီး ျပန္လည္ ေပးဆပ္မည့္သူလား...... ဒါမ မဟုတ္ ငါတို႕ဆီမွာ ခဲြႏိုင္တယ္ကြ ဆိုျပီး လက္မေထာင္ႏိုင္ဖို႕ သက္သက္ပဲလား....... အစရိွသည့္ ေမးခြန္းမ်ားအတြက္ ကၽြန္ေတာ့္ထံတြင္ အေျဖမရိွပါ။

ေသြးလွည့္စက္မရိွလို႕၊ ေသြးလွဴ ဘဏ္မ ရိွလို႕၊ မီးမလာလို႕၊ ေသြးရည္ၾကည္မသြင္းရလို႕၊ အျပစ္မဲ့စြာ ေသြးလြန္တုတ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးသြားတဲ့ ကေလးေတြအတြက္........နယ္စပ္ကေန ၀င္ခ်င္တိုင္း၀င္လာတဲ့ ငွက္ဖ်ားေဆးအတုေတြေၾကာင့္ မေသသင့္ဘဲေသေနရတဲ့ ငွက္ဖ်ားလူနာေတြအတြက္........ အရည္အေသြး မျပည့္မီွတဲ့ TB ေဆးေတြေသာက္ျပီး TB ေရာဂါကို အၾကိမ္ၾကိမ္ ကုသခံေနရသူေတြအတြက္........လံုေလာက္တဲ့အသိပညာမရိွလို႕ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ရင္း အသက္ေသဆံုးသြားက်တဲ့ အမ်ိဳးသမီးငယ္ေတြအတြက္......လံုေလာက္တဲ့ က်န္းမာေရးပညာေပးမွဳေတြ မရိွလို႕ HIV ၊ hepatitis B အစရိွတဲ့ ေရာဂါေတြ ကူးစက္ခံေနရသူေတြအတြက္သာ အဲဒီ သိန္း ၅၀၀ ႏွင့္ အထက္ ကုန္က်ေငြကို အသံုးခ်ခဲ့လို႕ ရိွရင္.... ရလဒ္မ်ားသည္ အမ်ားၾကီး မဟုတ္ေတာင္ အနည္းငယ္ေတာ့ ေျပာင္းလဲလာမည္ျဖစ္သည္။ သို႕ေသာ္ ထိုကဲ့သို႕ေသာ သတင္းမ်ားသည္ သတင္းစာ ေခါင္းစဥ္းမ်ား၊ ဂ်ာနယ္ေခါင္းစဥ္းမ်ားတြင္ ထည့္ရေလာက္ေအာင္ မခမ္းနား၊ မၾကီးက်ယ္၊ ငါလုပ္လုိက္တာကြ ဆိုျပီးေတာ့လည္း လက္မေထာင္လို႕မရ။

ကၽြန္ေတာ္တို႕ဆီမွာ Resource Allocation နဲ႕ပတ္သက္လာရင္ Economic based thinking and priority လုပ္တဲ့အက်င့္ေတြကို ထားရိွဖို႕ လိုလာပါျပီ။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ဟာ ဒီတိုင္းျပည္မွာ ႏွစ္အၾကာဆံုး ပညာေရးႏွင့္ ထိေတြ႕ခဲ့သူေတြပါ။ ဘယ္သူမွ ဆရာ၀န္ေတြေလာက္ အၾကာၾကီး ေက်ာင္းမတက္ရပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြက သာမန္လူေတြထက္ေတာ့ အေကာင္းအဆိုးကို ပိုျပီး ခဲြျခားပိုင္းျဖတ္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႕ ယူဆလို႕ရႏိုင္ပါတယ္။ (လက္ေတြ႕တြင္ ဘယ္လိုအေျခအေနရိွလဲဆိုတာေတာ့ မေျပာေတာ့ပါဘူး) ကၽြန္ေတာ္တို႕ရဲ႕ customer ဟာ ျပည္သူေတြျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕အတြက္ ျပည္သူအမ်ားစုရဲ႕ က်န္းမာေရးတိုးတက္မွဳကသာ အဓိက ဦးစားေပးျဖစ္သင့္ပါတယ္။ ဒီကိစၥဟာ စီးပြားေရးကိစၥတစ္ခုတည္း မဟုတ္ပါ။ က်င့္၀တ္ပိုင္း၊ စိတ္ဓာတ္အဆင့္အတန္း ႏွင့္လည္း သက္ဆိုင္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕မွာ ေရြးခ်ယ္စရာလမ္းႏွစ္လမ္းရိွသည္။ လက္ရိွအတိုင္း ငပ်င္းက်ျပီးေနမလား။ လြယ္သည္။ သက္သာသည္။ ကိုယ္လုပ္ခ်င္တာလုပ္လို႕ရသည္။ သို႕ေသာ္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ျပန္ေမးၾကည့္ရမွာက ငါေသသြားရင္ ငါ့သမိုင္းကို ဘယ္လိုခ်န္ခဲ့မွာလဲ။ ငါဟာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြရိွပါလ်က္နဲ႕ လူအမ်ားအက်ိဳးယုတ္မည့္ လမ္းစဥ္ေတြကို ခ်မွတ္ခဲ့တာလား အစရိွသျဖင့္ ေမးခြန္းမ်ားကို ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ျပန္ေမးၾကည့္သင့္သည္။ ေနာက္ထပ္နည္းလမ္တစ္ခုကေတာ့ ခက္သည္။ အမ်ားၾကီး ေျပာင္းလဲရမည္။ ေအာင္ျမင္ဖို႕ေတာ့ မေသခ်ာ။ အမ်ားၾကီး ၾကိဳးစားအားထုတ္ရမည္။ သို႕ေသာ္ ျပည္သူမ်ားအတြက္ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း အက်ိဳးရိွလာမည္ျဖစ္သည္။ ကဲ....ကၽြန္ေတာ္တို႕ ဘယ္လမ္းေရြးၾကမလဲ။


စာၾကြင္း။ ။ စာလံုးေပါင္းအမွားမ်ား ပါရိွသည့္အတြက္ ေတာင္းပန္အပ္ပါသည္။

Read More...

Collapse...

အသည္းအစားထိုးျခင္း........(၁)

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒုတိယအၾကိမ္ေျမာက္ အသည္းအစားထိုးကုသမွဳကို ရန္ကုန္အေထြေထြေရာဂါကု ေဆးရံုသစ္ၾကီးမွာ ဒီဇင္ဘာ ၂၄ ရက္ေန႕က ေအာင္ျမင္စြာ ျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့တယ္လို႕ ၾကားသိရပါတယ္။ အဓိက ခဲြစိတ္ဆရာ၀န္ကေတာ့ ဆရာၾကီးဦးေနာ္မန္လွ ျဖစ္ျပီး လူနာကေတာ့ အသက္ ၄၉ ႏွစ္ရိွ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးလို႕ သိရိွရပါတယ္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တုန္းကလည္း ယခုကဲ့သို႕ပင္ အသည္းအစားထိုးကုသျခင္းကို ေအာင္ျမင္စြာ ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ခဲ့တဲ့ ဆရာၾကီး ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၄ တုန္းက လုပ္တာက လူေသက အသည္းကို လူရွင္မွ အစားထိုးတာ၊ အခုလုပ္တာကေတာ့ လူနာရဲ႕ အသည္းကို ထုတ္ျပီး လူအရွင္ရဲ႕ အသည္းတစ္၀က္ကို အစားထိုးကုသတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုသတင္းကို ၾကားေသာအခါ ၀မ္းလည္း သာသလို ၀မ္းလည္းနည္းမိသည္။ ၀မ္းနည္းတာက ပိုပါသည္။

အဘယ့္ေၾကာင့္ ၀မ္းသာရသလဲဆိုတာကေတာ့ မေျပာေတာ့ပါ။ ကိုယ့္တိုင္းျပည္မွာ ေဆးပညာ တိုးတက္ဖြံ႕ျဖိဳးလာတာ ၀မ္းသာစရာပင္ျဖစ္သည္။ ၀မ္းနည္းစရာကေတာ့ အဆိုပါ တိုးတက္မွဳေတြက ျပည္သူေတြကို တကယ္ေကာ ေကာင္းက်ိဳးျပဳမွာ မို႕လို႕လား ဆိုသည့္ ေမးခြန္းေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္။ ဤ သတင္းေဆာင္းပါးကို ဖတ္ျပီး ကိုယ့္ဘာသာကို ေမးခြန္းမ်ား ေမးၾကည့္ေနမိသည္။ ရလာတဲ့အေျဖေတြကေတာ့ အေျခအေနသိပ္မေကာင္းလွပါ။

