Cervical Spondylosis !

က်ီးေပါင္းတက္ျခင္း

ပို႕စ္ မတင္ျဖစ္တာ ၾကာသြားတာ တစ္ေၾကာင္း ... ယုယ ျမတ္ႏိုး က ေဒါက္တာ တို႕ေရ ... က်ီးေပါင္းတက္တာ ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္း ေလး သိခ်င္ပါတယ္ ... ဆိုၿပီး စီေဘာက္ခ္စ္ မွာ လာေအာ္ သြားလို႕ ေရးလိုက္ပါတယ္ ...

တစ္ကယ္ေရးရမွာ က အျပည့္ အစံု ျဖစ္ေပမယ့္ ... ျမန္ျမန္ တင္ျဖစ္ေအာင္ ေရာဂါ ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေလး .. အရင္ ေရးလိုက္ ပါမယ္ :D

လည္ပင္း ေက်ာရိုးဆစ္ အရိုးနဲ႕ အရိုးႏုေလးေတြ ပြန္းပဲ့ စုတ္ၿပဲရာက စၿပီး အဲဒီ ေနရာ ေတြမွာ စုတ္ၿပဲရာက ထြက္လာတဲ့ အစေတြနဲ႕ ပံုမွန္ မဟုတ္တဲ့ သတၱဳ ဓါတ္ေတြ လာေရာက္ စုပံုပါတယ္ ... အမ်ားဆံုး စုတာ ကေတာ့ လည္ပင္း ရိုးဆစ္ ေတြ အၾကားမွာ ရွိတဲ့ အရြတ္ေတြ ၾကားထဲမွာပါ ... အဲဒီ စုတ္ၿပဲတာေတြ နဲ႕ စုပံုတက္လာတဲ့ သတၳဳ ေတြ မ်ားလာတာနဲ႕ အရိုး အတက္ ကေလးေတြလို ျဖစ္ၿပီး ေဘးနဲ႕ အထဲမွာ ရွိေနတဲ့ အာရံုေၾကာ မွ်င္ ထြက္ လာရာ အရင္း အျမစ္ ေတြကို တျဖည္းျဖည္း ဖိမိလာပါမယ္ ... ဖိခံရတဲ့ အာရံုေၾကာနဲ႕ ဆိုင္တဲ့ ေနရာေတြမွာ အားနည္းျခင္း၊ နာက်င္ ကိုက္ခဲျခင္း နဲ႕ အာရု ခံစားမႈ ေျပာင္းလာျခင္းေတြ ခံစားရပါမယ္ ... သိပ္ဆိုးဆိုး ၀ါး၀ါး ဆိုရင္ အတြင္း အာရံုေၾကာမႀကီး ပါ ဖိမိ တတ္လို႕ ေျခေထာက္ အထိပါ အထက္ပါ လကၡဏာေတြ ခံစား သြားရႏိုင္ပါတယ္ ...

အေၾကာင္းရင္း

ေရာဂါ ျဖစ္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းေတြက ...

၁။ အသက္
အသက္ အရြယ္ ႀကီးလာတာနဲ႕ အမွ် ခံစားရတဲ့ ရာႏႈန္း ပိုေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္ ... ဒဏ္ေတြ ပိုမ်ားတာ ေၾကာင့္ပါ ...

၂၊ ထိခိုက္ ဒဏ္ရာရျခင္း
ေက်ာရိုးဆစ္ ေတြမွာ တိုက္ရိုက္ ထိခိုက္ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ မၾကာခဏ ဒဏ္ရာ အေသးစားမ်ား ရရွိခဲ့ ဖူးျခင္းေတြ က အဆစ္ေတြ ၾကားမွာ ရွိတဲ့ အရြတ္ေတြကို စုတ္ၿပဲေစလို႕ပါ ...

၃။ ေက်ာရိုး အေနအထား
ေမြးရာပါပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အက်င့္ေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ပံုမွန္တဲ့ ေက်ာရိုး အေနအထား အတုိင္း မရွိခဲ့ရင္ အရိုးအဆစ္ေတြနဲ႕ အရြတ္ေတြ ရဲ႕ စုတ္ၿပဲမႈကို ျဖစ္ေစပါတယ္ ... (ေခါင္း ေရွ႕ ကို အရမ္း ငံု႕ေန ေမာ့ေနတတ္တာ၊ လက္ျပင္ ကုန္းေနတာေတြ၊ အစရွိသျဖင့္ေပါ့)

၄။ အလုပ္ဒါဏ္
အလုပ္ခြင္ အတြင္းမွာ နာရီ မ်ားစြာ ေနရတဲ့အက်ိဳးဆက္ အေနနဲ႕ ရုပ္ပိုင္း ဆိုင္ရာ၊ စိတ္ပိုင္း ဆိုင္ရာ ဖိစီးမႈ မ်ားျပား လြန္းရင္လည္း အလုပ္ဒါဏ္ ျဖစ္ေပၚၿပီး အရိုးဆစ္ေတြ အရြတ္ေတြ စုတ္ၿပဲေစပါတယ္ ...

၅။ ေနထိုင္မႈပံုစံ
အဓိက ကေတာ့ ထူးဆန္းတဲ့ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ ပံုစံနဲ႕ အိပ္စက္ ေလ့ ရွိသူေတြမွာပါ ... ေခါင္းအံုး အျမင့္ ႀကီးနဲ႕ အိပ္သူေတြ နဲ႕ ေခါင္းအံုး လံုး၀ မပါပဲ အိပ္တတ္သူေတြေပါ့ ...

၆။ ခႏၶာကိုယ္ အမ်ိဳး အစား
ေက်ာလ်ားရွည္သူေတြနဲ႕ ေက်ာကုန္းမွာ ဘုႀကီး ပါသူေတြမွာ ... အရြတ္ေတြ စုတ္ၿပဲဖို႕ ပို လြယ္တဲ့ ပံုစံ မို႕လို႕ပါ ...

ေနာက္မွ ေရာဂါ လကၡဏာ၊ ေရာဂါ ရွာေဖြ ေဖၚနည္းနဲ႕ ကုသနည္းေတြ ေရးတင္ပါမယ္ ...

Read More...

Collapse...

Breast Cancer

ရင္သားကင္ဆာ

ကင္ဆာေရာဂါအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ (၂)

အမွန္ကေတာ့ က်ြန္ေတာ္ရင္သားကင္ဆာအေၾကာင္းေရးဖို ့စိတ္ကူးမရွိေသးပါဘူး။ Suewann က တင္ေပးဖို ့ ေျပာလို ့ပါ။ ရင္သားကင္ဆာက သိထားသင့္တဲ့အေၾကာင္းတစ္ခုပါ။ အမ်ိဳးသမီးေတြကို အဓိကျခိမ္းေျခာက္ေန တဲ့ ေရာဂါတစ္ခုဆိုလဲ မမွားပါဘူး။ ဒါေပမယ့့္ ေစာေစာစီးစီး သိရွိရင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကုသႏိုင္တဲ့အတြက္

ဘယ္လိုသူေတြမွာ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ပြားဖို ့အခြင့္အလမ္းပိုမ်ားသလဲ?

ဘယ္လိုေရာဂါလကၡဏာေတြနဲ ့လာမွာလဲ?

ေစာေစာစီးစီးသိေအာင္ဘာေတြလုပ္ႏိုင္မလဲ?

ဘယ္လိုနည္းလမ္းေတြနဲ ့ကုသႏိုင္သလဲ? ဆိုတာေတြ သိထားဖို ့လိုပါတယ္။

(၁) ဘယ္လိုသူေတြမွာ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ပြားဖို ့အခြင့္အလမ္းပိုမ်ားသလဲ?