ေဆာင္းပါးကို ဆက္လက္မေရးသားမီ အသည္းအစားထိုးျခင္း အေၾကာင္း အနည္းငယ္ ေျပာျပလိုပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္သည္ ခဲြစိတ္အထူးကု တစ္ေယာက္မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ ္ေျပာျပသည့္အခ်က္မ်ားသည္ မွားေကာင္း မွားႏိုင္ပါသည္။ ထိုသို႕ မွားယြင္းခဲ့ပါက တတ္သိနားလည္သူမ်ားက ေထာက္ျပ ေပးႏိုင္လိမ့္မည္ဟုလည္း ယံုၾကည္ပါသည္။ အသည္းအစားထိုးသည္ ဆိုသည္ကား လူတစ္ေယာက္၏ အသည္းသည္ အသက္ရွင္ရပ္တည္ရန္အတြက္ လံုေလာက္သည့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကို မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေတာ့ေသာေၾကာင့္ အျခားေသာ လူ (သို႕မဟုတ္) animal ဆီမွ အသည္းကို အစားထိုးကာ အလုပ္လုပ္ခိုင္းရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ လြယ္လြယ္ေျပာရရင္ေတာ့ ကားေတြမွာလို တာယာမေကာင္းလို႕ လဲတဲ့သေဘာပါပဲ။ သို႕ေသာ္ လူ၏ ခႏၶာကိုယ္သည္ သူတစ္ပါး၏ အသည္းကို လြယ္လြယ္ကူကူ လက္မခံပါ။ ကိုယ့္ပစၥည္း မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ လူ၏ ခုခံအားစနစ္က အဆိုပါ အသည္းကို ပ်က္စီးသြားသည္အထိ ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ အသည္းအစားထိုးမည္ဆိုပါက လက္ခံမည့္လူနာ၏ ကိုယ္ခံအားစနစ္အား သုညအဆင့္သို႕ေရာက္ေအာင္ ေလွ်ာ့ခ်ပစ္ရပါသည္။ သို႕မွသာ အလွဴရွင္၏ အသည္းကို လူနာ၏ ကိုယ္ခံအားစနစ္မွ လက္ခံႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ထိုသုိ႕ ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို ေလွ်ာ့ခ်ပစ္ရန္အတြက္ ေဆးအျပင္းစားမ်ားကို အသံုးျပဳရပါသည္။ ထိုအခါ လူသည္ အလိုလိုေနရင္း ကိုယ္ခံအား မရိွေတာ့ေသာေၾကာင့္ ျပင္ပေရာဂါပိုးမ်ား အလိုလိုေနရင္း ၀င္ေရာက္ကာ ဒုကၡေပးႏိုင္ပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ အဆိုပါ လူနာကဲ့သို႕ ကိုယ္ခံအားကို ခ်ထားသူမ်ားကို ေရာဂါပိုး ကင္းစင္သည့္ အခန္းမ်ားတြင္ သီးသန္႕ထားရပါသည္။ ယခုကဲ့သို႕ ေဆးမ်ားသံုးျခင္းႏွင့္ ေရာဂါပိုးကင္းစင္သည့္ အခန္းမ်ားျပဳလုပ္ရျခင္းႏွင့္ ထိန္းသိမ္းရျခင္းသည္ လြန္စြာမွ ေငြေၾကး အကုန္အက်မ်ားလွပါသည္။ အကုန္အက်သက္သာေအာင္ ေလ်ာ့ေလ်ာ့ေပါ့ေပါ့လုပ္ပါက လူနာ၏ အသက္အႏာၱရယ္ ရိွပါသည္။ ကိုယ္ခံအားစနစ္လံုး၀ ပ်က္စီးသြားပါက အလွဴရွင္၏ အသည္းကို လက္ခံႏိုင္ျပီ ျဖစ္ပါသည္။ အသည္း၏ ထူးျခားခ်က္မွာ ဘယ္ဘက္ႏွင့္ ညာဘက္ဆိုျပီး ႏွစ္ျခမ္းရိွသည့္အနက္ တစ္ျခမ္းရိွပါက လူအသက္ရွင္ ရပ္တည္ရန္ လံုေလာက္ပါသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ သူသည္ တစ္ျခမ္းမွ ႏွစ္ျခမ္း ျဖစ္ေအာင္ ျပန္လည္ပြားႏိုင္စြမ္း ရိွေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ အလွဴရွင္တစ္ေယာက္သည္ မိမိ၏ အသက္ကို မထိခိုက္ဘဲ မိမိ၏ အသည္းတစ္ျခမ္းအား လွဴႏိုင္ပါသည္။ ထိုသို႕ အသည္းတစ္ျခမ္းအား မူလပ်က္စီးေနသည့္အသည္းေနရာတြင္ အစားထိုးျပီးပါက ခဲြစိတ္မွဳျပီးဆံုးျပီ ျဖစ္သည္။ သို႕ေသာ္ ေအာင္ျမင္လား မေအာင္ျမင္လားဆိုတာ ဂ်ာနယ္ေတြမွာ ေဖာ္ျပသေလာက္ ခန္႕မွန္းရ မလြယ္ကူေခ်။ ခဲြစိတ္ျပီးသား လူနာႏွစ္ေယာက္စလံုး( အလွဴရွင္ ႏွင့္ လက္ခံသူ)ကို အထူးၾကပ္မပ္ ကုသေစာင္တြင္ အနည္းဆံုး ၁ ပတ္မွ ၂ ပတ္အထိ ေစာင့္ၾကည့္ရပါမည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ျပႆနာေပါင္းစံု၀င္ႏိုင္သည္။ အထူးၾကပ္မပ္ေဆာင္ဆိုသည္ကား ေရာဂါပိုးမ်ား အလံုးစံုကင္းစင္ေသာေနရာမဟုတ္ပါ။ ကုိယ္ခံအား သုညျဖစ္ေနေသာလူနာအတြက္ အႏာၱရာယ္မ်ားလွပါသည္။ ျပႆနာထဲတြင္ အဆိုးဆံုးကား အဆိုပါ အသည္းကို လူနာမွ လက္မခံျခင္း (reject) လုပ္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ကိုယ္ခံအားကိုခ်ထားသည့္ေဆးမ်ား အာနိသင္ပ်ယ္သည္ႏွင့္ ျဖစ္လာႏိုင္သည္။ ထိုအခါ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးျပီး အသက္ကို ေသေစႏိုင္သည္အထိဒုကၡေပးႏိုင္ပါသည္။ သို႕ေသာ္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရာခိုင္ႏွဳန္းေတာ့ နည္းပါသည္။ တစ္လအတြင္း reject မျဖစ္ပါက ေတာ္ေတာ္ အေျခအေနေကာင္းလာျပီျဖစ္သည္။ ခဲြစိတ္မွဳျပီးေသာေၾကာင့္ ကိုယ္ခံအားကို ျပန္တင္ရပါမည္။ သို႕ရာတြင္ ကိုယ္ခံအားက်ေဆးေတြကို ရုတ္တရက္ ျဖတ္လိုက္လို႕မျဖစ္၊ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ျဖတ္ရမည္။ သို႕မွသာ body က အသည္းကို လက္ခံမည္ျဖစ္သည္။ ဘာနဲ႕တူလဲဆိုေတာ့ အိမ္ကေယာက်ား အတင္းေပးစားေသာေၾကာင့္ မယူခ်င္ယူခ်င္ျဖင့္ ယူလိုက္ရသည္။ ယူျပီးျပီးခ်င္း ထိုေယာက္က်ားကို အရမး္မုန္းမိသည္။ ဒါေပမယ့္ ၾကာလာေတာ့ သံေယာဇဥ္ တြယ္မိျပီး ခ်စ္သြားတာမ်ိဳးျဖစ္သည္။ တျဖည္းျဖည္းျဖင့္ လက္ခံလာေအာင္ လုပ္ရမည္ျဖစ္သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ခဲြျပီးရင္လည္း ေဆးေတြ အၾကာၾကီး ထပ္ေသာက္ရအံုးမည္ျဖစ္သည္။

အဆိုပါလူနာကို မစြပ္စဲြလိုေသာ္လည္း ျမန္မာျပည္တြင္ အသည္းေျခာက္ရျခင္း၏ ၉၅ ရာခိုင္ႏွဳန္းေလာက္ကို အရက္အလြန္အကၽြန္ ေသာက္သူေတြမွာ ေတြ႕ရပါသည္။ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဘီ ပိုးရိွသူေတြမွာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ သို႕ေသာ္ သူတစ္ခုတည္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ကားရွား၏။ ျဖစ္ရင္လည္း အသည္းအစားထိုးရေလာက္ေအာင္အထိ ျဖစ္ေလ့မရိွပါ။ ေဆးေသာက္ပါက မခဲြစိတ္ရေအာင္ ေရွာင္လဲြႏိုင္ပါသည္။ အရက္သမားသည္ ဘီပိုးပါ ရိွပါက အသည္းပ်က္စီးႏွဳန္း ၂ ဆ မက ျမင့္တက္သြားႏိုင္ပါသည္။ အသည္းကင္ဆာသို႕လည္း ေျပာင္းသြားႏိုင္သည္။

Read More...

Collapse...

(စီ) ပိုး၊ Hepatitis C

စကားထာဖြက္မယ္။ ေအမဟုတ္ ဘီမဟုတ္ဆိုတာ ဘာလဲ။

အသဲေရာင္အသား၀ါေရာဂါဟာ ရာဇ၀င္နဲ႔ပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္တ၀က္ေလာက္က တမ်ိဳးထဲဆိုရေလာက္ေအာင္ လူသိလဲ နည္း၊ ဆိုး၀ါးတာလဲ မဟုတ္ပါ။ မၾကာခင္ ေနာက္တမ်ိဳးေပၚလာတယ္။ ေနာက္ေပၚက အေတာ္ ဆိုးတယ္။ နာမည္တပ္ေတာ့ အလြယ္ဆံုး ေရြးလိုက္တယ္။ အၾကီးေကာင္က ေအ၊ ေနာက္ေပါက္ကို ဘီ။ မၾကာပါဘူး၊ လူဦးေရ တိုးလာေတာ့ တတိယ အေကာင္ကို ေအမဟုတ္ ဘီမဟုတ္လုပ္လိုက္ၾကေရာ။ ခုဆို ေမြးခ်င္း ၆ ေယာက္ေတာင္ ရွိေနျပီ။ ေအ၊ ဘီ၊ စီ၊ ဒီ၊ အီး၊ နဲ႔ ဂ်ီ။ တကယ္လို႔ ၂၆ ထက္ေက်ာ္ရင္ ကားနံပါတ္ေပးရသလို လုပ္မွာေပါ့။

လူတကုိယ္မွာ အသဲတခုသာရွိျပီး၊ သူ႔ကို စက္ရံုတခုလို႔ တင္စားၾကတယ္။ စားသမွ်၊ ေသာက္သမွ်၊ ကိုယ္ကေန ထုတ္သမွ်ထဲက အဆိပ္အေတာက္ မွန္သမွ်ကို ေျခဖ်က္ သန္႔စင္ေပးတယ္။ (ပရိုတင္း) နဲ႔ အခ်ိဳဳ(သၾကား)ေတြကိုလဲ အသဲကပဲ ခႏၶာကိုယ္ကေန အသံုးျပဳႏိုင္ေအာင္ ျပဳျပင္ေပးတယ္။ ဒါတင္မက ဗီတာမင္၊ ေဟာ္မုန္း၊ (ကိုလက္စတီေရာ)၊ နဲ႔ ဓါတ္ဆားေတြကိုလဲ လိုတဲ့အခါ ထုတ္ေပးဘို႔ ဂိုေထာင္လုပ္ေပးေသးတယ္။ စက္ရံုေရာ (၀ဲယားေဟာက္စ္)ပါ ျဖစ္ေရာ။