- အပ်ိဳေဖာ္၀င္ေစာျခင္း (ရာသီဦးေစာျခင္း) (Early menarche)

- ေသြးဆံုးေနာက္က်ျခင္း (ရာသီကုန္ ေနာက္က်ျခင္း) (Late menopause)

- သားသမီးမထြန္းကားျခင္း

- သားဦးကို အသက္ (၃၀) ေက်ာ္မွ ေမြးဖြားျခင္း

- ရာသီကုန္ျပီးေနာက္ေဟာ္မုန္းအစားထိုးသံုးစြဲျခင္း

- ဓါတ္ေရာင္ျခည္ထိေတြ ့ခဲ့ဖူးျခင္း

- မိသားစု၀င္ထဲ၊ ဒါမွမဟုတ္ေဆြမ်ိဳးထဲတြင္ ရင္သားကင္ဆာ၊သားဥအိမ္ကင္ဆာမ်ားျဖစ္ဖူးျခင္း

စတာေတြဟာ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္နုိင္ေျခ ပိုမ်ားေစတဲ့ အခ်က္ေတြပါ။ အဲဒီအခ်က္ေတြ မိမိမွာရွိတယ္ဆိုရင္ မိမိရင္သားကို အစဥ္ဂရုျပဳ စစ္ေဆးေနဖို ့ လိုပါလိမ့္မယ္။

(၂) ဘယ္လိုေရာဂါလကၡဏာေတြနဲ ့လာမွာလဲ?

- ရင္သားအက်ိတ္။ ဂ်ိဳင္းျပန္ရည္က်ိတ္ၾကီးျခင္း။

- ရင္သားအေရျပား ခ်ိဳင့္၀င္ျခင္း၊ ထူထဲျပီး လိေမၼာ္ခြံကဲ့သို ့ျဖစ္ေနျခင္း၊

- ႏုိ ့သီးေခါင္းခိ်ဳင့္၀င္ေနျခင္း၊ ႏုိ ့သီးတ၀ိုက္မွုိ ုစြဲသကဲ့သို ့ျဖစ္ျခင္း၊ ႏုိ ့သီးမွေသြးထြက္ျခင္း စတာေတြအျပင္ ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားအျမစ္ပြားျခင္း (Metastasis) ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ လကၡဏာေတြနဲ ့လဲလာႏုိင္ပါတယ္။

(၃) ေစာေစာစီးစီးသိေအာင္ဘာေတြလုပ္ႏိုင္မလဲ?

- မိမိရင္သားကိုေရခ်ိဳးစဥ္မွာျဖစ္ျဖစ္ တစ္ပါတ္တစ္ခါေလာက္ စမ္းၾကည့္သင့္ပါတယ္။ (အထူးသျဖင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္နဲ ့ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျပီးစအခ်ိန္မ်ား)စမ္းတဲ့အခါမွာလည္း ႏုိ ့ သီးေအာက္မွအစ၊ ရင္သား တစ္ခုလံုး၊ ဂ်ိဳင္းအထိ စမ္းသင့္ပါတယ္။

- အထက္မွာေျပာထားတဲ့ ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့သူမ်ိဳးဆို၇င္ေတာ့ လိုအပ္သလို ရင္သားဓါတ္မွန္ (Mammogram) ကို ၁-၂ႏွစ္တစ္ၾကိမ္ထိ ရုိက္ျပီး စစ္ေဆးသင့္ပါတယ္၊(လိုအပ္သလိုဆိုတဲ့ေန၇ာမွာ သက္ဆိုင္ရာပါရကူက မည္သည္အသက္အရြယ္ကစရုိက္၇မယ္ ဆိုတာကို risk factor ေတြအေပၚ မူတည္ျပီး confirm လုပ္သင့္တာေတြကို လုပ္ျပီး ဆံုးျဖတ္ေပးပါလိမ့္မယ္။ ဖြံ ့ျဖိဳးျပီးႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ screening program ေတြနဲ ့လုပ္ေနပါတယ္။ National Cancer Institute (U.S) guideline အ၇ အသက္ ၄၀-၇၀ ၾကားကို ၁-၂ႏွစ္တစ္ၾကိမ္ screening လုပ္ဖို ့recommend လုပ္ပါတယ္။ NHS Breast Screening Programme (UK) ကေတာ့ ၅၀-၇၀ႏွစ္ၾကားကိုလုပ္ပါတယ္။ )

- တစ္ကယ္လို ့မသကၤာဖြယ္ရာအက်ိတ္ (သို ့) ရင္သားဓါတ္မွန္ရလဒ္မ်ိဳးေတြ ့ရင္ေတာ့ ရင္သားအသားစယူစစ္ေဆးျခင္း (FNA, Core biopsy, Excisional biopsy)၊ ျပန္ရည္က်ိတ္စစ္ေဆးမွဳမ်ား အျပင္ အဆုတ္၊အသည္း၊အရိုးအစရွိေသာအစိတ္အပိုင္းမ်ားသို ့ ကင္ဆာပြားျခင္းရွိမရွိစမ္းသပ္မွဳေတြကို ဆက္လုပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။

(၄) ဘယ္လိုနည္းလမ္းေတြနဲ ့ကုသႏိုင္သလဲ?

- ခြဲစိတ္မွဳကေတာ့မျဖစ္မေနလုပ္ရမွာပါ (အသားစအေျဖကကင္ဆာျဖစ္ေနရင္)။ ေရာဂါက အေစာပိုင္းအဆင့္မွာရွိေသးရင္ေတာ့ ရင္သားထိန္းသိမ္းခြဲစိတ္ျခင္း (Breast Conservative Treatment) လုပ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ရင္သားကိုထိန္းသိမ္းႏိုင္မွာပါ။ ေရာဂါအဆင့္ျမင့္ေနရင္ေတာ့ ရင္သားသာမကျပန္ရည္က်ိတ္ မ်ားပါထုတ္ပစ္ရမွာပါ။

- ကင္ဆာတိုက္ဖ်က္ေဆးမ်ားႏွင့္ကုသျခင္း(Chemotherapy)ကလည္းခြဲစိတ္မွ ုမတိုင္မီနဲ့ ့ခြဲစိတ္ျပီး၊ (သို ့)ခြဲစိတ္ျပီးမွာ လူနာရဲ ့ အသက္၊ရာသီအေနအထား၊အၾကိတ္အရြယ္အစား၊ျပန္ရည္က်ိတ္ပါ၀င္မွ ု၊ ေဟာ္မုန္းလက္ခံပရုိတင္း(ER/PR) စတာေတြအေပၚမွာမူတည္ျပီး ေပးေလ့ရွိပါတယ္။

- ဓါတ္ေရာင္ျခည္ျဖင့္ကုသျခင္း(Radiation Therapy)တို ့အျပင္

- ေဟာ္မုန္းကုထံုး(Hormonal Therapy)၊ ဇီ၀ကုထံုး(Biotherapy)စတဲ့ ထိေရာက္ေသာေခတ္မီ ကုထံုးေတြနဲ ့ပူးတြဲကုသႏိုင္ပါတယ္။ ကုသမွ ုေတြအျပီးမွာလည္း သံုးလတစ္ၾကိမ္၊ ေျခာက္လတစ္ၾကိမ္၊ တစ္ႏွစ္တစ္ၾကိမ္ အစရွိသျဖင့္ ျပန္လည္ေခၚယူစမ္းသပ္မွဳတို ့ ပုံမွန္သြားေရာက္ဖို ့လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ေရာဂါျပန္လည္ထၾကြမွဳ၊ အျခားအစိတ္အပိုင္းမ်ားသို ့ကင္ဆာပ်ံ ့ႏွံ ့မွဳေတြရွိမရွိ သိရွိဖို ့ျဖစ္လို. အလြန္ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္

- ေရာဂါမျဖစ္ခင္စဥ္ကတည္းက ေရွာင္ၾကဥ္၍ ရသည္ကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း (ဥပမာ-ေဟာ္မုန္းမ်ား)

- ေရာဂါကို ေစာစီးစြာ သိရွိေအာင္ သတိ(awareness)ထား၍ မိမိကိုယ္ကိုစမ္းသပ္ျခင္း (Self examination)

- ထိေရာက္ေသာကုသမွဳခံယူျခင္းျဖင့္ ေရာဂါအဆင့္မတိုးေအာင္ ကာကြယ္ျခင္း

- ကုသမွဳခံယူျပီးေနာက္ ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားသည့္အတိုင္း ျပန္လည္ျပသျခင္းစတာေတြနဲ ့ ရင္သားကင္ဆာ ေရာဂါကို ရင္ဆိုင္ေက်ာ္လႊားႏိုင္ၾကမွာပါ။

Note*: You can read more about self examination of breast here.