အသဲေရာင္ရတဲ့ အေၾကာင္းေတြထဲမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ အျပင္ ေဆးတခ်ိဳ႕၊ ေရာဂါတခ်ိဳ႕၊ အဆိတ္အေတာက္ နဲ႔ ဗက္တီးရီးယား ေတြလဲပါတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ အသဲေရာင္ေရာဂါကို ပိုးနာမယ္ေတြအတိုင္း A, B, C, D, E, G ဆိုျပီး၊ ၆ မ်ိဳး ခြဲထားတယ္။ (ေအ) နဲ႔ (အီး)တို႔က ပါးစပ္ကေန၀င္၊ စအိုကေနထြက္တဲ့လမ္းေၾကာင္းကေန ကူးစက္တာ။ သိပ္မခံရပါဘူး။ ကုရတာကလည္း အနားယူ၊ ေရနဲ႔အရည္ မ်ားမ်ားအေသာက္ခိုင္းယံုပါ။ (အီး)က ကုလားဗ်။ နယူးေဒလီမွာ စေတြ႔ခဲ့တာ။ (ဘီ) အေၾကာင္းကိုေတာ့ ဆိုးလို႔ သီးျခားေရးထားပါတယ္။ ေနာက္မွေပါက္တဲ့ေရႊၾကာပင္ (ဂ်ီ)ကေတာ့ လူမသိ-သူမသိ ရွိပါေသးတယ္။ (အက္ဖ္)ဆိုတာကို လူရာမသြင္းဘူး။

(စီ)က အဆိုးဆံုး။ (ဘီ)လိုဘဲ ဆိုးတာခ်င္းအတူတူ ကာကြယ္ေဆး မေပၚေသးဘူး။ (စီ)ပိုးက ဒုတိယကမၻာစစ္ ေလာက္ကတည္းက ရွိခဲ့ေပမဲ့ နာမယ္ေပး ကင္ပြန္းတပ္ခံရတာက အသက္ ၅၀ ရွိလို႔ ၁၉၈၉ ၾကမွပါ။ အရင္ကေတာ့ သူ႔ကို ေအမဟုတ္-ဘီမဟုတ္လို႔ ေခၚခဲ့တဲ့အေကာင္ေပါ့။

Hepatitis C virus (HCV) ဗိုင္းရပ္စ္ စီ ပိုး၀င္ရင္ သာမန္ကာရွန္ကာ ၁ ပါတ္ ၂ပါတ္ေလာက္သာ ခံစားရတာမ်ိဳးနဲ႔ အသက္ကိုပါ ရန္ရွာတဲ့အဆင့္မ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဆိုးႏွစ္ေကာင္ျဖစ္တဲ့ ဘီ နဲ႔ စီ မတူတာက ဘီပိုးဟာ အထဲ၀င္ျပီး၊ ကင္းစင္သြားႏိုင္ေပမဲ့ စီပိုးကေတာ့ အျမဲ ရွိေနတတ္တယ္။ ဘီပိုးက လိင္ကေနတဆင့္ ကူးစက္တာ မ်ားျပီး၊ စီပိုးကေတာ့ ေသြးကတဆင့္ ကူးတာက အဓိက ျဖစ္တယ္။

(စီ) ျဖစ္ရင္ ေရာဂါလကၡဏာမရွိဘဲ ေနတတ္လို႔၊ အေတာ္မ်ားမ်ားက ေဆးစစ္တဲ့အခါ အမွတ္မထင္ ပိုးရွိေနတာကို ေတြ႕ၾကရတယ္။ တေယာက္ေယာက္မွာ (စီ)ပိုး ေတြ႔တယ္လို႔ဆိုရင္ သူဟာ ကမၻာေပၚက လူေပါင္း သန္း ၁၇၀ ထဲက တေယာက္ပါ။ အေၾကာက္မၾကီးေအာင္ ေျပာရရင္ ၁၀၀ မွာ ၈၀-ဂ၅ ေယာက္ေလာက္က နာတာရွည္ မျဖစ္ၾကပါ။ နာတာရွည္ကေန ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုး၀ါးတာေတြျဖစ္တဲ့ ရာႏွဳန္းကလည္း ၅ ဂဏန္းေအာက္မွာပါ။

နာမည္ၾကီးလူဆိုး AIDS ျဖစ္ေစတဲ့ HIV နဲ႔ မတူတာက ပိုးရွိတဲ့မေအကေန ကေလးကို စီမွာက ၅% ေလာက္သာ ကူးေစႏိုင္ပါတယ္။ ဖေအမွာ စီပိုးရွိေနေပမဲ့ သူ႔ကေလးကို (ေသြးမထိမခ်င္း) မကူးဘူး။ လိင္လမ္းကေန ကူးတာကလဲ HIV နဲ႔ B တို႔ေလာက္ မဟုတ္ျပန္ဘူး။ (စီ)ကို တလင္တမယား လိင္ကေနကူးတယ္ဆိုတာ ရွားပါတယ္။

ေသြး(မစစ္ဘဲ)သြင္းတာ၊ ေသြး-ေသြးခ်င္းထိတာ၊ ေဆးထိုးအပ္ သီးျခားမသံုးတာ၊ နားကပ္ လဲ၀တ္တာ၊ မုတ္ဆိပ္ရိတ္ဒါး၊ သြားတိုက္တံ၊ လက္သဲညွပ္ တြဲသံုးတာ၊ (တက္တူး)ထိုးတာ၊ ဟိုေနရာ ဒီေနရာ ကြင္းတပ္တာေတြကေန ကူးရတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ပိုးရွိေနသူ ခ်က္ျပဳတ္တာ စားမိလို႔ မကူးပါ။ လက္တြဲေလ်ာက္တာ၊ ႏွာေျခ၊ ေခ်ာင္းဆိုး၊ တစ္အိမ္တည္း အတူေနတာနဲ႔လဲ မကူးဘူး။ ေခြ်း၊ သြားရည္၊ မ်က္ရည္ေတြကေန မကူးပါ။ ပိုးရွိတဲ့မေအက ႏို႔တိုက္တာနဲ႔ မကူးပါ။ ရာသီေသြးကေတာ့ ကူးႏိုင္တယ္။

(စီ)ပိုး အ၀င္ခံရရင္ အစေတာ့ တုပ္ေကြးလိုပါဘဲ။ မစားခ်င္မေသာက္ခ်င္၊ အားယုတ္၊ ပ်ိဳ႕ခ်င္သလိုေန၊ အဆစ္ေတြ အသားေတြနာ၊ သတိထားရင္ အသဲရွိရာ ဗိုက္ညာဘက္အထက္နားမွာ နာမယ္။ ကိုယ္ပူတာလဲရွိႏိုင္တယ္။ ၾကာလာရင္ ၀ါလာမယ္။ အမ်ားသိၾကတဲ့ (ဂြ်န္းဒစ္)။ ၾကာတယ္ဆိုတာ ဆယ္စုႏွစ္နဲ႔ခ်ီႏိုင္တယ္။ ေရာဂါလကၡဏာမေပၚေပမဲ့ ပိုးက အသဲကို ဖ်က္ေနျပီ၊ သူမ်ားကိုလဲ ကိုယ့္ေသြးနဲ႔ထိရင္ ကူးႏိုင္ေနျပီ။

အသဲက စျဖစ္ေတာ့ မာလာမယ္၊ ေနာက္ အမာရြတ္လိုျဖစ္လာမယ္။ ၁၇% ကေန ၂၀% ေလာက္က Cirrhosis အသဲေျခာက္တာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ဆိုး၀ါးလြန္းတဲ့ အဆင့္ေရာက္ရင္ အသားေတြ ၀ါမယ္၊ စိတ္က ေတြးရ-ၾကံရတာေတြ ေ၀၀ါးလာမယ္၊ အရည္ေတြမ်ားလာလို႔ ဗိုက္ေဖါင္းလာမယ္၊ အစာလမ္းကေန ေသြးယိုတာျဖစ္မယ္။ ကံဆိုးသူ ၂% ကေတာ့ Hepatocellular Carcinoma ေခၚတဲ့ အသဲကင္ဆာမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ေသျခာေအာင္လုပ္ရမွာက ေသြးစစ္ပါ။ ပိုးရွိ-မရွိ၊ ပိုးဘယ္ေလာက္မ်ားလဲ၊ Liver biopsy အသဲရဲ႕ အသားစ ထုတ္ယူ စစ္ေဆးတာက အေသျခာဆံုးပါ။ ေနာက္ Hepatitis C antibody test နဲ႔ PCR test အျပင္ အသဲအေျခအေနကို ဆန္းစစ္ဘို႔ Liver function tests လုပ္ရတယ္။ တိက်ေအာင္ Hepatitis C Genotype test ဆိုတဲ့ ပိုး အမ်ိဳးအစား ခြဲတာလဲ လုပ္ရျပန္ပါေသးတယ္။ (စီ) ရွိေနရင္ HIV ကိုပါ စစ္ပါ။ ႏွစ္ခုလံုး တြဲရွိသူေတြ ရွိတယ္။ HIV က ပိုဆိုးတာက ကိုယ္ရဲ႕ ခုခံအားစနစ္ၾကီးကို ဖ်က္ျပစ္လို႔ပါ။ နဲနဲေကာင္းတာက HIV ကို ကုဘို႔ ေဆးေတြရွိေနျပီ။ နဲနဲလို႔ ေျပာရတာက ေဆးက သက္သာေစဘို႔သာ ျဖစ္ျပီး၊ အေပ်ာက္မရေသးလို႔ပါ။

မကူးေအာင္ ကာကြယ္နည္းအတိုင္း (စီ)ပိုးရွိသူေတြ ဆင္ျခင္ရပါမယ္။ မူးယစ္ေဆးသံုးတာ၊ (တက္တူး)ထိုးတာ၊ ဟိုကြင္း-ဒီကြင္းတပ္တာ၊ ကြန္ဒြန္းမပါ လိင္ဆက္ဆံတာေတြ ေရွာင္ပါ။ အရက္ျဖတ္ပါ။ ေကာင္းေကာင္းနား၊ ေကာင္းေကာင္းစားပါ။ အသီးအရြက္၊ အသီးအႏွံ၊ အေစ့အဆံ ဆိုရင္ တခုလံုးပါတာမ်ိဳး စားပါ။

ပိုးေတြ႔ရင္ ေဆးကုဘို႔လို-မလို ဆရာ၀န္ကဆံုးျဖတ္ပါမယ္။ ေရာဂါက အႏၲရာယ္နည္းေနရင္ ေဆးေပးခ်င္မွ ေပးပါလိမ့္မယ္။ ေဆးက ထိုးေဆးေရာ စားေဆးပါေပးမွာပါ။ တနည္းက ၄၈ ပါတ္ၾကာမွာျဖစ္ျပီး၊ တနည္းက ၂၄ ပါတ္။ လိုရင္ ေနာက္ တေၾကာ့။ ေဆးက ၂ မ်ိဳးသံုးေနပါတယ္။ Interferon ထိုးေဆး နဲ႔ Ribavirin စားေဆး ေတြပါ။ Injection Interferon ကို ၇ ရက္ တပါတ္မွာ ၃ ၾကိမ္ထိုးတယ္။ ေနာက္ေပၚေဆး Pegylated ကေတာ့ ၁ ပါတ္မွာ ၁ ၾကိမ္နဲ႔ရတယ္။ Ribavirin စားေဆးကို ၁ ျပား တေန႔ ၂ ၾကိမ္။ ေဆး ၂ မ်ိဳးတြဲကုတာမို႔ Combination therapy ေခၚၾကတယ္။ ပူးတြဲစစ္ဆင္ေရး ေပါ့ဗ်ာ။ ၆ လ ကေန ၁၂ လၾကာပါမယ္။