Read More...

Collapse...

Cancer

ကင္ဆာေရာဂါအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ (၁)

ကင္ဆာေရာဂါ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္လဲ။ ဘာေတြကုိကာကြယ္လို ့ရမလဲ။

ကင္ဆာဆိုသည္ႏွင့္ ကြ်န္ေတာ္တို ့ျမန္မာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေျပးျမင္ၾကသည္မွာ ကင္ဆာသည္ အတိတ္က ကံေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ ၀ဋ္နာကံနာဟု ယူဆၾကသည္။ ဘာေတြေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆိုတာကိုသိပ္မသိၾကပါ။ယေန ့ ေခတ္မွာကင္ဆာနဲ ့ ပက္သက္တဲ့ဘာသာရပ္ေတြ အလ်င္္အျမန္တိုးတက္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ကုသမွ ု ရလဒ္ ေတြလဲ အလြန္ေကာင္းမြန္လာပါျပ ီ။ သို ့ေသာ္ မည္သည့္ေရာဂါမဆို ၾကိဳတင္ကာကြယ္ႏုိင္ရင္ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေရာဂါျဖစ္ရျခင္းအေၾကာင္းရင္းကို သိထားဖို ့လိုပါတယ္။ ဒီေရာဂါေတြမွာေတာ့ ျဖစ္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းဆိုတာထက္ ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားဆိုရင္ ပိုမိုမွန္ကန္ပါမယ္။ ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားေလ၊ ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေသာရာခိုင္ႏွ ုန္းမ်ားေလပါပဲ။ ဒီေတာ့ အဲဒီအေၾကာင္းရင္းေတြက ဘာေတြလဲဆုိတာ ၾကည့္လိုက္ၾကရေအာင္။

(၁) အစားအစာမ်ား ။ အခ်ဳိ ့အစားအေသာက္ထဲမွာပါ၀င္တဲ့ပစၥည္းေတြက ကင္ဆာျဖစ္ပြားမွ ု ျဖစ္စဥ္ကို အားေပးပါတယ္။ ကိုယ့္မွာ အဲဒီအစားအစာေတြ မ်ားမ်ားစားတဲ့အေလ့အထရွိရင္ ဆင္ျခင္သင့္ပါတယ္။

- မီးကင္ထားေသာအစားအစာမ်ား (Nitrosamine)

- အေရာင္တင္ထားေသာအစားအစာမ်ား

- ဆိုဒါပါေသာအစားအစာမ်ား

- အဆီမ်ားေသာအစားအစာမ်ား

- ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္မ်ားေသာအစားအစာမ်ား (ဥပမာ - ဆန္၊ အာလူး၊ ပဲ၊ ေပါင္မုန္ ့)

- မိိွ ုတြယ္ေသာအစားအစာမ်ား

အထူးသျဖင့္ အစာေျခလမ္းေၾကာင္းႏွင့္ အစာစြန္ ့ပစ္လမ္းေၾကာင္း ေတြျဖစ္တဲ့ အစာအိမ္၊ အူလမ္းေၾကာင္း၊ အသည္း၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္းေတြမွာ ကင္ဆာေရာဂါေတြျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ကင္ဆာျဖစ္ပြားမွ ုျဖစ္စဥ္ကို ဟန္ ့တားႏိုင္ေသာ အစားအစာေတြကေတာ့

- ဗီတာမင္ေအ ပါ၀င္ေသာ အစားအစာမ်ား (ဥပမာ- အသည္း၊ ေထာပတ္၊ ဥ၊ မုန္လာဥနီ၊ အ၀ါေရာင္ပါေသာသစ္သီးမ်ား)

- ဗီတာမင္စီ ပါ၀င္ေသာ အစားအစာမ်ား (ဥပမာ- ဆီးျဖဴသီး၊ ခ်ဥ္ေသာအသီးအႏွံမ်ား)

- ဗီတာမင္အီး ပါ၀င္ေသာ အစားအစာမ်ား (ဥပမာ- ေျမပဲ၊ ႏွံစားေျပာင္း၊ အေစ့မ်ား၊ ေနၾကာဆီ၊ ပဲပိစပ္) စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစားေသာက္မွ ုအေလ့အထေတြဟာကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားမွ ု ေတြရဲ ့၃၅% အက်ဳံး၀င္ေနတာေတြရပါတယ္။

(၂) ေဆးလိပ္ ႏွင့္ ေဆးရြက္ၾကီး(ကြမ္း)။ ေဆးလိပ္ေငြ ့မွာ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားမွ ု ျဖစ္စဥ္ကို ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ 3,4 Benzpyrene, Polonium 210, Nicotine, Cyanhydric acid, Ammonia, Lead, Cadmium, Chromium, Carbon monoxide, Arsenic trioxide စတာေတြပါရွိပါတယ္။အဲဒီျဒပ္ေပါင္းေတြေၾကာင့္ႏွ ုတ္ ခမ္း၊ ခံတြင္း၊ လွ်ာ၊ လည္ေခ်ာင္း၊ ေလျပြန္၊ အစာျပြန္၊ အဆုတ္ စတဲ့ တိုက္ရုိက္ ထိေတြ ့ေနတဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြ အျပင္ ေက်ာက္ကပ္၊ ဆီးအိမ္၊ သရက္ရြက္ စတဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြမွာပါ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားေစပါတယ္။ ေဆးလိပ္နဲ ့ေဆးရြက္ၾကီးဟာလဲကင္ဆာျဖစ္ပြားမွ ု ေတြရဲ ့၃၀%ခန္ ့ ပက္သက္ေနတာေတြ ့ ရပါတယ္။

(၃) ဗိုင္းရပ္(စ္)မ်ား။ ေအာက္ပါဗိုင္းရပ္(စ္)ေတြဟာ ကင္ဆာျဖစ္ပြားမွ ု ေတြနဲ ့၁၀%ေလာက္ထိ ပက္သက္ ေနတာေတြ ့ရပါတယ္။

- Infectious mononucleosis လို ့ေခၚတဲ့ ကိုယ္ပူျခင္း၊ အက်ိတ္မ်ားေရာင္ျခင္း၊ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း စသည့္ လကၡဏာမ်ားျဖစ္တတ္သည့္ ေရာဂါကို ျဖစ္ေစေသာEbstein-Barr Virus

- အသည္းေရာင္ေရာဂါျဖစ္ေစေသာ အသည္းေရာင္ေရာဂါဗိုင္းရပ္(စ္) ဘီပိုး၊ စီပိုး (HBV, HCV)

- အဖုအက်ိတ္မ်ားျဖစ္ေစေသာ Human Papilloma Virus (HPV)

- ေသြးကင္ဆာျဖစ္ေစေသာ HTLV

- HIV

ဒါေတြကိုေတာ့ထပ္မရွင္းေတာ့ပါဘူး။ ဘီပိုး၊ စီပိုး နဲ ့အိပ္(ခ်္)အိုင္ဗီပိုးေတြကေတာ့ အေတာ္မ်ားမ်ား သိျပီးၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၄) ေဟာ္မုန္းမ်ား။ ေဟာ္မုန္းေတြဟာလဲ ရင္သားကင္ဆာ၊ သားအိမ္ကင္ဆာ၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ၊ သားဥကင္ဆာ၊ သရက္ရြက္ကင္ဆာ၊ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ စတဲ့ကင္ဆာေရာဂါေတြကို ျဖစ္ပြားေစပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြမွာေတာ့

- ရာသိီဦး ေစာျခင္း (Early menarche)

- ေသြးဆံုးေနာက္က်ျခင္း (late menopause)

- သားသမီးမရျခင္း

- ငယ္ရြယ္စဥ္ အိမ္ေထာင္က်ျခင္း

- ကာလရွည္ၾကာစြာ တားေဆးမ်ားသံုးျခင္း

- ကိုယ္၀န္မၾကာခဏပ်က္က်ျခင္း

- ေဟာ္မုန္းႏွင့္ကုသျခင္း (Hormone Replacement Therapy) စတာေတြဟာ အထက္ပါ ကင္ဆာေရာဂါ ေတြနဲ ့ပက္သက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြျဖစ္ပါတယ္။

(၅) မ်ိဳးရုိးလိုက္ျခငး္။ ကင္ဆာေရာဂါဟုယူဆရေသာ အေျခအေနတြင္ ဆရာ၀န္မ်ား ေမးေလ့ရိွေသာ ေမးခြန္းမွာ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းထဲတြင္ အလားတူကင္ဆာေရာဂါမ်ိဳးျဖစ္ဖူးသလား ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ မ်ိဳးရုိးလိုက္ျခင္း သည္လည္း ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားမွ ုျဖစ္စဥ္တြင္ ၁၀%ထိပက္သက္မွ ုရွိသည္။ မ်ဳိးရုိးလိုက္ေသာ ကင္ဆာ ေရာဂါမ်ား၏ ထူးျခားခ်က္မွာ အသက္ငယ္စဥ္မွာပင္စတင္ျဖစ္ပြားျခင္း၊ ပထမအဆင့္ပက္သက္ေသာ ေဆြမ်ဳိး (ဥပမာ-အေဖ၊အေမ၊ေမာင္ႏွမ)တြင္ ကင္ဆာျဖစ္ဖူးျခင္း၊ ဒုတိယအဆင့္ပက္သက္ေသာေဆြမ်ဳိး ႏွစ္ဦးထက္ မနည္းတြင္ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ဖူးျခင္း၊ အသက္ရွင္မွ ု ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေကာင္းျခင္းတိုု ့ ျဖစ္သည္။

(၆) ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္း။ ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္းေၾကာင့္ အထူးသျဖင့္ ေသြးႏွင့္ဆိုင္ေသာ ကင္ဆာမ်ား၊ သိုင္းရြိဳက္ကင္ဆာ၊ အစာျပြန္ကင္ဆာစတဲ့ ေ၇ာဂါေတြကိုျဖစ္ေစပါတယ္။ ကမာၻမွာ ထင္ရွားတဲ့ ဥပမာေတြကေတာ့ ဟီရုိရွီးမား၊ နာဂါစကီအႏုျမဴဗံုးက်ဲမွ ု၊ ရုရွား ခ်ီႏုိဘီး(လ္)စကာရားအႏုျမဴဓါတ္ေပါင္းဖို မေတာ္တဆမွ ုေတြပါ။ ထိုသို ့ေသာ လူအေျမာက္အျမားျဖစ္ပြားေစေသာ အႏုျမဴွဓါတ္ေ၇ာင္ျခည္မ်ဳိးသာမက ဓါတ္ေရာင္သင့္ေစေသာ ကုသမွ ုမ်ားသည္လည္း ကင္ဆာျဖစ္ေစႏုိင္မွ ုကို တိုးပြားေစသည္။

(၇) ပတ္၀န္းက်င္ညစ္ညမ္းမွ ုမ်ား။ ကားအိတ္ေဇာ၊ စက္ရုံမ်ားမွထြက္ေသာဓါတ္ေငြ ့ မ်ားသည္ အသက္ရႉ လမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားေစသည္။ ဓါတုေဗဒစက္ရုံမ်ား၊ အထည္စက္ရုံမ်ား၊ သတၱဳစက္ရုံမ်ားမွ စြန္ ့ပစ္ပစၥည္းမ်ားကို သန္ ့ စင္ျခင္းမရွိဘဲ (သို ့) သန္ ့စင္မွ ုအဆင့္အတန္းမျပည့္ဘဲ ျမစ္၊ ေခ်ာင္းမ်ားသို ့စြန္ ့ပစ္ျခင္း သည္လည္း လူအေျမာက္အျမားကို ကင္ဆာျဖစ္ေစေသာအေၾကာင္းအရာတစ္ခု ျဖစ္သည္။

(၈) ကာလရွည္စြာေနေလာင္ခံျခင္း။ အေရျပားကင္ဆာမ်ား၏ အဓိကအေၾကာင္းရင္းျဖစ္သည္။ အေနာက္ နိုင္ငံမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားေသာေရာဂါ ျဖစ္သည္။ ရင္သားကင္ဆာ၊ ေသြးကင္ဆာျဖစ္ပြားမွ ု ေတြႏွင့္လည္း ဆက္စပ္သည္ ဟုဆိုၾကသည္။

(၉) အရက္။ အသည္းကင္ဆာ၊ အစာလမ္းေၾကာင္းကင္ဆာမ်ား၏ လက္သည္တရားခံတစ္ဦး ျဖစ္သည္။ အယ္(လ္)ကိုေဟာပါ၀င္မွ ု၊ ေသာက္သံုးမွ ုပမာဏ ႏွင့္ ကာလၾကာရွည္မွ ုတို ့မွာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမည့္ အခ်က္မ်ားျဖစ္သည္။ ကာ(လ္)ဗာေဒါ့(စ္) ဟူသည့္ ပန္းသီးဘရမ္ဒီ ကိုေသာက္ေလ့ေသာက္ထရွိေသာ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံေျမာင္ပိုင္းတြင္ အစာျပြန္ကင္ဆာျဖစ္ပြားမွ ုမွာ စပ်စ္၀ိုင္ေသာက္ေလ့ရိွေသာ ေတာင္ပိုင္းထက္ အဆမတန္ပိုမိုမ်ားျပားသည္ကို ေတြ ့ရွိရသည္။

အဆိုပါအခ်က္မ်ားမွာ ေယဘုယ်အျဖစ္မ်ားေသာ အခ်က္မ်ားျဖစ္ျပီး ကင္ဆာေရာဂါအမ်ဳိးအစားအလိုက္ သီးျခားအခ်က္မ်ားလည္း ရွိပါသည္။ မည္သို ့ဆိုေစ မိမိ၏ ေနထိုင္စားေသာက္မွ ုစတိုင္(လ္)ကို အကဲဲျဖတ္ ႏိုင္ေလာက္ျပီဟု ယူဆပါသည္။ ကင္ဆာေရာဂါမျဖစ္ပြားေအာင္ ရာႏွ ုန္းျပည့္ မဟုတ္ေသာ္လည္း အတတ္ ႏိုင္ဆံုး မည္သို ့ ကာကြယ္ႏိုင္သည္ကို သိရွိႏိုင္ျပီဟု ယူဆပါသည္။

Read More...

Collapse...