ေဆးေတြကေတာ့ ျပင္းေတာ့ တုပ္ေကြးခပ္ဆိုးဆိုး ျဖစ္ေနသလို ခံစားရမယ္။ ေမာပန္း၊ ေခါင္းကိုက္၊ အဆစ္အျမစ္နာ၊ ခ်မ္း၊ အအိပ္ပ်က္၊ ကိုယ္ပူ၊ စာၾကည့္မရ၊ အာရံုစိုက္မရ၊ စိတ္ဓါတ္က်တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေနာက္ဆံုးကေတာ့ အသဲ အစားထိုးေပးရတာပါ။ နားလည္ဘို႔က အသဲအစားထိုးေပမဲ့ ပိုးေသေအာင္ ေဆးလိုေနမွာပါ။ စီပိုးရွိသူေတြကို ေအ နဲ႔ ဘီ ကာကြယ္ေဆးေတြ ထိုးခိုင္းပါမယ္။

စီပိုးရွိသူမ်ား အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆး Acetaminophen (Tylenol, Panadol) ကို ေရွာင္ရမယ္။ Ibuprofen က အသဲမေျခာက္ေသးရင္ ေသာက္လို႔ရတယ္။ Aspirin ကေတာ့ အစာအိမ္ျပႆနာမရွိသ၍ ေသာက္ႏိုင္တယ္။ သံဓါတ္စားေဆး Iron supplements မေပးသင့္ဘူး ေျပာၾကတယ္။ အစားထဲပါသေလာက္ သံဓါတ္က ဘာမွမျဖစ္ပါ။

တျခားေဆးကုနည္းေတြလဲ ရွိပါေသးတယ္။ Aromatherapy အနံ႔နဲ႔ေဆးကုနည္း၊ Massage therapy အႏွိပ္ခံနည္း၊ Yoga ေရာဂနည္းေတြပါ။ အပန္းလဲမၾကီး၊ စခန္းလဲနီးရင္ သံုးပါ။ Meditation စိတ္တည္ျငိမ္ေအာင္ ရွဳမွတ္နည္းလဲ ပါတယ္။ စိတ္ရဲ႕စြမ္းအားကို ကြ်န္ေတာ္တို႔လူမ်ိဳးေတြက အသိဆံုးမဟုတ္ပါလား။

Dr. တင့္ေဆြ
၇-၉-၀၉

Read More...

Collapse...

Answers for C-Box questions (1)

C-Box ေမးခြန္းမ်ားအတြက္ အေျဖမ်ား (၁)

တင္ထားတဲ့ ပို႔စ္ေတြနဲ႔ မဆိုင္ပဲ စာဖတ္သူေတြက C-Box မွာ သီးသန္႔ လာေမးထားတဲ့ ေမးခြန္းေတြထဲက C-Box မွာ ေျဖဖို႔ ေနရာမဆ့ံႏိုင္တဲ့ ေမးခြန္း တခ်ိဳ႕နဲ႔ အရင္ မေျဖျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေမးခြန္းေဟာင္းတခ်ိဳ႕ကို စုေပါင္းၿပီး ပို႔စ္တစ္ခု အေနျဖင့္ ေမးခြန္း ေမးသူေတြအတြက္ တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ေျဖထားတဲ့ အေျဖေတြက ကၽြန္မ လက္လွမ္းမီသေလာက္ တင္ျပထားတာသာျဖစ္ၿပီး ျပည့္စံုလံုေလာက္မႈ ရွိႏိုင္မည္ မဟုတ္တဲ့အတြက္ မျပည့္စံုမႈ (သို႔) ခၽြတ္ယြင္းမႈ တစ္ခုခု ရွိေနပါက စာေရးေဖာ္ေတြ အပါအ၀င္ မည္သူမဆို ျဖည့္စြက္ ေျဖၾကားေပးျခင္း၊ ေဆြးေႏြးေပးျခင္းကို ျပဳလုပ္ေပးဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံပါတယ္။ ေမးခြန္းေမးသူမ်ား အေနျဖင့့္လည္း ေျဖထားသည္မ်ားကို မရွင္းလင္းပါက ထပ္ေမးႏိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ ဒီလို ထပ္ေမးလာရင္လဲ
၀ိုင္း၀န္း ေျဖၾကားေပးဖို႔ကို စာေရးေဖာ္ေတြ အားလံုးကို ဖိတ္ေခၚပါတယ္။

ကိုသက္ ။ ။ မ်က္ကြင္း အရမ္းညိဳတာဘာေၾကာင့္လည္းဆိုတာသိပါရေစဆရာ။

မ်က္ကြင္းညိဳ ရျခင္းရဲ႕ အေႀကာင္းေတြက- - မ်ိဳးရိုးေႀကာင့္ - Allergy (ဓာတ္မတည့္မႈ ရွိျခင္း)- အိပ္ေရး မ၀ျခင္း- ႏွာပိတ္ျခင္း- ခႏၶာကိုယ္မွ ေရဓာတ္ဆံုး ရံႈးျခင္း (ဥပမာ။ ။၀မ္းေလွ်ာျခင္း ၊ အန္ျခင္း.... စသည္တို႔ေႀကာင္႔)- သံဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့၍ ေသြးအားနည္းျခင္း- အသက္ႀကီးလာျခင္း- စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျခင္း- အာဟာရ လံုေလာက္စြာ မစားေသာက္ျခင္း- ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း- အလြန္အၾကဴး ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်သြားျခင္း- Vitamin –K ဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း- အရမ္း ေနေရာင္ အထိခံျခင္း ကုသမႈကေတာ႔-မိမိမွာ အထက္က ျပႆနာေတြ ရွိေနရင္ အဲဒါေတြ ကိုျပဳျပင္ဖို႔ ၊ ကုသဖို႔ လိုပါတယ္။ Hydrating Facial mask ကို တစ္ပတ္ႏွစ္ႀကိမ္ခန္႔ အသံုးျပဳျခင္း ၊ သခြားသီးပါးပါး
အ၀ိုင္းေလးမ်ားကို မ်က္လံုးနားတြင္ ကပ္ျခင္း(တစ္ခါလွ်င္ ၁၀မိနစ္ခန္႔) ၊ မနက္ႏွင့္ ညတြင္ ေရေအးေအးျဖင့္ မ်က္ႏွာသစ္ျခင္း ၊ အာဟာရျပည္႔၀စြာ စားေသာက္ျခင္း ၊ ေဂၚဖီ ၊ လိေမၼာ္ ၊ သခြားသီး၊ စေတာ္ဘယ္ရီ စေသာ လတ္ဆတ္ေသာ အသီးအရြက္ မ်ားမ်ားစားျခင္း ၊ ေကာင္းေကာင္း အနားယူျခင္း ၊ Vitamin–K ႏွင္႔ ရွားေစာင္းလက္ပတ္ ပါ၀င္ေသာ Eye cream မ်ိဳးကို လိမ္းျခင္း၊ မသက္သာလွ်င္ အေရျပား ဆရာ၀န္ႏွင့္ ျပသတိုင္ပင္ျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ (Dr စိုင္းေ၀ေအာင္)

Khinethin ။ ။ ေလျဖတ္တာ အေၾကာင္း ေဆာင္းပါး ေရးပါဦး။ ေနာက္ ေအးတဲ့ေဒသမွာ ေနရင္ ဘယ္လို က်န္းမာေရး အကာအကြယ္ လုပ္ရမလဲ။ ေရခ်ိဳးတာတို႔ အစားစားတာတို႔ ေနာက္ဘယ္လိုေနသင့္သလဲ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ေလျဖတ္ျခင္းမွာ အဓိကကေတာ့ ဦးေႏွာက္ကို ပို႔ေပးေနတဲ့ ေသြးေၾကာ ပိတ္ဆို႔ၿပီး ဦးေႏွာက္ တစ္ရွဴးတခ်ိဳ႕ ပ်က္စီးသြားလို႔ ဦးေႏွာက္မွာ ေအာက္စီဂ်င္ အေထာက္အပံ့ မရေတာ့တဲ့အတြက္ ဦးေႏွာက္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ သက္ဆိုင္ရာ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းေတြနဲ႔ ဦးေႏွာက္ၾကား အဆက္အသြယ္ ျပတ္သြားတာ ျဖစ္တယ္။ ဒီလို အဆက္အသြယ္ ျပတ္သြားေတာ့ ဦးေႏွာက္က သက္ဆိုင္ရာ အစိတ္အပိုင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္လို႔ မရျဖစ္သြားၿပီး ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္း အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဘယ္လိုအမ်ိဳးအစား ေလျဖတ္တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေလျဖတ္တဲ့သူ အားလံုးကေတာ့ ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ရွိသင့္ပါတယ္။ ဒုတိယအႀကိမ္ ထပ္မျဖစ္ဖို႔ အတြက္ႏွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေတြ မ၀င္ႏိုင္ေအာင္ က်န္းမာေရးကို ပံုမွန္အတိုင္း ထိန္းသိမ္းႏိုင္ဖို႔အတြက္ အစာအဟာရ မွ်တဖို႔၊ အ၀မလြန္ေအာင္ ကာကြယ္ဖို႔နဲ႔ လႈပ္ရွားမႈရွိေနဖို႔ အျမဲလိုအပ္ပါတယ္။