Hyperthyroidism

သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းအထြက္လြန္ကဲေသာေရာဂါ

သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းသည္ ခႏၶာကိုယ္ဇီဝကမၼျဖစ္စဥ္ (metabolism) အတြက္ အလြန္အေရးပါေသာ
ေဟာ္မုန္းတစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါသည္။ ႏွလံုးခုန္ျခင္း၊ အူလႈပ္႐ွားျခင္း၊ ကယ္လိုရီေလာင္ကၽြမ္းျခင္း တို႔အျပင္
အျခားလုပ္ငန္းမ်ားစြာအတြက္ လြန္စြာအေရးၾကီးေပသည္။ သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းအထြက္နည္းျခင္း-
မ်ားျခင္းတို႔ျဖစ္ေပၚပါက ခႏၶာကိုယ္လုပ္ငန္းမ်ားသည္လည္း မူမမွန္ကေမာက္ကမျဖစ္ကာ ေရာဂါလ
ကၡဏာမ်ားေပၚေပါက္လာပါသည္။ ဤေနရာတြင္ အျဖစ္မ်ားေသာ သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းအထြက္လြန္
ကဲေသာေရာဂါ (Hyperthyroidism)ထဲမွ ဂေရ႕ဗ္ေရာဂါ(Grave’s disease)အေၾကာင္း ေရးသား
ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။
ဂေရ႕ဗ္ေရာဂါ(Grave’s disease)သည္ သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းအထြက္လြန္ကဲေသာေရာဂါအားလံုး၏
၇၅-၈၀% ထိအျဖစ္မ်ားေသာ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ မိန္းမမ်ားသည္ ေယာက္်ားမ်ားထက္ (၈)ဆ
ပိုမိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ႐ွိပါသည္။ ေရာဂါျဖစ္သူ(၉)ဦးတြင္ မိန္းမ(၈)ဦးႏွင့္ေယာက္်ား(၁)ဦးျဖစ္ႏိုင္ေျခဟု ဆိုလို
ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ အသက္(၅၀)ေက်ာ္တြင္ အေတြ႔နည္းျပီး အမ်ားဆံုးမွာအသက္(၃၀)မွ(၄၀)အတြင္း
ျဖစ္ပြားပါသည္။
ဤေရာဂါကိုအျပင္တြင္အလြယ္တကူအားျဖင့္ “လည္ပင္းအဆိပ္ရည္ထြက္ေသာေရာဂါ” ေခၚေဝၚေန
ၾကသည္ကို ၾကားရပါသည္။ Diffuse Toxic Goiter ေဆးပညာအေခၚကို အတတ္ႏိုင္ဆံုးလိုက္ေလ်ာ
ညီေထြေအာင္ ဘာသာျပန္ရျခင္းေၾကာင့္ မည္သို႔ပင္ေခၚေစကာမူ အဓိပၸါယ္ေကာင္းစြာသိ႐ွိရန္ လို
အပ္ေပသည္။ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္းေျပာရပါက သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းမ်ားျခင္းသည္ အမ်ား
ထင္သလို အဆိပ္ရည္အစစ္မဟုတ္ဘဲ ခႏၶာကိုယ္အတြက္အဆိပ္ျဖစ္သကဲ့သို႔ ဆိုးက်ဳိးရေစျခင္းဟု
သာ မွတ္ယူရေပမည္။
သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းအထြက္မ်ားရျခင္းမွာ ခႏၶာကိုယ္ေရာဂါခုခံမႈစနစ္ေၾကာင့္ သိုင္း႐ြိဳက္္ေဟာ္မုန္း
ထြက္ေစေသာလႈံ႕ေဆာ္အင္တီေဘာ္ဒ ီ(TSH Receptor Antibodies)မ်ားထြက္လာကာ သိုင္း႐ြိဳက္
အက်ိတ္ေပၚသက္ေရာက္ျပီး T3,T4 ေခၚ သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းအထြက္မ်ားလာရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ

1. သိုင္း႐ြိဳက္
   ေဟာ္မုန္း(T3 & T4)အထြက္လြန္ကဲေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာလကၡဏာမ်ား
   • လည္ပင္းၾကီးလာျခင္း၊
   • ရင္တုန္ျခင္း၊ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းတစ္မိနစ္တြင္ (၁၀၀)ေက်ာ္ထိ ျမန္ျခင္း၊*
   • အပူဒဏ္ခံႏိုင္ရည္နည္းလာျခင္း(heat intolerance)၊ ေခၽြးအျမဲျပန္ေနျခင္း၊*
   • စိတ္တိုစိတ္ဆတ္လြယ္လာျခင္း၊ စိုးရိမ္ပူပန္လြယ္ျခင္း၊ ညအိပ္မေပ်ာ္ျခင္း၊ ကတုန္ကယင္ျဖစ္လာျခင္း၊*
   • အစားမ်ားလာေသာ္လည္း တျဖည္းျဖည္းပိန္လာျခင္း၊ေမာပန္းလြယ္ ႏုန္းလြယ္ျခင္း၊*
   • ဝမ္းအသြားမ်ားလာျခင္း(ဝမ္းပ်က္ျခင္းကိုမဆိုလိုေပ။ အူလႈပ္႐ွားမႈမ်ားလာျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။)
   • ရာသီေသြးမလာေတာ့ျခင္း(သို႔)နည္းလာျခင္း၊ သားသမီးမရလြယ္ျခင္း၊ ကာမဂုဏ္စိတ္နည္းလာျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္႐ွိပါကသားပ်က္လြယ္ျခင္း၊


2. မ်က္လံုးတစ္ဝိုက္တစ္႐ွဴးမ်ားေရာင္ရမ္းျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာလကၡဏာမ်ား၊
   • မ်က္လံုးျပဴးထြက္လာျခင္း၊ မ်က္ခြံပိတ္မရေတာ့ျခင္း၊
   • အျမင္ေဝဝါးလာျခင္း၊ ႏွစ္ခုျမင္လာျခင္း၊(diplopia)


3. ေျခေထာက္ညိဳသက်ည္းတြင္ အေရျပားထူအမ္းလာျခင္း၊ (Pretibial Myxedema)* တို႔ျဖစ္တတ္ပါသည္။

* မိမိကိုယ္တိုင္သတိထား သိသာႏိုင္ေသာ လကၡဏာမ်ား ျဖစ္ပါသည္။
ဓါတ္ခြဲစမ္းသပ္ၾကည့္ပါက ေသြးတြင္း T3 ႏွင့္ T4 ပံုမွန္ထက္ျမင့္တက္ေနျပီး TSH ပံုမွန္ထက္ေလ်ာ့
နည္းေနသည္ကို ေတြ႔ရေပမည္။ သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းအထြက္လြန္ကဲေသာေရာဂါသည္ ဆရာဝန္
ညႊန္ၾကားသည့္ေဆးေသာက္႐ံုႏွင့္ပင္ သက္သာေပ်ာက္
ကင္းႏိုင္သည့္ ေရာဂါျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အထက္ပါလကၡဏာမ်ား ေတြ႔ရပါကေစာစီးစြာကုသမႈ
ခံယူျခင္းျဖင့္ ေရာဂါ၏ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ဳိးမ်ား ခံစားရျခင္းမွ ကင္းေဝးႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္......

T3	Tri-iodothyronine	သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းမ်ား
T4	Thyroxine
TSH	Thyroid Stimulating Hormone	သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းမ်ားထြက္ေစရန္လႈံေဆာ္ေသာေဟာ္မုန္း

သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းမ်ားအေၾကာင္းကို ေမပ်ဳိ၏ postတြင္ ဖတ္႐ႈႏိုင္ပါသည္။

Read More...

Collapse...

About Health by Our Former Leaders (1)

ျမန္မာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ား ေျပာခဲ့ေသာ က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ား (၁)

ျမန္မာ့ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ က်န္းမာေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ တခ်ိန္ကေျပာခဲ့သည္မ်ားကို မွတ္တမ္းတင္ထားလိုပါသည္။

အခ်ိန္ကား ၁၉၅၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားအတြင္းက ျဖစ္သည္။

၀န္ႀကီးခ်ဳပ္။ ။ ဘာျဖစ္လုိ႕ နယ္ေဆးရုံေတြကို ဆရာ၀န္ေတြ မပုိ႕ေသးသလဲ
က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး ႏွင့္ အဖြဲ႔။ ။ ဆရာ၀န္ေတြ မရွိလို႔
၀န္ႀကီးခ်ဳပ္။ ။ တႏိုင္ငံလံုးအတြက္ ဆရာ၀န္ေတြ ဘယ္ေလာက္လိုမလဲ
က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး ႏွင့္ အဖြဲ႔။ ။ အခုေလာေလာဆယ္အတြက္ ဆရာ၀န္ သံုးရာေလာက္လိုမယ္
၀န္ႀကီးခ်ဳပ္။ ။ ေဆးေကာလိပ္က တႏွစ္မွာ ဆရာ၀န္ဘယ္ေလာက္ထြက္သလဲ
က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး ႏွင့္ အဖြဲ႔။ ။ ေလးဆယ္ေလာက္ထြက္တယ္
၀န္ႀကီးခ်ဳပ္။ ။ ေဆးေကာလိပ္က ဆရာ၀န္ေတြ ထုတ္ေပးႏိုင္တဲ့အထိ ေစာင့္မေနႏိုင္ဘူး၊ အိႏၵိယနဲ႕ ပါကစၥတန္က ဆရာ၀န္ေတြကို ခ်က္ျခင္းသြားငွားေခ်၊ ဆရာ၀န္ေတြမရိွဘဲ ေဆးရုံေတြဟာ ေဟာင္းေလာင္းၾကီးျဖစ္ေနတာ က်က္သေရမရိွဘူး၊ ဆရာ၀န္ေတြကို အိႏၵိယနဲ႕ပါကစၥတန္က ခပ္ျမန္ျမန္ငွားၿပီး နယ္ေတြကို ခ်က္ျခင္းပို႕လုိက္ပါ။

(အမွန္တကယ္လည္း ထိုႏိုင္ငံမ်ားမွ ဆရာ၀န္မ်ားကို ငွားရမ္း၍ နယ္သို႔ပို႔ေပးသည္ဟု သိရပါသည္။)

စာကိုး။
ဦးႏု၏ တာေတစေနသား

Read More...