ကုသမႈကို ျပန္လည္ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္း (Rehabilitations) ေတြ လုပ္ရင္ ဦးေႏွာက္ တစ္ရွဴးပ်က္စီး ဆံုးရႈံးမႈ အနည္းအမ်ားအေပၚ မူတည္ၿပီး အနည္းအက်ဥ္း ဒါမွမဟုတ္ လံုး၀ ျပန္လည္ သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါတယ္။ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ ျဖစ္သြားတဲ့ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းအေပၚ မူတည္ၿပီး လုပ္ရမည့္ ေလ့က်င့္ခန္းက ကြဲျပားတဲ့အတြက္ ေတြ႔ဖို႔လိုအပ္တဲ့့ က်န္းမာေရး ပညာရွင္ေတြကလည္း ကြဲျပားပါတယ္။ ဥပမာ စကားေျပာမရ၊ စကားေျပာမပီ ဒါမွမဟုတ္ အစာမ်ိဳရခက္ ျဖစ္သြားရင္ ေလ့က်င့္ခန္းအတြက္ Speech Pathologist နဲ႔ Dietician ကို ေတြ႔ရမယ္။ ကိုယ္ကာယ ခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္း မသန္ ျဖစ္သြားရင္ Physiotherapist နဲ႔ Occupational therapist ကို ေတြ႔ရမယ္။ ေလျဖတ္တဲ့ အမ်ိဳးအစားအေပၚ မူတည္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရး ပညာရွင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ၿပီးရင္ အိမ္မွာ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ေန႔စဥ္ ကိစၥေတြနဲ႔ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ဖို႔အတြက္ အေသးစိတ္ကို သင္ျပေပးလိမ့္မယ္။ Khinethin က ျမန္မာျပည္ထဲက လူနာအတြက္ ေမးတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ ဒီလို Rehabilitation Services ေတြ ရွိမရွိ ကၽြန္မ အတိအက် မသိတဲ့အတြက္ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ဆက္လုပ္သင့္တာကို ေလျဖတ္လို႔ ေဆးရံုတက္တုန္းက အဓိက တာ၀န္ယူ ကုသေပးခဲ့တဲ့ ဆရာ၀န္နဲ႔ ျပန္တိုင္ပင္တာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ေလျဖတ္ျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ပို႔စ္တစ္ခုကို သီးသန္႔ မတင္ႏိုင္ေသးတဲ့အတြက္ ေတာင္းပန္ပါတယ္။

Ko Zaw ။ ။ေသြးပ်စ္တဲ့ ေရာဂါကို ဘယ္လို ကုသရပါသလဲ။ ထိုေရာဂါအေၾကာင္း ေျပာျပေပးေစလိုပါသည္။

ေသြးပ်စ္ခဲတာက ေသြးထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ Chemical ေတြ မမွ်တလို႔ ျဖစ္ႏိုင္သလို ေသြးထြက္လြန္ျခင္း၊ ေသြးယိုစီးျခင္းကို ကာကြယ္ေပးတဲ့ Clotting Factor ေခၚ ေသြးထဲမွာရွိတဲ့ အင္ဇိုင္းေတြ ပံုမွန္ထက္ ပိုမ်ားေနလို႔လဲ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ခန္႔မွန္းရံုနဲ႔ မသိႏိုင္ပဲ ေသြးစစ္ၿပီး ေသြးထဲမွာ ပါ၀င္ေနတဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြ အားလံုးကို ေရတြက္ျခင္း (Full blood Count) ႏွင့္ Clotting Factors ေတြရဲ့ အေျခအေနကို ၾကည့္ၿပီးမွ သိႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ ဓါတုပစၥည္းေတြ မမွ်မတ ျဖစ္ေနရင္ မွ်တေအာင္ ကုသရမယ္။ Clotting Factor ေတြ လြန္ကဲေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ Anticoagulant လို႔ ေခၚတဲ့ ေသြးကို မခဲေစႏိုင္တဲ့ ေဆးေတြကို ဆရာ၀န္ ညြန္ၾကားခ်က္အတိုင္း သံုးစြဲႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးပ်စ္လြန္းျခင္းႏွင့္ က်ဲလြန္းျခင္း ႏွစ္ခုစလံုးက အႏၱရာယ္ရွိတဲ့အတြက္ ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္းသာ လိုက္နာေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။

Uranusaquarian ။ ။ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ မီးယပ္က်န္းမာေရးကိစၥေတြကိုေရာ ေမးျမန္းလို႔ ရပါသလားရွင္။

အမ်ိဴးသမီးေတြ မီးယပ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခ်က္အလက္တခ်ိဳ႕ကို Labels ေအာက္က Reproductive Health ကိုႏွိပ္လိုက္ရင္ အဲဒီထဲက ပို႔စ္ေတြထဲမွာ ရွာၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ သိခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းအရာ အဲဒီထဲမွာမပါလို႔ ေမးခြန္းသီးသန္႔ ထပ္ေမးရေတာ့ ေမးတဲ့ေမးခြန္းအေပၚ မူတည္ၿပီး ေျဖေပးလို႔ရပါတယ္။

mr.lupay။ ။ B ပိုးကါကြယ္ေဆးထိုးနည္းနဲ႔ မေအာင္ရင္ ဘာဆက္လုပ္ရလဲ ဆိုတာေလးနဲ႔ လိပ္ေခါင္းေရာဂါ အေၾကာင္းေတြကို အျပည့္အစံု ရွင္းျပေပးပါရန္ ေတာင္းဆိုပါတယ္ အစ္မ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ဒီေမးခြန္းကို မေျဖခင္ labels ေအာက္က Hepatitis ေခါင္းစဥ္ထဲမွာရွိတဲ့ ပို႔စ္သံုးခုကို အရင္သြားဖတ္ဖို႔ Mr Lupay ကို အၾကံျပဳခ်င္ပါတယ္။

Hepatitis B & C (1)
Hepatitis B & C (2)
Hepatitis B

Hepatitis B အတြက္ ထိေရာက္တဲ့ ကာကြယ္ေဆး ရွိပါတယ္။ ကာကြယ္ေဆးကို စနစ္တက် ထိုးထားရင္ ကူးဖို႔ ခဲယဥ္းပါတယ္။

ကာကြယ္ေဆး စနစ္တက် ထိုးရမယ့္ နည္းလမ္းကေတာ့ အၾကမ္းဖ်င္းဆိုရင္ ၀-၁-၆ လို႔ မွတ္သားပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ေဆး သံုးႀကိမ္ ထိုးရမယ္။ ပထမ တစ္ႀကိမ္ထိုးၿပီးရင္ ဒုတိယ တစ္ႀကိမ္ကို ၁ လ ျခားၿပီး ထိုးရပါမယ္။ တတိယ အႀကိမ္ကို ဒုတိယအႀကိမ္နဲ႔ ၆ လ ျခားၿပီး ထိုးရပါမယ္။

ကာကြယ္ေဆး ထိုးၿပီးတိုင္း အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဘီပိုးကို ရာႏႈန္းျပည့္ ကာကြယ္ႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ မရပါဘူး။ ၉၀ရာခိုင္ႏႈန္း ေလာက္ေတာ့ ကာကြယ္တယ္လို႔ေတာ့ ေျပာပါတယ္။ တိတိက်က် သိခ်င္ရင္ေတာ့ ေရာဂါ ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ အင္အား (Antibody titer) ဘယ္ေလာက္ ရွိသလဲ ဆိုတာကို တိုင္းရပါတယ္။ အဲဒီလို တိုင္းလို႔ ဆရာ၀န္က စိတ္တိုင္းမက်ရင္ စတုတၳအႀကိမ္ ကာကြယ္ေဆး တစ္လံုး ထပ္ထိုးရတတ္ပါတယ္။

အသည္းေရာင္ အသား၀ါ B ရုတ္တရက္ (Acute) ရရွိပါက ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ အဖ်ား၀င္ျခင္း၊ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ ၀မ္းသြားျခင္း အဆစ္အျမစ္နဲ႔ ကိုယ္လက္ကိုက္ခဲျခင္း တစ္ခါတစ္ရံ အေရျပား ယားယံျခင္း စတဲ့ လကၡဏာေတြကို ေတြ႕ႏိုင္ၿပီး ဒီလကၡဏာေတြပဲ ထိန္းခ်ဳပ္လို႔ရၿပီး ေရာဂါအတြက္ သီးသန္႔ေဆး မရွိပါဘူး။ အစာအာဟာရ လကၡဏာထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ ေဆးေတြနဲ႔ကု အနားယူၿပီး ႏွစ္ပတ္၊ သံုးပတ္အတြင္း သက္သာေပ်ာက္ကင္း သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရာဂါရတဲ့ ဆယ္ေယာက္မွာ တစ္ေယာက္ႏႈန္းခန္႔ နာတာရွည္ (Chronic) ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ နာတာရွည္ အသည္းအရာင္ အသား၀ါ ရထားသူဟာ အသည္းနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ တျခား ဆက္ပြားေရာဂါေတြ ၀င္ဖို႔ သိပ္ကို နီးစပ္လို႔ အထူး ဂရုျပဳသင့္ပါတယ္။ အစာအာဟာရကို အသားဓာတ္ အလြန္အမင္း မစားဘဲ အရက္ကို လံုး၀ ေရွာင္သင့္ပါတယ္။ ေနမေကာင္းမွ ဆရာ၀န္ျပျခင္း မဟုတ္ပဲ ဆရာ၀န္ႏွင့္ တစ္ႏွစ္ ဘယ္ႏွစ္ႀကိမ္ ေတြ႔မယ္ဆိုတာ တိုင္ပင္သတ္မွတ္ၿပီး အျမဲတမ္း ညြန္ၾကားမႈခံယူ၊ အေနအထိုင္ အစားအေသာက္ ဆင္ျခင္ရင္ ေရာဂါမရွိသူ နီးပါး ေနသြားႏိုင္ပါတယ္။

လိပ္ေခါင္းေရာဂါနဲ႔ Hepatitis B တိုက္ရိုက္ ပတ္သက္မႈေတာ့ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အသည္းက ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ အႀကီးဆံုး အတြင္းအဂၤါ အစိတ္အပိုင္း ျဖစ္ၿပီး တျခား ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္း အားလံုးနီးပါးနဲ႔ ဆက္စပ္ အလုပ္လုပ္ရေတာ့ အသည္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္တိုင္း တျခား ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းေတြမွာ တစ္နည္းနည္းနဲ႔ ထိခိုက္မႈ ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အသည္းက အစာအိမ္မွ ပို႔လာတဲ့ အာဟာရေတြကို ျပန္လည္ စိစစ္ျပဳျပင္ ေနရာခ်ၿပီး ခႏၶာကိုယ္အႏွ႔ံ ျပန္လည္ျဖန္႔ျဖဴးေပးတဲ့ ႏွလံုးကို ေရာက္ေအာင္ ပို႔ေပးရေတာ့ ေရာဂါတခုခုေၾကာင့္ အသည္း အလုပ္လုပ္မႈ အားနည္းသြားတာနဲ႔ အစာေျခဖ်က္္မႈ စနစ္နဲ႔ အစာပို႔ေဆာင္မႈ စနစ္မွာလည္း အားနည္းသြားပါတယ္။ လိပ္ေခါင္းေရာဂါ အေၾကာင္းကို ေနာက္ပိုင္း အခ်ိန္ရရင္ သီးသန္႔ပို႔စ္တစ္ခု တင္ေပးပါမယ္။