Collapse...

Gout

ေဂါက္ေရာဂါ

ေဂါက္ေရာဂါ(၂)မ်ိဳး ႐ွိသည္ဟု သတ္မွတ္လို႔ရပါသည္။ တစ္မ်ိဳးမွာ ျမန္မာဗန္းစကား ေဂါက္ေရာဂါ
(ဒီလူေတာ့ ေဂါက္ေနျပီ) ႏွင့္ ေနာက္တစ္မ်ိဳးမွာ အဂၤလိပ္အသံထြက္အတိုင္းေခၚေသာ ေဂါက္(Gout)
ေရာဂါေပတည္း။ေဂါက္(Gout)ေရာဂါသည္ ေသြးအတြင္း ယူရစ္အက္စစ္(Uric acid) ပံုမွန္ထက္ျမင့္
မားျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေပသည္။ ေသြးအတြင္း(Uricase)အင္ဇိုင္းခ်ိဳ႕ယြင္းမႈေၾကာင့္ ယူရစ္အက္
စစ္ဇီဝကမၼျဖစ္စဥ္ (uric acid metabolism)ယိုယြင္းကာ ယူရစ္အက္စစ္ျမင့္တက္ႏိုင္သလို ေက်ာက္
ကပ္လုပ္ငန္း ထိခိုက္သူမ်ားတြင္လည္း ယူရစ္အက္စစ္စြန္႔ထုတ္မႈယိုယြင္းကာ ေသြးအတြင္းယူရစ္
အက္စစ္ျမင့္တက္ႏိုင္ပါသည္။ ယင္းကဲ့သို႔အေျခအေနမ်ိဳး႐ွိေနသူမ်ားတြင္ ယူရစ္အက္စစ္ထုတ္လုပ္မႈ
မ်ားေစေသာအစားအစာမ်ား (high purine diet) စားသံုးျခင္း၊ အရက္/ဘီယာေသာက္သံုးျခင္း၊
အျခားေရာဂါေၾကာင့္ ဆီးေဆးပံုမွန္ေသာက္ေနရျခင္း၊ အဝလြန္ျခင္းစသည့္အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္
ေရာဂါလကၡဏာ ႐ုတ္တရက္ေပၚတတ္ပါသည္။ ေသြးအတြင္းယူရစ္အက္စစ္(Uric acid) ပံုမွန္ထက္
ျမင့္မားျခင္းေၾကာင့္ ေပ်ာ္ဝင္ႏိုင္မႈအဆင့္(Solubility Limit)ေက်ာ္လြန္ကာ မိုႏိုဆိုဒီယမ္ယူရိတ္အမႈန္
(Monosodium Urate Crystals)မ်ားျဖစ္ေပၚ၍ အဆစ္(joints)၊ ေက်ာက္ကပ္(kidney)၊ ေပ်ာ့
ေျပာင္းတစ္႐ွဴး(soft tissue) တို႔တြင္ အနည္က်ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ေပၚေပါက္လာပါသည္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ

• ႐ုတ္တရက္ အဆစ္ေရာင္နာက်င္ျခင္း
  
  • လူနာမ်ား၏ ၅၀%ေက်ာ္မွာ ေျခမအရင္းဆစ္ ေရာင္ရမ္းနာက်င္မႈျဖင့္ လကၡဏာ
    ျပတတ္ပါသည္။ နီရဲေရာင္ရမ္းေျပာင္တင္းျပီး ေျခအိတ္မဝတ္ႏိုင္၊ အထိမခံႏိုင္ေလာက္ေအာင္ နာက်င္တတ္ပါသည္။ ျဖစ္ပါမ်ားလာလွ်င္ အျခားအဆစ္မ်ားပါ ဆက္တိုက္ဆိုသလို ထိခိုက္လာႏိုင္သည္။ အစဥ္အတိုင္းအားျဖင့္ ေျခက်င္းဝတ္၊ ဒူး၊ လက္ေခ်ာင္းအဆစ္မ်ား၊ လက္ေကာက္ဝတ္၊ တံေတာင္ဆစ္ စသည့္အဆစ္မ်ားသို႔ ျပန္႔ႏွံ႔ေရာင္ရမ္းနာက်င္လာႏိုင္သည္။
  
  
• မၾကာခဏ ခါးႏွင့္ေက်ာေအာင့္တတ္ျခင္း


• မိုႏိုဆိုဒီယမ္ယူရိတ္အမႈန္မ်ား ေက်ာက္ကပ္တြင္အနည္က်ျခင္းေၾကာင့္ ေက်ာက္တည္ႏိုင္ျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္နာျခင္း (nephrolithiasis & renal colic) တို႔ျဖစ္ေပၚႏိုင္ပါသည္။


• တိုဖိုင္(tophi)ေခၚ ယူရိတ္အနည္မႈန္မ်ား အေရျပားေအာက္တြင္စုပံုအနည္က်ျခင္း၊
  
  • မိုႏိုဆိုဒီယမ္ယူရိတ္အမႈန္မ်ား အေရျပားေအာက္ ေပ်ာ့ေျပာင္းတစ္႐ွဴး(soft tissue)တြင္ စုပံုအနည္က်ျခင္းေၾကာင့္ ပံု(၃)ကဲ့သို႔ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည္။

ေ႐ွာင္ၾကဥ္ရန္မ်ား

• အရက္ အထူးသျဖင့္ ဘီယာႏွင့္ဝိုင္တို႔ကို ေ႐ွာင္ၾကဥ္ရမည္။


• ေသြးတိုးေရာဂါအတြက္ ေသာက္ေနရေသာ ဆီးေဆး(Diuretic)ကို အျခားေဆးျဖင့္ ေျပာင္းလဲအစားထိုးရန္၊


• ပ်ဴရင္း(purine)ႂကြယ္ဝေသာအစားအစာမ်ားကို ေ႐ွာင္ၾကဥ္ရန၊္




• ပ်ဴရင္း(purine)ႂကြယ္ဝေသာအစားအစာမ်ားမွာ နီရဲေသာအသားမ်ား၊ ကလီစာမ်ား၊ ပင္လယ္စာမ်ား၊ ပဲေတာင့္၊ ပဲပင္ေပါက္ စသည္တို႔ကို အလြန္အကၽြံ စားသံုးျခင္းမွ ေ႐ွာင္ၾကဥ္ရမည္။


• ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ခ်ရန္ႏွင့္ အဝမလြန္ေစရန္ ထိန္းသိမ္းရမည္။

Read More...

Collapse...

Hepatitis B & C (2)

အသည္းေရာင္ အသား၀ါ

အသည္းေရ ာင္ရင္ အသား၀ါ ျဖစ္လာတတ္ေပမယ့္ အသား၀ါတိုင္း အသည္းေရာင္ျခင္းေၾကာင့္မဟုတ္ပါဘူး ။
သည္းေျခေရာင္ျခင္း ၊ သည္းေျခၿပြန္ေရာင္ ျခင္း ၊ ေသြးပ်က္စီးတဲ့ေရာဂါရွိ ျခင္း ၊ အ၀ါဓာတ္မ်ား တဲ့ အစားအစာ အစားမ်ား ျခင္း စသည္တို ့ေၾကာင့္ လဲျဖစ္တတ္ပါတယ္ ။

အသည္းေရာင္
အသည္းေရာင္ပံု ၂ မ်ိဳး ရွိ ပါတယ္ ၊၊
(၁) ရုတ္တရက္ ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ ေရာင္္ျခင္း
မ်က္လံုး ၀ါ
အသား၀ါ မယ္ ၊ အစားအေသာက္ ပ်က္ ၊ ပ်ိဳ ့ အန္ ၊ မအီ မသာ ျဖစ္မယ္ ၊ တေငြ ့ ေငြ ့ နဲ ့ ဖ်ား မယ္
(၂) နာ တာရွည္ တေငြ ့ ေငြ ့ ေရာင္ ျခင္း
အသား မ၀ါ ပဲ ၊ အသည္ က တေငြ ့ ေငြ ့ နဲ ့ ပ်က္စီး တာ မ်ိဳး ပါ ၊၊
လူ မွာ လကၡဏာ မသိ သာ ဘူး ၊၊


အသည္းေရာင္တာဟာ
(၁) အမိ်ဳး အစား ဟာ A ပိုး E ပိုး ေၾကာင္ ့
(၂) အမိ်ဳး အစား ဟာ Bပိုး Cပိုး Dပိုးေၾကာင့္
တျခား ပိုး ေတြေၾကာင့္ လဲ ျဖစ္တတ္ ပါေသး တယ္ ၊၊
အ ရက္ ၊ အသည္းအဆီ ဖုံုး ျခင္း ၊ TBေဆး ၊ paracetamol ေဆး လြန္ျခင္း ၊ တကိုုယ္ေရ ဓာတ္မတည့္မွ ု ျဖစ္ေစေသာ မွ ုိ ၊ တိုင္း ရင္း ေဆး ၊ မူး ယစ္ေဆး ေၾကာင္ ့လဲံ ျဖစ္တတ္ပါတယ္ ။
ႏွလံုး ပ်က္ လို ့ အသည္းေသြး လ်ံွ ၿပီး လဲ ေရာင္ တတ္ ပါ တယ္ ။

Read More...

Collapse...

Eyes, Glasses, Men

မ်က္လံုး ၊ မ်က္မွန္ နဲ ့ လူူ

မ်က္မွန္ တတ္သင့္ သူ နဲ ့ မ်က္စိ ေရာဂါ ရေနတဲ့သူ မတူ ပါဘူး ။
မ်က္စိ ေရာဂါ ရေနတဲ့သူ က မ်က္ စိ က နာ လဲနာ ၀ါး လဲ၀ါး ပါတယ္ ။
မ်က္မွန္ တတ္သင့္ သူ က ေတာ့ အၿမင္ပဲ ၀ါး တယ္ ၊ မနာပါဘူး ။

တခ်ဳိက မ်က္မွန္(ပါ၀ါနဲ ့)တတ္ရင္ တၿဖည္းၿဖည္းပါ၀ါတိုးတတ္ရတယ္ လို ့ ထင္ၾကတယ္ ။ မမွန္ပါဘူး။
မ်က္စိဆရာ၀န္ႀကီး တေယာက္က ေတာ့ အခုလို ဥပမာေပးပါတယ္။ဖိနပ္စီးလို ့ေၿခေထာက္ပိုႀကီးလာၿပီး ဖိနပ္ပိိုႀကီးတာကို စီးစီးလာရတာ မဟုတ္သလိုမ်ိဳး ပဲလို ့ ဆိုပါတယ္။

မ်က္လံုးဟာ သဘာ၀က အေ၀းၾကည့္ပိုအားသန္ေအာင္ လုပ္ေပးထားပါတယ္ ။ခဏခဏ အေ၀းကို ၾကည့္ၾကည့္ ေပးသင့္ပါတယ္။ အဲဒိေတာ့ မ်က္လံုးအနားေပးတဲ ့အေနနဲ ့အခုပဲ အေ၀းကိုခဏ (at least 5 secconds )ေလာက္ ၾကည့္ေပးပါစို ့လား ။

Read More...

Collapse...

Malaria

ငွက္ဖ်ားေရာဂါ

ငွက္ဖ်ားေရာဂါသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအႏွံ႔အျပားတြင္ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါမ်ားထဲမွ တစ္ခုအပါအဝင္
ျဖစ္သည္။ သာမန္ခ်မ္းတုန္ျပီးဖ်ားျခင္းမွသည္ ဦးေႏွာက္ထဲေရာဂါပိုးဝင္၍ သတိေမ့ေမ်ာအသက္ဆံုး
႐ႈံးသည္ထိ ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ ေရာဂါျဖစ္ေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါကူးစက္ပံု၊ ေရာဂါလကၡဏာႏွင့္
ကာကြယ္ပံုတို႔ကို သိ႐ွိထားမွသာလွ်င္ ေရာဂါကိုအခ်ိန္မီကုသႏိုင္ျပီး ေရာဂါမျဖစ္ပြားေအာင္လည္း
ကာကြယ္ႏိုင္ေပမည္။ ငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုးအမ်ိဳးအစား(၄)မ်ိဳး႐ွိသည္။
၎တို႔မွာ

1. P.falciparum
2. P.vivax
3. P.ovale &
4. P.malariae တို႔ျဖစ္ပါသည္။

၎ပိုးအမ်ိဳးအစားထဲမွ P.falciparum ပိုးသည္ ဦးေႏွာက္ထဲထိ ပိုးဝင္၍ ျပင္းထန္စြာျဖစ္ေစႏိုင္ျပီး
က်န္အမ်ိဳးအစားမ်ားမွာ ၎ေလာက္ျပင္းထန္မႈ မ႐ွိေပ။ သို႔ေသာ္ ေသခ်ာေပ်ာက္ကင္းေအာင္ မကု
သပါက ေရာဂါမၾကာမၾကာျပန္ျဖစ္ကာ ေဘလံုးႏွင့္အသည္းၾကီးျပီး အျခားအဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ား
လည္း ထိခိုက္ႏိုင္ပါသည္။
ငွက္ဖ်ားေရာဂါသည္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုးသယ္ေဆာင္ေသာ ျခင္ကိုက္ခံရ၍
သာ ကူးစက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

အျခားကူးစက္ႏိုင္ေသာနည္းလမ္းမွာ ငွက္ဖ်ားပိုးပါေသာေသြးသြင္းမိျခင္း ျဖစ္သည္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္
မိခင္မွ ကေလးသို႔ကူးစက္မႈႏႈန္းမွာ လြန္စြာနည္းပါးပါသည္။

ငွက္ဖ်ားေရာဂါသည္

• စိမ့္စမ္းေရေသာက္ျခင္း၊ ခ်ိဳးျခင္း၊


• ငွက္ေပ်ာသီး၊ သေဘၤာသီး၊ မွ်စ္စသည့္အစားအေသာက္မ်ား စားျခင္းတို႔ေၾကာင့္ (လံုးဝ) လံုးဝမကူးစက္ႏိုင္ပါ။

ငွက္ဖ်ားေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ

• ခ်မ္းတုန္ျပီးဖ်ားျခင္း၊
• ကိုယ္ပူလာျခင္း
• အမ်ားအားျဖင့္(၂)နာရီမွ (၅)နာရီအတြင္း ေခၽြးမ်ားထြက္ျပီး အဖ်ားက်သြားျခင္း၊

ျပင္းထန္ငွက္ဖ်ားေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ

• ေဆးမေသာက္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ အန္ျခင္း၊
• အျခားသူ မကူညီဘဲ မထႏိုင္ျခင္း၊ မတ္တပ္မရပ္ႏိုင္ျခင္း၊ လမ္းမေလွ်ာက္ႏိုင္ျခင္း။
• ကေယာင္ကတမ္းေျပာျခင္း၊ ဂဏွာမျငိမ္ျဖစ္ျခင္း၊ မွိန္းလြန္းျခင္း။
• ေျခလက္မ်ား ေအးစက္ေနျခင္း။

ငွက္ဖ်ားေရာဂါကာကြယ္ေရး

ငွက္ဖ်ားေရာဂါသည္ ျခင္ကိုက္ရာမွ ကူးစက္သည္။ ျခင္မကိုက္ေအာင္ အတတ္ႏိုင္ဆံုးကာကြယ္ျပီး
ျခင္ႏွိမ္ႏွင္းေရးေဆာင္႐ြက္လွ်င္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို ကာကြယ္ႏိုင္သည္။

1. ညအိပ္တိုင္းျခင္ေထာင္ႏွင့္အိပ္ပါ။ ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ ေဆးစိမ္ျခင္ေထာင္ သံုးပါ။


2. အိပ္ယာထဲမဝင္မီ ျခင္မကိုက္ေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ပါ။
3. ယပ္ေတာင္ႏွင့္ ယပ္ခတ္ျခင္း၊ အဝတ္အစား ထူထူ႐ွည္႐ွည္ဝတ္ျခင္း၊ ျခင္မကိုက္ေအာင္ေဆးလိမ္းျခင္းျဖင့္လည္း ကာကြယ္ႏိုင္သည္။
   