Linn ။ ။ သြား အနည္းငယ္ေခါေနတာကို ျပင္ခ်င္ပါတယ္ သြားျပင္ရင္ အက်ဴိးအျပစ္ ဘာေတြ ျဖစ္နုိင္သလဲ ဆုိတာ သိခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

သြားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ က်န္းမာေရးက႑ကို ၀န္ေဆာင္တဲ့ Professionals သီးသန္႔ရွိလို႔ တျခား Health Care Professionals ေတြအေနနဲ႔ ဒီေမးခြန္းကို ေျဖႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္မ မထင္ဘူး။ သြားကို ျပဳျပင္ေပးေနတဲ့ Dental Surgeon ေတြ ကိုယ္တိုင္ကလည္း လူနာကိုယ္တိုင္ကို ေတြ႔ၿပီး ျပဳျပင္ရမည့္ အေျခအေန လူနာရဲ့ သြားဖံုးနဲ႔ သြားအရင္းရွိ အရိုး တည္ေဆာက္ပံု အေနအထားေတြကို အတိအက် စစ္ေဆးၿပီးမွ သိႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ တခ်ိဳ႕က သြားကိုပဲ ျပန္တည့္မတ္ေပးဖို႔ လိုၿပီး တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ အရိုးကြင္းကိုပါ ျပဳျပင္ရတာ ရွိတယ္ဆိုတာ သိရပါတယ္။ ျပဳျပင္ရမည့္ အေျခအေနအေပၚမူတည္ၿပီး အခ်ိန္ကာလနဲ႔ အက်ိဳးအျပစ္ေတြက ကြာျခားႏိုင္ပါတယ္။ အေျခခံ က်န္းမာေရးကို အစိုးရက တာ၀န္ ယူတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာင္ Dental Health အတြက္ မိမိပိုက္ဆံနဲ႔ အိတ္စိုက္ အသံုးျပဳရပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ Dental Health က တျခား က်န္းမာေရးကိစၥေတြထက္ ပိုၿပီး ေစ်းႀကီးပါတယ္ ရိုးရိုး Dentist ကို တခါေတြ႔ရင္ေတာင္ အေထြေထြ ဆရာ၀န္ကို တခါေတြ႔တာထက္ ပိုေစ်းႀကီးတယ္ဆိုတာ သိရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သြားအလွျပဳျပင္တဲ့ Dental Surgeon ဆီက Information pack ဒါမွမဟုတ္ Leaflet ေတြကို အရင္ ဖတ္ၾကည့္ၿပီး မိမိျပဳျပင္ရမည့္ အေျခအေနကို အၾကမ္းဖ်င္းေတာ့ သိေအာင္ အရင္လုပ္ပါ။ ၿပီးေတာ့မွ Dental surgeon နဲ႔ေတြ႔ ကိုယ္ သိခ်င္တာ ေမးၿပီး တိုင္ပင္တာ အေကာင္းဆံုးပဲလို႔ ကၽြန္မ အၾကံျပဳခ်င္ပါတယ္။

အေျဖမ်ားကို ဖတ္ရန္ "Read More ..." ကို ႏွိပ္ပါ။

Read More...

Collapse...

Hepatitis B & C (2)

အသည္းေရာင္ အသား၀ါ

အသည္းေရ ာင္ရင္ အသား၀ါ ျဖစ္လာတတ္ေပမယ့္ အသား၀ါတိုင္း အသည္းေရာင္ျခင္းေၾကာင့္မဟုတ္ပါဘူး ။
သည္းေျခေရာင္ျခင္း ၊ သည္းေျခၿပြန္ေရာင္ ျခင္း ၊ ေသြးပ်က္စီးတဲ့ေရာဂါရွိ ျခင္း ၊ အ၀ါဓာတ္မ်ား တဲ့ အစားအစာ အစားမ်ား ျခင္း စသည္တို ့ေၾကာင့္ လဲျဖစ္တတ္ပါတယ္ ။

အသည္းေရာင္
အသည္းေရာင္ပံု ၂ မ်ိဳး ရွိ ပါတယ္ ၊၊
(၁) ရုတ္တရက္ ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ ေရာင္္ျခင္း
မ်က္လံုး ၀ါ
အသား၀ါ မယ္ ၊ အစားအေသာက္ ပ်က္ ၊ ပ်ိဳ ့ အန္ ၊ မအီ မသာ ျဖစ္မယ္ ၊ တေငြ ့ ေငြ ့ နဲ ့ ဖ်ား မယ္
(၂) နာ တာရွည္ တေငြ ့ ေငြ ့ ေရာင္ ျခင္း
အသား မ၀ါ ပဲ ၊ အသည္ က တေငြ ့ ေငြ ့ နဲ ့ ပ်က္စီး တာ မ်ိဳး ပါ ၊၊
လူ မွာ လကၡဏာ မသိ သာ ဘူး ၊၊


အသည္းေရာင္တာဟာ
(၁) အမိ်ဳး အစား ဟာ A ပိုး E ပိုး ေၾကာင္ ့
(၂) အမိ်ဳး အစား ဟာ Bပိုး Cပိုး Dပိုးေၾကာင့္
တျခား ပိုး ေတြေၾကာင့္ လဲ ျဖစ္တတ္ ပါေသး တယ္ ၊၊
အ ရက္ ၊ အသည္းအဆီ ဖုံုး ျခင္း ၊ TBေဆး ၊ paracetamol ေဆး လြန္ျခင္း ၊ တကိုုယ္ေရ ဓာတ္မတည့္မွ ု ျဖစ္ေစေသာ မွ ုိ ၊ တိုင္း ရင္း ေဆး ၊ မူး ယစ္ေဆး ေၾကာင္ ့လဲံ ျဖစ္တတ္ပါတယ္ ။
ႏွလံုး ပ်က္ လို ့ အသည္းေသြး လ်ံွ ၿပီး လဲ ေရာင္ တတ္ ပါ တယ္ ။

Read More...

Collapse...

Hepatitis B & C (1)

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီႏွင့္စီေရာဂါ

ယခုအခါ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီႏွင့္စီေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရသူဦးေရ တျဖည္းျဖည္း တိုးပြားလာေန
သည့္အတြက္ ေရာဂါအေၾကာင္းႏွင့္ ကူးစက္ပံုကိုသိ႐ွိရန္ မ်ားစြာလိုအပ္ေပသည္။ ေအဘီစီဟုအလြယ္
တကူ ေခၚေ၀ၚေနၾကေသာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္၊ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီႏွင့္စ ီေရာဂါပိုးမ်ားသည္
ေယဘူယ်အားျဖင့္ ကူးစက္ပံုတူၾကသည္။ ကူးစက္လြယ္ပံုျခင္းသာ ကြဲျပားျခားနားပါသည္။ အသည္း
ေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါပိုးသည္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ျဖစ္ေစေသာ HIV ေရာဂါပိုးထက္အဆ(၁၀၀)ပိုမို
ကူးစက္လြယ္ပါသည္။ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီႏွင့္စီေရာဂါပိုးကူးစက္ပံုနည္းလမ္းမ်ားကို ေအာက္
တြင္ ႏႈိင္းယွဥ္ေဖာ္ျပထားပါသည္။

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီေရာဂါပိုးႏွင့္
စီေရာဂါပိုး ကူးစက္ပံုနည္းလမ္းမ်ား

ကူးစက္မႈနည္းလမ္း	ဘီပိုး	စီပိုး
မိသားစုအခ်င္းခ်င္း တစ္အိမ္ တည္းအတူတူေနလွ်င္	ကူးစက္ႏိုင္ဖို႔ မ်ားပါသည္။	မကူးစက္ႏိုင္ပါ။
ေရာဂါပိုး႐ွိေသာသူ ရဲ႕ ေသြးနဲ႔ထိလွ်င္္	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။
ေရာဂါပိုး႐ွိသူ သံုးထား တဲ့ အပ္နဲ႔ဆိုလွ်င္	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။
မူးယစ္ေဆးဝါး အေၾကာေဆး ထိုးျပီးအပ္ေတြေရာသံုးရင္္	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။
ပိုး႐ွိတဲ့ေသြး သြင္းမိရင္္	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။
ေက်ာက္ကပ္ေဆးတဲ့ စက္မွာ ပိုးပါသြားရင္္	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။
ႏႈတ္ခမ္းခ်င္ိးထိမိရင္ (သို႔္) တံေတြးကေနတစ္ဆင့္	ကူးဖို႔ခဲယဥ္း ပါသည္။	ကူးဖို႔ခဲယဥ္း ပါသည္။
လိင္ဆက္ဆံတာကေန	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ကူးဖို႔ခဲယဥ္း ပါသည္။
မိခင္မွ ကေလးသို႔	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ကူးဖို႔ခဲယဥ္း ပါသည္။
ပိုးပါတဲ့ကိရိယာေတြနဲ႔ ျခစ္မိရင္၊ ေဖာက္မိရင္(ဥပမာ- နားေဖာက္ တာ၊ ေဆးမင္ေၾကာင္ထိုးတာ၊ သြားႏႈတ္တာ၊ ရွားျခစ္ျခင္း၊ရွားဆဲြျခင္း)	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီႏွင့္စီေရာဂါပိုး႐ွိသူသည္ အသည္းေျခာက္ေရာဂါႏွင့္ အသည္းကင္ဆာေရာ
ဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းမ်ားသျဖင့္ ေရာဂါမျဖစ္မီကာကြယ္ရန္ႏွင့္ အကယ္၍ေရာဂါကူးစက္ခံရပါက မည္ကဲ့သို႔
ျပဳမူေနထိုင္ရမည္ကို တတ္ကၽြမ္းသည့္ဆရာ၀န္မ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္၍ ကုသမႈခံယူရေပမည္။ အသည္း
ေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါကို ကာကြယ္ေဆးထိုး၍ ကာကြယ္ႏိုင္ျပီး အသည္းေရာင္အသား၀ါစီေရာဂါ
အတြက္ ကာကြယ္ေဆးမေပၚေသးေပ။ သို႔ေသာ္ အသည္းေရာင္အသား၀ါစီေရာဂါကို ၈၀% ေပ်ာက္
ကင္းေအာင္ ေဆးကုသႏိုင္ျပီျဖစ္ေသာ္လည္း ေဆးကုသမႈစရိတ္ၾကီးျမင့္ေနေသးေပသည္။
ေ႐ွာင္ၾကဥ္ရန္မ်ား
အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီႏွင့္စီေရာဂါပိုး႐ွိသူသည္ အရက္၊ သံဓါတ္မ်ားစြာပါေသာ အစာႏွင့္အား
ေဆး၊ ဗီတာမင္စီမ်ားစြာပါေသာ ေဆးႏွင့္အသီးအႏွံမ်ားကို အထူးဂ႐ုျပဳေ႐ွာင္ၾကဥ္ရမည္။ စီေရာဂါပိုး
႐ွိသူသည္ အရက္သံုးစြဲပါက အသည္းေျခာက္ႏႈန္း ပိုျမန္ဆန္သည့္အတြက္ အရက္၊ ဘီယာ၊ ၀ိုင္၊
ထန္းရည္ စသည္တို႔ကိုလံုး၀ေ႐ွာင္ၾကဥ္ရမည္။ သံဓါတ္မ်ားလွ်င္ အသည္းတြင္ အနာ႐ြတ္ပိုထင္လြယ္
သျဖင့္ သံဓါတ္မ်ားစြာပါေသာ အစားအစာ ဥပမာ - အသည္း၊ အျမစ္၊ ကလီစာ၊ ေသြးခဲမ်ား၊ သံဓါတ္
မ်ားစြာပါေသာ အားေဆးမ်ားကို ေ႐ွာင္ၾကဥ္ရမည္။ ဗီတာမင္စီသည္ သံဓါတ္ကို အူလမ္းေၾကာင္းမွ
စုပ္ယူမႈမ်ားေစသျဖင့္ ဗီတာမင္စီမ်ားစြာပါေသာ ေဆးႏွင့္အသီးအႏွံမ်ား ဥပမာ-ေ႐ွာက္သီး၊ သံပရာ
သီး၊ ဂရိတ္ဖ႐ုသီး စသည့္အရည္႐ႊမ္းေသာ အသီးမ်ားကို မ်ားစြာစားသံုးျခင္းမွ ေ႐ွာင္ၾကဥ္ရမည္။