• မီးခိုးမိႈင္းတိုက္ျခင္း၊ ျခင္ေဆးေခြထြန္းျခင္းျဖင့္ ျခင္ကိုက္မႈေလ်ာ့နည္းေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ေသာ္လည္း ေရ႐ွည္တြင္ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားႏိုင္သျဖင့္ ဤနည္းတို႔ျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ျခင္းကို အားမေပးေပ။
4. ငွက္ဖ်ားကူးစက္ေဒသသို႔ ေခတၱသြားေရာက္သည့္သူမ်ားအေနျဖင့္ ထိေရာက္ေသာငွက္ဖ်ားကာကြယ္ေဆးကို ေသာက္သံုးသင့္သည္။
• ငွက္ဖ်ားကာကြယ္ေဆးကို ပံုမွန္ေရ႐ွည္မေသာက္သံုးသင့္ပါ။

ယခုအခါ PSI (Population Services International) NGO အဖြဲ႔မွ ေထာက္ပံ့မႈေၾကာင့့္ ငွက္ဖ်ား
ေရာဂါကုေဆးဝါးမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပင္ပေဆးကုခန္းတိုင္းလိုလိုတြင္ ေစ်းႏႈန္းသက္သာစြာျဖင့္ ရ႐ွိ
ႏိုင္ျပီ ျဖစ္ပါသည္။

Read More...

Collapse...

Hepatitis B & C (1)

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီႏွင့္စီေရာဂါ

ယခုအခါ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီႏွင့္စီေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရသူဦးေရ တျဖည္းျဖည္း တိုးပြားလာေန
သည့္အတြက္ ေရာဂါအေၾကာင္းႏွင့္ ကူးစက္ပံုကိုသိ႐ွိရန္ မ်ားစြာလိုအပ္ေပသည္။ ေအဘီစီဟုအလြယ္
တကူ ေခၚေ၀ၚေနၾကေသာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္၊ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီႏွင့္စ ီေရာဂါပိုးမ်ားသည္
ေယဘူယ်အားျဖင့္ ကူးစက္ပံုတူၾကသည္။ ကူးစက္လြယ္ပံုျခင္းသာ ကြဲျပားျခားနားပါသည္။ အသည္း
ေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါပိုးသည္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ျဖစ္ေစေသာ HIV ေရာဂါပိုးထက္အဆ(၁၀၀)ပိုမို
ကူးစက္လြယ္ပါသည္။ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီႏွင့္စီေရာဂါပိုးကူးစက္ပံုနည္းလမ္းမ်ားကို ေအာက္
တြင္ ႏႈိင္းယွဥ္ေဖာ္ျပထားပါသည္။

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီေရာဂါပိုးႏွင့္
စီေရာဂါပိုး ကူးစက္ပံုနည္းလမ္းမ်ား

ကူးစက္မႈနည္းလမ္း	ဘီပိုး	စီပိုး
မိသားစုအခ်င္းခ်င္း တစ္အိမ္ တည္းအတူတူေနလွ်င္	ကူးစက္ႏိုင္ဖို႔ မ်ားပါသည္။	မကူးစက္ႏိုင္ပါ။
ေရာဂါပိုး႐ွိေသာသူ ရဲ႕ ေသြးနဲ႔ထိလွ်င္္	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။
ေရာဂါပိုး႐ွိသူ သံုးထား တဲ့ အပ္နဲ႔ဆိုလွ်င္	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။
မူးယစ္ေဆးဝါး အေၾကာေဆး ထိုးျပီးအပ္ေတြေရာသံုးရင္္	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။
ပိုး႐ွိတဲ့ေသြး သြင္းမိရင္္	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။
ေက်ာက္ကပ္ေဆးတဲ့ စက္မွာ ပိုးပါသြားရင္္	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။
ႏႈတ္ခမ္းခ်င္ိးထိမိရင္ (သို႔္) တံေတြးကေနတစ္ဆင့္	ကူးဖို႔ခဲယဥ္း ပါသည္။	ကူးဖို႔ခဲယဥ္း ပါသည္။
လိင္ဆက္ဆံတာကေန	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ကူးဖို႔ခဲယဥ္း ပါသည္။
မိခင္မွ ကေလးသို႔	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ကူးဖို႔ခဲယဥ္း ပါသည္။
ပိုးပါတဲ့ကိရိယာေတြနဲ႔ ျခစ္မိရင္၊ ေဖာက္မိရင္(ဥပမာ- နားေဖာက္ တာ၊ ေဆးမင္ေၾကာင္ထိုးတာ၊ သြားႏႈတ္တာ၊ ရွားျခစ္ျခင္း၊ရွားဆဲြျခင္း)	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။	ေသခ်ာေပါက္ ကူးႏိုင္ပါသည္။

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီႏွင့္စီေရာဂါပိုး႐ွိသူသည္ အသည္းေျခာက္ေရာဂါႏွင့္ အသည္းကင္ဆာေရာ
ဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းမ်ားသျဖင့္ ေရာဂါမျဖစ္မီကာကြယ္ရန္ႏွင့္ အကယ္၍ေရာဂါကူးစက္ခံရပါက မည္ကဲ့သို႔
ျပဳမူေနထိုင္ရမည္ကို တတ္ကၽြမ္းသည့္ဆရာ၀န္မ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္၍ ကုသမႈခံယူရေပမည္။ အသည္း
ေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါကို ကာကြယ္ေဆးထိုး၍ ကာကြယ္ႏိုင္ျပီး အသည္းေရာင္အသား၀ါစီေရာဂါ
အတြက္ ကာကြယ္ေဆးမေပၚေသးေပ။ သို႔ေသာ္ အသည္းေရာင္အသား၀ါစီေရာဂါကို ၈၀% ေပ်ာက္
ကင္းေအာင္ ေဆးကုသႏိုင္ျပီျဖစ္ေသာ္လည္း ေဆးကုသမႈစရိတ္ၾကီးျမင့္ေနေသးေပသည္။
ေ႐ွာင္ၾကဥ္ရန္မ်ား
အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီႏွင့္စီေရာဂါပိုး႐ွိသူသည္ အရက္၊ သံဓါတ္မ်ားစြာပါေသာ အစာႏွင့္အား
ေဆး၊ ဗီတာမင္စီမ်ားစြာပါေသာ ေဆးႏွင့္အသီးအႏွံမ်ားကို အထူးဂ႐ုျပဳေ႐ွာင္ၾကဥ္ရမည္။ စီေရာဂါပိုး
႐ွိသူသည္ အရက္သံုးစြဲပါက အသည္းေျခာက္ႏႈန္း ပိုျမန္ဆန္သည့္အတြက္ အရက္၊ ဘီယာ၊ ၀ိုင္၊
ထန္းရည္ စသည္တို႔ကိုလံုး၀ေ႐ွာင္ၾကဥ္ရမည္။ သံဓါတ္မ်ားလွ်င္ အသည္းတြင္ အနာ႐ြတ္ပိုထင္လြယ္
သျဖင့္ သံဓါတ္မ်ားစြာပါေသာ အစားအစာ ဥပမာ - အသည္း၊ အျမစ္၊ ကလီစာ၊ ေသြးခဲမ်ား၊ သံဓါတ္
မ်ားစြာပါေသာ အားေဆးမ်ားကို ေ႐ွာင္ၾကဥ္ရမည္။ ဗီတာမင္စီသည္ သံဓါတ္ကို အူလမ္းေၾကာင္းမွ
စုပ္ယူမႈမ်ားေစသျဖင့္ ဗီတာမင္စီမ်ားစြာပါေသာ ေဆးႏွင့္အသီးအႏွံမ်ား ဥပမာ-ေ႐ွာက္သီး၊ သံပရာ
သီး၊ ဂရိတ္ဖ႐ုသီး စသည့္အရည္႐ႊမ္းေသာ အသီးမ်ားကို မ်ားစြာစားသံုးျခင္းမွ ေ႐ွာင္ၾကဥ္ရမည္။

Read More...

Collapse...