Read More...

Collapse...

Hepatitis B

ယခု သင့္ပတ္၀န္းက်င္မွာ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဘီ Hepatitis-B ေရာဂါဟာ အရမ္းကို ေခတ္စားၿပီး အလြန္လွ်င္ျမန္စြာ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနတဲ့ ေရာဂါပါ။ ဒါကို သင္ သိပါရဲ႕လား ...

ေရာဂါအမ်ိဳးအစားမ်ား ...
အရင္တုန္းက အသည္းေရာင္ အသား၀ါေရာဂါဟာ ေအနဲ႕ ဘီ ႏွစ္မ်ိဳးပဲရိွပါတယ္။ ယခု ေနာက္ဆံုး ေတြ႕ရိွခ်က္မ်ားအရ စီ၊ ဒီ၊ အီးနဲ႕ ဂ်ီ အထိ ရိွသြားပါၿပီ။ အဲဒီအထဲမွာ ကူးစက္မႈအလြယ္ဆံုးနဲ႕ အသည္း ေရာဂါအျဖစ္ အမ်ားဆံုး ေရာဂါပိုးကေတာ့ ဘီပိုး Hepatitis B Virus ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီပိုးဟာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး HIV ထက္စာရင္ အဆ ၁၀၀ ပိုၿပီး ကူးစက္လြယ္ပါတယ္။ ကမၻာ႕လူဦးေရ တစ္၀က္ခန္႕ဟာ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဘီပိုးေရာဂါ ကူးစက္ခံထားရပါတယ္။ ႏွစ္စဥ္ ေရာဂါျဖစ္တဲ့ လူဦးေရ သန္း ၅၀ တိုးပြါးေနပါတယ္။

ဘီပိုး ဘယ္လိုကူးစက္သလဲ ...
ကူးစက္ႏိုင္မႈ အခြင့္အလမ္းကလည္း အရမ္းမ်ားလွပါတယ္။

• ေရာဂါပိုးရိွေသာ မိခင္မွ သေႏၶသားသို႕ မီးဖြါးစဥ္ ေရာဂါကူးစက္ျခင္း
• ေရာဂါပိုးရိွေသာ ေသြးကို သြင္းမိျခင္း
• ေရာဂါရိွသူနဲ႕ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္း
• ေရာဂါရိွသူရဲ႕ ေခြၽး၊ တံေတြးမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ျခင္း၊ ေရာဂါရိွသူမ်ား အသံုးျပဳၿပီးေသာ ပစၥည္းမ်ားကို အသံုးျပဳျခင္း

ဘီပိုးေရာဂါလကၡဏာမ်ား ...
အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီပိုး ၀င္ေရာက္ၿပီး အေစာပိုင္း ေလးပတ္ကေန ေျခာက္ပတ္အတြင္းမွာ ပ်ိဳ႕အန္တာ၊ အဆစ္အျမစ္ ကိုက္ခဲ့တာ၊ ကိုယ္လက္မအီမသာျဖစ္တာ၊ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္တာ၊ အသား၀ါတာနဲ႕ ဆီး၀ါတာတို႕ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕တေလက်ေတာ့ ဘီပိုးေရာဂါလကၡဏာ ျပသမႈ လံုး၀မရိွပဲ ၿမံဳေနတတ္ၾကပါတယ္။ ဘီပိုး ရိွ ... မရိွကို ေသြးစစ္ၾကည္႕ျခင္းက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီပိုးဟာ လူ႕ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ၀င္ေရာက္ ခိုေအာင္းေနတဲ့ကာလ ၾကာလာတာနဲ႕အမွ် အသည္းေျခာက္ေရာဂါနဲ႕ အသည္းကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ဖို႕ အခြင့္အလမ္း ပိုမ်ားလာပါတယ္။ ကေလးမွာ ဘီပိုး၀င္သြားရင္ ၈၀% က ပိုးလံုး၀ ျပန္မထြက္ေတာ့ပဲ နာတာရွည္ပိုး သယ္ေဆာင္သူ ျဖစ္သြားၾကပါတယ္။ လူႀကီးမွာဆိုရင္ ၂၀% ကသာ နာတာရွည္ပိုး သယ္ေဆာင္သူ (Chronic Hepatitis) ျဖစ္သြားပါတယ္။

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီပိုးရိွတဲ့သူဟာ သာမန္လူတစ္ေယာက္ထက္ အသည္းကင္ဆာေရာဂါနဲ႕ အသည္းေျခာက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြါးဖုိ႕ ၂၉၅ ဆ ပိုၿပီး အခြင့္အလမ္း ရိွပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နားလည္တတ္ကြၽမ္းတဲ့ ဆရာ၀န္မ်ားနဲ႕ တိုင္ပင္ကုသပါ။

ဘီပိုးကို ကုသလို႕ ရသလား ...
ဘီပိုးကို ကုသလို႕ရတဲ့ ေဆးေတြရိွပါတယ္။ ကုသမႈေဆးေတြက ယခုေခတ္မွာ အမ်ားႀကီး ေပၚေနပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ပူပန္စိုးရိမ္ ေသာကစိတ္ေတြ မမ်ားၾကပါနဲ႕။

ဘီပိုးရိွသူမ်ား ေရွာင္သင့္သည္႕အရာမ်ား ...
အသည္းကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တဲ့
၁။ ေဆးလိပ္၊ ကြမ္းယာ၊ အရက္
၂။ သံဓါတ္ပါ၀င္တဲ့ အစာမ်ား (ေသြးခဲ၊ အသည္းအျမစ္၊ ကလီစာ)
၃။ အဆီအႏွစ္၊ မလိုင္ေထာပတ္၊ ႏို႕
၄။ ၾကက္ဥ ဘဲဥအႏွစ္၊ အဆီေၾကာ္
၅။ ဆိုးေဆးပါေသာ အစားအေသာက္မ်ား
၆။ အခ်ဥ္ဓါတ္ (သံပုရာ၊ ေရွာက္ခ်ိဳသီး)
၇။ ႏြယ္ခ်ိဳ စတာေတြ ေရွာင္သင့္ပါတယ္။

သင့္အနာဂတ္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္ ...
အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီပိုးဟာ ကူးစက္မႈအလြယ္ဆံုးႏွင့္ အသည္းေရာဂါ အျဖစ္အမ်ားဆံုး ျဖစ္တဲ့အတြက္ ကုမၸဏီႀကီးေတြ၊ ဟုိတယ္ႀကီးေတြမွာ အလုပ္ေလွ်ာက္ဖို႕ ဒါမွမဟုတ္ ႏိုင္ငံျခားမွာ ပညာသင္သြားဖို႕ အလုပ္ သြားလုပ္ဖို႕ ေဆးစစ္ၾကည္႕တဲ့အခါ ေသြးထဲမွာ ဘီပိုးေတြ႕ခဲ့ရင္ လံုး၀ပယ္ခ်ျခင္း ခံရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သင့္မိသားစုမွာ အသည္းေရာင္ အသား၀ါေရာဂါပိုး ရိွေနရင္ သင့္ရဲ႕ အလုပ္အကိုင္၊ စီးပြါးေရးႏွင့္ ပညာေရး စတာေတြ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ ...
ကမၻာမွာ ဘီပိုးကာကြယ္ေဆး (Vaccine) ေပၚေနတာ ၁၅ ႏွစ္ေလာက္ ရိွပါၿပီ။ ေသြးစစ္ၾကည္႕လို႕ ဘီပိုးေရာဂါပိုး မရိွေသးဘူးဆိုရင္ ဘီပိုးကာကြယ္ေဆး ထိုးၿပီး ကာကြယ္ထားလို႕ရပါတယ္။ ဘီပိုးဟာ အခ်ိန္မေရြး၊ ေနရာမေရြး၊ အသက္အရြယ္မေရြး ကူးစက္ႏိုင္တဲ့အတြက္ လူတိုင္းလူတိုင္း ကာကြယ္ေဆး ထိုးထားဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ကေလးသူငယ္ေတြကို ...
ေမြးကင္းစအရြယ္ကတည္းက ဘီပိုးကာကြယ္ေဆးထုိးၿပီး ...
အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဘီေရာဂါကို လံုး၀ ပေပ်ာက္ေအာင္ တိုက္ဖ်က္ၾကပါစို႕ ...

Read More...

Collapse...

About Liver

အသည္းဟာ လူ႕ကိုယ္ရဲ႕ ဇီ၀ကမၼျဖစ္စဥ္ထဲမွာ အဓိက အေရးပါတဲ့ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခု ျဖစ္သလို၊ အံၾသဖြယ္ စြမ္းရည္မ်ား ပိုင္ဆိုင္ရရိွထားပါတယ္။ အသည္းဟာ လူကိုယ္ရဲ႕ဗိုက္ထဲမွာ ညာဘက္တစ္ျခမ္းမွာ အဓိကတည္ရိွေနၿပီး ဘယ္ဘက္အထိ တည္ရိွေနပါတယ္။ အသည္းရဲ႕ ညာဘက္ျခမ္းဟာ လူရဲ႕ ရင္ေခါင္း ညာဘက္ေအာက္မွာ ရိွေနၿပီး ဘယ္ဘက္ကေတာ့ ေသးေသးေလးပါ။

အသည္းဟာ အဓိကအားျဖင့္ သည္းေျခရည္ ထုတ္လုပ္ၿပီး အစာေခ်ဖ်က္တဲ့ အဂၤါအဖြဲအစည္းေတြကို အေထာက္အကူ ေပးပါတယ္။ လူေတြ စားေသာက္လိုက္တဲ့ ေထာပတ္၊ ၾကက္ဥႏွစ္စတဲ့ အစာေတြက ပါလာတဲ့ အဆီေတြကို အူသိမ္လမ္းေၾကာင္းထဲမွာ ေခ်ဖ်က္ၿပီး ေသြးေၾကာထဲကို စုပ္ယူဖို႕အတြက္ သည္းေျခရည္ Bile လိုအပ္ပါတယ္။ အသည္းဆဲလ္ေတြက သည္းေျခရည္ကို ထုတ္ေပးၿပီး သည္းေျချပြန္က တစ္ဆင့္ သည္းေျခအိတ္ထဲမွာ သိုေလွာင္ထားပါတယ္။ လိုအပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ သည္းေျခအိတ္ကို ညွစ္ထုတ္ၿပီး သည္းေျခရည္ကို အူသိမ္ဦးပိုင္းထဲကို ပို႕ေပးပါတယ္။ သည္းေျခရည္ဟာ အစာေျခဖ်က္ၿပီးတဲ့အခါ သူ႕ဆီမွာ ပါတဲ့ သည္းေျခဆားကို အူသိမ္ေႏွာင္းပိုင္းကေနတဆင့္ ျပန္လည္ စုပ္ယူၿပီး အသည္းကို ျပန္ပို႕ေပးပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႕ သည္းေျခဆားေတြ ဆံုးရွံဴးမႈ မရိွေအာင္ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ဒီသည္းေျခဆားေတြဟာ အဆီဓါတ္၊ အသားဓါတ္၊ ကစီဓါတ္ေတြ ေခ်ဖ်က္ရာမွာ အေရးပါေနသလို၊ ဗီတာမင္ ေအ၊ ဒီ၊ အီးနဲ႕ ေကဓါတ္ေတြ စုပ္ယူရာမွာလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။

အသည္းရဲ႕ ေနာက္ထပ္လုပ္ငန္းတာ၀န္ကေတာ့ အသားဓါတ္၊ အဆီဓါတ္၊ ကစီဓါတ္ေတြရဲ႕ ဇီ၀ကမၼ ျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ပါ၀င္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးေၾကာထဲက စုပ္ယူလိုက္တဲ့ သၾကားဓါတ္ဟာ အသည္းထဲမွာ အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလဲျပဳျပင္ၿပီး ေသြးထဲကို ပုိ႕ေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အသည္းေရာဂါဟာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါနဲ႕ ဆက္စပ္မႈ ရိွေနပါတယ္။ အသည္းမေကာင္းရင္ ေသြးခ်ဳိတတ္ျခင္း၊ က်ျခင္းမ်ား ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အဆီဓါတ္ျဖစ္တဲ့ ကိုလက္စထေရာနဲ႕ လစ္ပိုပရိုတင္း ေတြကိုလည္း အသည္းထဲမွာ ေခ်ဖ်က္ၿပီး လိုအပ္တဲ့စြမ္းအင္ ရေအာင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေပးပါတယ္။ ပိုေနတဲ့ အဆီေတြကို အဆီတစ္သွ်ဴးေတြဆီ ပို႕ၿပီး သိုေလွာင္ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဆီမ်ားမ်ား စားသူေတြမွာ အဆီျပင္ေတြမ်ားလာၿပီး ၀ၿဖိဳးလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အသည္းအဆီဖံုးေရာဂါလည္း ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

အသည္းရဲ႕ ေနာက္ထပ္ အေရးႀကီးလုပ္ငန္း တစ္ခုကေတာ့ ကိုယ္ထဲက မလိုလားအပ္တဲ့ အဆိပ္အေတာက္၊ အညစ္အေၾကး၊ ဓါတ္ပစၥည္းေတြ၊ ေဆး၀ါးေတြကို ေခ်ဖ်က္စြန္႕ထုတ္ေပးတဲ့ လုပ္ငန္းျဖစ္ပါတယ္။ ေမာ္ေတာ္ကားမွာ ရိွတဲ့ ဖစ္တာလိုပဲ။ အသည္းက ၀င္လာသမွ်ဒဏ္ေတြကို သူက ေစာင့္ၿပီး ခံရပါတယ္။ ေသြးထဲမွာရိွတဲ့ ေသြးနီဥေလးေတြဟာ သက္တမ္းေလးလျပည္႕ရင္ အလိုလို ပ်က္စီးသြားၾကပါတယ္။ ကိုယ္ထဲမွာ ေန႕တိုင္း ေသြးနီဥေလးေတြ ပ်က္စီးေနၾကပါတယ္။ အဲဒီလို ေသြးနီဥေလးေတြ ပ်က္စီးသြားလို႕ ထြက္လာတဲ့ အ၀ါဓါတ္ပစၥည္း Bilirubin ကို အသည္းက ေခ်ဖ်က္ၿပီး သည္းေျခရည္က တစ္ဆင့္ စြန္႕ထုတ္ေပးပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ ဘီလီရူဗင္ေတြဟာ အူသိမ္ကေန ျပန္လည္စုပ္ယူၿပီး ေက်ာက္ကပ္ကို ေရာက္လာၿပီး ဆီးထဲမွာ ပါလာပါတယ္။ တခ်ိဳကို ၀မး္ကေနတစ္ဆင့္ စြန္႕ထုတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အသည္းမေကာင္းရင္ ဘီလီရူဗင္ရဲ႕ ဇီ၀ကမၼျဖစ္စဥ္ေတြ ပ်က္စီးၿပီး ကိုယ္ထဲမွာ အ၀ါဓါတ္ေတြ မ်ားလာပါတယ္။ အသား၀ါ၊ မ်က္လံုး၀ါ၊ ဆီးေတြ၀ါ လာပါတယ္။

ေကာ့ပါးဓါတ္ေတြ၊ သံဓါတ္ေတြဟာလည္း အသည္းထဲမွာပဲ ေခ်ဖ်က္ၿပီး စြန္႕ထုတ္ရပါတယ္။ ကိုယ္ထဲကထြက္တဲ့ ေဟာ္မုန္းဓါတ္ေတြ၊ အန္ဒရုိခ်င္ေတြကိုလည္း အသည္းကပဲ ေခ်ဖ်က္ေပးတာပါ။ ေနာက္လူေတြ ေသာက္သံုးလိုက္တဲ့ ေဆး၀ါးေတြကိုလည္း ေခ်ဖ်က္ေပးပါတယ္။ ပါးစပ္ကေန ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ေဆး၀ါးေတြဟာ အူလမ္းေၾကာင္းနံရံကေန စုပ္ယူၿပီးတဲ့အခါ အသည္းကို အရင္ေရာက္လာပါတယ္။ အဲဒီကေနတဆင့္ ေသြးထဲ ျပန္ေရာက္ၿပီး လိုအပ္တဲ့ေနရာကို ေရာက္ရိွၿပီး အစြမ္းျပၾကရပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အသည္းက ပံုမွန္အလုပ္မလုပ္ရင္ ေဆးအာနိသင္ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေဆး၀ါးအမ်ားစုဟာ အာနိသင္ကုန္ဆံုးသြားတဲ့အခါ အသည္းမွာ ေခ်ဖ်က္ၿပီး ျပန္လည္ စြန္႕ထုတ္ခံရပါတယ္။ အရက္ေတြကိုလည္း အသည္းကပဲ တာ၀န္ယူ ေခ်ဖ်က္ ေပးေနရတာပါတယ္။

ေနာက္တာ၀န္တစ္ခုကေတာ့ ပရိုတင္းဓါတ္ေတြ၊ စားလိုက္တဲ့ ၾကက္ဥေတြ၊ ႏြားႏို႕ေတြ၊ အသားထဲက ပရိုတင္းဓါတ္ေတြကို အူကေန စုပ္ယူၿပီး အသည္းထဲကိုေရာက္ေတာ့ အသည္းက ျပန္လည္ျဖန္႕ျဖဴးေပးပါတဲ့ တာ၀န္ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲလ္ျဗဴမင္ Albumin ဆိုတဲ့ဓါတ္တစ္မ်ိဳး ထုတ္ေပးပါတယ္။ အဲလ္ျဗဴမင္ မ်ားမ်ားရိွမွ ကိုယ္ထဲက ေသြးေၾကာထဲကေရေတြကို အျပင္ကို ထြက္မသြားေအာင္ အဲလ္ျဗဴမင္ဆိုတဲ့ ဓါတ္ေတြက ဆြဲထားပါတယ္။ အဲလ္ျဗဴမင္ ေတြ မထုတ္လုပ္ႏိုင္ရင္ ေရေတြ အျပင္ထြက္လာပါမယ္။ အဲဒီအခါ ေျခေထာက္ေရာင္လာပါတယ္။ ေရဖ်ဥ္းေတြ စြဲလာပါတယ္။

အသည္းအေၾကာင္း က်န္းမာေရး ပညာေပးစာေစာင္ေတြ စာအုပ္ေတြထဲက ဖတ္မိထားသေလာက္ သိသေလာက္ေလး ေရးတင္လိုက္တာပါ။ လိုအပ္ခ်က္ေလးေတြေတာ့ ရိွႏိုင္ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မသိေသးတဲ့သူေတြအတြက္ အက်ိဳးရွိေစမယ္လို႕ေတာ့ ယူဆပါတယ္။

Read More...

Collapse...